Odpowiedź na interpelację w sprawie wzrastającej liczby włamań do domów i skuteczności działań rządu w walce z przestępczością Odpowiedź na interpelację nr 8116 w sprawie wzrastającej liczby włamań do domów i skuteczności działań rządu w walce z przestępczością Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Czesław Mroczek Warszawa, 26-03-2025 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację numer 8116 Pana Posła Dariusza Mateckiego w sprawie wzrastającej liczby włamań do domów i skuteczności działań rządu w walce z przestępczością[1], na podstawie stanowiska Ministerstwa Sprawiedliwości oraz Komendy Głównej Policji, uprzejmie przedstawiam co następuje. Odnosząc się do zagadnień poruszonych w interpelacji Pana Posła Komenda Główna Policji poinformowała, że ze zgromadzonych przez Policję danych dotyczących liczby kradzieży z włamaniem do budynków mieszkalnych wynika, iż w 2020 r. doszło do 18 265 przestępstw, w 2021 r. – 17 902, w 2022 r. – 18 326, w 2023 r. – 15 406 oraz w 2024 r. – 12 833 przedmiotowych czynów zabronionych[2]. Zgodnie z ustawą z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji[3] do podstawowych zadań formacji należy m.in.: ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia przed bezprawnymi zamachami naruszającymi te dobra, ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego, w tym zapewnienie spokoju w miejscach publicznych (…), wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców. Zwalczanie kradzieży z włamaniem do domów jednorodzinnych i mieszkań jest stałym zadaniem Policji, którego realizacja następuje w drodze czynności operacyjno-rozpoznawczych, dochodzeniowo-śledczych oraz administracyjno-porządkowych. Policja wykorzystuje dostępne jej środki i metody oraz prowadzi rozpoznanie obszarów przestępczości, a także monitoruje skalę tego rodzaju naruszeń prawa. Ponadto, realizując nałożone zadania, funkcjonariusze prowadzą czynności zmierzające do rozpoznawania oraz eliminacji zorganizowanych grup przestępczych działających na terenie kraju. Mając na uwadze potrzebę zwiększenia świadomości obywateli oraz ich ochronę przed tego rodzaju przestępstwami, funkcjonariusze podejmują działania profilaktyczne, w tym informacyjne, do których zaliczyć można następujące formy aktywności: spotkania informacyjno-edukacyjne, programy i akcje profilaktyczne, kampanie informacyjne, pikniki profilaktyczne, stanowiska informacyjne, prelekcje, wykłady, itp., a także uczestniczą w audycjach telewizyjnych i radiowych. W ramach powyższych przedsięwzięć są omawiane m.in. zagadnienia związane z unikaniem lub minimalizowaniem takich zdarzeń, dotyczące sposobu zabezpieczenia domu/mieszkania przed włamaniem. W 2024 r. policjanci zrealizowali 757 działań profilaktycznych (w tym ponad 34 tys. spotkań, w których udział wzięło około 1,4 mln uczestników). Aktywność profilaktyczna Policji znajduje również odzwierciedlenie w Priorytetach Komendanta Głównego Policji na lata 2021-2025, których jednym z zadań jest dostosowanie działań profilaktycznych Policji do zdiagnozowanych zagrożeń społecznych w następujących obszarach: uzależnienia – narkotyki, nowe narkotyki, alkohol; bezpieczeństwo dzieci i młodzieży; bezpieczeństwo w miejscach publicznych i w miejscu zamieszkania; cyberzagrożenia; handel ludźmi; mowa nienawiści, w tym hejt, przestępstwa z nienawiści; bezpieczeństwo seniorów. Dodatkowo, Policja uczestniczy w wydarzeniach związanych z Europejskim Dniem Przeciwdziałania Włamaniom do Domów. W ramach powyższego Europejska Sieć Zapobiegania Przestępczości wspólnie z Europolem, Komisją Europejską oraz z 23 krajami europejskimi prowadzi kampanię „Stop włamaniom do domów”, której celem jest przypomnienie zasad bezpieczeństwa oraz zachęcanie do właściwego zabezpieczenia własnego dobytku, mieszkania czy domu. Odnosząc się do pytania dotyczącego zwalczania zagranicznych grup przestępczych pragnę wskazać, że zarówno Policja, jak i Straż Graniczna (SG) od lat posiadają wyspecjalizowane jednostki dedykowane zwalczaniu nawet najbardziej skomplikowanych i złożonych rodzajów przestępczości, jakimi są przestępstwa zorganizowane o charakterze transgranicznym. W strukturach Policji działa Centralne Biuro Śledcze Policji oraz Centralne Biuro Zwalczania Cyberprzestępczości, a w strukturach SG – Zarząd Operacyjno-Rozpoznawczy Komendy Głównej SG, które są elitarnymi jednostkami posiadającymi siedziby w całym kraju, wysoce sprofesjonalizowanymi, w których funkcjonariusze prowadzą skomplikowane czynności operacyjno-rozpoznawcze, infiltrują zorganizowane grupy przestępcze, aktywnie współpracują na arenie międzynarodowej i skutecznie eliminują najgroźniejsze zorganizowane grupy przestępcze, także cudzoziemskie. Służby dysponują wieloma strukturami wyspecjalizowanymi w zwalczaniu różnych rodzajów przestępczości, a ich działania koncentrują się na wykrywaniu przestępstw i wykroczeń oraz ściganiu sprawców bez względu na narodowość. Trendy związane z tzw. przestępczością cudzoziemską są ściśle monitorowane i nieustannie analizowane przez służby. Przeprowadzane analizy są niezwykle szczegółowe i obejmują zarówno rodzaje popełnianych czynów karalnych, profil sprawców, a także sposób popełniania czynów karalnych. Służby podległe Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji (SWiA), odpowiedzialne za utrzymanie bezpieczeństwa i porządku publicznego, z pełną determinacją reagują na pojawiające się wyzwania i podejmują działania adekwatne do rozpoznanych zagrożeń oraz stale optymalizują działania w zakresie zwalczania przestępczości popełnianej przez cudzoziemców. Powyższe znajduje odzwierciedlenie w przyjmowanych kierunkach działań wskazanych przez Komendanta Głównego Policji zorientowanych na intensyfikację identyfikowania i zwalczania przestępczości cudzoziemskiej m.in. w zakresie: rozpoznawania osób pochodzących z krajów wysokiego ryzyka wywodzących się ze środowisk przestępczych, a przebywających na terenie RP; walki z zagrożeniami hybrydowymi, przyjmującymi formę dezinformacji, cyberataków, działań paramilitarnych. Ponadto, w „Priorytetach i zadaniach priorytetowych Komendanta Głównego Policji” na 2025 r. wskazano na konieczność intensyfikacji działań Policji w zakresie zwalczania tzw. 5 kategorii przestępstw pospolitych, tj. bójka i pobicie, kradzież cudzej rzeczy, kradzież samochodu i poprzez włamanie, kradzież z włamaniem, rozbój, kradzież rozbójnicza i wymuszenia rozbójnicze. W ww. kategoriach mieści się większość przestępstw popełnianych przez cudzoziemców. Ustosunkowując się do pytania dotyczącego liczby wakatów w Policji informuję, że po zmianie Rządu zastana sytuacja kadrowa była niezwykle trudna. Wysoki poziom wakatów w Policji był efektem odejść przede wszystkim w 2023 r., co przyczyniło się do zmniejszenia stanu kadrowego w 2024 r. Ze służby w 2023 r. odeszło 9 458 funkcjonariuszy. Wobec powyższego Ministerstwo SWiA podjęło pilne prace, mające na celu redukcję braków kadrowych w służbach. Rozpoczęto wieloaspektowe działania, ukierunkowane na zmniejszenie liczby wakatów i zachęcenie do wstępowania do służb mundurowych jak największej liczby kandydatów – w szczególności do Policji i Straży Granicznej. Niezmiernie istotne stało się wprowadzanie nowych rozwiązań prawnych, stanowiących odpowiedź na aktualne wyzwania, które spowodują napływ dodatkowych kandydatów spełniających oczekiwania służby. Rozwiązaniem legislacyjnym, mającym na celu zwiększenie możliwości doborowych do służby w Policji jest ustawa z dnia 1 października 2024 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z utworzeniem oddziałów o profilu mundurowym oraz ułatwieniem powrotu do służby w Policji i Straży Granicznej[4]. Przyjęte w przedmiotowej ustawie rozwiązania mają charakter systemowy, a ich zasadniczym celem jest osiągnięcie wyższego stopnia profesjonalizacji Policji i Straży Granicznej, poprzez zwiększenie efektywności