Interpelacja nr 8096
Interpelacja w sprawie prowadzenia postępowań o udzielenie zamówień publicznych w sposób uszczuplający wpływy do budżetu państwa i powodujący szkodę po stronie wykonawców
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki i Finanse (100%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie prowadzenia postępowań o udzielenie zamówień publicznych w sposób uszczuplający wpływy do budżetu państwa i powodujący szkodę po stronie wykonawców
Interpelacja nr 8096
do ministra finansów
w sprawie prowadzenia postępowań o udzielenie zamówień publicznych w sposób uszczuplający wpływy do budżetu państwa i powodujący szkodę po stronie wykonawców
Zgłaszający: Iwona Małgorzata Krawczyk
Data wpływu: 14-02-2025
Szanowny Panie Ministrze,
zgodnie z art. 225 ust. 1 ustawy Prawo zamówień publicznych wykonawca, który składa ofertę w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego zobowiązany jest do poinformowania zamawiającego, że wybór jego oferty będzie prowadził do powstania u zamawiającego obowiązku podatkowego, wskazania nazwy (rodzaju) towaru lub usługi, których dostawa lub świadczenie będą prowadziły do powstania obowiązku podatkowego, wskazania wartości towaru lub usługi objętego obowiązkiem podatkowym zamawiającego oraz wskazania stawki podatku od towarów i usług, która zgodnie z wiedzą wykonawcy będzie miała zastosowanie.
Ponadto, zgodnie z ugruntowaną linią orzeczniczą Krajowej Izby Odwoławczej (Urzędu Zamówień Publicznych) cena oferty stanowi jedno z podstawowych kryteriów oceny ofert i w związku z tym nie może być żadnych wątpliwości co do jej wysokości czy też sposobu, w jaki została ona obliczona. Zastosowanie przez wykonawcę nieprawidłowej stawki podatku VAT przy obliczeniu ceny powoduje obowiązek odrzucenia oferty na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 10 ustawy Prawo zamówień publicznych, zgodnie z którym zamawiający odrzuca ofertę zawierającą błędy w obliczeniu ceny lub kosztu.
Należy jednak zauważyć, że w toku prowadzonych postępowań o udzielenie zamówienia publicznego dochodzi do sytuacji, kiedy zamówienie publiczne udzielane jest przy zastosowaniu błędnej, zaniżonej stawki podatku od towarów i usług, a umowy podpisywane są z wykonawcami, których oferty powinny były zostać odrzucone przez zamawiających na etapie badania ofert. Tak miało miejsce m.in. np. w postępowaniu RCL.BDG.2710.4.2024 (II) prowadzonym przez Rządowe Centrum Legislacji (WIS z dnia 26.11.2024 r., 0112-KDSL2-2.440.438.2024.2.IC), czy postępowaniu 270/BF/23/TJ/NMF prowadzonym przez Komendę Główną Policji (WIS z dnia 29.05.2024 r., 0112-KDSL2-1.440.81.2024.4.AP).
Wiążące informacje stawkowe wydawane przez Ministra Finansów - dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej do konkretnych postępowań jednoznacznie potwierdzają błędy przy udzielanych zamówieniach publicznych, zaniżających stawki podatkowe.
Powyższe prowadzi do:
1. Uszczuplenia wpływów do budżetu państwa poprzez niewłaściwe stosowanie niższych stawek podatku VAT.
2. Pokrzywdzenia wykonawców, których oferty powinny jako kolejne, najwyżej ocenione – zostać wybrane do realizacji zamówień, czyli do udzielania de facto zamówień „uznaniowo”, bez odpowiedzialności prawnej względem poszkodowanego przedsiębiorcy.
Trzeba zauważyć, iż przedsiębiorca, którego oferta powinna zostać wybrana jako najkorzystniejsza, a zamówienie należałoby się jemu z mocy prawa (po uprzednim odrzuceniu oferty zawierającej błędną stawkę podatku VAT) ponosi stratę w postaci utraconych korzyści. Niestety, po uzyskaniu wiążącej informacji stawkowej dla konkretnego postępowania, nie ma on możliwości dochodzenia odszkodowania od Skarbu Państwa, gdyż aktualnie jedyną podstawę roszczenia przeciwko zamawiającym stanowi art. 261 ustawy Prawo zamówień publicznych, który stanowi lex specialis, wyłączając odpowiedzialność odszkodowawczą na zasadach ogólnych. Zgodnie z art. 261 ustawy Prawo zamówień publicznych wyłącznie w przypadku unieważnienia postępowania o udzielenie zamówienia z przyczyn leżących po stronie zamawiającego, wykonawcom, którzy złożyli oferty niepodlegające odrzuceniu, przysługuje roszczenie o zwrot uzasadnionych kosztów uczestnictwa w tym postępowaniu, w szczególności kosztów przygotowania oferty.
W związku z powyższym, w aktualnym stanie prawnym zamawiający, którym jest Skarb Państwa de facto nie ponosi odpowiedzialności za udzielanie zamówień publicznych z naruszeniem prawa wobec wykonawców, których oferty powinny były zostać wybrane, gdyby zamówienie zostało udzielone prawidłowo.
Jedynym środkiem prawnym jest wszczęcie przez prezesa Urzędu Zamówień Publicznych kontroli doraźnej, które może stwierdzić nieprawidłowość udzielonego zamówienia bez dalszych konsekwencji dla zamawiającego i wykonawcy, którzy złożyli oferty, a kolejno rozliczyli się, przy zastosowaniu błędnych stawek podatku od towarów i usług.
Szanowny Panie Ministrze,
mając na uwadze powyższe, zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Czy rozważane jest, a jeżeli tak, to w jaki sposób planowane jest uszczelnienie systemu podatkowego w zakresie wpływów z tytułu podatku od towarów i usług przy realizacji zamówień publicznych?
2. Jakie są planowane rozwiązania prawne w zakresie rekompensaty finansowej dla wykonawców, którzy ponieśli szkodę w związku z błędnie udzielonym zamówieniem publicznym przez Skarb Państwa?
3. Na jakim etapie są prace legislacyjne w zakresie implementacji dyrektywy odwoławczej 2007/66/WE, która na państwa członkowskie nakłada wprowadzenie przepisów, które umożliwiałyby uzyskanie rekompensaty przez poszkodowanych wykonawców na skutek błędów popełnianych przez zamawiających na etapie prowadzenia postępowań o udzielenie zamówień publicznych?
4. Czy projektowane są zmiany w zakresie uprawnień prezesa Urzędu Zamówień Publicznych, bądź innych podmiotów, które po wykazaniu nieprawidłowości po przeprowadzonej kontroli doraźnej przez prezesa Urzędu Zamówień Publicznych mogłyby podjąć skuteczne działania w celu rekompensaty finansowej pokrzywdzonych wykonawców?
Z poważaniem
Iwona Krawczyk
Interpelacja nr 8096
do ministra finansów
w sprawie prowadzenia postępowań o udzielenie zamówień publicznych w sposób uszczuplający wpływy do budżetu państwa i powodujący szkodę po stronie wykonawców
Zgłaszający: Iwona Małgorzata Krawczyk
Data wpływu: 14-02-2025
Szanowny Panie Ministrze,
zgodnie z art. 225 ust. 1 ustawy Prawo zamówień publicznych wykonawca, który składa ofertę w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego zobowiązany jest do poinformowania zamawiającego, że wybór jego oferty będzie prowadził do powstania u zamawiającego obowiązku podatkowego, wskazania nazwy (rodzaju) towaru lub usługi, których dostawa lub świadczenie będą prowadziły do powstania obowiązku podatkowego, wskazania wartości towaru lub usługi objętego obowiązkiem podatkowym zamawiającego oraz wskazania stawki podatku od towarów i usług, która zgodnie z wiedzą wykonawcy będzie miała zastosowanie.
