Interpelacja w sprawie zapewnienia ciągłości dostaw ciepła w miastach dotkniętych zamykaniem elektrowni węglowych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 8160
do ministra aktywów państwowych, ministra klimatu i środowiska, ministra przemysłu
w sprawie zapewnienia ciągłości dostaw ciepła w miastach dotkniętych zamykaniem elektrowni węglowych
Zgłaszający: Michał Woś, Jan Kanthak, Dariusz Matecki
Data wpływu: 17-02-2025
Szanowni Państwo Ministrowie,
proces zamykania elektrowni węglowych, takich jak Elektrownia Dolna Odra czy Elektrownia Rybnik, musi być zatrzymany. Budzi on obawy o przyszłość systemów ciepłowniczych w tych miastach. Zapewnienie dostaw ciepła dla mieszkańców powinno być priorytetem w trakcie transformacji energetycznej.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy rząd posiada szczegółowy plan zapewnienia ciągłości dostaw ciepła w miastach, gdzie likwidowane są elektrownie węglowe?
2. Czy istnieje harmonogram budowy nowych źródeł ciepła, które zastąpią moce węglowe?
3. Jakie mechanizmy wsparcia finansowego przewidziano dla lokalnych ciepłowni przechodzących na alternatywne źródła energii?
4. Czy rząd uwzględnia możliwość czasowego przedłużenia pracy wybranych jednostek w celu uniknięcia problemów z dostawami ciepła?
Z poważaniem
Michał Woś
Poseł na Sejm RP
Minister Marzena Czarnecka
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 4 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (12)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
26200 znakówhttp://www.gov.pl/przemysl ul. Powstańców 30
mp@mp.gov.pl 40-039 Katowice
Marzena Czarnecka
BM I.053.25.2025.TŚ
Katowice, 2025-03-11 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 8160 w sprawie zapewnienia ciągłości dostaw ciepła
w miastach dotkniętych zamykaniem elektrowni węglowych, uprzejmie informuję,
że odpowiedź na pytania zawarte w interpelacji znajduje się poza kompetencjami ministra
właściwego do spraw gospodarowania surowcami energetycznymi.
Z wyrazami szacunku
Marzena Czarnecka
Minister
2025-03-11 $ezdPolePodpisu1
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 1 of 1 --
Ministerstwo Aktywów Państwowych, ul. Krucza 36/Wspólna 6, 00-522 Warszawa, tel. +48 222 500 122
www.gov.pl/aktywa-panstwowe
BM.I.053.79.2025
IK: 1081552
Warszawa, 13 marca 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej udzielam odpowiedzi na interpelację K10INT8160, Panów Jana Kathanka, Michała
Wosia, Dariusza Mateckiego, Posłów na Sejm RP, z dnia 24 lutego 2025 r.
Na wstępie informuję, iż przedmiotowa odpowiedź obejmuje zagadnienia pozostające w
zakresie kompetencyjnym Ministra Aktywów Państwowych.
Na podstawie przepisów powszechnie obowiązującego prawa zaspokajanie zbiorowych
potrzeb mieszkańców w zakresie zaopatrzenia w energię cieplną należy do zadań własnych
właściwych terytorialnie samorządów gminnych.
Niezależenie od powyższego należy zauważyć, że w przypadku wyłączenia z eksploatacji
węglowych jednostek wytwórczych spółki z udziałem Skarbu Państwa podejmują działania,
aby proces transformacji energetycznej nie miał negatywnych konsekwencji m.in.
w obszarze dostaw ciepła dla mieszkańców.
Zgodnie z informacjami przekazanymi przez PGE Polska Grupa Energetyczna S.A.
wyłączenie bloków węglowych w PGE GiEK Elektrowni Dolna Odra oraz Elektrowni Rybnik,
nie będzie miało wpływu na zapewnienie bezpieczeństwa dostaw ciepła dla mieszkańców
Gryfina, Rybnika oraz okolicznych przedsiębiorców.
Grupa PGE opracowuje alternatywny plan zapewnienia warunków dostaw ciepła
odbiorcom w okresie przejściowym, tj. od daty wyłączenia konwencjonalnych bloków
energetycznych do zakończenia budowy nowego układu ciepłowniczego.
