Interpelacja w sprawie restrukturyzacji Poczty Polskiej SA i masowych zwolnień pracowników
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 8142
do ministra aktywów państwowych
w sprawie restrukturyzacji Poczty Polskiej SA i masowych zwolnień pracowników
Zgłaszający: Mariusz Krystian, Dariusz Matecki
Data wpływu: 17-02-2025
Szanowny Panie Ministrze!
Zwracam się z interpelacją dotyczącą planowanych zwolnień oraz realizowanego Programu Dobrowolnych Odejść (PDO) w Poczcie Polskiej SA. Rząd Donalda Tuska podjął decyzję o redukcji zatrudnienia o około 15%, co oznacza zwolnienie przeszło 8,5 tysiąca pracowników. Proces ten rozpoczął się w październiku 2024 roku, kiedy to propozycję odejścia z pracy otrzymało 707 osób w ramach PDO. Ostatnio media poinformowały, że docelowo program zwolnień ma objąć 9 300 pracowników.
W styczniu 2025 roku Zarząd Poczty Polskiej podjął uchwałę o kontynuacji PDO, zakładając możliwość rozwiązania umowy o pracę w drodze porozumienia stron.
Należy jednak zwrócić uwagę na głosy krytyczne ze strony związków zawodowych oraz samych pracowników. Program nie jest w pełni dobrowolny, a proces typowania osób do zwolnienia budzi kontrowersje: pracownicy nie mają wglądu w kryteria oceny ani możliwości odwołania się od decyzji. Zdarzają się sytuacje, w których osoby chcące pozostać w spółce są zmuszane do odejścia, podczas gdy inni, chcący skorzystać z PDO, nie otrzymują takiej możliwości. Ponadto po zakończeniu PDO planuje się masowe zwolnienia, co wpływa na przymusowość skorzystania z Programu, gdyż pracownicy mają świadomość, że i tak zostaną zwolnieni z pracy.
Dodatkowo, 12 lutego 2025 roku, część związków zawodowych, w tym NSZZ "Solidarność" Pracowników Poczty Polskiej, ogłosiła protest czynny, zarzucając Zarządowi spółki brak dialogu społecznego oraz niewłaściwe prowadzenie negocjacji dotyczących Zakładowego Układu Zbiorowego Pracy. W ostatnim czasie zwrócili się do mnie pracownicy spółki z wieloma krytycznymi uwagami dotyczącymi sytuacji spółki i postępowania Zarządu w zakresie zwolnień pracowników. Uwagi te potwierdzają wyżej opisaną sytuację.
W związku z tym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Jakie są dokładne kryteria wyboru pracowników do objęcia PDO oraz zwolnień grupowych? Czy pracownicy mają możliwość wglądu w oceny oraz odwołania się od decyzji o ich zakwalifikowaniu do programu?
2. Czy Poczta Polska SA monitoruje losy zawodowe pracowników, którzy skorzystali z PDO? Jeśli tak, jakie są wyniki tego monitoringu i czy planowane są dodatkowe działania wspierające dla tych osób?
3. Czy Poczta Polska SA konsultowała planowane zwolnienia oraz założenia PDO z przedstawicielami związków zawodowych i pracowników? Jeśli tak, jakie były wyniki tych konsultacji i w jaki sposób uwzględniono zgłoszone uwagi?
4. Czy istnieją plany monitorowania wpływu redukcji zatrudnienia na funkcjonowanie Poczty Polskiej SA w dłuższej perspektywie? Jeśli tak, jakie wskaźniki będą brane pod uwagę i jakie działania korygujące są przewidziane w przypadku negatywnych skutków?
5. W jaki sposób Poczta Polska SA zapewnia, że proces zwolnień nie wpłynie negatywnie na jakość i terminowość świadczonych usług, zwłaszcza w kontekście redukcji etatów wśród listonoszy i pracowników obsługi klienta?