Ponadto, zgodnie z ugruntowaną linią orzeczniczą Krajowej Izby Odwoławczej (Urzędu Zamówień Publicznych) cena oferty stanowi jedno z podstawowych kryteriów oceny ofert i w związku z tym nie może być żadnych wątpliwości co do jej wysokości czy też sposobu, w jaki została ona obliczona. Zastosowanie przez wykonawcę nieprawidłowej stawki podatku VAT przy obliczeniu ceny powoduje obowiązek odrzucenia oferty na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 10 ustawy Prawo zamówień publicznych, zgodnie z którym zamawiający odrzuca ofertę zawierającą błędy w obliczeniu ceny lub kosztu.
Należy jednak zauważyć, że w toku prowadzonych postępowań o udzielenie zamówienia publicznego dochodzi do sytuacji, kiedy zamówienie publiczne udzielane jest przy zastosowaniu błędnej, zaniżonej stawki podatku od towarów i usług, a umowy podpisywane są z wykonawcami, których oferty powinny były zostać odrzucone przez zamawiających na etapie badania ofert. Tak miało miejsce m.in. np. w postępowaniu RCL.BDG.2710.4.2024 (II) prowadzonym przez Rządowe Centrum Legislacji (WIS z dnia 26.11.2024 r., 0112-KDSL2-2.440.438.2024.2.IC), czy postępowaniu 270/BF/23/TJ/NMF prowadzonym przez Komendę Główną Policji (WIS z dnia 29.05.2024 r., 0112-KDSL2-1.440.81.2024.4.AP).
Wiążące informacje stawkowe wydawane przez Ministra Finansów - dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej do konkretnych postępowań jednoznacznie potwierdzają błędy przy udzielanych zamówieniach publicznych, zaniżających stawki podatkowe.
Powyższe prowadzi do:
1. Uszczuplenia wpływów do budżetu państwa poprzez niewłaściwe stosowanie niższych stawek podatku VAT.
2. Pokrzywdzenia wykonawców, których oferty powinny jako kolejne, najwyżej ocenione – zostać wybrane do realizacji zamówień, czyli do udzielania de facto zamówień „uznaniowo”, bez odpowiedzialności prawnej względem poszkodowanego przedsiębiorcy.
Trzeba zauważyć, iż przedsiębiorca, którego oferta powinna zostać wybrana jako najkorzystniejsza, a zamówienie należałoby się jemu z mocy prawa (po uprzednim odrzuceniu oferty zawierającej błędną stawkę podatku VAT) ponosi stratę w postaci utraconych korzyści. Niestety, po uzyskaniu wiążącej informacji stawkowej dla konkretnego postępowania, nie ma on możliwości dochodzenia odszkodowania od Skarbu Państwa, gdyż aktualnie jedyną podstawę roszczenia przeciwko zamawiającym stanowi art. 261 ustawy Prawo zamówień publicznych, który stanowi lex specialis, wyłączając odpowiedzialność odszkodowawczą na zasadach ogólnych. Zgodnie z art. 261 ustawy Prawo zamówień publicznych wyłącznie w przypadku unieważnienia postępowania o udzielenie zamówienia z przyczyn leżących po stronie zamawiającego, wykonawcom, którzy złożyli oferty niepodlegające odrzuceniu, przysługuje roszczenie o zwrot uzasadnionych kosztów uczestnictwa w tym postępowaniu, w szczególności kosztów przygotowania oferty.
W związku z powyższym, w aktualnym stanie prawnym zamawiający, którym jest Skarb Państwa de facto nie ponosi odpowiedzialności za udzielanie zamówień publicznych z naruszeniem prawa wobec wykonawców, których oferty powinny były zostać wybrane, gdyby zamówienie zostało udzielone prawidłowo.
Jedynym środkiem prawnym jest wszczęcie przez prezesa Urzędu Zamówień Publicznych kontroli doraźnej, które może stwierdzić nieprawidłowość udzielonego zamówienia bez dalszych konsekwencji dla zamawiającego i wykonawcy, którzy złożyli oferty, a kolejno rozliczyli się, przy zastosowaniu błędnych stawek podatku od towarów i usług.
Szanowny Panie Ministrze,
mając na uwadze powyższe, zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Czy rozważane jest, a jeżeli tak, to w jaki sposób planowane jest uszczelnienie systemu podatkowego w zakresie wpływów z tytułu podatku od towarów i usług przy realizacji zamówień publicznych?
2. Jakie są planowane rozwiązania prawne w zakresie rekompensaty finansowej dla wykonawców, którzy ponieśli szkodę w związku z błędnie udzielonym zamówieniem publicznym przez Skarb Państwa?
3. Na jakim etapie są prace legislacyjne w zakresie implementacji dyrektywy odwoławczej 2007/66/WE, która na państwa członkowskie nakłada wprowadzenie przepisów, które umożliwiałyby uzyskanie rekompensaty przez poszkodowanych wykonawców na skutek błędów popełnianych przez zamawiających na etapie prowadzenia postępowań o udzielenie zamówień publicznych?
4. Czy projektowane są zmiany w zakresie uprawnień prezesa Urzędu Zamówień Publicznych, bądź innych podmiotów, które po wykazaniu nieprawidłowości po przeprowadzonej kontroli doraźnej przez prezesa Urzędu Zamówień Publicznych mogłyby podjąć skuteczne działania w celu rekompensaty finansowej pokrzywdzonych wykonawców?
Z poważaniem
Iwona Krawczyk
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Jarosław Neneman
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
25%
Konkretność
75%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
19
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
2.9 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (19)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
21399 znaków
tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
Warszawa, 28 lutego 2025 roku
Sprawa: Interpelacja nr 8096 w sprawie prowadzenia postępowań
o udzielenia zamówień publicznych
Znak sprawy: PT1.054.5.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w nawiązaniu do interpelacji z 19 lutego 2025 r. nr 8096 poseł Iwony Małgorzaty
Krawczyk w sprawie prowadzenia postępowań o udzielenie zamówień publicznych
w sposób uszczuplający wpływy do budżetu państwa i powodujący szkodę
po stronie wykonawców, przedstawiam następujące wyjaśnienia.
Wystąpienie generalnie dotyczy kwestii prawidłowości prowadzenia postępowań
o udzielenie zamówienia publicznego, które jako takie pozostają poza zakresem
właściwości resortu finansów. Odnosząc się natomiast do poruszonego
w interpelacji tematu właściwej stawki podatku od towarów i usług (VAT), która
jest istotnym elementem w procesie zamówienia publicznego (cena oferty, w tym
podatek VAT, stanowi jedno z podstawowych kryteriów ocen ofert) uprzejmie
informuję, że przepisy prawa podatkowego przewidują funkcjonowanie
stosownych instrumentów o charakterze informacyjnym i ochronnym.