W przypadku dostaw ciepła do systemu ciepłowniczego w Gryfinie, w okresie
przejściowym, zostanie wykorzystana m.in. przekazana do eksploatacji w 2024 r.
w Elektrowni Dolna Odra, wytwornica pary - o mocy cieplnej 25 MWt oraz alternatywnie
kotły wodne mobilne. W chwili obecnej realizowane są działania przygotowawcze związane
z przeprowadzeniem postępowań przetargowych oraz uzyskaniem zgody Prezesa Urzędu
Regulacji Energetyki na budowę gazociągu bezpośredniego.
W celu zapewnienia bezpieczeństwa dostaw ciepła, po wyłączeniu z eksploatacji Elektrowni
Rybnik, do momentu budowy rurociągu ciepłowniczego planowanego do realizacji przez
PGNiG Termika Energetyka Przemysłowa sp. z o.o. dostawy ciepła będą realizowane przez
GK PGE z wykorzystaniem dwóch wytwornic pary, które zostały oddane do eksploatacji
w 2024 r.
Spółka ENEA S.A. przekazała, na podstawie dostępnych informacji, że samorząd Miasta i
Gminy Połaniec planuje opracowanie dokumentów MID – Miejskiej Inicjatywy Działań.
Będą one zawierać propozycje alternatywnych rozwiązań dotyczących stworzenia
niezależnego od elektrowni źródła ciepła. Warto jednak podkreślić, że na obecnym etapie
nie określono jeszcze źródeł finansowania, a bez wsparcia zewnętrznego samorząd nie ma
możliwości samodzielnej realizacji tego przedsięwzięcia.
-- 1 of 3 --
Dodatkowo należy podkreślić, iż w kontekście przyszłych decyzji o odstawianiu
poszczególnych jednostek wytwórczych oraz z uwagi na wysoką cenę ciepła ze źródeł
węglowych w ENEA Elektrownia Połaniec S.A. prowadzone są analizy dotyczące wyboru
technologii, zapewniających konkurencyjną cenę ciepła w stosunku do jego wytwarzania
z udziałem węgla obciążonego kosztem uprawnień do emisji CO2.
Ponadto Enea Wytwarzanie sp. z o.o. (dalej: EW) rozpoczęła prace koncepcyjne w zakresie
przedłużenia pracy bloków węglowych, przez modernizacje pozwalające na pracę bloków
ze zmniejszoną emisją CO2. Dodatkowo EW rozpoczęła prace nad koncepcją doboru układu
wytwórczego ciepła na użytek własny i odbiorców zewnętrznych. Celem planowanego
przedsięwzięcia jest zapewnienie funkcjonowania układu ciepłowniczego elektrowni
z wykorzystaniem istniejącej infrastruktury w przypadku wyłączenia z eksploatacji
istniejących bloków węglowych w oparciu o technologie takie jak:
przemysłowe pompy ciepła dużej mocy,
kotły elektrodowe (indukcyjne),
akumulatory ciepła,
kotły gazowe (z ewentualnym wykorzystaniem istniejącej kotłowni rozruchowej),
układy kogeneracyjne oparte o silniki gazowe,
inne, uzasadnione technicznie i ekonomicznie.
Wszystkie powyższe działania mają na celu zapewnienie dostaw ciepła do odbiorców
posiadających umowy z ENEA Wytwarzanie sp. z o.o. – Elektrownia Kozienice.
Grupa TAURON współpracuje z samorządami i podejmuje wszelkie działania będące
w zakresie posiadanych możliwości, które prowadzą do sprawnego rozwiązania kwestii
zaopatrzenia w ciepło odbiorców zasilanych obecnie z aktywów węglowych Grupy
TAURON. Na obecnym etapie prowadzone są analizy techniczno - ekonomiczne mające na
celu dobór technologii, urządzeń jak i lokalizacji, w celu optymalizacji długości przyłączy do
istniejących sieci ciepłowniczych.
W przypadku zaistnienia sytuacji ograniczającej eksploatację jednostek wytwórczych,
Grupa TAURON planuje zapewnić ciągłość dostaw i bezpieczeństwo energetyczne
w zakresie ciepła poprzez budowę nowych źródeł ciepła.