6. Czy zarząd przewidział skutki masowych zwolnień pracowników, szczególnie listonoszy, w kontekście bezpieczeństwa państwa polskiego na wypadek wprowadzenia stanu wyjątkowego lub stanu wojny, gdzie jak powszechnie wiadomo usługi dotyczące łączności i doręczania wiadomości są kluczowe dla bezpieczeństwa państwa i jego obywateli?
7. Dlaczego umowy o pracę pracowników przewidują kwoty wynagrodzenia zasadniczego w wysokości poniżej wynagrodzenia minimalnego i są sprzeczne z Kodeksem pracy?
8. Dlaczego Zarząd spółki, aby obejść przepisy dotyczące minimalnego wynagrodzenia pracowników koryguje to wynagrodzenie w taki sposób, że przyznaje pracownikom premie w takiej wysokości, aby pracownicy osiągnęli minimalne wynagrodzenie?
9. Czy ministerstwo monitoruje sytuację wynagradzania pracowników, mając świadomość, że premia winna być systemem motywacyjnym, a nie regulacyjnym, koniecznym do osiągnięcia minimalnego wynagrodzenia? Jakie działania ministerstwo podjęło, aby skorygować ten sprzeczny z Kodeksem pracy i regulaminem spółki stan?
10. Dlaczego wobec przeprowadzenia zwolnień grupowych i PDO w niektórych urzędach pocztowych prowadzona jest rekrutacja i przyjmowani są nowi pracownicy? Dlaczego wakaty w spółce nie są oferowane dotychczasowym pracownikom?
11. Jakie nowe rodzaje stanowisk w Poczcie Polskiej SA zamierza wprowadzić Zarząd spółki i jaki ma być nowy system wynagradzania pracowników po przeprowadzeniu restrukturyzacji?
12. Jaki jest udział procentowy pracowników administracji, obsługi klienta i listonoszy w ogólnej liczbie zwalnianych pracowników?
Minister Jakub Jaworowski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (10)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8703 znakówMinisterstwo Aktywów Państwowych, ul. Krucza 36/Wspólna 6, 00-522 Warszawa, tel. +48 222 500 122
www.gov.pl/aktywa-panstwowe
BM.I.053.72.2025
IK: 1079512
Warszawa, 12 marca 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 8142 Pana Mariusza Krystiana oraz Pana Dariusza
Mateckiego, Posłów na Sejm RP, z dnia 19 lutego 2025 r., przekazuję następujące
wyjaśnienia przygotowane na podstawie informacji przekazanych przez Pocztę Polską S.A.
(dalej również jako: Spółka)
W kwestii zatrudnienia pragnę zwrócić uwagę, że z powodu wieloletnich zaniedbań Poczta
Polska S.A. znalazła się w trudnej sytuacji finansowej, a koszty pracownicze stanowiły aż
65% kosztów ogólnych. Z kolei wśród operatorów zagranicznych w Europie współczynnik
ten wynosi około 35-40%.
Zarząd Poczty Polskiej S.A. przyjął Regulamin ustalający zasady Programu Dobrowolnych
Odejść (PDO) oraz zwolnienia grupowego dla pracowników Poczty Polskiej S.A. Przy
doborze pracowników do PDO Spółka przyjęła poniższe kryteria:
1) kryteria podstawowe – ocena pracownika przeprowadzona przez przełożonego
w oparciu o m.in.: ocenę jakości pracy, efektywności, posiadanych umiejętności
i kwalifikacji, doświadczenia zawodowego, dyscypliny pracy, zaangażowania, sumienności,
samodzielności, umiejętności pracy zespołowej;
2) kryteria uzupełniające (stosowane w miarę posiadanych przez Spółkę informacji) –
otrzymywanie lub możliwość otrzymywania przez pracownika świadczeń emerytalnych lub
rentowych albo posiadanie innego stałego źródła utrzymania, sytuacja osobista, rodzinna
i materialna pracownika.
Pracownicy mają prawo do zapoznania się z oceną, nie jest natomiast przewidziany tryb
odwoławczy.