W przypadku wątpliwości dotyczących wysokości stawki podatku VAT można
zwrócić się do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z wnioskiem o wydanie
wiążącej informacji stawkowej (WIS) wydawanej w trybie przepisów art. 42a-42i
ustawy o VAT1. WIS jest decyzją administracyjną, która wskazuje właściwą
dla danego towaru albo usługi stawkę podatku VAT oraz właściwą klasyfikację tego
1 Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. 2024, poz. 361, ze zm.), dalej:
„ustawa o VAT”.
-- 1 of 3 --
2/3
towaru albo usługi (według odpowiedniej klasyfikacji2) niezbędną do określenia tej
stawki.
Z wnioskiem o wydanie WIS może wystąpić m. in. oferent biorący udział
w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego. Wydana dla takiego
podmiotu WIS będzie wskazywała m.in. stawkę podatku VAT, jaka powinna być
zastosowana do wykonywanych przez niego czynności (dostawa towarów albo
świadczenie usług). Co ważne, w takim przypadku WIS zapewnia jej adresatowi
określoną ochronę – wiąże ona zarówno organy podatkowe, jak i podmioty, dla
których została wydana3. Oznacza to, że organ podatkowy nie może kwestionować
np. wysokości stawki podatkowej stosowanej przez podatnika w oparciu o
uzyskaną WIS (w przypadku gdy faktycznie wykonywane czynności są tożsame
z ich opisem zawartym w WIS).
Wniosek o WIS może również złożyć zamawiający w rozumieniu ustawy z dnia
11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych4 – w zakresie mającym wpływ
na sposób obliczenia ceny w związku z udzielanym zamówieniem publicznym5.
W przypadku zamawiającego wydana dla niego WIS ma zasadniczo charakter
informacyjny.
Natomiast z WIS wydanej dla zamawiającego mogą również korzystać oferenci
biorący udział w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego –
w przypadku zastosowania przez nich rozstrzygnięcia wynikającego z WIS (stawki
podatku VAT) objęci są oni ochroną, taką jak w przypadku interpretacji
indywidualnych wydawanych w trybie ustawy – Ordynacja podatkowa6 (art. 14k –
14m tej ustawy)7. Warunkiem skorzystania z ww. ochrony jest to, aby przedmiotem
transakcji były towary lub usługi tożsame z tymi, które są przedmiotem WIS.
Możliwość otrzymania WIS zarówno przez oferenta, jak i przez zamawiającego, jest
narzędziem stanowiącym istotne ułatwienie realizowanych działań. Dzięki WIS
podmioty te mogą uzyskać informację o właściwej stawce VAT na potrzeby
udzielanego zamówienia publicznego. Instytucja WIS gwarantuje tym samym
bezpieczeństwo podatkowe transakcji.
Reasumując, instytucja WIS może pełnić funkcję uszczelniającą, o której mowa
w pytaniu pierwszym interpelacji. W związku z tym może zapobiec wskazywanym
2 W zależności od przedmiotu wniosku o wydanie WIS – Nomenklatura scalona (CN), Polska
Klasyfikacja Wyrobów i Usług, Polska Klasyfikacja Obiektów Budowlanych.
3 Art. 42c ust. 1 ustawy o VAT.
4 Dz. U. z 2024 r. poz. 1320.
5 Art. 42b ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT.
6 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111).
7 Zgodnie z art. 42c ust. 3 pkt 1 ustawy o VAT z ochrony mogą korzystać podmioty inne niż adresaci
WIS – w okresie od dnia następującego po dniu, w którym WIS została zamieszczona w Biuletynie
Informacji Publicznej na stronie podmiotowej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw
finansów publicznych, do jednego z dni wskazanych w lit. a – c tego przepisu.
-- 2 of 3 --
3/3
w interpelacji, negatywnym skutkom niewłaściwego zastosowania stawek podatku
VAT w ramach składania ofert.
W odniesieniu do pozostałych trzech pytań postawionych w interpelacji (nr 2, 3 i 4)
informuję, że sprawa została przekazana zgodnie z właściwością do Ministerstwa
Rozwoju i Technologii.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
-- 3 of 3 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DPG-V.054.2.2025
Warszawa, 19 marca 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 8096 Pani Poseł Iwony Małgorzaty Krawczyk
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 8096 Pani Poseł Iwony Małgorzaty Krawczyk, w której
zawarto pytania dotyczące kwestii prowadzenia postępowań o udzielenie zamówień
publicznych w sposób uszczuplający wpływy do budżetu państwa i powodujący szkodę
po stronie wykonawców – w nawiązaniu do odpowiedzi udzielonej przez Ministra
Finansów w piśmie z dnia 28 lutego 2025 r., w zakresie pytania nr 1 – przedstawiam
stanowisko Ministra Rozwoju i Technologii odnośnie do pytań nr 2, 3 i 4.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do poruszonych w interpelacji zagadnień, warto
wskazać, że przepisy ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych
(dalej: „ustawa Pzp”) zawierają szereg mechanizmów, których stosowanie w toku
postępowania o udzielenie zamówienia publicznego prowadzi do określenia w umowie
w sprawie zamówienia publicznego prawidłowej stawki podatku od towarów i usług
(VAT), tj. stawki zgodnej z przepisami prawa podatkowego.
Po pierwsze, na zamawiającym ciąży obowiązek zweryfikowania stawki podatku VAT
podanej w ofercie składanej przez wykonawcę. Weryfikacja poprawności wskazanej przez
wykonawcę stawki podatku VAT prowadzona jest w ramach badania i oceny złożonych
ofert.
Wskazanie w ofercie nieprawidłowej stawki podatku VAT stanowi błąd w obliczeniu ceny,
bowiem stawka podatku VAT jest elementem cenotwórczym (art. 7 pkt 1 ustawy Pzp; zob.
Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 20 października 2011 r., w sprawie o sygn. akt III CZP
52/11). Należy zgodzić się z poglądem wyrażonym w interpelacji, że stwierdzenie przez
zamawiającego, iż wykonawca wskazał w ofercie nieprawidłową stawkę podatku VAT,
a tym samym nieprawidłowo obliczył cenę – rodzi po stronie zamawiającego obowiązek
odrzucenia takiej oferty, zgodnie z dyspozycją art. 226 ust. 1 pkt 10 ustawy Pzp. Przepisy
ustawy Pzp kategorycznie nakazują zamawiającemu odrzucenie oferty zawierającej
nieprawidłowo obliczoną cenę (w tym ofertę wskazującą nieprawidłową stawkę podatku
VAT) i jeżeli w okolicznościach faktycznych danego postępowania złożona zostanie oferta
-- 1 of 5 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
wskazująca niewłaściwą stawkę podatku VAT, zamawiający nie może odstąpić od
odrzucenia tej oferty.
Wskazany powyżej mechanizm wymuszający na zamawiającym konieczność
zweryfikowania ofert pod kątem wskazanej w nich stawki podatku VAT (w tym
ewentualnego zaniżenia tej stawki), w sposób bezpośredni służy eliminacji z postępowania
o udzielenie zamówienia publicznego ofert, w których została wskazana nieprawidłowa
(w tym zaniżona) stawka podatku VAT.
