Interpelacja w sprawie Rządowego Funduszu Rozwoju Dróg
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 8107
do ministra infrastruktury
w sprawie Rządowego Funduszu Rozwoju Dróg
Zgłaszający: Agnieszka Maria Kłopotek
Data wpływu: 15-02-2025
Szanowny Panie Ministrze,
samorządowcy, szczególnie wójtowie gmin wiejskich, postulują, by rozważyć zmianę przepisów w zakresie wsparcia z Rządowego Funduszu Rozwoju Dróg w kierunku zwiększenia udziału środków funduszu w kosztach inwestycji drogowych z obecnie stosowanych 50% do co najmniej 60%, ponieważ sporo samorządów gminnych nie jest w stanie wyasygnować ze środków własnych pozostałej kwoty przy ciągle rosnących kosztach inwestycji, co mogłoby ułatwić realizację potrzebnych inwestycji, szczególnie w przypadku małych samorządów wiejskich, dla których ten fundusz jest niezwykle ważny. Jeszcze niedawno 1 km drogi gminnej można było przebudować za około 1 mln zł, a obecnie potrzeba na to nawet ponad 2 mln zł (w zależności od infrastruktury towarzyszącej, np. ścieżki pieszo-rowerowej, kanału technologicznego).
Uprzejmie proszę o rozważenie tego postulatu i - o ile to możliwe - wyjście naprzeciw oczekiwaniom samorządowców.
W związku z powyższym uprzejmie proszę o odpowiedzi na następujące pytania:
Czy istnieje możliwość zwiększenia udziału środków Rządowego Funduszu Rozwoju Dróg do co najmniej 60% jako wkład własny gmin?
Czy Ministerstwo Infrastruktury planuje w najbliższym czasie wprowadzenie jakichkolwiek zmian w programie funduszu, aby można było wspierać mniejsze samorządy wiejskie?
Z poważaniem
Sekretarz stanu Stanisław Bukowiec
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9245 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DDP-5.054.8.2025
Warszawa, 25 marca 2025
Szanowny Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 8107 Poseł na Sejm RP Pani Agnieszki Marii Kłopotek
w sprawie Rządowego Funduszu Rozwoju Dróg, przedstawiam poniższe informacje.
Podział środków przeznaczonych na dofinansowanie zadań powiatowych oraz zadań
gminnych ustalany jest corocznie na podstawie zasad określonych w ustawie z dnia
23 października 2018 r. o Rządowym Funduszu Rozwoju Dróg (Dz.U. z 2025 r., poz. 94).
Zgodnie z art. 9 ww. ustawy, minister właściwy do spraw transportu w porozumieniu
z Bankiem Gospodarstwa Krajowego sporządza roczny plan finansowy Rządowego
Funduszu Rozwoju Dróg, który zostaje przedstawiony do uzgodnienia w zakresie
finansowym ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych. Roczny plan
finansowy stanowi podstawę do dofinansowania zadań ze środków Funduszu w danym
roku kalendarzowym.
W ustawie o RFRD wymieniono źródła pozyskania środków na rzecz Funduszu dzięki,
którym możliwe jest wsparcie finansowe zadań realizowanych przez samorządy.
Są to: wpłaty z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej
(NFOŚiGW), wpłaty z budżetu państwa, wpłaty pochodzące z Państwowego
Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe (PGL LP), wpłaty z zysku jednoosobowych spółek
Skarbu Państwa i spółek, w których wszystkie akcje (udziały) są własnością Skarbu
Państwa, obligacje Skarbu Państwa i inne.
