Interpelacja w sprawie wypowiedzenia umowy przez bank PKO BP SA spółce RAFAMET SA z Kuźni Raciborskiej i pogłębienia w ten sposób dramatycznej sytuacji tej spółki Skarbu Państwa
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 8156
do ministra aktywów państwowych
w sprawie wypowiedzenia umowy przez bank PKO BP SA spółce RAFAMET SA z Kuźni Raciborskiej i pogłębienia w ten sposób dramatycznej sytuacji tej spółki Skarbu Państwa
Zgłaszający: Michał Woś
Data wpływu: 17-02-2025
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się z interpelacją dotyczącą krytycznej sytuacji, w jakiej znalazła się Fabryka Obrabiarek Rafamet SA z Kuźni Raciborskiej, będąca jednym z filarów śląskiego przemysłu. Obecnie spółka boryka się z wieloma trudnościami, które mają bezpośredni wpływ na jej zdolność do kontynuowania działalności oraz na bezpieczeństwo zatrudnienia około 500 pracowników. Do najważniejszych problemów należą:
• Ograniczenie dostępu do finansowania:
Po 15-letniej współpracy bank PKO BP SA zdecydował o nieprzedłużeniu umowy kredytu wielocelowego, co oznacza, że umowa, zawarta 17 lutego 2010 r., wygasa 14 lutego 2025 r. Utrata tej formy finansowania znacząco utrudnia spółce pozyskiwanie linii gwarancyjnych oraz zaliczek kontraktowych, co z kolei może uniemożliwić przystąpienie Rafametu do przetargów na nowe zlecenia.
• Problemy z bankami:
W ostatnich miesiącach mBank wstrzymał możliwość korzystania z kredytu oraz limitu gwarancyjnego, a BNP Paribas Bank Polska SA podpisał aneks obniżający limit wierzytelności. Analizy wskazują, że spółka jest obciążona ryzykiem niewypłacalności.
• Postępowanie sanacyjne i zabezpieczenie majątku:
W dniu 23 grudnia 2024 r. zarząd Rafamet złożył wniosek o otwarcie postępowania sanacyjnego, jednakże, pomimo upływu urzędowych terminów, wniosek nie został jeszcze rozpatrzony. Dodatkowo, 3 lutego 2025 r. Sąd Rejonowy w Gliwicach zabezpieczył majątek spółki, ustanawiając tymczasowego zarządcę – Ogólnopolskie Centrum Restrukturyzacji sp. z o.o.
Pomimo licznych pytań kierowanych do Ministerstwa Aktywów Państwowych (MAP) oraz Agencji Rozwoju Przemysłu (ARP) przez dziennikarzy - m.in. redakcję portalu nowiny.pl - rząd nie udziela satysfakcjonujących odpowiedzi. W związku z powyższym, zmuszony jestem skierować kolejną już interpelację w sprawie RAFAMET-u, w której w sposób bardzo dokładny przytaczam pytania zbywane przez MAP:
1. Czy Ministerstwo Aktywów Państwowych uważa za zasadne utrzymywanie przez ARP SA 7-osobowej Rady Nadzorczej w spółce RAFAMET SA, zważywszy na jej trudną sytuację i fakt, że złożono wniosek o otwarcie postępowania sanacyjnego?
2. Czy Ministerstwo Aktywów Państwowych ma świadomość utworzenia w spółce szeregu wysokopłatnych etatów, takich jak dyrektor zarządzający, dyrektor finansowy, szef kontrolingu, specjalista ds. strategii i funduszy europejskich oraz specjalista biura bezpieczeństwa, po zmianie zarządu w RAFAMET SA w czerwcu 2024 r.? Jak takie działania mają się do listu ministra Jakuba Jaworskiego, którego adresatami byli członkowie zarządów i rad nadzorczych spółek z udziałem Skarbu Państwa, realizujących prawa wynikające z akcji lub udziałów?
3. Czy Ministerstwo Aktywów Państwowych jest świadome możliwych trudności komunikacyjnych i decyzyjnych, które występują po stronie ARP SA, a które mają negatywny wpływ na funkcjonowanie spółek, w których ARP posiada ponad 90% akcji/udziałów?
4. W jaki sposób Ministerstwo Aktywów Państwowych odnosi się do informacji przekazanych przez byłego prezesa RAFAMET SA, Longina Wonsa, który stwierdził, że komunikacja i decyzyjność w sprawach kluczowych dla spółki, wymagających zgody lub opinii ARP SA, jest utrudniona?
