Interpelacja nr 8086
Interpelacja w sprawie przeciwdziałania uzależnieniu cyfrowemu dzieci i młodzieży
Zgłaszający:
•
Adresat:
Edukacja i Szkolnictwo (100%)
Zdrowie i Lecznictwo (35%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie przeciwdziałania uzależnieniu cyfrowemu dzieci i młodzieży
Interpelacja nr 8086
do ministra edukacji, ministra zdrowia
w sprawie przeciwdziałania uzależnieniu cyfrowemu dzieci i młodzieży
Zgłaszający: Janusz Cieszyński
Data wpływu: 14-02-2025
Szanowne Panie Minister,
najnowsze badania wskazują na alarmującą skalę uzależnienia dzieci i młodzieży od urządzeń cyfrowych oraz mediów społecznościowych w Polsce. Już co dziesiąte dziecko przed ukończeniem pierwszego roku życia ma kontakt z urządzeniami cyfrowymi, a ponad połowa (54%) dzieci do 6. roku życia regularnie korzysta z urządzeń mobilnych. Szczególnie niepokojący jest fakt, że niemal dwie trzecie rodziców wykorzystuje urządzenia cyfrowe jako formę nagrody lub sposób na uspokojenie dziecka, nieświadomie ucząc je regulowania emocji za pomocą technologii.
Statystyki pokazują, że 13% młodszych dzieci i 15% młodzieży jest uzależnionych od mediów społecznościowych. Tylko 12% drugoklasistów szkół podstawowych nie korzysta z mediów społecznościowych w czasie wolnym, a w przypadku szóstoklasistów i młodzieży ze szkół ponadpodstawowych odsetek ten spada do zaledwie 1-2%. Co trzeci nastolatek spędza w mediach społecznościowych kilka godzin dziennie, a niektórzy nawet do 12 godzin. Problem uzależnienia od urządzeń cyfrowych i mediów społecznościowych wymaga szczególnej uwagi ze względu na jego specyfikę, ponieważ w przeciwieństwie do tradycyjnych uzależnień, nie można tu zastosować całkowitej abstynencji. Eksperci podkreślają, że najskuteczniejszą strategią jest trening kompetencji psychospołecznych, obejmujący naukę radzenia sobie z emocjami, stresem oraz umiejętności interpersonalne.
Według raportu NASK "Nastolatki 3.0" co ósma młoda osoba wykazuje objawy silnego uzależnienia od mediów społecznościowych. Jednocześnie badania pokazują, że wielu młodych ludzi próbuje ograniczyć korzystanie z mediów społecznościowych, ale nie potrafi tego zrobić samodzielnie.
W związku z powyższym konieczne jest podjęcie systemowych działań, które będą skutecznie przeciwdziałać temu zjawisku i wspierać młodych ludzi w wykształceniu zdrowych nawyków korzystania z technologii cyfrowych.
W związku z powyższym, zwracam się z następującymi pytaniami:
Jakie konkretne działania planuje podjąć ministerstwo w celu zapobiegania uzależnieniom cyfrowym wśród dzieci i młodzieży? Czy planowane jest wprowadzenie kompleksowych programów promocji zdrowia psychicznego w szkołach i przedszkolach?
Czy ministerstwo planuje opracowanie i wdrożenie ogólnopolskiego programu szkolenia nauczycieli i kadry pozanauczycielskiej w zakresie profilaktyki uzależnień behawioralnych?
Jakie środki finansowe zostały zabezpieczone na realizację programów profilaktycznych w szkołach w najbliższym roku szkolnym?
Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie systemowych rozwiązań wspierających rodziców w zakresie właściwego korzystania z technologii cyfrowych przez ich dzieci?
Jakie działania planuje podjąć resort w celu zwiększenia dostępności terapii poznawczo-behawioralnej dla dzieci i młodzieży uzależnionych od urządzeń cyfrowych?
Czy planowane jest utworzenie międzyresortowego zespołu ds. przeciwdziałania uzależnieniom cyfrowym wśród dzieci i młodzieży?
W jaki sposób ministerstwo zamierza monitorować skuteczność wdrażanych programów profilaktycznych i terapeutycznych?