Kolejnym mechanizmem prawnym, który może służyć weryfikacji stawki podatku VAT
w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, jest przysługujące wykonawcom
uprawnienie do wystąpienia z wnioskiem do zamawiającego o wyjaśnienie treści
specyfikacji warunków zamówienia (dalej: SWZ). Z uprawnienia tego wykonawca może
skorzystać zgodnie z art. 135 oraz art. 284 ustawy Pzp (w zależności od trybu
postępowania i wartości zamówienia), co znajdzie zastosowanie w sytuacji, gdy stawka
podatku VAT została określona przez zamawiającego w dokumentach zamówienia, jednak
w ocenie wykonawcy jest ona niewłaściwa.
Rozwiązanie prawne dające możliwość uzyskania od zamawiającego odpowiedzi na
pytania dotyczące wskazanej w dokumentach zamówienia stawki podatku VAT, pozwala
na wyjaśnienie wątpliwości w zakresie tej stawki. Wynikiem pytań wykonawców może być
zmiana SWZ w zakresie stawki podatku VAT wskazanej przez zamawiającego –
w przypadku, gdy w toku przygotowania wyjaśnień dla wykonawcy zamawiający stwierdzi,
że podana w dokumentach zamówienia stawka podatku VAT nie jest prawidłowa.
Następnym instrumentem prawnym, w ramach którego wykonawca ma możliwość
zakwestionowania czynności zamawiającego (w ramach nieprawidłowej stawki podatku
VAT wskazanej w dokumentach zamówienia), jest skorzystanie ze środków ochrony
prawnej przysługujących na podstawie przepisów Działu IX ustawy Pzp (tj. odwołanie
do Krajowej Izby Odwoławczej oraz skarga do Sądu Zamówień Publicznych), a także
uprawnienie do wniesienia skargi kasacyjnej.
Zgodnie z art. 505 ust. 1 ustawy Pzp, środki ochrony prawnej określone w Dziale IX,
przysługują wykonawcy, uczestnikowi konkursu oraz innemu podmiotowi, jeżeli ma lub
miał interes w uzyskaniu zamówienia lub nagrody w konkursie oraz poniósł lub może
ponieść szkodę w wyniku naruszenia przez zamawiającego przepisów ustawy.
Podstawowym środkiem ochrony prawnej jest odwołanie, które wnosi się do Krajowej
Izby Odwoławczej. W ramach odwołania wykonawca może kwestionować m.in.
nieprawidłowy w jego ocenie wybór oferty w związku z błędną stawką podatku VAT.
Przedstawione wyżej rozwiązania prawne możliwe są do zastosowania na etapie
prowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. Niezależnie jednak
od tego, czy wymienione instrumenty prawne zostaną wykorzystane celem zapewnienia,
by w umowie w sprawie zamówienia publicznego zastosowana została prawidłowa stawka
podatku VAT, wykonawca, który poniósł szkodę z tytułu nieuzyskania zamówienia
publicznego w wyniku naruszenia przepisów ustawy Pzp przez zamawiającego, może
dochodzić naprawienia tej szkody na drodze postępowania sądowego.
Pytanie nr 2: Jakie są planowane rozwiązania prawne w zakresie rekompensaty
finansowej dla wykonawców, którzy ponieśli szkodę w związku z błędnie udzielonym
zamówieniem publicznym przez Skarb Państwa?
Pytanie nr 3: Na jakim etapie są prace legislacyjne w zakresie implementacji dyrektywy
odwoławczej 2007/66/WE, która na państwa członkowskie nakłada wprowadzenie
przepisów, które umożliwiałyby uzyskanie rekompensaty przez poszkodowanych
-- 2 of 5 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
wykonawców na skutek błędów popełnianych przez zamawiających na etapie
prowadzenia postępowań o udzielenie zamówień publicznych?
Odnosząc się do powyższych pytań należy wskazać, że według art. 8 ustawy Pzp, do
czynności podejmowanych przez zamawiającego, wykonawców oraz uczestników
konkursu w postępowaniu o udzielenie zamówienia i konkursie oraz do umów w sprawach
zamówień publicznych stosuje się przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks
cywilny, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej.
Ustawa Pzp nie zawiera przepisów odnoszących się do możliwości uzyskania
odszkodowania z tytułu nieuzyskania zamówienia publicznego, w szczególności zaś nie
zawiera przepisów wyłączających możliwość dochodzenia roszczeń odszkodowawczych
na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego. Zatem – w świetle ww. art. 8 ustawy Pzp –
w zakresie uzyskania odszkodowania za nieuzyskanie zamówienia publicznego w wyniku
naruszenia przepisów ustawy Pzp przez zamawiającego, zastosowanie znajdą
bezpośrednio przepisy Kodeksu cywilnego.
Istotne jest przy tym zaznaczenie, że dochodzenie naprawienia szkody przez wykonawcę,
którego oferta nie została wybrana wskutek naruszenia przez zamawiającego przepisów
ustawy Pzp, nie wymaga uprzedniego stwierdzenia naruszenia przepisów tej ustawy
prawomocnym orzeczeniem Krajowej Izby Odwoławczej lub prawomocnym orzeczeniem
sądu wydanym po rozpoznaniu skargi na orzeczenie Krajowej Izby Odwoławczej.
Rozstrzygnięcie takie zawarł Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 25 lutego 2021 r. w sprawie
o sygn. akt III CZP 16/20 (uchwała ta jest aktualna w obecnym stanie prawnym, mimo
że zapadła na gruncie poprzednio obowiązującej ustawy Pzp z 2004 r.).
Z uwagi na fakt, że wykonawca ma możliwość wystąpienia na drogę sądową celem
uzyskania odszkodowania za szkodę powstałą z powodu nieuzyskania zamówienia
publicznego na skutek naruszenia przepisów ustawy Pzp przez zamawiającego na
zasadach ogólnych Kodeksu Cywilnego – spełniony jest wymóg wprowadzenia do
procedur odwoławczych odpowiednich środków obejmujących prawo do przyznania
odszkodowania podmiotom, które doznały uszczerbku w wyniku naruszenia prawa
unijnego w dziedzinie zamówień publicznych lub przepisów krajowych transponujących
prawo unijne w dziedzinie zamówień publicznych, który to wymóg wynika z art. 2 ust. 1 lit.
c dyrektywy 89/665/EWG (dyrektywa Rady z dnia 21 grudnia 1989 r. w sprawie
koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się
do stosowania procedur odwoławczych w zakresie udzielania zamówień publicznych na
dostawy i roboty budowlane, zmieniona m. in. dyrektywą 2007/66/WE Parlamentu
Europejskiego i Rady z dnia 11 grudnia 2007 r. zmieniająca dyrektywy Rady 89/665/EWG
i 92/13/EWG w zakresie poprawy skuteczności procedur odwoławczych w dziedzinie
udzielania zamówień publicznych). Innymi słowy, gwarancje wynikające z powyższych
przepisów unijnych znajdują odzwierciedlenie w krajowych regulacjach z zakresu prawa
cywilnego.
Odnośnie do planowanych prac legislacyjnych informuję, że aktualnie w Ministerstwie
Rozwoju i Technologii i Urzędzie Zamówień Publicznych trwa przegląd przepisów ustawy
Pzp. W ramach przedmiotowego przeglądu poddawane są analizie zgłaszane postulaty
dotyczące wprowadzenia zmian w ustawie Pzp, celem poprawy funkcjonowania systemu
zamówień publicznych. Zagadnienia przedstawione w treści interpelacji, jako dotyczące
funkcjonowania ustawy Pzp, zostaną objęte analizą w toku prowadzonych prac
przeglądowych.