Głównymi obszarami wsparcia inwestycyjnego dla projektów służących transformacji
systemów ciepłowniczych Grupy TAURON, w tym w odniesieniu do lokalnych ciepłowni,
są:
źródła OZE, pompy ciepła, magazyny ciepła;
wysokosprawna kogeneracja (z zastrzeżeniem poważnych ograniczeń w możliwości
finansowania źródeł opartych o paliwa kopalne);
infrastruktura sieciowa (budowa/modernizacja odcinków sieci ciepłowniczej).
Do najważniejszych źródeł dofinansowania przedsięwzięć w ww. obszarach (w najbliższych
latach), o które Grupa TAURON podejmuje starania, można zaliczyć:
Programy ze środków Funduszu Modernizacyjnego;
Program Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko (FEnIKS) oraz
programy z Funduszy Europejskich na poziomie regionalnym;
Środki krajowe NFOŚiGW/WFOŚiGW;
Krajowy Plan Odbudowy.
W odniesieniu do wysokosprawnej kogeneracji (w tym gazowej) – kluczowe znaczenie mają
ponadto mechanizmy wsparcia operacyjnego (w formie premii kogeneracyjnej/
gwarantowanej). Spółka nie identyfikuje obecnie możliwości pozyskania dofinansowania (w
ramach dostępnych programów pomocowych) na inwestycje dotyczące jednostek
gazowych niepracujących w skojarzeniu (kotły gazowe).
Mając na uwadze powyższe, Grupa TAURON zamierza w możliwie szerokim stopniu
korzystać ze środków pomocowych, w tym w odniesieniu do transformacji lokalnych
ciepłowni. Wybór konkretnego instrumentu wsparcia dla danego projektu będzie zależał od
szeregu czynników, takich jak: rodzaj technologii planowanej do zastosowania w danej
lokalizacji, stopień przygotowania inwestycji do realizacji oraz spełnienie szeregu wymogów
i warunków związanych z ubieganiem się o dofinansowanie.
-- 2 of 3 --
Odnosząc się do kwestii możliwości czasowego przedłużenia pracy wybranych jednostek
w celu uniknięcia problemów z dostawami ciepła, uprzejmie informuję, iż w polskim
porządku prawnym przewidziana została możliwość wymuszenia w trybie administracyjnym
na przedsiębiorstwie energetycznym dalszego prowadzenia działalności objętej koncesją.
Zgodnie z art. 40 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo Energetyczne (t.j. Dz.U. z 2024
r. poz. 266), Prezes URE może nakazać, w drodze decyzji, przedsiębiorstwu
energetycznemu, w tym także w upadłości, dalsze prowadzenie działalności objętej
koncesją przez okres nie dłuższy niż 2 lata, jeśli wymaga tego interes społeczny. Jeżeli
działalność prowadzona w warunkach określonych powyżej przynosi stratę,
przedsiębiorstwu energetycznemu należy się pokrycie strat od Skarbu Państwa
w wysokości ograniczonej do uzasadnionych kosztów działalności określonej w koncesji,
poniesionych w okresie objętym decyzją, przy zachowaniu należytej staranności.
Z poważaniem
Z upoważnienia Ministra Aktywów Państwowych
Zbigniew Ziejewski
sekretarz stanu
dokument podpisany elektronicznie
1081552.3941520.3141268
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 3 of 3 --
Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Sekretarz Stanu
Urszula Sara Zielińska
DCE-WKiC.050.4.2025.PB
3662048.14542450.11778855
Warszawa, 14-03-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na Interpelację K10INT8160 Posłów Michała Wosia, Jana Kanthaka
i Dariusza Mateckiego w sprawie zapewnienia ciągłości dostaw ciepła w miastach
dotkniętych zamykaniem elektrowni węglowych, przekazuję informacje w zakresie
właściwości Ministerstwa Klimatu i Środowiska.
Przede wszystkim należy wskazać, że zgodnie z art. 40 ustawy – Prawo energetyczne1:
„1. Prezes URE2 może nakazać, w drodze decyzji, przedsiębiorstwu energetycznemu, w tym
także w upadłości, dalsze prowadzenie działalności objętej koncesją przez okres nie dłuższy
niż 2 lata, jeśli wymaga tego interes społeczny.
2. W przypadku zbycia przedsiębiorstwa energetycznego, w tym także w upadłości,
nabywca tego przedsiębiorstwa jest obowiązany do wykonywania decyzji, o której mowa w
ust. 1. W odniesieniu do nabywcy Prezes URE może wydać kolejną decyzję, o której mowa
w ust. 1, pod warunkiem że łączny czas prowadzenia działalności nie przekroczy dwóch lat.