W obliczu powyższych pytań i narastającej niepewności co do przyszłości Rafamet SA, proszę o pilne udzielenie szczegółowych wyjaśnień. Trzeba zatrzymać upadek RAFAMET-u, bo po upadku RAFAKO byłby to kolejny cios dla przemysłu Ziemi Raciborskiej. Konieczne jest przeciwdziałanie dalszym negatywnym skutkom dla gospodarki i pracowników oraz zatrzymanie degradacji przemysłu ulokowanego na Raciborszczyźnie.
Z poważaniem
Michał Woś
Poseł na Sejm RP
Sekretarz stanu Zbigniew Ziejewski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7468 znakówwww.gov.pl/aktywa-panstwowe
BM.I.053.67.2025
IK: 1079368
Warszawa, 13 marca 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej udzielam odpowiedzi na interpelację K10INT8156, Pana Michała Wosia, Posła na
Sejm RP z dnia 19 lutego 2025 r.
Fabryka Obrabiarek RAFAMET S.A. w Kuźni Raciborskiej (dalej: Rafamet, Spółka) jest spółką
notowaną na rynku regulowanym. Głównym akcjonariuszem Spółki posiadającym pakiet
akcji stanowiący 93% jej kapitału zakładowego jest Agencja Rozwoju Przemysłu S.A. (dalej:
ARP). Skarb Państwa nie jest akcjonariuszem Rafamet i nie posiada względem Spółki
żadnych uprawnień. Wskazać należy, że Rafamet jest spółką publiczną, która podlega
obowiązującym ją przepisom dotyczącym informowania akcjonariuszy o wszystkich
zdarzeniach, mających istotny wpływ na sytuację gospodarczą, majątkową bądź finansową
emitentów lub mogących w znaczny sposób wpłynąć na cenę lub wartość notowanych
instrumentów finansowych. Informacje te są przekazywane do publicznej wiadomości
w postaci bieżących i okresowych raportów umieszczanych na stronach internetowych
spółek publicznych. Emitenci papierów wartościowych dopuszczonych do obrotu na rynku
regulowanym są obowiązani zapewnić posiadaczom papierów tego samego rodzaju,
w takich samych okolicznościach, jednakowe traktowanie. Dodatkowo, zgodnie z art. 428 §
6 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (dalej: Ksh), w przypadku
zgłoszenia przez akcjonariusza, poza Walnym Zgromadzeniem, wniosku o udzielenie
informacji, dotyczących spółki, zarząd może udzielić informacji na piśmie, przy
uwzględnieniu ograniczeń wynikających z art. 428 § 2 ksh. Udzielając akcjonariuszowi
informacji we wskazanym wyżej trybie, zarząd winien uwzględnić § 7 tego artykułu,
mówiący o obowiązku podania do publicznej wiadomości – w formie raportu bieżącego -
informacji udzielonej akcjonariuszowi poza walnym zgromadzeniem. Wiąże się to
z wymogiem zapewnienia równego dostępu wszystkim akcjonariuszom, w tym
akcjonariuszom mniejszościowym, do informacji o spółce, wynikającym nie tylko z art. 20
Ksh, lecz również z Dobrych Praktyk Spółek Notowanych na Giełdzie Papierów
Wartościowych w Warszawie S.A.
Cytowane przepisy powodują, że ARP, jako jeden z akcjonariuszy spółki notowanej na rynku
regulowanym, może pozyskiwać informacje od Rafamet wyłącznie w sposób ściśle
określony w ww. przepisami prawa i przy zachowaniu ograniczeń z nich wynikających.
Działając w wyżej opisanych warunkach prawnych, Ministerstwo Aktywów Państwowych
zwróciło się do ARP z prośbą o przekazanie informacji, umożliwiających udzielenie
odpowiedzi na pytania zawarte w interpelacji poselskiej, a dotyczącej Rafamet.
W przedmiocie liczebności składu Rady Nadzorczej Rafamet, ARP zwrócił uwagę, że
zgodnie z art. 385 § 1 Ksh rada nadzorcza spółki publicznej liczy co najmniej pięciu
członków, powoływanych i odwoływanych przez walne zgromadzenie. Rafamet jest spółką
publiczną, w której minimalny skład rady nadzorczej składa się z co najmniej 5 członków.
W związku ze złożoną w dniu 19 lutego br. rezygnacją jednego członka Rady Nadzorczej
Rafamet, aktualnie Rada Nadzorcza Spółki składa się z 6 członków. Wobec złożenia przez
Spółkę wniosku o otwarcie postępowania sanacyjnego, a także mając na uwadze fakt, iż
w dniu 3 lutego 2025 r. został ustanowiony przez Sąd Rejonowy w Gliwicach tymczasowy
-- 1 of 3 --
zarządca, ARP będzie na bieżąco analizować sytuacje, w konsekwencji czego nie wyklucza
się zwołania Walnego Zgromadzenia Spółki z porządkiem obrad obejmującym zmiany
w składzie Rady Nadzorczej Spółki. Ze względu na publiczny charakter Spółki wszelkie
zmiany będące skutkiem decyzji właścicielskich, komunikowane będą w sposób właściwy –
w drodze raportu bieżącego.