Największe i jednocześnie najistotniejsze źródło pozyskania środków przez RFRD stanowią
wpłaty dokonywane przez NFOŚiGW. Ze środków RFRD wspierane są zadania jednoroczne
oraz zadania wieloletnie jednostek samorządu terytorialnego. Niemniej jednak,
wpłaty NFOŚiGW mają już swoje przeznaczenie i zgodnie z art. 15 ustawy o RFRD stanowią
w szczególności zabezpieczenie finansowania zadań wieloletnich. Z kolei, wpłaty
pochodzące z PGL LP oraz wpłaty spółek, uzależnione są odpowiednio od uzyskanych
przychodów lub wygenerowanego zysku. W związku z powyższym należy podkreślić,
że ostateczna informacja o wysokości środków możliwych do przekazania na
dofinansowanie zadań powiatowych i gminnych w danym roku jest wskazywana corocznie
w planie finansowym Funduszu, zgodnie z przepisami i w terminach określonych
w ustawie o Rządowym Funduszu Rozwoju Dróg. Ponadto, mniejsze wpłaty do RFRD mogą
ograniczać możliwość zwiększania puli środków planowanych do wydatkowania
w kolejnych latach.
Wysokość środków przeznaczonych na dofinansowanie budowy, przebudowy i remontu
dróg powiatowych i dróg gminnych w poszczególnych województwach określana jest na
podstawie algorytmu, o którym mowa w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 17 grudnia
2018 r. w sprawie sposobu podziału środków Funduszu Dróg Samorządowych na
-- 1 of 3 --
2
dofinansowanie budowy, przebudowy lub remontu dróg powiatowych i dróg gminnych na
poszczególne województwa (Dz.U. poz. 2477).
W odniesieniu do powyższego wyjaśniam, że wysokość środków RFRD planowanych
na dofinansowanie zadań jednostek samorządu terytorialnego nie może przekroczyć
środków wskazanych na ten cel w planie finansowym RFRD na dany rok i jest bezpośrednio
uzależniona od wysokości wpłat przekazywanych na rzecz Funduszu.
Ustawa o Rządowym Funduszu Rzowju Dróg określa również szczegółowe zasady
udzielania dofinansowania i finansowania ze środków Funduszu.
Zgodnie z przepisami ww. ustawy, środki Funduszu są przekazywane m.in.
na dofinansowanie budowy, przebudowy i remontu dróg powiatowych i dróg gminnych.
Nabór wniosków o dofinansowanie zadań powiatowych i gminnych ogłasza
i przeprowadza właściwy miejscowo wojewoda.
Wysokość dofinansowania ze środków Rządowego Funduszu Rozwoju Dróg na zadania
powiatowe i gminne jest uzależniona od dochodów danej jednostki samorządu
terytorialnego, im niższy dochód podatkowy jednostek samorządu terytorialnego, tym
większa wartość dofinansowania. Jednostka samorządu terytorialnego może otrzymać ze
środków Funduszu dofinansowanie do 80% kosztów realizacji tego zadania, przy czym
wysokość dofinasowania nie może przekroczyć kwoty 30 mln zł. To wojewoda określa jego
wysokość, biorąc pod uwagę dochody podatkowe danej jednostki na jednego mieszkańca.
Sam proces ustalania wysokości dofinansowania na podstawie dochodów podatkowych
określa art. 14 ust. 2 ww. ustawy. Wysokość dofinansowania ustala się, biorąc pod uwagę
indywidualny wskaźnik zamożności jednostki samorządu terytorialnego danej kategorii,
o którym mowa w art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 1 października 2024 r. o dochodach
jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. poz. 1572 i 1717), pomnożony przez
przeliczeniową liczbę mieszkańców tej jednostki, o której mowa w art. 25 ustawy z dnia
1 października 2024 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, i powiększony
o przysługującą danej jednostce samorządu terytorialnego subwencję ogólną, podzielony
przez przeliczeniową liczbę mieszkańców tej jednostki, w stosunku do sumy
indywidualnych wskaźników zamożności jednostek danej kategorii jednostek samorządu
terytorialnego pomnożonych przez przeliczeniowe liczby mieszkańców tych jednostek i
powiększonej o sumę przysługującej im subwencji ogólnej, podzielonej przez
przeliczeniową liczbę mieszkańców jednostek samorządu terytorialnego danej kategorii.
Poszczególne składowe niezbędne do wyliczenia dochodów podatkowych jednostek
samorządu terytorialnego również zostały uregulowane przepisami ustawy o RFRD.