3. Jeżeli działalność prowadzona w warunkach określonych w ust. 1 lub 2 przynosi stratę,
przedsiębiorstwu energetycznemu należy się pokrycie strat od Skarbu Państwa
w wysokości ograniczonej do uzasadnionych kosztów działalności określonej w koncesji,
poniesionych w okresie objętym decyzją, o której mowa w ust. 1 lub 2, przy zachowaniu
należytej staranności.
4. Koszty działalności, o których mowa w ust. 3, są ustalane przez Prezesa URE po
zakończeniu okresu objętego decyzją, o której mowa w ust. 1 lub 2.”.
Jednak nie wydaje się, żeby powyższe uprawnienia musiały być wykorzystane, bowiem
z wiedzy pozyskanej z Ministerstwa Aktywów Państwowych i od Prezesa URE
w odniesieniu do przywołanych przez Panów Posłów źródeł – Elektrownia Dolna Odra
1 Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (Dz. U. z 2024 r. poz. 266 z późn. zm.).
2 Prezes Urzędu Regulacji Energetyki.
-- 1 of 7 --
i Elektrownia Rybnik wynika, że prowadzone są działania zabezpieczające kontynuację
dostaw energii, do których można zaliczyć:
• oddanie do eksploatacji wytwornicy pary, której wydajność umożliwia pokrycie
zapotrzebowania na ciepło mieszkańców Gryfina,
• wybudowanie gazowych kotłów rozruchowych w ramach budowanych nowych
bloków gazowo-parowych w Gryfinie, które są w stanie pokryć zapotrzebowanie na
ciepło wymagane przez miejską sieć ciepłowniczą w momentach, w których nie byłyby
rozpalone bloki gazowo-parowe,
• realizacja koncepcji projektu dotyczącego zapewnienia alternatywnych dostaw ciepła
do odbiorców poprzez miejską sieć ciepłowniczą należącą do PGE Energii Ciepła,
• deklaracja PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna S.A., że zapewni dostawy
ciepła do odbiorców aktualnie zasilanych z Elektrowni Rybnik po zakończeniu
działalności koncesjonowanej w obecnie eksploatowanej elektrowni,
• prowadzenie analiz technicznych i ekonomicznych wariantów dostaw ciepła, w celu
przedstawienia rekomendacji dalszych działań dla odbiorców ciepła z Rybnika.
Ponadto, działając w zakresie właściwości Ministerstwa Klimatu i Środowiska, uprzejmie
informuję, o możliwym do uzyskania wsparciu dedykowanym przedsiębiorstwom.
Potencjalni beneficjenci zostali określeni podmiotowo w odniesieniu do przedsiębiorców
spełniających definicję ustawy – Prawo przedsiębiorców3 lub przedsiębiorstw
energetycznych spełniających definicję ustawy – Prawo energetyczne. Dokonanie wyboru,
które z poniżej wyszczególnionych przedsięwzięć może być wsparciem dla „lokalnych
ciepłowni”, będzie zależało od indywidualnych preferencji oraz od decyzji właścicieli.
Pojęcie „lokalnych ciepłowni” nie posiada definicji legalnej stąd w mojej ocenie na analizę
zasługują przedsięwzięcia dedykowane dla małych systemów ciepłowniczych, w których
moc zainstalowana nie przekracza 10MW. Przedsięwzięcia takie, mogą być także
uwzględnione w przypadku lokalnych źródeł ciepła4.
Rozwój kogeneracji w oparciu o biogaz komunalny (FM)
Kogeneracja dla Ciepłownictwa (FM)
o Część 1) Budowa lub/i przebudowa jednostek wytwórczych o łącznej mocy
zainstalowanej nie mniejszej niż 10 MW
o Część 2) Budowa lub/i przebudowa jednostek wytwórczych o łącznej mocy
zainstalowanej nie mniejszej niż 1 MW
Kogeneracja powiatowa (FM)
OZE – Źródło ciepła dla ciepłownictwa (FM)
3 Ustawa z dnia 6 marca 2018 r.- Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2024 poz. 236 z późn. zm.).
4 Zgodnie z § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Klimatu z dnia 7 kwietnia 2020 r. w sprawie szczegółowych zasad
kształtowania i kalkulacji taryf oraz rozliczeń z tytułu zaopatrzenia w ciepło (Dz. U. z 2020 r. poz. 718 z późn. zm.)
lokalne źródło ciepła, to zlokalizowane w obiekcie źródło ciepła bezpośrednio zasilające instalacje odbiorcze
wyłącznie w tym obiekcie.