Poczta Polska S.A. nie monitoruje losów pracowników, którzy już skorzystali z PDO i nie
planuje takich działań. Decyzja pracownika o skorzystaniu z PDO oznacza, że zostaje on
objęty największym w historii Spółki programem osłonowym – poza odprawą wynikającą
z ustawy przewidziana jest rekompensata, której wysokość może stanowić 9-krotność
miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego, jeśli będzie wypłacana co miesiąc lub
równowartość 5-krotności wynagrodzenia zasadniczego, jeżeli ma być wypłacona
jednorazowo. Wybór wariantu rekompensaty należy do pracownika.
Ponadto pracownicy otrzymują możliwość kontynuacji ubezpieczenia grupowego i opiekę
medyczną na dotychczasowych warunkach przez 3 lata od rozwiązania umowy, bezpłatny
dostęp do platformy eTutor do nauki języka obcego do końca 2025 r., kontynuowanie
uczestnictwa w Programie Aktywności Sportowej, doradztwo w zakresie poruszania się po
rynku pracy. Dodatkowo pracownikom odchodzącym ze Spółki umorzono zwrot kosztów
za szkolenia i/lub studia ukończone w czasie pracy w Poczcie Polskiej S.A., a także
-- 1 of 3 --
zapewniono w miarę możliwości dostęp do ofert innych firm, które zaproponowały
współpracę ze Spółką.
Zgodnie z art. 2 ustawy o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków
pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz. U. z 2024 r. poz. 61 z późn. zm.)
przeprowadzono 20-dniowy proces konsultacji zamiaru przeprowadzenia PDO oraz
Zwolnienia Grupowego ze wszystkim zakładowymi organizacjami związkowymi.
Konsultacjom ze stroną społeczną podlegały w szczególności: przyczyny zamierzonego
grupowego zwolnienia, grupy zawodowe pracowników objętych zamiarem grupowego
zwolnienia, okres, w ciągu którego nastąpi takie zwolnienie, proponowane kryteria doboru
pracowników do grupowego zwolnienia, kolejność dokonywania zwolnień pracowników.
Na skutek braku porozumienia ze stroną społeczną, Spółka, zgodnie z przepisami, miała
możliwość wprowadzenia Regulaminu ustalającego zasady PDO oraz Zwolnienia
Grupowego.
Redukcja zatrudnienia, a także określenie jej poziomu, stanowi realizację przyjętego przez
Zarząd i Radę Nadzorczą Poczty Polskiej S.A. Planu Transformacji. Celem jest wypełnienie
przyjętego założenia o dostosowaniu poziomu zatrudnienia do aktualnych i przyszłych
potrzeb biznesowych Spółki. Jednocześnie zmiany organizacyjne planowane i realizowane
są w sposób zapewniający utrzymanie ciągłości działania przez Pocztę Polską S.A.
Realizowane przez Pocztę Polską S.A. zmiany wynikają ze spadku popytu na tradycyjne
usługi pocztowe, oraz malejące przychody Spółki przy jednoczesnym, corocznym wzroście
kosztów funkcjonowania sieci placówek pocztowych. Zmiany są dokonywane w oparciu
o popyt na usługi przy zapewnieniu odpowiedniej dostępności do określonego katalogu
usług pocztowych i wymaganej jakości.
Przyjęty plan redukcji zatrudnienia (w aspekcie funkcjonowania ważnych elementów
infrastruktury pocztowej) nie ma wpływu na ciągłość realizacji zobowiązań na rzecz Sił
Zbrojnych RP. Zmiany organizacyjne w Spółce są planowane i realizowane w sposób
zapewniający utrzymanie systemu realizacji zadań na rzecz obronności i bezpieczeństwa
państwa.
Spółka wyjaśniła, że wynagrodzenia są obliczane zgodnie z art. 6 ustawy z dnia
10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz.