prowadzonych postępowań kwalifikacyjnych do ww. formacji oraz stworzenie możliwości pozyskania jak największej liczby funkcjonariuszy, odpowiadających potrzebom służb. Podjęte działania przynoszą już obecnie wymierne rezultaty. Na dzień 31 grudnia 2024 r. stan zatrudnienia w Policji wyniósł – 97 256. Liczba wakatów po dwóch miesiącach 2024 r. wynosiła 16 276 (14,94%), natomiast na dzień 31 grudnia 2024 r. – 11 653 (10,71%). Zatem liczba wakatów w ciągu 10 miesięcy 2024 r. zmniejszyła się o 4 623 (28,4%). Po ponad roku od powołania Rządu można mówić o efektach podjętych przez Ministerstwo SWiA działań. W 2024 r.: zdecydowanie zmniejszyła się liczba zwolnień ze służby w Policji – 5 907, tj. o 37% mniej niż w 2023 r. (9 458); odnotowano znaczący wzrost zainteresowania wstępowaniem do służby w Policji. W 2024 r. do służby w formacji wstąpiło 6 445 osób[5]złożono rekordową liczbę podań o przyjęcie do służby. W 2024 r. wpłynęło 22 481 podań o przyjęcie do służby. Dla porównania w 2023 r. było to 15 289 podań, natomiast w 2022 r. – 13 358. Informacje w zakresie danych statystycznych za lata 2021-2024 dotyczących liczby osób osądzonych i skazanych w pierwszej instancji w sądach rejonowych za przestępstwa stypizowane w art. 193 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny[6] (naruszenie miru domowego) oraz art. 279 k.k. (kradzież z włamaniem), zawiera przekazane przez Ministerstwo Sprawiedliwości zestawienie, stanowiące załącznik do niniejszej odpowiedzi. Przedmiotowe zestawienie zostało przygotowane na podstawie danych pozyskiwanych w ramach cyklicznej sprawozdawczości statystycznej za pośrednictwem sprawozdań MS-S6 w sprawie osób osądzonych w pierwszej instancji. Jak poinformowało Ministerstwo Sprawiedliwości, obecnie nie są prowadzone prace legislacyjne, mające na celu zmianę przepisów prawa w zakresie przestępstw przeciwko mieniu, w tym kradzieży z włamaniem. Jednocześnie Ministerstwo Sprawiedliwości wskazało, że ww. przestępstwo, w typie podstawowym, penalizowane w art. 279 § 1 k.k., jest zagrożone karą pozbawienia wolności od roku do lat 10. Zgodnie z art. 294 § 3 k.k., kto dopuszcza się m.in. przestępstwa określonego w art. 279 § 1 k.k. w stosunku do mienia o wartości większej niż pięciokrotność kwoty określającej mienie wielkiej wartości, podlega karze pozbawienia wolności od lat 3 do 20. Natomiast w zakresie wsparcia dla ofiar przestępstw Ministerstwo Sprawiedliwości przekazało poniższe informacje dotyczące Funduszu Sprawiedliwości oraz systemu nieodpłatnej pomocy prawnej. Z pomocy finansowanej ze środków Funduszu Sprawiedliwości może skorzystać każdy pokrzywdzony w wyniku jakiegokolwiek przestępstwa w świetle przepisów k.k., potrzebujący wsparcia ze strony państwa. Bezpośrednią pomoc można uzyskać w jednym z ośrodków lub lokalnych punktów tworzących ogólnopolską Sieć Pomocy Osobom Pokrzywdzonym Przestępstwem. Wykaz wszystkich organizacji świadczących pomoc pokrzywdzonym, świadkom i osobom im najbliższym, znajduje się na stronie internetowej Funduszu Sprawiedliwości[7]. W rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 września 2017 r. w sprawie Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej – Funduszu Sprawiedliwości[8], zostały ujęte następujące formy pomocy dla osób pokrzywdzonych przestępstwem oraz osób im najbliższych: Pomoc prawna i alternatywne metody rozwiązywania konfliktów. Pomoc tłumacza języka obcego, tłumacza języka migowego lub tłumacza przewodnika w trakcie udzielania pomocy prawnej. Pomoc psychologiczna, psychiatryczna i psychoterapeutyczna. Pomoc udzielana przez osobę pierwszego kontaktu. Pokrywanie kosztów świadczeń zdrowotnych, lekarstw w zakresie, w którym lek nie podlegałby refundacji lub w części, w której nie jest refundowany, wyrobów medycznych, w tym materiałów opatrunkowych, przedmiotów ortopedycznych oraz środków pomocniczych, w zakresie niezbędnym w procesie leczniczym doznanego uszczerbku na zdrowiu wynikającego