-- 2 of 7 --
WSPARCIE ŹRÓDEŁ W SYSTEMACH CIEPŁOWNICZYCH
[FENiKS ] FENX.02.01 Źródła kogeneracyjne
Alokacja:
274 000 000 EUR (Instrument finansowy: pożyczka +
dotacja)
Okres wdrażania:
2021 - 2027 (projekty będą mogły być
realizowane do końca 2029 r.)
W ramach działania interwencja dotyczy rozwoju skojarzonej produkcji energii elektrycznej i ciepła
w procesie wysokosprawnej kogeneracji (w tym także energii elektrycznej, ciepła i chłodu w
procesie trigeneracji).
Wskaźniki:
Liczba źródeł wysokosprawnej kogeneracji – 433 szt.
Szacowana emisja gazów cieplarnianych (redukcja) – 6 420 391 tony ekwiwalentu CO2/rok.
Ciepłownictwo powiatowe (fundusz podstawowy NFOŚiGW i zobowiązanie wieloletnie „OZE i
efektywność energetyczna” z refinansowaniem z KPO B1.1.1 Inwestycje w źródła ciepła w
systemach ciepłowniczych)
Alokacja:
1 350 000 tys PLN (dotacja, pożyczka)
Okres wdrażania:
2019-2026
Celem programu jest zmniejszenie negatywnego oddziaływania przedsiębiorstw ciepłowniczych na
środowisko, w tym poprawa jakości powietrza, poprzez wsparcie przedsięwzięć inwestycyjnych.
Wskaźniki:
Zmniejszenie zużycia energii pierwotnej – co najmniej 250 000 GJ/rok;
Zmniejszenie zużycia surowców pierwotnych – co najmniej 325 000 Mg/rok;
Zmniejszenie emisji CO2 – co najmniej 80 000 Mg/rok;
Ograniczenie emisji dwutlenku siarki – co najmniej 450 Mg/rok;
Ograniczenie emisji tlenków azotu – co najmniej 1 200 Mg/rok;
Ograniczenie emisji pyłu – co najmniej 250 Mg/rok;
Ilość zaoszczędzonej energii elektrycznej (końcowej) – co najmniej 22 000 MWh/rok;
dla bezzwrotnych i zwrotnych form dofinansowania – co najmniej 22 000 MWh/rok;
Ilość zaoszczędzonej energii cieplnej (końcowej) – co najmniej 58 000 GJ/rok;
dla bezzwrotnych i zwrotnych form dofinansowania – co najmniej 58 000 GJ/rok;
Dodatkowa zdolność wytwarzania energii ze źródeł odnawialnych – co najmniej 25 MW;
Dodatkowa zdolność wytwarzania energii elektrycznej i cieplnej w warunkach
wysokosprawnej kogeneracji – co najmniej 25 MW.
Geotermia głęboka [NFOŚiGW]
Alokacja:
594 000 000 PLN (294 000 000 PLN bezzwrotne
formy finansowania, 300 000 000 PLN zwrotne formy
finansowania)
Okres wdrażania:
2019-2027
Celem programu jest zwiększenie wykorzystania zasobów geotermalnych w Polsce.
Wskaźniki:
Zmniejszenie zużycia energii pierwotnej – co najmniej 12 500 GJ/rok;
Zmniejszenie zużycia surowców pierwotnych – co najmniej 16 250 Mg/rok;
Zmniejszenie emisji CO2 – co najmniej 53 704 Mg/rok;
Ograniczenie emisji dwutlenku siarki – co najmniej 450 Mg/rok;
Ograniczenie emisji tlenków azotu – co najmniej 1 200 Mg/rok;
Ograniczenie emisji pyłu – co najmniej 250 Mg/rok;
Ilość wytworzonej energii ze źródeł odnawialnych – co najmniej 100 000 MWh/rok;
Dodatkowa zdolność wytwarzania energii ze źródeł odnawialnych – co najmniej 25 MW;
Dodatkowa zdolność wytwarzania energii elektrycznej i cieplnej w warunkach
wysokosprawnej kogeneracji – co najmniej 1 MW.