Z wyrazami szacunku
Janusz Cieszyński
Interpelacja nr 8086
do ministra edukacji, ministra zdrowia
w sprawie przeciwdziałania uzależnieniu cyfrowemu dzieci i młodzieży
Zgłaszający: Janusz Cieszyński
Data wpływu: 14-02-2025
Szanowne Panie Minister,
najnowsze badania wskazują na alarmującą skalę uzależnienia dzieci i młodzieży od urządzeń cyfrowych oraz mediów społecznościowych w Polsce. Już co dziesiąte dziecko przed ukończeniem pierwszego roku życia ma kontakt z urządzeniami cyfrowymi, a ponad połowa (54%) dzieci do 6. roku życia regularnie korzysta z urządzeń mobilnych. Szczególnie niepokojący jest fakt, że niemal dwie trzecie rodziców wykorzystuje urządzenia cyfrowe jako formę nagrody lub sposób na uspokojenie dziecka, nieświadomie ucząc je regulowania emocji za pomocą technologii.
Statystyki pokazują, że 13% młodszych dzieci i 15% młodzieży jest uzależnionych od mediów społecznościowych. Tylko 12% drugoklasistów szkół podstawowych nie korzysta z mediów społecznościowych w czasie wolnym, a w przypadku szóstoklasistów i młodzieży ze szkół ponadpodstawowych odsetek ten spada do zaledwie 1-2%. Co trzeci nastolatek spędza w mediach społecznościowych kilka godzin dziennie, a niektórzy nawet do 12 godzin. Problem uzależnienia od urządzeń cyfrowych i mediów społecznościowych wymaga szczególnej uwagi ze względu na jego specyfikę, ponieważ w przeciwieństwie do tradycyjnych uzależnień, nie można tu zastosować całkowitej abstynencji. Eksperci podkreślają, że najskuteczniejszą strategią jest trening kompetencji psychospołecznych, obejmujący naukę radzenia sobie z emocjami, stresem oraz umiejętności interpersonalne.
Według raportu NASK "Nastolatki 3.0" co ósma młoda osoba wykazuje objawy silnego uzależnienia od mediów społecznościowych. Jednocześnie badania pokazują, że wielu młodych ludzi próbuje ograniczyć korzystanie z mediów społecznościowych, ale nie potrafi tego zrobić samodzielnie.
W związku z powyższym konieczne jest podjęcie systemowych działań, które będą skutecznie przeciwdziałać temu zjawisku i wspierać młodych ludzi w wykształceniu zdrowych nawyków korzystania z technologii cyfrowych.
W związku z powyższym, zwracam się z następującymi pytaniami:
Jakie konkretne działania planuje podjąć ministerstwo w celu zapobiegania uzależnieniom cyfrowym wśród dzieci i młodzieży? Czy planowane jest wprowadzenie kompleksowych programów promocji zdrowia psychicznego w szkołach i przedszkolach?
Czy ministerstwo planuje opracowanie i wdrożenie ogólnopolskiego programu szkolenia nauczycieli i kadry pozanauczycielskiej w zakresie profilaktyki uzależnień behawioralnych?
Jakie środki finansowe zostały zabezpieczone na realizację programów profilaktycznych w szkołach w najbliższym roku szkolnym?
Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie systemowych rozwiązań wspierających rodziców w zakresie właściwego korzystania z technologii cyfrowych przez ich dzieci?
Jakie działania planuje podjąć resort w celu zwiększenia dostępności terapii poznawczo-behawioralnej dla dzieci i młodzieży uzależnionych od urządzeń cyfrowych?
Czy planowane jest utworzenie międzyresortowego zespołu ds. przeciwdziałania uzależnieniom cyfrowym wśród dzieci i młodzieży?
W jaki sposób ministerstwo zamierza monitorować skuteczność wdrażanych programów profilaktycznych i terapeutycznych?
Z wyrazami szacunku
Janusz Cieszyński
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Katarzyna Lubnauer
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
26%
Konkretność
74%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 2 %
Precyzyjne daty
2
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
3 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
11323 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPP.050.7.2025.MG
Warszawa, 31 marca 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 8086 w sprawie przeciwdziałania uzależnieniu cyfrowemu
dzieci i młodzieży, przesłaną przez Pana Janusza Cieszyńskiego, Posła na Sejm RP,
przestawiam poniższe stanowisko.