z przestępstwa lub jego następstw. Pokrywanie kosztów związanych z kształceniem w szkołach i przedszkolach publicznych. Pokrywanie kosztów związanych z opieką nad dziećmi w żłobkach i klubach dziecięcych prowadzonych przez gminy w oparciu o przepisy ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3[9]. Szkolenia i kursy podnoszące kwalifikacje zawodowe oraz pokrywanie kosztów egzaminów potwierdzających kwalifikacje zawodowe. Pokrywanie kosztów czasowego zakwaterowania lub udzielania schronienia. Finansowanie okresowych dopłat do bieżących zobowiązań czynszowych i opłat za energię cieplną, energię elektryczną, gaz, wodę, opał, odbiór nieczystości stałych i płynnych za lokal mieszkalny lub dom jednorodzinny, do którego osoba uprawniona posiada tytuł prawny, proporcjonalnie do liczby osób stale zamieszkujących w tym lokalu lub domu. Usługa dostosowania lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego do potrzeb osoby pokrzywdzonej przestępstwem w przypadku, gdy utrata sprawności fizycznej nastąpiła w wyniku przestępstwa. Finansowanie przejazdów środkami komunikacji publicznej lub pokrywanie kosztów transportu związanych z uzyskiwaniem świadczeń i regulowaniem spraw określonych w pkt 1-9. Pokrywanie kosztów żywności lub bonów żywnościowych. Pokrywanie kosztów zakupu odzieży, bielizny, obuwia, środków czystości i higieny osobistej. Finansowanie kosztów zorganizowanego wyjazdu uprawnionego małoletniego. Finansowanie kosztów wyjazdu. osoby uprawnionej wraz z małoletnim, nad którym sprawuje pieczę, uprawnionego małoletniego wraz z osobą, pod której pieczą pozostaje, podczas którego udzielana będzie pomoc, o której mowa w pkt 3. Finansowanie robót budowlanych, o których mowa w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane[10], w tym również przygotowania do realizacji robót budowlanych, w szczególności kosztów opracowania dokumentacji projektowej, przygotowania gruntu pod budowę, ekspertyz, świadectw, operatów, prac geologicznych, niezbędnych do realizacji celów wynikających z ww. ustawy. Zakup urządzeń i wyposażenia. Zakup wartości niematerialnych i prawnych. W celu uzyskania przedmiotowej pomocy należy: Wypełnić w sposób kompletny wniosek o udzielenie pomocy. Przedłożyć dokumenty, potwierdzające okoliczności wskazane we wniosku (w przypadku ich braku osoba pierwszego kontaktu pracująca w ośrodku przeprowadza wywiad, na podstawie którego możliwe będzie uprawdopodobnienie pokrzywdzenia przestępstwem). Wyrazić zgodę na przetwarzanie danych osobowych. W sytuacji gdy nie jest możliwe skorzystanie z pomocy finansowanej ze środków Funduszu Sprawiedliwości, istnieje ewentualność uzyskania nieodpłatnej pomocy prawnej. Wizytę stacjonarną lub zdalną w wybranym punkcie można umówić poprzez stronę internetową https://zapisy-np.ms.gov.pl/. Z poważaniem z up. Czesław Mroczek Sekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji [1] Przesłane pismem Pana Karola Grzybowskiego, Podsekretarza Stanu w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów (sygn.: DSP.INT.4510.63.2025) [2] Należy podkreślić, że wskazana liczba przestępstw stwierdzonych przy uwzględnieniu określonej wartości modus operandi jest tylko pewną częścią stanu faktycznego poruszanego zagadnienia. Do metod działania sprawców kradzieży z włamaniem do mieszkań i domów jednorodzinnych można zaliczyć m.in.: wybicie szyby, pokonanie drzwi na pasówkę, podważenie okien bądź drzwi balkonowych. [3] Dz. U. z 2024 r. poz. 145, z późn. zm. [4] Dz. U. poz. 1562. [5] Co stanowi trzeci wynik od 2000 r. [6] Dz. U. z 2024 r. poz. 17, z późn. zm. [7] https://www.funduszsprawiedliwosci.gov.pl/pl/znajdz-osrodek-pomocy/ [8] Dz. U. z 2024 r. poz. 1605, z późn. zm. [9] Dz. U. z 2024 r. poz. 338, z późn. zm. [10] Dz. U. z 2024 r. poz. 725, z późn. zm. Załączniki Osądzeni i skazani w pierwszej instancji w sądach rejonowych według rodzajów przestępstw oraz pokrzywdzeni tymi przestępstwami w latach 2021-2024.