Rozwój kogeneracji w oparciu o biogaz komunalny (FM)
Alokacja:
1 500 000 tys. PLN (dotacja, pożyczka)
Okres wdrażania:
2022 - 2030
-- 3 of 7 --
Celem programu jest wsparcie inwestycji dotyczących budowy nowych, rozbudowy lub modernizacji
istniejących instalacji fermentacji selektywnie zebranych bioodpadów komunalnych i wykorzystania
uzyskanego biogazu do wytwarzania energii w warunkach wysokosprawnej kogeneracji.
Wskaźniki:
Dodatkowa zdolność wytwarzania energii elektrycznej i ciepnej w warunkach
wysokosprawnej kogeneracji:
Planowana wartość wskaźnika osiągnięcia celu dla bezzwrotnych i zwrotnych form
dofinansowania wynosi co najmniej 15 MW
Liczba instalacji wytwarzania energii w wysokosprawnej kogeneracji:
Planowana wartość wskaźnika osiągnięcia celu dla bezzwrotnych i zwrotnych form
dofinansowania wynosi co najmniej 15 szt.
Dodatkowa moc zainstalowana w zakresie energii ze źródeł odnawialnych (MW),
Planowana wartość wskaźnika osiągnięcia celu dla bezzwrotnych i zwrotnych form
dofiansowania wynosi co najmniej: 15 MW/rok
Masa odpadów poddanych recyklingowi Mg/rok
Planowana wartość wskaźnika osiągnięcia celu dla bezzwrotnych i zwrotnych form
dofinansowania wynosi co najmniej 225 000 Mg/rok
Ograniczenie masy składowanych odpadów
Planowana wartość wskaźnika osiągnięcia celu dla bezzwrotnych i zwrotnych form
dofinansowania wynosi co najmniej 200 000 Mg/rok
Kogeneracja dla Energetyki i Przemysłu (FM)
-Część 1) Inwestycje dotyczące budowy lub/i przebudowy jednostek wytwórczych o łącznej mocy
zainstalowanej nie mniejszej niż 10 MW, pracujących w warunkach wysokiej kogeneracji
Kogeneracja dla Energetyki i Przemysłu (FM)
-Część 2) Inwestycje dotyczące budowy lub/i przebudowy jednostek wytwórczych o łącznej mocy
zainstalowanej nie mniejszej niż 0,5 MW, pracujących w warunkach wysokiej kogeneracji
Alokacja:
3 500 000 tys. PLN (dotacja, pożyczka)
Okres wdrażania:
2022-2030
Celem programu jest promowanie wykorzystywania wysokosprawnej kogeneracji dla przemysłu.
Wskaźniki:
Dodatkowa zdolność wytwarzania energii elektrycznej i cieplnej w warunkach
wysokosprawnej kogeneracji:
Planowana wartość wskaźnika osiągnięcia celu dla bezzwrotnych i zwrotnych form
dofinansowania wynosi co najmniej 1300 MW
Liczba instalacji wytwarzania energii w wysokosprawnej kogeneracji:
Planowana wartość wskaźnika osiągnięcia celu dla bezzwrotnych i zwrotnych form
dofinansowania wynosi co najmniej 130 szt.
Zmniejszenie emisji CO2:
Planowana wartość wskaźnika osiągnięcia celu dla bezzwrotnych i zwrotnych form
dofinansowania wynosi co najmniej 5 600 000 Mg CO2/rok
Zmniejszenie zużycia energii pierwotnej:
Planowana wartość wskaźnika osiągnięcia celu dla bezzwrotnych i zwrotnych form
dofinansowania wynosi co najmniej: 16 800 000 GJ/rok
Kogeneracja dla Ciepłownictwa (FM)
Część 1) Budowa lub/i przebudowa jednostek wytwórczych o łącznej mocy zainstalowanej nie
mniejszej niż 10 MW
Alokacja: 3 000 000 tys. PLN (dotacja, pożyczka) Okres wdrażania:
2022-2030
Celem programu jest promowanie wykorzystywania wysokosprawnej kogeneracji w sektorze
ciepłowniczym.