Pytanie nr 4: Czy projektowane są zmiany w zakresie uprawnień Prezesa Urzędu
Zamówień Publicznych, bądź innych podmiotów, które po wykazaniu nieprawidłowości
-- 3 of 5 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
po przeprowadzonej kontroli doraźnej przez Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych
mogłyby podjąć skuteczne działania w celu rekompensaty finansowej pokrzywdzonych
wykonawców?
W kontekście planowanych zmian w ustawie Pzp wskazuję, że obecnie nie są
przewidziane zmiany ustawy Pzp zmierzające do przyznania Prezesowi Urzędu Zamówień
Publicznych lub innemu podmiotowi uprawnienia do wystąpienia na rzecz wykonawcy
z roszczeniem o naprawienie szkody za nieuzyskanie zamówienia publicznego w wyniku
naruszenia przepisów ustawy Pzp przez zamawiającego. Powyższe wynika z systemowego
uregulowania roli Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych.
Określone w art. 469 ustawy Pzp zadania Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych – jako
centralnego organu administracji rządowej właściwego w sprawach zamówień publicznych
(art. 466 ust. 1 ustawy Pzp) – zostały ukształtowane w sposób mający zapewnić właściwe
funkcjonowanie systemu zamówień publicznych. W zakresie powierzonej Prezesowi
Urzędu Zamówień Publicznych odpowiedzialności za krajowy system zamówień
publicznych, podejmuje on działania mające wpływ na funkcjonowanie zamówień jako
określonego systemu (kierując się systemową wagą problemów), nie zaś działania na rzecz
i w indywidualnym interesie konkretnych podmiotów.
Tym samym działanie w indywidualnej sprawie na rzecz konkretnego wykonawcy,
czy to w kwestii ustalenia właściwej stawki podatku VAT na towary lub usługi będące
przedmiotem oznaczonego postępowania w sprawie zamówienia publicznego,
czy to w sprawie postępowania o uzyskanie odszkodowania za szkodę powstałą w wyniku
nieuzyskania zamówienia publicznego z powodu naruszenia ustawy Pzp przez
zamawiającego, wykracza poza zadania Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych jako
centralnego organu administracji właściwego w sprawach zamówień publicznych. Kwestia
ubiegania się o odszkodowanie – analogicznie jak w przypadku zdarzeń z innych obszarów
prawa – uregulowana jest w ramach ogólnej odpowiedzialności odszkodowawczej
przewidzianej w Kodeksie Cywilnym. Aktywność procesową w tym obszarze powinien
podjąć podmiot, który domaga się odszkodowania, wykazując zaistnienie przesłanek
odpowiedzialności odszkodowawczej i wysokość poniesionej szkody.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Michał Jaros
Sekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
Klauzula informacyjna dotycząca przetwarzania danych osobowych:
-- 4 of 5 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia
27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych
osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE
(Dz. U. L 119 z 4 maja 2016 r., z późn. zm.), zwanego dalej „RODO”, informuję, że:
1. Administratorem Pani/Pana danych osobowych jest Minister Rozwoju i Technologii
z siedzibą w Warszawie, przy Placu Trzech Krzyży 3/5, 00-507 Warszawa, e-mail:
kancelaria@mrit.gov.pl, tel. +48 222 500 123, adres skrytki na ePUAP:
/MRPiT/SkrytkaESP, adres do doręczeń elektronicznych: AE:PL-68477-29007-EFSHR-
25. Wykonującym obowiązki administratora jest dyrektor Departamentu Prawa
Gospodarczego i Analiz.
2. Jeśli ma Pani/Pan pytania dotyczące przetwarzania Pani/Pana danych osobowych, a także
przysługujących Pani/Panu praw, może się Pani/Pan kontaktować z Inspektorem Ochrony
Danych w MRiT wysyłając informację na skrzynkę: iod@mrit.gov.pl.
3. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w oparciu o art. 6 ust. 1 lit. c) RODO tj. w
celu wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na administratorze, na podstawie
Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu
mandatu posła i senatora (Dz. U. z 2024 r. poz. 907), oraz w związku z § 162 uchwały Nr
190 Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r. - Regulamin pracy Rady Ministrów
(M.P. z 2024 r. poz. 806) oraz art. 193 uchwały Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30
lipca 1992 r. – Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (M. P. z 2022 r. poz. 990).
4. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu rozpatrzenia i udzielenia odpowiedzi
na interwencję poselską lub senatorską lub interpelację/zapytanie poselskie.
5. Odbiorcami Pani/Pana danych osobowych mogą być:
o organy władzy publicznej oraz podmioty wykonujące zadania publiczne lub
działające na zlecenie organów władzy publicznej, w zakresie i w celach, które
wynikają z przepisów powszechnie obowiązującego prawa (np. na żądanie sądów,
urzędów skarbowych, Prokuratury lub Policji);
o inne podmioty, które na podstawie stosownych umów podpisanych z MRiT
przetwarzają dane osobowe, dla których Administratorem jest Minister Rozwoju i
Technologii (np. podmioty świadczące usługi prawne, dostawcy systemów
informatycznych i usług IT oraz telekomunikacyjnych, operatorzy pocztowi
i kurierzy).
6. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres niezbędny do realizacji celu ich
przetwarzania tj. do chwili załatwienia sprawy, w której zostały one zebrane, a następnie –
w przypadkach, w których wymagają tego przepisy ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o
narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (Dz. U. z 2020 r. poz. 164 ze zm.) – przez czas
określony w tych przepisach.
7. Pani/Pana dane osobowe nie będą podlegać zautomatyzowanemu podejmowaniu decyzji
lub profilowaniu.
8. Pani/Pana dane osobowe nie będą przekazywane do państwa trzeciego ani do organizacji
międzynarodowych.
9. Podanie danych jest dobrowolne, ale niezbędne do rozpatrzenia i udzielenia odpowiedzi na
interpelację/zapytanie/interwencję.
10. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przysługują Pani/Panu
następujące prawa:
o prawo dostępu do swoich danych oraz otrzymania ich kopii zgodnie z art. 15
RODO;
o prawo do sprostowania (poprawiania) swoich danych, jeśli są błędne lub
nieaktualne, zgodnie z art. 16 RODO;
o prawo do ograniczenia przetwarzania danych zgodnie z art. 18 RODO.
11. W przypadku powzięcia informacji o niezgodnym z prawem przetwarzaniu w Ministerstwie
Rozwoju i Technologii Pani/Pana danych osobowych, przysługuje Pani/Panu prawo
wniesienia skargi do organu nadzorczego właściwego w sprawach ochrony danych
osobowych, tj. Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, ul. Stawki 2, 00-193
Warszawa.
-- 5 of 5 --
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
Warszawa, 28 lutego 2025 roku
Sprawa: Interpelacja nr 8096 w sprawie prowadzenia postępowań
o udzielenia zamówień publicznych
Znak sprawy: PT1.054.5.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w nawiązaniu do interpelacji z 19 lutego 2025 r. nr 8096 poseł Iwony Małgorzaty
Krawczyk w sprawie prowadzenia postępowań o udzielenie zamówień publicznych
w sposób uszczuplający wpływy do budżetu państwa i powodujący szkodę
po stronie wykonawców, przedstawiam następujące wyjaśnienia.