Problem nadużywania nowoczesnych technologii wśród dzieci i młodzieży od wielu lat jest
dostrzegany i priorytetowo traktowany przez Ministra Zdrowia w realizowanych zadaniach
ze środków Funduszu Rozwiazywania Problemów Hazardowych, zwanym dalej „FRPH”. Ma
to swój przejaw zarówno w działaniach mających na celu upowszechnianie wiedzy na temat
bezpiecznego używania cybermediów jak i poprzez profilaktykę, której celem jest
ograniczanie i przeciwdziałanie tzw. e-uzależnieniom czy też w badaniach obejmujących
monitorowanie zjawiska oraz identyfikowanie czynników ryzyka i chroniących przed
uzależnieniem. Projekty realizowane ze środków FRPH obejmują również działania w
zakresie pomocy i wsparcia terapeutycznego osobom uzależnionym oraz ich bliskim,
realizowanych z wykorzystaniem metod o potwierdzonej skuteczności. Podejmowane są
również działania, których celem jest podnoszenie kwalifikacji osób realizujących działania
profilaktyczne, jak i terapeutyczne. Podejmowane działania odpowiadają strategii Państwa
w zakresie zdrowia publicznego, określonej w Narodowym Programie Zdrowia, zwanym
dalej „NPZ”, w ramach celu operacyjnego nr 2 i są realizowane głównie przez Krajowe
Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom, zwanym dalej „KCPU”, wyspecjalizowaną
agendę Ministra Zdrowia w obszarze przeciwdziałania uzależnieniom.
Wśród tych działań należy wymienić przede wszystkim prowadzenie Systemu
rekomendacji programów profilaktycznych i promocji zdrowia psychicznego1. System
powstał w celu podniesienia jakości programów profilaktycznych kierowanych do dzieci i
1 www.programyrekomendowane.pl
-- 1 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
młodzieży. Wszystkie znajdujące się w Systemie programy opracowane zostały zgodnie z
metodami o potwierdzonej naukowo skuteczności, jak również poddane zostały ewaluacji.
Programy w Systemie dotyczą promocji zdrowia psychicznego, profilaktyki używania
substancji psychoaktywnych oraz profilaktyki zachowań ryzykownych mogących
prowadzić do uzależnień behawioralnych.
Programy podzielone są na różne typy, w zależności od stopnia nasilenia ryzyka
wystąpienia niepożądanego zachowania wśród odbiorców. W systemie aktualnie znajduje
się 30 programów kierowanych bezpośrednio do dzieci/młodzieży lub ukierunkowanych na
podnoszenie kompetencji osób pracujących z dziećmi (np. rodzice, nauczyciele,
wychowawcy). Część programów może być realizowana na terenie placówek oświatowych
lub kierowana jest do jej pracowników.
Ponadto, w ramach środków FRPH zrealizowano i współfinansowano szereg działań z
zakresu profilaktyki uniwersalnej skierowanej do dzieci i młodzieży w obszarze
problematyki uzależnień behawioralnych ze szczególnym uwzględnieniem nadużywania
komputera i Internetu. Programem edukacyjnym z zakresu profilaktyki uniwersalnej jest
„Loguj się z głową”, który adresowany jest do uczniów szkół podstawowych i
ponadpodstawowych oraz rodziców i opiekunów. Program profilaktyki uniwersalnej
,,Stawiam na siebie” jest na etapie weryfikacji jego skuteczności. Program ten obejmuje
przeprowadzenie 10 godzin lekcyjnych poświęconych przekazowi wiedzy nt. uzależnień
behawioralnych ze szczególnym uwzględnieniem uzależnienia od komputera/internetu,
rozwijania i wspierania czynników chroniących oraz ograniczania czynników ryzyka w
odniesieniu do uczniów w wieku 12-15 lat.
Ponadto systematycznie prowadzona jest m.in. aktualizacja i dodruk materiałów
edukacyjnych skierowanych do specjalistów prowadzących zajęcia profilaktyczne z
młodzieżą „Profilaktyka uzależnień behawioralnych wśród młodzieży szkolnej”, czy
publikacja skierowana do dzieci pt.: „Rysia i Tolek na Cyberzachodzie, czyli opowieść o tym
jak dwóch małych śmiałków przez Internet wędrowało i wiele przygód miało”. Wskazane
powyżej materiały dystrybuowane są do poradni psychologiczno-pedagogicznych.
Organem odpowiedzialnym za prowadzenie polityki Państwa w obszarze oświaty i
wychowania jest Ministerstwo Edukacji Narodowej. Opracowanie więc i wdrożenie
programu, którego dotyczy pytanie zawarte w Interpelacji pozostaje poza właściwością
Ministerstwa Zdrowia. Od początku działań realizowanych ze środków FRPH zadania
ukierunkowano na podnoszenie kwalifikacji osób realizujących działania profilaktyczne.
