Interpelacja nr 8151
Interpelacja w sprawie przejmowania odpowiedzialności za długi spadkowe przez gminy
Zgłaszający:
•
Adresat:
Sprawiedliwość i Sądy (40%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie przejmowania odpowiedzialności za długi spadkowe przez gminy
Interpelacja nr 8151
do ministra sprawiedliwości
w sprawie przejmowania odpowiedzialności za długi spadkowe przez gminy
Zgłaszający: Lidia Czechak
Data wpływu: 17-02-2025
Szanowny Panie Ministrze,
jeśli nie ma spadkobierców lub odrzucają oni zadłużony spadek, to gminy muszą go przyjąć i spłacić wierzycieli. Spadek uważa się za przyjęty z dobrodziejstwem inwentarza. Jednak art. 1030 K.c. stanowi, że od chwili przyjęcia spadku (gminy nie mogą go odrzucić) spadkobierca ponosi odpowiedzialność za długi z całego swojego majątku. Dlatego, jeśli gminie z pewnych względów nie uda się sprzedać, np. domu za cenę określoną w inwentarzu, to tę różnicę musi pokryć ze środków własnych.
Przykład takiej sytuacji miał miejsce w 2019 roku w gminie Żerków w powiecie jarocińskim. Przejęty przez gminę majątek wynosił około półtora miliona złotych (zawierał wycenianą na tyle nieruchomość), ale spadek zawierał też przekraczające majątek długi. Nieruchomości nie udało się sprzedać za określoną kwotę, a kilkaset tysięcy złotych pokryć musiała gmina. Dla małej jednostki samorządu terytorialnego taki wydatek stanowi znaczne obciążenie budżetu. Gminy nie mają pieniędzy, żeby pokryć tak duże koszty, a konieczność wypełnienia takiego zobowiązania oznacza, np. pogorszenie jakości placówek oświatowych lub stanu dróg w regionie.
Wielu wójtów i burmistrzów podnosi temat konieczności zmiany przepisów w tym zakresie. Gminy zazwyczaj przejmują spadki zadłużone, a takie sytuacje jak wyżej przytoczona się powtarzają.
W związku z bardzo dużymi problemami wynikającymi z obecnych uregulowań prawnych w zakresie dziedziczenia przez gminy proszę o odpowiedź na poniższe pytania:
1. Czy rząd zamierza wprowadzić zmiany prawne w tym zakresie?
2. Czy lepszym rozwiązaniem nie byłoby przejmowanie spadków przez Skarb Państwa? Dla małych gmin takie sytuacje jak w Żerkowie są nie do udźwignięcia, a niestety gminy nie są w stanie ich uniknąć.
Z wyrazami szacunku
Lidia Czechak
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 8151
do ministra sprawiedliwości
w sprawie przejmowania odpowiedzialności za długi spadkowe przez gminy
Zgłaszający: Lidia Czechak
Data wpływu: 17-02-2025
Szanowny Panie Ministrze,
jeśli nie ma spadkobierców lub odrzucają oni zadłużony spadek, to gminy muszą go przyjąć i spłacić wierzycieli. Spadek uważa się za przyjęty z dobrodziejstwem inwentarza. Jednak art. 1030 K.c. stanowi, że od chwili przyjęcia spadku (gminy nie mogą go odrzucić) spadkobierca ponosi odpowiedzialność za długi z całego swojego majątku. Dlatego, jeśli gminie z pewnych względów nie uda się sprzedać, np. domu za cenę określoną w inwentarzu, to tę różnicę musi pokryć ze środków własnych.
Przykład takiej sytuacji miał miejsce w 2019 roku w gminie Żerków w powiecie jarocińskim. Przejęty przez gminę majątek wynosił około półtora miliona złotych (zawierał wycenianą na tyle nieruchomość), ale spadek zawierał też przekraczające majątek długi. Nieruchomości nie udało się sprzedać za określoną kwotę, a kilkaset tysięcy złotych pokryć musiała gmina. Dla małej jednostki samorządu terytorialnego taki wydatek stanowi znaczne obciążenie budżetu. Gminy nie mają pieniędzy, żeby pokryć tak duże koszty, a konieczność wypełnienia takiego zobowiązania oznacza, np. pogorszenie jakości placówek oświatowych lub stanu dróg w regionie.
Wielu wójtów i burmistrzów podnosi temat konieczności zmiany przepisów w tym zakresie. Gminy zazwyczaj przejmują spadki zadłużone, a takie sytuacje jak wyżej przytoczona się powtarzają.
W związku z bardzo dużymi problemami wynikającymi z obecnych uregulowań prawnych w zakresie dziedziczenia przez gminy proszę o odpowiedź na poniższe pytania:
1. Czy rząd zamierza wprowadzić zmiany prawne w tym zakresie?
2. Czy lepszym rozwiązaniem nie byłoby przejmowanie spadków przez Skarb Państwa? Dla małych gmin takie sytuacje jak w Żerkowie są nie do udźwignięcia, a niestety gminy nie są w stanie ich uniknąć.
Z wyrazami szacunku
Lidia Czechak
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Arkadiusz Myrcha
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
27%
Konkretność
73%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
1 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
5
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
11.6 / 1k zn.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „trwają prace analityczne” (odwlekanie w czasie / nieustające analizy)
Zidentyfikowane zwroty wymijające:
„trwają prace analityczne”
(odwlekanie w czasie / nieustające analizy)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
2721 znaków
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Sekretarz Stanu
Arkadiusz Myrcha
BK-VII.0520.77.2025
Warszawa, 24 marca 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 8151 złożoną do Ministra Sprawiedliwości przez Panią
posłankę Lidię Czechak w sprawie przejmowania odpowiedzialności za długi spadkowe
przez gminy, uprzejmie przedstawiam następujące informacje.
