Interpelacja w sprawie sposobu wyliczenia wynagrodzenia sędziów, prokuratorów i referendarzy w roku 2021 i 2022 oraz skutków prawnych tych działań
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 8133
do ministra sprawiedliwości
w sprawie sposobu wyliczenia wynagrodzenia sędziów, prokuratorów i referendarzy w roku 2021 i 2022 oraz skutków prawnych tych działań
Zgłaszający: Ewa Kołodziej, Joanna Frydrych, Iwona Maria Kozłowska, Katarzyna Maria Piekarska, Aleksandra Kot, Paweł Masełko, Jacek Niedźwiedzki, Maciej Tomczykiewicz, Sylwia Bielawska, Krystian Łuczak
Data wpływu: 17-02-2025
Szanowny Panie Ministrze,
w ostatnim czasie zgłasza się do mnie wiele osób, które dotknął problem nieprawidłowego wyliczania wynagrodzeń dla sędziów i prokuratorów za rok 2021 i 2022 z prośbą o możliwość interwencji. Osoby dotknięte obniżeniem uposażenia ubolewają nad faktem, że każdorazowo o wyrównanie swojego wynagrodzenia muszą występować na drogę sądową. Ta sytuacja powoduje, że sądy pracy przepełnione są sprawami, które jak twierdzą zainteresowani z góry skazane są na przegraną przez pracodawców, czyli sądy, a dodatkowo wzrasta suma konieczna do wypłacanie roszczeń z tytułu odsetek oraz kosztów sądowych. Otrzymuję również informacje, że podmioty zobowiązane do wypłacenia wyrównań (sądy) zostały zobligowane do czekania z regulowaniem roszczeń na rozstrzygnięcie spraw spornych w pełnym toku dwuinstancyjnym.
W związku z powyższym uprzejmie proszę o udzielenie informacji w następującym zakresie:
Czy ministerstwo podejmuje działania, aby kwestia wypłat roszczeń była rozwiązana kompleksowo, bez dalszego ponoszenia przez Skarb Państwa dodatkowych wysokich wydatków z tytułu odsetek i kosztów procesów?
Czy ministerstwo prowadzi w tej sprawie konsultacje ze stowarzyszeniami reprezentującymi sędziów i prokuratorów?
Co do tej pory udało się poczynić w tej sprawie?
Jaka jest szacowana skala roszczeń niezaspokojonych na dzień dzisiejszy?
Czy Ministerstwo Sprawiedliwości współpracuje w tej kwestii z Ministerstwem Finansów?
Z wyrazami szacunku
Ewa Kołodziej
Poseł na Sejm RP
Sekretarz stanu Arkadiusz Myrcha
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4815 znakówkontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Sekretarz Stanu
Arkadiusz Myrcha
BK-VII.0520.80.2025
Warszawa, 17 marca 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
przedstawiam odpowiedź na interpelację nr 8133 Pani poseł Ewy Kołodziej oraz grupy
posłów w sprawie sposobu wyliczenia wynagrodzenia sędziów, prokuratorów
i referendarzy w roku 2021 i 2022 oraz skutków prawnych tych działań.
W latach 2021 – 2023 wynagrodzenia sędziów sądów powszechnych i grup do nich
relacjonowanych (asesorów i referendarzy sądowych), uposażenia sędziów w stanie
spoczynku oraz uposażenia rodzinne ustalane były w sposób odmienny od generalnej
zasady przewidzianej w art. 91 § 1c ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów
powszechnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 334 ze zm.), poprzez stosowne przepisy ustaw
o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na dany rok
budżetowy.
Wyrównania wynagrodzeń sędziów i wynagrodzeń do nich relacjonowanych do wysokości
wynikającej z wyliczenia na podstawie art. 91 § 1c ustawy – Prawo o ustroju sądów
powszechnych w 2023 r. zostały wypłacone w związku z wyrokiem Trybunału
Konstytucyjnego z 8 listopada 2023 r., sygn. akt K 1/23, który dotyczył jedynie roku 2023.
Wyrównania wynagrodzeń za lata 2021 i 2022 następowały zaś na podstawie wnoszonych
do sądów pracy przez uprawnione osoby pozwów.