Wskaźniki:
Dodatkowa zdolność wytwarzania energii elektrycznej i cieplnej w warunkach
wysokosprawnej kogeneracji: 1 500 MW
Liczba instalacji wytwarzania energii w wysokosprawnej kogeneracji: 15 szt.
Zmniejszenie emisji CO2: 6 000 000 Mg CO2/rok
Zmniejszenie zużycia energii pierwotnej: 15 000 000 GJ/rok
Kogeneracja dla Ciepłownictwa (FM)
Część 2) Budowa lub/i przebudowa jednostek wytwórczych o łącznej mocy zainstalowanej nie
-- 4 of 7 --
mniejszej niż 1 MW
Alokacja: 100 000 tys. PLN (dotacja, pożyczka) Okres wdrażania:
2023-2030
Celem programu jest promowanie wykorzystywania wysokosprawnej kogeneracji w sektorze
ciepłowniczym.
Wskaźniki:
Dodatkowa zdolność wytwarzania energii elektrycznej i cieplnej w warunkach
wysokosprawnej kogeneracji: 20 MW
Liczba instalacji wytwarzania energii w wysokosprawnej kogeneracji: 5 szt.
Zmniejszenie emisji CO2: 6 0 000 Mg CO2/rok
Zmniejszenie zużycia energii pierwotnej: 200 000 GJ/rok
Kogeneracja powiatowa (FM)
Alokacja: 1 000 000 tys. PLN (dotacja, pożyczka) Okres wdrażania:
2022-2030
Celem programu jest promowanie wykorzystywania wysokosprawnej kogeneracji w sektorze
ciepłowniczym.
Wskaźniki:
Dodatkowa zdolność wytwarzania energii elektrycznej i cieplnej w warunkach
wysokosprawnej kogeneracji: 200 MW
Liczba instalacji wytwarzania energii w wysokosprawnej kogeneracji: 50 szt.
Zmniejszenie emisji CO2: 600 000 Mg CO2/rok
Zmniejszenie zużycia energii pierwotnej: 2 000 000 GJ/rok
OZE – Źródło ciepła dla ciepłownictwa (FM)
Alokacja: 2 000 000 000 PLN (1 430 000 000 PLN dla
bezzwrotnych form finansowania, 570 000 000 PLN dla
zwrotnych form finansowanie)
Okres wdrażania:
2023-2030
Celem programu jest wspieranie inwestycji dotyczących wytwarzania energii cieplnej z odnawialnych
źródeł.
Wskaźniki:
Dodatkowa zdolność wytwarzania energii cieplnej ze źródeł odnawialnych: 898 MWt;
Liczba instalacji wytwarzania energii: 325 szt.;
Zmniejszenie emisji CO2: 387 062 Mg CO2/rok;
Ilość wytwarzanej energii cieplnej ze źródeł odnawialnych: 4 446 943GJ/rok;
Zmniejszenie zużycia energii pierwotnej: 1 358 789 MWh/rok.
Regionalne Programy Operacyjne – Wysokosprawna kogeneracja
Alokacja: 120 962 802 EUR (w tym z FST 20 000 000
EUR)
Okres wdrażania:
2021 - 2027 (projekty będą mogły być
realizowane do końca 2029 r.)
WSPARCIE SIECI CIEPŁOWNICZYCH
[FENiKS ] FENX.02.01 Sieci ciepłownicze
Alokacja:
700 000 000 EUR
- efektywne systemy ciepłownicze – dotacja
- nieefektywne systemy ciepłownicze – IF
(pożyczka + dotacja)
Okres wdrażania:
2021 - 2027 (projekty będą mogły być
realizowane do końca 2029 r.)
Wspierana będzie modernizacja już istniejącej sieci w kierunku poprawy efektywności energetycznej
oraz realizacja projektów związanych z rozwojem systemów ciepłowniczych w celu osiągnięcia
statusu efektywnych sieci ciepłowniczych.
Wskaźniki:
Wybudowane lub zmodernizowane sieci ciepłownicze i chłodnicze 1 549 km.
Digitalizacja sieci ciepłowniczych (FM)
Alokacja: 500 000 000 PLN (zwrotne formy
finansowanie)
Okres wdrażania:
2022-2030
Celem programu jest digitalizacja sieci ciepłowniczej w celu jej optymalizacji.