Ad 1
Ministerstwu Sprawiedliwości znany jest problem gmin i ich odpowiedzialności za długi
spadkowe, który dotyczy głównie sytuacji, gdy pasywa przewyższają wartość aktywów
spadkowych. Natomiast do wskazanej problematyki należy odnosić się w szerszym
aspekcie, to jest w kontekście odpowiedzialności spadkobierców dziedziczących spadek
z dobrodziejstwem inwentarza za długi spadkowe.
W Ministerstwie Sprawiedliwości trwają prace analityczne dotyczące odpowiedzialności
spadkobierców (w tym gmin i Skarbu Państwa) nabywających spadek z dobrodziejstwem
inwentarza za długi spadkowe. Mając jednak na względzie wagę projektowanych
rozwiązań i ich skutki społeczno-gospodarcze, ten problem został również przedstawiony
działającej przy Ministrze Sprawiedliwości Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Cywilnego
(Zespołowi problemowemu do spraw prawa spadkowego). Z informacji Ministerstwa
Sprawiedliwości wynika, że ww. Zespół ma zająć się tą tematyką i rozważyć możliwość
i kierunek opracowania stosownych rozwiązań prawnych.
Ad 2
Odnosząc się do proponowanego rozwiązania, zaznaczyć należy, że wymaga ono
pogłębionej analizy. W tym zakresie wskazać trzeba, że przepis art. 935 k.c. w brzmieniu
obecnym obowiązuje od 28 czerwca 2009 r. tj. wraz z wejściem w życie ustawy z dnia
2 kwietnia 2009 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny z dnia 2 kwietnia 2009 r. (Dz.U. Nr
79, poz. 662).
Natomiast przed zmianami dokonanymi na podstawie ustawy z dnia 14 lutego 2003 r.
o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 49 poz. 408.)
art. 935 § 3 k.c. stanowił, że w braku małżonka spadkodawcy i krewnych powołanych
do dziedziczenia z ustawy, spadek przypada Skarbowi Państwa jako spadkobiercy
ustawowemu.
-- 1 of 2 --
2
Ewentualny powrót do poprzedniej regulacji wymaga szerokiej dyskusji, która będzie
możliwa w ramach planowanych prac Zespołu problemowego do spraw prawa
spadkowego, dotyczących odpowiedzialności spadkobierców za długi spadkowe.
W związku z powyższym Ministerstwo Sprawiedliwości aktualnie oczekuje na stanowisko
Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Cywilnego, w szczególności co do kierunku ewentualnej
regulacji.
Z wyrazami szacunku
Arkadiusz Myrcha
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 2 of 2 --
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Sekretarz Stanu
Arkadiusz Myrcha
BK-VII.0520.77.2025
Warszawa, 24 marca 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 8151 złożoną do Ministra Sprawiedliwości przez Panią
posłankę Lidię Czechak w sprawie przejmowania odpowiedzialności za długi spadkowe
przez gminy, uprzejmie przedstawiam następujące informacje.
Ad 1
Ministerstwu Sprawiedliwości znany jest problem gmin i ich odpowiedzialności za długi
spadkowe, który dotyczy głównie sytuacji, gdy pasywa przewyższają wartość aktywów
spadkowych. Natomiast do wskazanej problematyki należy odnosić się w szerszym
aspekcie, to jest w kontekście odpowiedzialności spadkobierców dziedziczących spadek
z dobrodziejstwem inwentarza za długi spadkowe.
W Ministerstwie Sprawiedliwości trwają prace analityczne dotyczące odpowiedzialności
spadkobierców (w tym gmin i Skarbu Państwa) nabywających spadek z dobrodziejstwem
inwentarza za długi spadkowe. Mając jednak na względzie wagę projektowanych
rozwiązań i ich skutki społeczno-gospodarcze, ten problem został również przedstawiony
działającej przy Ministrze Sprawiedliwości Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Cywilnego
(Zespołowi problemowemu do spraw prawa spadkowego). Z informacji Ministerstwa
Sprawiedliwości wynika, że ww. Zespół ma zająć się tą tematyką i rozważyć możliwość
i kierunek opracowania stosownych rozwiązań prawnych.
Ad 2
Odnosząc się do proponowanego rozwiązania, zaznaczyć należy, że wymaga ono
pogłębionej analizy. W tym zakresie wskazać trzeba, że przepis art. 935 k.c. w brzmieniu
obecnym obowiązuje od 28 czerwca 2009 r. tj. wraz z wejściem w życie ustawy z dnia
2 kwietnia 2009 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny z dnia 2 kwietnia 2009 r. (Dz.U. Nr
79, poz. 662).
Natomiast przed zmianami dokonanymi na podstawie ustawy z dnia 14 lutego 2003 r.
o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 49 poz. 408.)
art. 935 § 3 k.c. stanowił, że w braku małżonka spadkodawcy i krewnych powołanych
do dziedziczenia z ustawy, spadek przypada Skarbowi Państwa jako spadkobiercy
ustawowemu.
-- 1 of 2 --
2
Ewentualny powrót do poprzedniej regulacji wymaga szerokiej dyskusji, która będzie
możliwa w ramach planowanych prac Zespołu problemowego do spraw prawa
spadkowego, dotyczących odpowiedzialności spadkobierców za długi spadkowe.
W związku z powyższym Ministerstwo Sprawiedliwości aktualnie oczekuje na stanowisko
Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Cywilnego, w szczególności co do kierunku ewentualnej
regulacji.
Z wyrazami szacunku
Arkadiusz Myrcha
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 2 of 2 --