1773). Wynagrodzenie pracownika zatrudnionego w pełnym miesięcznym wymiarze czasu
pracy nie może być niższe od wysokości minimalnego wynagrodzenia ustalonego w danym
roku. Do obliczenia wysokości wynagrodzenia pracownika przyjmuje się przysługujące
pracownikowi składniki wynagrodzenia i inne świadczenia wynikające ze stosunku pracy,
zaliczone według zasad statystyki zatrudnienia i wynagrodzeń określonych przez Główny
Urząd Statystyczny do wynagrodzeń osobowych. Natomiast wypłata premii w Spółce
odbywa się wyłącznie na zasadach i warunkach określonych w Regulaminie premiowania
pracowników Poczty Polskiej S.A., a jej wysokość ustalana jest w oparciu o fundusz
premiowy na dany rok.
System wynagrodzeń w Poczcie Polskiej S.A. kształtowany był zgodnie z Zakładowym
Układem Zbiorowym Pracy dla Pracowników Poczty Polskiej S.A. (ZUZP), zawartym
18 marca 2015 r., który w dniu 14 sierpnia 2024 r. został wypowiedziany. Od dnia
14 października 2024 r. rozpoczął się dialog ze stroną społeczną, dotyczący nowego
systemu wynagradzania w Spółce. Założeniem projektowanych zmian jest uproszczenie
struktury składników stałych i zmiennych oraz zmniejszenie liczby stanowisk pracy z 826
do 90 uniwersalnych stanowisk, co umożliwi elastyczne kształtowanie struktury
organizacyjnej Poczty Polskiej S.A. zgodnie z potrzebami biznesowymi. Okres
wypowiedzenia skończył się 28 lutego 2025 r.
W ocenie Spółki najbardziej słusznym rozwiązaniem było równoczesne rozpoczęcie
procesu uzgodnienia Regulaminu wynagradzania, który mógłby wejść w życie, w przypadku
braku podpisania nowego ZUZP. Brak jednego z tych dokumentów byłby szczególnie
niekorzystny dla pracowników Poczty Polskiej S.A. Konsultacje projektu Regulaminu
wynagradzania rozpoczęły się 30 stycznia 2025 r. Do dnia 3 marca 2025 r. zakładowe
organizacje związkowe miały czas na przedstawienie stanowiska do przedłożonego
projektu.
-- 2 of 3 --
W ramach wydanego Regulaminu ustalającego zasady PDO oraz Zwolnienia Grupowego
redukcją zostanie objętych nie więcej niż 8518 etatów w całej Spółce, w następujących
obszarach: Zarządzanie, Sprzedaż, Operacje, Wsparcie funkcjonalne – Back Office.
Aktualnie zaplanowane działania w wyżej wymienionych obszarach nadal trwają. Dlatego
trudno jest określić procentowy udział pracowników z różnych stanowisk w całkowitej
liczbie zredukowanych etatów.
Spółka przekazała również, że publikacja ogłoszeń rekrutacyjnych do pracy w urzędach
pocztowych wynika m.in. z naturalnej rotacji pracowników czy zastępstw, które wymagają
dodatkowego zatrudnienia. Rekrutacje w określonych lokalizacjach i na określone
stanowiska są konieczne dla zapewnienia ciągłości i efektywności działania firmy.
Ponadto przypominam, że Minister Aktywów Państwowych wykonując prawa z akcji
w Poczcie Polskiej S.A. realizuje uprawnienia wynikające z praw korporacyjnych, ściśle
określonych w przepisach prawa, w szczególności w ustawie z dnia 15 września 2000 r.
Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 18 z późn. zm.) (dalej: „KSH”).
Stosownie do regulacji art. 368 § 1 KSH prowadzenie spraw spółki należy do kompetencji
Zarządu spółki, zaś zgodnie z art. 3751 KSH Walne Zgromadzenie i Rada Nadzorcza nie
mogą wydawać Zarządowi wiążących poleceń dotyczących prowadzenia spraw spółki.
Zgodnie ze Statutem Poczty Polskiej S.A. wszelkie sprawy związane z prowadzeniem spraw
Spółki, nie zastrzeżone przepisami prawa lub postanowieniami Statutu dla Walnego
Zgromadzenia lub Rady Nadzorczej, należą do kompetencji Zarządu.
Z poważaniem
Jakub Jaworowski
Minister
dokument podpisany elektronicznie
1079512.3925646.3137974
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 3 of 3 --