Wystąpienie generalnie dotyczy kwestii prawidłowości prowadzenia postępowań
o udzielenie zamówienia publicznego, które jako takie pozostają poza zakresem
właściwości resortu finansów. Odnosząc się natomiast do poruszonego
w interpelacji tematu właściwej stawki podatku od towarów i usług (VAT), która
jest istotnym elementem w procesie zamówienia publicznego (cena oferty, w tym
podatek VAT, stanowi jedno z podstawowych kryteriów ocen ofert) uprzejmie
informuję, że przepisy prawa podatkowego przewidują funkcjonowanie
stosownych instrumentów o charakterze informacyjnym i ochronnym.
W przypadku wątpliwości dotyczących wysokości stawki podatku VAT można
zwrócić się do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z wnioskiem o wydanie
wiążącej informacji stawkowej (WIS) wydawanej w trybie przepisów art. 42a-42i
ustawy o VAT1. WIS jest decyzją administracyjną, która wskazuje właściwą
dla danego towaru albo usługi stawkę podatku VAT oraz właściwą klasyfikację tego
1 Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. 2024, poz. 361, ze zm.), dalej:
„ustawa o VAT”.
-- 1 of 3 --
2/3
towaru albo usługi (według odpowiedniej klasyfikacji2) niezbędną do określenia tej
stawki.
Z wnioskiem o wydanie WIS może wystąpić m. in. oferent biorący udział
w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego. Wydana dla takiego
podmiotu WIS będzie wskazywała m.in. stawkę podatku VAT, jaka powinna być
zastosowana do wykonywanych przez niego czynności (dostawa towarów albo
świadczenie usług). Co ważne, w takim przypadku WIS zapewnia jej adresatowi
określoną ochronę – wiąże ona zarówno organy podatkowe, jak i podmioty, dla
których została wydana3. Oznacza to, że organ podatkowy nie może kwestionować
np. wysokości stawki podatkowej stosowanej przez podatnika w oparciu o
uzyskaną WIS (w przypadku gdy faktycznie wykonywane czynności są tożsame
z ich opisem zawartym w WIS).
Wniosek o WIS może również złożyć zamawiający w rozumieniu ustawy z dnia
11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych4 – w zakresie mającym wpływ
na sposób obliczenia ceny w związku z udzielanym zamówieniem publicznym5.
W przypadku zamawiającego wydana dla niego WIS ma zasadniczo charakter
informacyjny.
Natomiast z WIS wydanej dla zamawiającego mogą również korzystać oferenci
biorący udział w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego –
w przypadku zastosowania przez nich rozstrzygnięcia wynikającego z WIS (stawki
podatku VAT) objęci są oni ochroną, taką jak w przypadku interpretacji
indywidualnych wydawanych w trybie ustawy – Ordynacja podatkowa6 (art. 14k –
14m tej ustawy)7. Warunkiem skorzystania z ww. ochrony jest to, aby przedmiotem
transakcji były towary lub usługi tożsame z tymi, które są przedmiotem WIS.
Możliwość otrzymania WIS zarówno przez oferenta, jak i przez zamawiającego, jest
narzędziem stanowiącym istotne ułatwienie realizowanych działań. Dzięki WIS
podmioty te mogą uzyskać informację o właściwej stawce VAT na potrzeby
udzielanego zamówienia publicznego. Instytucja WIS gwarantuje tym samym
bezpieczeństwo podatkowe transakcji.
Reasumując, instytucja WIS może pełnić funkcję uszczelniającą, o której mowa
w pytaniu pierwszym interpelacji. W związku z tym może zapobiec wskazywanym
2 W zależności od przedmiotu wniosku o wydanie WIS – Nomenklatura scalona (CN), Polska
Klasyfikacja Wyrobów i Usług, Polska Klasyfikacja Obiektów Budowlanych.
3 Art. 42c ust. 1 ustawy o VAT.
4 Dz. U. z 2024 r. poz. 1320.
5 Art. 42b ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT.
6 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111).
7 Zgodnie z art. 42c ust. 3 pkt 1 ustawy o VAT z ochrony mogą korzystać podmioty inne niż adresaci
WIS – w okresie od dnia następującego po dniu, w którym WIS została zamieszczona w Biuletynie
Informacji Publicznej na stronie podmiotowej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw
finansów publicznych, do jednego z dni wskazanych w lit. a – c tego przepisu.
-- 2 of 3 --
3/3
w interpelacji, negatywnym skutkom niewłaściwego zastosowania stawek podatku
VAT w ramach składania ofert.
W odniesieniu do pozostałych trzech pytań postawionych w interpelacji (nr 2, 3 i 4)
informuję, że sprawa została przekazana zgodnie z właściwością do Ministerstwa
Rozwoju i Technologii.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
-- 3 of 3 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DPG-V.054.2.2025
Warszawa, 19 marca 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 8096 Pani Poseł Iwony Małgorzaty Krawczyk
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 8096 Pani Poseł Iwony Małgorzaty Krawczyk, w której
zawarto pytania dotyczące kwestii prowadzenia postępowań o udzielenie zamówień
publicznych w sposób uszczuplający wpływy do budżetu państwa i powodujący szkodę
po stronie wykonawców – w nawiązaniu do odpowiedzi udzielonej przez Ministra
Finansów w piśmie z dnia 28 lutego 2025 r., w zakresie pytania nr 1 – przedstawiam
stanowisko Ministra Rozwoju i Technologii odnośnie do pytań nr 2, 3 i 4.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do poruszonych w interpelacji zagadnień, warto
wskazać, że przepisy ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych
(dalej: „ustawa Pzp”) zawierają szereg mechanizmów, których stosowanie w toku
postępowania o udzielenie zamówienia publicznego prowadzi do określenia w umowie
w sprawie zamówienia publicznego prawidłowej stawki podatku od towarów i usług
(VAT), tj. stawki zgodnej z przepisami prawa podatkowego.
Po pierwsze, na zamawiającym ciąży obowiązek zweryfikowania stawki podatku VAT
podanej w ofercie składanej przez wykonawcę. Weryfikacja poprawności wskazanej przez
wykonawcę stawki podatku VAT prowadzona jest w ramach badania i oceny złożonych
ofert.
Wskazanie w ofercie nieprawidłowej stawki podatku VAT stanowi błąd w obliczeniu ceny,
bowiem stawka podatku VAT jest elementem cenotwórczym (art. 7 pkt 1 ustawy Pzp; zob.
Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 20 października 2011 r., w sprawie o sygn. akt III CZP
52/11). Należy zgodzić się z poglądem wyrażonym w interpelacji, że stwierdzenie przez
zamawiającego, iż wykonawca wskazał w ofercie nieprawidłową stawkę podatku VAT,
a tym samym nieprawidłowo obliczył cenę – rodzi po stronie zamawiającego obowiązek
odrzucenia takiej oferty, zgodnie z dyspozycją art. 226 ust. 1 pkt 10 ustawy Pzp. Przepisy
ustawy Pzp kategorycznie nakazują zamawiającemu odrzucenie oferty zawierającej
nieprawidłowo obliczoną cenę (w tym ofertę wskazującą nieprawidłową stawkę podatku
VAT) i jeżeli w okolicznościach faktycznych danego postępowania złożona zostanie oferta
-- 1 of 5 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
wskazująca niewłaściwą stawkę podatku VAT, zamawiający nie może odstąpić od
odrzucenia tej oferty.