Zgodnie z art. 14 ust. 3 ww. ustawy, podstawę do wyliczenia dochodów, stanowią:
subwencja ogólna ustalona na rok poprzedzający rok budżetowy;
przeliczeniowa liczba mieszkańców danej jednostki samorządu terytorialnego i kraju,
według stanu na dzień 31 grudnia roku bazowego, ustalona przez ministra właściwego
do spraw finansów publicznych na podstawie art. 25 ustawy z dnia 1 października
2024 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego.
Powyższy mechanizm ma na celu określenie potencjału finansowego danej jednostki
samorządu terytorialnego poprzez porównywanie środków, którymi faktycznie
rozporządzają poszczególne samorządy.
W odniesieniu do ustalania poziomu dofinansowania zadań, ustawa pozostawia
wojewodom pewną autonomię. Kierując się potrzebami i indywidualnym charakterem
-- 2 of 3 --
3
danego regionu, wojewodowie ustalają dla danego województwa przedziały dochodów
jednostek samorządu terytorialnego (wyliczonych zgodnie z art. 14 ustawy o RFRD),
na podstawie których określa się wysokość dofinansowania dla poszczególnych zadań
w tym województwie.
Nabór wniosków jest ogłaszany przez wojewodę na stronie internetowej urzędu.
Warunkiem uzyskania dofinansowania jest złożenie przez właściwego zarządcę drogi
wniosku o dofinansowanie do wojewody i spełnienie kryteriów kwalifikacyjnych. Komisja
dokonuje oceny wniosków o dofinansowanie, mając na celu wyrównywanie potencjału
społeczno-gospodarczego, poprawę jakości życia mieszkańców i zapewnienie spójności
terytorialnej na obszarze województwa. Niezbędne elementy treści ogłoszenia o naborze
wniosków określono w art. 21 ust. 7 ustawy o RFRD i są to w szczególności: wysokość
środków przeznaczonych na dofinansowanie zadań powiatowych oraz zadań gminnych, w
tym zadań wieloletnich, w danym województwie, wymogi formalne, które powinien
spełniać wniosek o dofinansowanie zadania powiatowego oraz zadania gminnego, w tym
jego wzór, termin, miejsce i sposób składania wniosków o dofinansowanie zadań
powiatowych oraz zadań gminnych. Wymienione elementy stanowią minimalny zakres
informacji, które należy zamieścić w treści ogłoszenia.
W gestii wojewody leży możliwość określenia dodatkowych kryteriów naboru wniosków,
które powinien spełniać wniosek o dofinansowanie zadania, tak aby ułatwić między
innymi gminom wiejskim możliwość uzyskania dofinansowania ze środków Rządowego
Funduszu Dróg, które pozwoli im na utrzymanie infrastruktury drogowej w odpowiednim
standardzie oraz jakości.
Podsumowując, samorządy mogą otrzymać środki na dofinansowanie budowy,
przebudowy i remontu dróg powiatowych i dróg gminnych w ramach naborów
przeprowadzanych przez wojewodów na terenie danego województwa. Na wysokość
przyznanego dofinansowania wpływa m.in. wysokość dostępnej puli środków na
dofinansowanie zadań w danym województwie, wysokość dochodów podatkowych
jednostek samorządu terytorialnego, ilość wniosków złożonych w danym naborze. Należy
jednak zaznaczyć, że im większy poziom dofinansowania zadań tym mniej zadań może
otrzymać dofinansowanie ze środków RFRD.
Od początku funkcjonowania Funduszu wojewodowie ogłaszają nabory wniosków
o dofinansowanie budowy, przebudowy i remontu dróg powiatowych i dróg gminnych.
Kolejne nabory na dofinansowanie zadań w 2026 r. zostaną ogłoszone na przełomie lipca
i sierpnia br. Szczegółowe informacje będą dostępne na stronach internetowych urzędów
wojewódzkich. Zgodnie z ustawą o RFRD nabory będą przeprowadzane do 2030 r.,
co w tak długiej perspektywie daje gwarancję dalszej systematycznej poprawy stanu dróg.
Z wyrazami szacunku,
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Stanisław Bukowiec
Sekretarz Stanu
-- 3 of 3 --