Istotną grupę odbiorców szkoleń stanowi kadra pedagogiczna szkół publicznych, która
nabywa wiedzę w zakresie rozpoznawania wczesnych problemów związanych z
-- 2 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
nadużywaniem nowych technologii wśród dzieci i młodzieży oraz metod i sposobów
przeciwdziałania rozwijaniu się tych problemów.
W 2025 r. zostało ogłoszone zadanie obejmujące zorganizowanie i przeprowadzenie
webinariów dla pracowników systemu oświaty w zakresie problematyki nadużywania
nowych technologii wśród dzieci i młodzieży. Ponadto na zlecenie KCPU opracowywano i
udostępniono publikacje dedykowane nauczycielom i pedagogom.
Dodatkowo z inicjatywy KCPU we współpracy z Instytutem Badań Edukacyjnych
opracowano i wprowadzono do Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji, dwie kwalifikacje
wolnorynkowe służące podniesieniu poziomu oddziaływań profilaktycznych w Polsce:
a. Prowadzenie promocji zdrowia psychicznego, profilaktyki uniwersalnej w zakresie
używania substancji psychoaktywnych i zaburzeń behawioralnych.
b. Prowadzenie selektywnej i wskazującej profilaktyki w zakresie używania substancji
psychoaktywnych i zaburzeń behawioralnych oraz minimalizowania problemów
związanych z tymi zachowaniami.
Kwestie dot. realizacji zadań związanych z przygotowywaniem strategicznych rozwiązań,
rozwojem i finansowaniem: przedszkoli, szkół podstawowych, ponadpodstawowych,
specjalnych i policealnych, polskich szkół za granicą pozostają we właściwości Ministerstwa
Edukacji Narodowej.
KCPU podejmuje działania mające na celu wsparcie rodziców w zakresie prawidłowego
korzystania z technologii przez ich podopiecznych. Przykładem takich działań jest
kampania zrealizowana w latach 2022-2024 pod hasłem „Pierwsze kroki w cyberświecie.
Zróbmy je razem”2, której celem było ograniczenie używania urządzeń cyfrowych przez
dzieci w wieku przedszkolnym oraz wsparcie dorosłych w nauczaniu dzieci bezpiecznego
korzystania z cybermediów (czyli Internetu, smartfonów, tabletów itd.).
Wg najnowszych badań ,,Oszacowanie rozpowszechnienia oraz identyfikacja czynników
ryzyka i czynników chroniących hazardu i innych uzależnień behawioralnych”
zrealizowanych przez Fundacja Centrum Badania Opinii Społecznej w latach 2023-2024.,
problemowe korzystanie z sieci obecnie dotyczy 0,04% badanych. Z kolei zagrożenie
problemowym używaniem internetu jest charakterystyczne dla 1,7% użytkowników. Warto
jednocześnie zauważyć, że jedynie niewielki odsetek uzależnionych od Internetu zgłasza się
do leczenia.
2 www.pierwszekroki.net
-- 3 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
Współfinasowane ze środków FRPH projekty pomocowe realizowane są w oparciu o
metody o potwierdzonej skuteczności w leczeniu uzależnień behawioralnych tj. terapii
poznawczo-behawioralnej i dialogu motywacyjnym.
W raporcie z badania „E-VAL- Ewaluacja oddziaływań terapeutycznych problemowego
korzystania z nowych technologii cyfrowych” autorzy wystosowali następujące zakresy
rekomendacji: w obszarze kontynuowania ewaluacji i sposobu jej realizacji, w zakresie
realizacji oddziaływań terapeutycznych oraz dotyczących systemu. Najważniejsze
rekomendacje wskazano w zakresie realizacji oddziaływań terapeutycznych, w tym m.in.:
prowadzenie terapii uzależnień dzieci i młodzieży dla całego systemu rodzinnego, włączając
w nią rodziców, z jednoczesną możliwością prowadzenia terapii równolegle (termin
rozpoczęcia powinien być zbliżony); poszerzenie terapii o działania wspierające
kompetencje wychowawcze rodziców, zwłaszcza w obszarze umiejętności stawiania granic
i ich egzekwowania; dostosowanie programu terapii w przypadku zdiagnozowania zaburzeń
współwystępujących.