Wskazany powyżej mechanizm wymuszający na zamawiającym konieczność
zweryfikowania ofert pod kątem wskazanej w nich stawki podatku VAT (w tym
ewentualnego zaniżenia tej stawki), w sposób bezpośredni służy eliminacji z postępowania
o udzielenie zamówienia publicznego ofert, w których została wskazana nieprawidłowa
(w tym zaniżona) stawka podatku VAT.
Kolejnym mechanizmem prawnym, który może służyć weryfikacji stawki podatku VAT
w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, jest przysługujące wykonawcom
uprawnienie do wystąpienia z wnioskiem do zamawiającego o wyjaśnienie treści
specyfikacji warunków zamówienia (dalej: SWZ). Z uprawnienia tego wykonawca może
skorzystać zgodnie z art. 135 oraz art. 284 ustawy Pzp (w zależności od trybu
postępowania i wartości zamówienia), co znajdzie zastosowanie w sytuacji, gdy stawka
podatku VAT została określona przez zamawiającego w dokumentach zamówienia, jednak
w ocenie wykonawcy jest ona niewłaściwa.
Rozwiązanie prawne dające możliwość uzyskania od zamawiającego odpowiedzi na
pytania dotyczące wskazanej w dokumentach zamówienia stawki podatku VAT, pozwala
na wyjaśnienie wątpliwości w zakresie tej stawki. Wynikiem pytań wykonawców może być
zmiana SWZ w zakresie stawki podatku VAT wskazanej przez zamawiającego –
w przypadku, gdy w toku przygotowania wyjaśnień dla wykonawcy zamawiający stwierdzi,
że podana w dokumentach zamówienia stawka podatku VAT nie jest prawidłowa.
Następnym instrumentem prawnym, w ramach którego wykonawca ma możliwość
zakwestionowania czynności zamawiającego (w ramach nieprawidłowej stawki podatku
VAT wskazanej w dokumentach zamówienia), jest skorzystanie ze środków ochrony
prawnej przysługujących na podstawie przepisów Działu IX ustawy Pzp (tj. odwołanie
do Krajowej Izby Odwoławczej oraz skarga do Sądu Zamówień Publicznych), a także
uprawnienie do wniesienia skargi kasacyjnej.
Zgodnie z art. 505 ust. 1 ustawy Pzp, środki ochrony prawnej określone w Dziale IX,
przysługują wykonawcy, uczestnikowi konkursu oraz innemu podmiotowi, jeżeli ma lub
miał interes w uzyskaniu zamówienia lub nagrody w konkursie oraz poniósł lub może
ponieść szkodę w wyniku naruszenia przez zamawiającego przepisów ustawy.
Podstawowym środkiem ochrony prawnej jest odwołanie, które wnosi się do Krajowej
Izby Odwoławczej. W ramach odwołania wykonawca może kwestionować m.in.
nieprawidłowy w jego ocenie wybór oferty w związku z błędną stawką podatku VAT.
Przedstawione wyżej rozwiązania prawne możliwe są do zastosowania na etapie
prowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. Niezależnie jednak
od tego, czy wymienione instrumenty prawne zostaną wykorzystane celem zapewnienia,
by w umowie w sprawie zamówienia publicznego zastosowana została prawidłowa stawka
podatku VAT, wykonawca, który poniósł szkodę z tytułu nieuzyskania zamówienia
publicznego w wyniku naruszenia przepisów ustawy Pzp przez zamawiającego, może
dochodzić naprawienia tej szkody na drodze postępowania sądowego.
Pytanie nr 2: Jakie są planowane rozwiązania prawne w zakresie rekompensaty
finansowej dla wykonawców, którzy ponieśli szkodę w związku z błędnie udzielonym
zamówieniem publicznym przez Skarb Państwa?
Pytanie nr 3: Na jakim etapie są prace legislacyjne w zakresie implementacji dyrektywy
odwoławczej 2007/66/WE, która na państwa członkowskie nakłada wprowadzenie
przepisów, które umożliwiałyby uzyskanie rekompensaty przez poszkodowanych
-- 2 of 5 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
wykonawców na skutek błędów popełnianych przez zamawiających na etapie
prowadzenia postępowań o udzielenie zamówień publicznych?
Odnosząc się do powyższych pytań należy wskazać, że według art. 8 ustawy Pzp, do
czynności podejmowanych przez zamawiającego, wykonawców oraz uczestników
konkursu w postępowaniu o udzielenie zamówienia i konkursie oraz do umów w sprawach
zamówień publicznych stosuje się przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks
cywilny, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej.
Ustawa Pzp nie zawiera przepisów odnoszących się do możliwości uzyskania
odszkodowania z tytułu nieuzyskania zamówienia publicznego, w szczególności zaś nie
zawiera przepisów wyłączających możliwość dochodzenia roszczeń odszkodowawczych
na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego. Zatem – w świetle ww. art. 8 ustawy Pzp –
w zakresie uzyskania odszkodowania za nieuzyskanie zamówienia publicznego w wyniku
naruszenia przepisów ustawy Pzp przez zamawiającego, zastosowanie znajdą
bezpośrednio przepisy Kodeksu cywilnego.
Istotne jest przy tym zaznaczenie, że dochodzenie naprawienia szkody przez wykonawcę,
którego oferta nie została wybrana wskutek naruszenia przez zamawiającego przepisów
ustawy Pzp, nie wymaga uprzedniego stwierdzenia naruszenia przepisów tej ustawy
prawomocnym orzeczeniem Krajowej Izby Odwoławczej lub prawomocnym orzeczeniem
sądu wydanym po rozpoznaniu skargi na orzeczenie Krajowej Izby Odwoławczej.
Rozstrzygnięcie takie zawarł Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 25 lutego 2021 r. w sprawie
o sygn. akt III CZP 16/20 (uchwała ta jest aktualna w obecnym stanie prawnym, mimo
że zapadła na gruncie poprzednio obowiązującej ustawy Pzp z 2004 r.).
Z uwagi na fakt, że wykonawca ma możliwość wystąpienia na drogę sądową celem
uzyskania odszkodowania za szkodę powstałą z powodu nieuzyskania zamówienia
publicznego na skutek naruszenia przepisów ustawy Pzp przez zamawiającego na
zasadach ogólnych Kodeksu Cywilnego – spełniony jest wymóg wprowadzenia do
procedur odwoławczych odpowiednich środków obejmujących prawo do przyznania
odszkodowania podmiotom, które doznały uszczerbku w wyniku naruszenia prawa
unijnego w dziedzinie zamówień publicznych lub przepisów krajowych transponujących
prawo unijne w dziedzinie zamówień publicznych, który to wymóg wynika z art. 2 ust. 1 lit.
c dyrektywy 89/665/EWG (dyrektywa Rady z dnia 21 grudnia 1989 r. w sprawie
koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się
do stosowania procedur odwoławczych w zakresie udzielania zamówień publicznych na
dostawy i roboty budowlane, zmieniona m. in. dyrektywą 2007/66/WE Parlamentu
Europejskiego i Rady z dnia 11 grudnia 2007 r. zmieniająca dyrektywy Rady 89/665/EWG
i 92/13/EWG w zakresie poprawy skuteczności procedur odwoławczych w dziedzinie
udzielania zamówień publicznych). Innymi słowy, gwarancje wynikające z powyższych
przepisów unijnych znajdują odzwierciedlenie w krajowych regulacjach z zakresu prawa
cywilnego.