-- 5 of 7 --
Wskaźniki:
Zmniejszenie zużycia energii pierwotnej: 300 000,00 GJ/rok;
Zmniejszenie emisji CO2: 37 000,00 Mg CO2/rok;
Zmniejszenie zużycia energii pierwotnej: 5 000 szt.
WSPARCIE MAGAZYNÓW CIEPŁA
Magazyny ciepła (FM)
Alokacja: bd
Program planowany do uruchomienia w 2025 r. z
Funduszu Modernizacyjnego
Okres wdrażania:
2025 - 2030
Przybliżony termin przekazania projektu
programu do zaopiniowania Ministrowi Klimatu
i Środowiska oraz ogłoszenia i rozpoczęcia
naborów wniosków o dofinansowanie – luty 2025
r.
przekazanie programu do uzgodnienia; nabór III
kwartał 2025 r. pod warunkiem zatwierdzenia
programu m.in. przez EBI.
Idea technologii Power to Heat polega na zamianie nadmiarowej energii elektrycznej w czasie jej
nadprodukcji przez instalacje OZE w ciepło, zmagazynowanie jej, a następnie zużycie w szczycie
zapotrzebowania w systemie ciepłowniczym na ciepło. Kluczowym elementem takiego systemu jest
magazyn ciepła. Po stronie ciepłownictwa skorzystanie z nadwyżek OZE pozwoli na szybsze
zazielenienie sektora, zwłaszcza tam gdzie budowa nowej infrastruktury wytwórczej przekracza
możliwości finansowe ciepłowni.
Obowiązujące regulacje nie dają możliwości przedłużania pracy źródeł ciepła, które nie będą
uwzględniać dyrektyw unijnych o kolejne okresy (w ramach tzw. derogacji). Należy mieć na
uwadze, że państwa członkowskie mają zobowiązania wynikające z art. 23 ust. 1 Dyrektywy
Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2001 z dnia 11 grudnia 2018 r. w sprawie
promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych (Dz.U. L 328 z 21.12.2018, s. 82),
które dotyczą zwiększenia udziału odnawialnych źródeł ciepła:
„W celu promowania korzystania z energii odnawialnej w sektorze ogrzewania i chłodzenia
każde państwo członkowskie zwiększa udział energii odnawialnej w tym sektorze o co
najmniej 0,8 punktu procentowego jako roczna średnia wyliczona dla okresu 2021–2025
i o co najmniej 1,1 punktu procentowego jako roczna średnia wyliczona dla okresu 2026–
2030, zaczynając od udziału energii odnawialnej w sektorze ogrzewania i chłodzenia
osiągniętego w 2020 r., wyrażonego jako krajowy udział w końcowym zużyciu energii brutto
i obliczonego zgodnie z metodyką opisaną w art. 7.”,
a także z art. 24 ust. 4 tej Dyrektywy:
„Państwa członkowskie dążą do zwiększenia udziału energii ze źródeł odnawialnych oraz
z ciepła odpadowego i chłodu odpadowego w systemach ciepłowniczych i chłodniczych
o około 2,2 punktu procentowego jako roczna średnia obliczona dla okresu 2021–2030,
zaczynając od udziału energii ze źródeł odnawialnych i z ciepła odpadowego i chłodu
odpadowego w systemach ciepłowniczych i chłodniczych osiągniętego w 2020 r.”.
Istotnym jest także dążenie do uzyskania statusu efektywnego systemu ciepłowniczego,
o którym mowa w art. 26 ust. 1 i alternatywnie ust. 2 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego
i Rady (UE) 2023/1791 z dnia 13 września 2023 r. w sprawie efektywności energetycznej
oraz zmieniająca rozporządzenie (UE) 2023/955 (wersja przekształcona) (Dz.U. L231/1
z 20.9.2023), w którym progresywnie zmieniające się kryteria wskazują kierunek działań
w celu osiągnięcia bezemisyjnego systemu ciepłowniczego do 2050 r..
-- 6 of 7 --
Uzyskanie statusu efektywnego systemu ciepłowniczego daje możliwość wsparcia
z uwzględnieniem wykorzystania środków pomocy publicznej.
Z wyrazami szacunku
Urszula Zielińska
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
1. Departament spraw parlamentarnych KPRM
2. Minister Aktywów Państwowych
3. Minister Przemysłu
-- 7 of 7 --