W 2024 r. zrealizowano projekt E-VAL 2.0, który stanowił kontynuację powyższego
badania. W ramach badania zaplanowana była kontynuacja badań w schemacie pre- i post-
test, a także w schemacie z odroczonym pomiarem (follow-up) oraz analiza powodów
rezygnacji z udziału w terapii (drop-out).
Ponadto należy dodać, że prowadzona jest strona internetowa3 o tematyce uzależnień
behawioralnych pod adresem i poradnia internetowa, gdzie świadczona jest pomoc
psychologa, psychoterapeuty i prawnika w zakresie problematyki uzależnień
behawioralnych w formie online. Strona zawiera również szereg merytorycznych
materiałów, adresowanych do zróżnicowanych grup odbiorców.
Również uruchomiony został telefon zaufania w zakresie problematyki uzależnień
behawioralnych 801 889 880, świadczący pomoc w zakresie problemów wynikających z
uzależnień behawioralnych. Działalność Telefonu Zaufania prowadzona jest w sposób
ciągły, codziennie w godz. 17-22. Udzielana jest tu pomoc zarówno osobom przejawiającym
problemy wynikające z nadmiernego angażowania się w dane zachowanie (hazard, internet,
itp.) jak również im bliskim i rodzinom.
Niezależnie od powyższego uprzejmie informuję, że aby skutecznie przeciwdziałać zjawisku
jakim jest uzależnienie od cybermediów niezbędna jest współpraca na poziomie
międzynarodowym. W związku z tym temat promocji i ochrony zdrowia psychicznego dzieci
i młodzieży w dobie rozwoju technologii cyfrowych i nowych mediów został jednym z
priorytetów Ministerstwa Zdrowia na czas sprawowania przez Polskę przewodnictwa w
3 www.uzaleznieniabehawioralne.pl
-- 4 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
Radzie Unii Europejskiej w I połowie 2025 r. W ocenie polskiej prezydencji konieczne jak
najszybsze rozpoczęcie dyskusji na temat ryzyk związanych z dynamicznym rozwojem
mediów cyfrowych oraz strategii działań jakie poszczególne państwa członkowskie oraz
wspólnota europejska mogą podjąć w celu ochrony zdrowia psychicznego dzieci i
młodzieży, w tym promocji higieny cyfrowej.
Pierwsze rozmowy na ten temat były prowadzone podczas konferencji otwierającej polską
prezydencję w zdrowiu w dniu 16 stycznia br. w Warszawie. Ministrowie Zdrowia
wymieniali także doświadczenia w zakresie wdrażanych polityk krajowych w trakcie
nieformalnej Rady EPSCO w dniu 25 marca br. Szersza dyskusja nad tym tematem będzie
prowadzona w trakcie konferencji 7 kwietnia 2025 r. w Krakowie. W marcu Prezydencja
rozpoczęła także dyskusję z państwami członkowskimi nad projektem konkluzji Rady w tym
temacie, które zostaną przedłożone do przyjęcia podczas czerwcowego posiedzenia Rady
EPSCO.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Wojciech Konieczny
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 5 of 5 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPP.050.7.2025.MG
Warszawa, 31 marca 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 8086 w sprawie przeciwdziałania uzależnieniu cyfrowemu
dzieci i młodzieży, przesłaną przez Pana Janusza Cieszyńskiego, Posła na Sejm RP,
przestawiam poniższe stanowisko.
Problem nadużywania nowoczesnych technologii wśród dzieci i młodzieży od wielu lat jest
dostrzegany i priorytetowo traktowany przez Ministra Zdrowia w realizowanych zadaniach
ze środków Funduszu Rozwiazywania Problemów Hazardowych, zwanym dalej „FRPH”. Ma
to swój przejaw zarówno w działaniach mających na celu upowszechnianie wiedzy na temat
bezpiecznego używania cybermediów jak i poprzez profilaktykę, której celem jest
ograniczanie i przeciwdziałanie tzw. e-uzależnieniom czy też w badaniach obejmujących
monitorowanie zjawiska oraz identyfikowanie czynników ryzyka i chroniących przed
uzależnieniem. Projekty realizowane ze środków FRPH obejmują również działania w
zakresie pomocy i wsparcia terapeutycznego osobom uzależnionym oraz ich bliskim,
realizowanych z wykorzystaniem metod o potwierdzonej skuteczności. Podejmowane są
również działania, których celem jest podnoszenie kwalifikacji osób realizujących działania
profilaktyczne, jak i terapeutyczne. Podejmowane działania odpowiadają strategii Państwa
w zakresie zdrowia publicznego, określonej w Narodowym Programie Zdrowia, zwanym
dalej „NPZ”, w ramach celu operacyjnego nr 2 i są realizowane głównie przez Krajowe
Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom, zwanym dalej „KCPU”, wyspecjalizowaną
agendę Ministra Zdrowia w obszarze przeciwdziałania uzależnieniom.