W kwestii związanej z utworzeniem w Spółce szeregu wysokopłatnych etatów ARP
wskazała, że Rafamet odniosła się do tego na swoim profilu na swojej stronie internetowej
w zakładce wydarzenia. Spółka w odpowiedzi na wywiad, który ukazał się na łamach Nowin
Raciborskich w dniu 14 stycznia 2025 r. wskazała m.in., że stanowiska, które stały się
obiektem zainteresowania dziennikarza są stanowiskami, które zapewniają Spółce
elementarne bezpieczeństwo finansowe i operacyjne. Spółka ponformowała również,
że wynagrodzenie tych specjalistów mieści się znacznie poniżej średniej rynkowej. Ponadto
przedstawiono, że aktualne koncepcje zarządzania przedsiębiorstwem zakładają istotną
delegację decyzyjności na menedżerów średniego i wyższego szczebla. Posiadanie
wykwalifikowanego dyrektora finansowego w każdym przedsiębiorstwie jest istotne
w kontekście zarządzania płynnością finansową oraz kontrolą nad szeroko rozumianą
księgowością. Z kolei rolą controllingu jest zapewnienie zarządowi przedsiębiorstwa
niezbędnego raportowania dającego szeroki wgląd w aktualną sytuację spółki oraz, co
istotne, wsparcie w krótko, średnio i długoterminowym planowaniu. Bez posiadania tak
istotnych działów, nowoczesne przedsiębiorstwo jest w znacznym stopniu dysfunkcyjne
i nie jest w stanie reagować na bieżące i przyszłe wyzwania. Naturalnym jest również,
że każdy tak istotny departament posiada osobę odpowiedzialną za kierowanie i nadzór nad
jej pracami. W ocenie ARP utworzenie ww. stanowisk nie odbiega od standardów
rynkowych, w szczególności w spółkach, w których działalność opiera się na relacjach
międzynarodowych.
Odnośnie wskazanych potencjalnych trudności komunikacyjnych lub decyzyjnych po
stronie ARP i Rafamet, według informacji przedstawionej przez ARP, pomimo ostatniej
zmiany w składzie Zarządu ARP, nie zidentyfikowano wskazanych problemów.
Nie pomijając również kwestii dotyczącej aktualnej sytuacji finansowej Rafamet, według
informacji uzyskanej z ARP, ARP pozostaje otwarta na możliwość udzielenia ewentualnego
finansowania dla Spółki, jednakże na warunkach rynkowych oraz po uzyskaniu wszystkich
niezbędnych zgód korporacyjnych, w zakresie dopuszczalnym przepisami prawa oraz
koniecznym do umożliwienia Spółce kontynuowania działalności. Decyzja o udzieleniu
Spółce wsparcia, w tym o formie tego finansowania i jego wielkości, może zostać podjęta
po przedstawieniu przez Rafamet wiarygodnego planu restrukturyzacyjnego wraz
z biznesplanem, oraz po dokonaniu ich pozytywnej weryfikacji przez ARP jako
potencjalnego inwestora.
W związku z faktem, iż Spółka znajduje się w procesie otwarcia postępowania sanacyjnego,
które toczy się przed Sądem Rejonowym w Gliwicach, wszelkie czynności
restrukturyzacyjne Zarząd Spółki powinien podejmować zgodnie z przepisami Prawa
restrukturyzacyjnego, w tym w uzgodnieniu z tymczasowym zarządcą sądowym oraz
Sądem.
Przedstawiając powyższe jednocześnie należy wskazać, że Rafamet odgrywa kluczową rolę
w polskim przemyśle maszynowym, a jej długoletnie doświadczenie oraz wysokiej jakości
produkty dają solidne podstawy nie tylko do poprawy sytuacji ekonomicznej Spółki, ale
i dalszego jej rozwoju. Zatem pokładam nadzieję, że podjęte działania przez tymczasowego
Zarządcę Spółki pozwolą na uzdrowienie jej sytuacji, kontynuacje działalności Rafamet,
która jest kluczowa dla utrzymania stabilności i wzrostu sektora maszynowego w Polsce.
Z poważaniem
Z upoważnienia Ministra Aktywów Państwowych
Zbigniew Ziejewski
sekretarz stanu
dokument podpisany elektronicznie
1079368.3916608.3141258
-- 2 of 3 --
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 3 of 3 --