Odnośnie do planowanych prac legislacyjnych informuję, że aktualnie w Ministerstwie
Rozwoju i Technologii i Urzędzie Zamówień Publicznych trwa przegląd przepisów ustawy
Pzp. W ramach przedmiotowego przeglądu poddawane są analizie zgłaszane postulaty
dotyczące wprowadzenia zmian w ustawie Pzp, celem poprawy funkcjonowania systemu
zamówień publicznych. Zagadnienia przedstawione w treści interpelacji, jako dotyczące
funkcjonowania ustawy Pzp, zostaną objęte analizą w toku prowadzonych prac
przeglądowych.
Pytanie nr 4: Czy projektowane są zmiany w zakresie uprawnień Prezesa Urzędu
Zamówień Publicznych, bądź innych podmiotów, które po wykazaniu nieprawidłowości
-- 3 of 5 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
po przeprowadzonej kontroli doraźnej przez Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych
mogłyby podjąć skuteczne działania w celu rekompensaty finansowej pokrzywdzonych
wykonawców?
W kontekście planowanych zmian w ustawie Pzp wskazuję, że obecnie nie są
przewidziane zmiany ustawy Pzp zmierzające do przyznania Prezesowi Urzędu Zamówień
Publicznych lub innemu podmiotowi uprawnienia do wystąpienia na rzecz wykonawcy
z roszczeniem o naprawienie szkody za nieuzyskanie zamówienia publicznego w wyniku
naruszenia przepisów ustawy Pzp przez zamawiającego. Powyższe wynika z systemowego
uregulowania roli Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych.
Określone w art. 469 ustawy Pzp zadania Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych – jako
centralnego organu administracji rządowej właściwego w sprawach zamówień publicznych
(art. 466 ust. 1 ustawy Pzp) – zostały ukształtowane w sposób mający zapewnić właściwe
funkcjonowanie systemu zamówień publicznych. W zakresie powierzonej Prezesowi
Urzędu Zamówień Publicznych odpowiedzialności za krajowy system zamówień
publicznych, podejmuje on działania mające wpływ na funkcjonowanie zamówień jako
określonego systemu (kierując się systemową wagą problemów), nie zaś działania na rzecz
i w indywidualnym interesie konkretnych podmiotów.
Tym samym działanie w indywidualnej sprawie na rzecz konkretnego wykonawcy,
czy to w kwestii ustalenia właściwej stawki podatku VAT na towary lub usługi będące
przedmiotem oznaczonego postępowania w sprawie zamówienia publicznego,
czy to w sprawie postępowania o uzyskanie odszkodowania za szkodę powstałą w wyniku
nieuzyskania zamówienia publicznego z powodu naruszenia ustawy Pzp przez
zamawiającego, wykracza poza zadania Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych jako
centralnego organu administracji właściwego w sprawach zamówień publicznych. Kwestia
ubiegania się o odszkodowanie – analogicznie jak w przypadku zdarzeń z innych obszarów
prawa – uregulowana jest w ramach ogólnej odpowiedzialności odszkodowawczej
przewidzianej w Kodeksie Cywilnym. Aktywność procesową w tym obszarze powinien
podjąć podmiot, który domaga się odszkodowania, wykazując zaistnienie przesłanek
odpowiedzialności odszkodowawczej i wysokość poniesionej szkody.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Michał Jaros
Sekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
Klauzula informacyjna dotycząca przetwarzania danych osobowych:
-- 4 of 5 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia
27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych
osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE
(Dz. U. L 119 z 4 maja 2016 r., z późn. zm.), zwanego dalej „RODO”, informuję, że:
1. Administratorem Pani/Pana danych osobowych jest Minister Rozwoju i Technologii
z siedzibą w Warszawie, przy Placu Trzech Krzyży 3/5, 00-507 Warszawa, e-mail:
kancelaria@mrit.gov.pl, tel. +48 222 500 123, adres skrytki na ePUAP:
/MRPiT/SkrytkaESP, adres do doręczeń elektronicznych: AE:PL-68477-29007-EFSHR-
25. Wykonującym obowiązki administratora jest dyrektor Departamentu Prawa
Gospodarczego i Analiz.
2. Jeśli ma Pani/Pan pytania dotyczące przetwarzania Pani/Pana danych osobowych, a także
przysługujących Pani/Panu praw, może się Pani/Pan kontaktować z Inspektorem Ochrony
Danych w MRiT wysyłając informację na skrzynkę: iod@mrit.gov.pl.
3. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w oparciu o art. 6 ust. 1 lit. c) RODO tj. w
celu wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na administratorze, na podstawie
Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu
mandatu posła i senatora (Dz. U. z 2024 r. poz. 907), oraz w związku z § 162 uchwały Nr
190 Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r. - Regulamin pracy Rady Ministrów
(M.P. z 2024 r. poz. 806) oraz art. 193 uchwały Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30
lipca 1992 r. – Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (M. P. z 2022 r. poz. 990).
4. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu rozpatrzenia i udzielenia odpowiedzi
na interwencję poselską lub senatorską lub interpelację/zapytanie poselskie.
5. Odbiorcami Pani/Pana danych osobowych mogą być:
o organy władzy publicznej oraz podmioty wykonujące zadania publiczne lub
działające na zlecenie organów władzy publicznej, w zakresie i w celach, które
wynikają z przepisów powszechnie obowiązującego prawa (np. na żądanie sądów,
urzędów skarbowych, Prokuratury lub Policji);
o inne podmioty, które na podstawie stosownych umów podpisanych z MRiT
przetwarzają dane osobowe, dla których Administratorem jest Minister Rozwoju i
Technologii (np. podmioty świadczące usługi prawne, dostawcy systemów
informatycznych i usług IT oraz telekomunikacyjnych, operatorzy pocztowi
i kurierzy).
6. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres niezbędny do realizacji celu ich
przetwarzania tj. do chwili załatwienia sprawy, w której zostały one zebrane, a następnie –
w przypadkach, w których wymagają tego przepisy ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o
narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (Dz. U. z 2020 r. poz. 164 ze zm.) – przez czas
określony w tych przepisach.
7. Pani/Pana dane osobowe nie będą podlegać zautomatyzowanemu podejmowaniu decyzji
lub profilowaniu.
8. Pani/Pana dane osobowe nie będą przekazywane do państwa trzeciego ani do organizacji
międzynarodowych.
9. Podanie danych jest dobrowolne, ale niezbędne do rozpatrzenia i udzielenia odpowiedzi na
interpelację/zapytanie/interwencję.
10. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przysługują Pani/Panu
następujące prawa:
o prawo dostępu do swoich danych oraz otrzymania ich kopii zgodnie z art. 15
RODO;
o prawo do sprostowania (poprawiania) swoich danych, jeśli są błędne lub
nieaktualne, zgodnie z art. 16 RODO;
o prawo do ograniczenia przetwarzania danych zgodnie z art. 18 RODO.
11. W przypadku powzięcia informacji o niezgodnym z prawem przetwarzaniu w Ministerstwie
Rozwoju i Technologii Pani/Pana danych osobowych, przysługuje Pani/Panu prawo
wniesienia skargi do organu nadzorczego właściwego w sprawach ochrony danych
osobowych, tj. Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, ul. Stawki 2, 00-193
Warszawa.
-- 5 of 5 --