Minister Sprawiedliwości dążąc do systemowego rozwiązania kwestii wyrównania
wynagrodzeń i uposażeń sędziów, asesorów i referendarzy oraz uposażeń sędziów
w stanie spoczynku za lata 2021-2022, zwracał się do Ministra Finansów jako
-- 1 of 3 --
„gospodarza” ustaw okołobudżetowych o kompleksowe uregulowanie przedmiotowego
zagadnienia.
Minister Sprawiedliwości zwracał się także do Ministra Finansów z prośbą o pozytywne
ustosunkowanie się do możliwości zawierania przez pracodawców z uprawnionymi
sędziami, asesorami i referendarzami ugód sądowych (w przypadku uprawnionych, którzy
wnieśli powództwa i dochodzone kwoty nie zostały im jeszcze zasądzone i wypłacone)
oraz pozasądowych (w przypadku grupy uprawnionych, którzy dotychczas powództw nie
wnieśli), a także o zabezpieczenie niezbędnych środków na ten cel w rezerwie celowej
budżetu państwa.
Minister Finansów wskazał, że wyroki zapadające w sprawach indywidualnych nie
stanowią obligatoryjnej podstawy do podjęcia działań o charakterze powszechnym,
zarówno w drodze interwencji legislacyjnej, jak i innych działań systemowych
zmierzających do wyrównania za 2021 i 2022 wynagrodzeń relacjonowanych do art. 91 §
1c ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych. Odwołując się do wyroku Trybunału
Konstytucyjnego z 12 grudnia 2012 r. sygn. akt K 1/12, Minister Finansów podkreślił także
dopuszczalność zamrożenia wynagrodzeń sędziów w określonych przypadkach, mających
charakter incydentalny, w których zachodzi konieczność uwzględnienia trudnej sytuacji
finansowej państwa, zagrażającej równowadze budżetowej, stanowiącej wartość
konstytucyjną konkurencyjną wobec wartości określonych w art. 178 Konstytucji RP.
Z uwagi na brak systemowego rozwiązania kwestii wyrównania wynagrodzeń sędziów,
asesorów i referendarzy oraz uposażeń sędziów w stanie spoczynku za lata 2021-2022
roszczenia w tym zakresie – co do zasady – powinny być potwierdzone prawomocnymi
wyrokami sądów po wyczerpaniu dostępnej procedury odwoławczej.
Odnosząc się do pytania dotyczącego szacowanej skali niezaspokojonych roszczeń z tytułu
wyrównania wynagrodzeń z lat 2021 – 2022 informuję, że stanowią one, według stanu na
dzień 15 lutego 2025 r., ok. 28,5% łącznej wartości roszczeń dochodzonych na podstawie
złożonych pozwów.
Jeśli chodzi o wyrównanie wynagrodzeń prokuratorów, z informacji przekazanej przez
Prokuraturę Krajową wynika, że w 2024 roku powszechne jednostki organizacyjne
prokuratury przeznaczyły 128 642 tys. zł na wydatki związane z wyrównaniem
-- 2 of 3 --
wynagrodzeń oraz uposażeń prokuratorów, zasądzonych na podstawie wyroków
sądowych. Według szacunków, do wypłaty w 2025 roku oraz w latach kolejnych pozostała
kwota około 90 mln zł. Wydatki te pokrywane są w ramach środków własnych,
pozostających w dyspozycji poszczególnych jednostek organizacyjnych prokuratury. Nie
zwiększono na ten cel budżetu prokuratury na 2025 rok, mimo zgłoszonych w tym zakresie
propozycji.
Zaległości będą wypłacane sukcesywnie, w miarę zapadania kolejnych wyroków
sądowych. W gestii kierowników poszczególnych jednostek organizacyjnych prokuratury
- jako samodzielnych dysponentów budżetu - pozostaje, czy od wyroków sądów wydanych
w I instancji, zasądzających co do zasady należności na rzecz prokuratorów, będą składać
środki odwoławcze.
Z wyrazami szacunku
Arkadiusz Myrcha
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 3 of 3 --