Wśród tych działań należy wymienić przede wszystkim prowadzenie Systemu
rekomendacji programów profilaktycznych i promocji zdrowia psychicznego1. System
powstał w celu podniesienia jakości programów profilaktycznych kierowanych do dzieci i
1 www.programyrekomendowane.pl
-- 1 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
młodzieży. Wszystkie znajdujące się w Systemie programy opracowane zostały zgodnie z
metodami o potwierdzonej naukowo skuteczności, jak również poddane zostały ewaluacji.
Programy w Systemie dotyczą promocji zdrowia psychicznego, profilaktyki używania
substancji psychoaktywnych oraz profilaktyki zachowań ryzykownych mogących
prowadzić do uzależnień behawioralnych.
Programy podzielone są na różne typy, w zależności od stopnia nasilenia ryzyka
wystąpienia niepożądanego zachowania wśród odbiorców. W systemie aktualnie znajduje
się 30 programów kierowanych bezpośrednio do dzieci/młodzieży lub ukierunkowanych na
podnoszenie kompetencji osób pracujących z dziećmi (np. rodzice, nauczyciele,
wychowawcy). Część programów może być realizowana na terenie placówek oświatowych
lub kierowana jest do jej pracowników.
Ponadto, w ramach środków FRPH zrealizowano i współfinansowano szereg działań z
zakresu profilaktyki uniwersalnej skierowanej do dzieci i młodzieży w obszarze
problematyki uzależnień behawioralnych ze szczególnym uwzględnieniem nadużywania
komputera i Internetu. Programem edukacyjnym z zakresu profilaktyki uniwersalnej jest
„Loguj się z głową”, który adresowany jest do uczniów szkół podstawowych i
ponadpodstawowych oraz rodziców i opiekunów. Program profilaktyki uniwersalnej
,,Stawiam na siebie” jest na etapie weryfikacji jego skuteczności. Program ten obejmuje
przeprowadzenie 10 godzin lekcyjnych poświęconych przekazowi wiedzy nt. uzależnień
behawioralnych ze szczególnym uwzględnieniem uzależnienia od komputera/internetu,
rozwijania i wspierania czynników chroniących oraz ograniczania czynników ryzyka w
odniesieniu do uczniów w wieku 12-15 lat.
Ponadto systematycznie prowadzona jest m.in. aktualizacja i dodruk materiałów
edukacyjnych skierowanych do specjalistów prowadzących zajęcia profilaktyczne z
młodzieżą „Profilaktyka uzależnień behawioralnych wśród młodzieży szkolnej”, czy
publikacja skierowana do dzieci pt.: „Rysia i Tolek na Cyberzachodzie, czyli opowieść o tym
jak dwóch małych śmiałków przez Internet wędrowało i wiele przygód miało”. Wskazane
powyżej materiały dystrybuowane są do poradni psychologiczno-pedagogicznych.
Organem odpowiedzialnym za prowadzenie polityki Państwa w obszarze oświaty i
wychowania jest Ministerstwo Edukacji Narodowej. Opracowanie więc i wdrożenie
programu, którego dotyczy pytanie zawarte w Interpelacji pozostaje poza właściwością
Ministerstwa Zdrowia. Od początku działań realizowanych ze środków FRPH zadania
ukierunkowano na podnoszenie kwalifikacji osób realizujących działania profilaktyczne.
Istotną grupę odbiorców szkoleń stanowi kadra pedagogiczna szkół publicznych, która
nabywa wiedzę w zakresie rozpoznawania wczesnych problemów związanych z
-- 2 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
nadużywaniem nowych technologii wśród dzieci i młodzieży oraz metod i sposobów
przeciwdziałania rozwijaniu się tych problemów.
W 2025 r. zostało ogłoszone zadanie obejmujące zorganizowanie i przeprowadzenie
webinariów dla pracowników systemu oświaty w zakresie problematyki nadużywania
nowych technologii wśród dzieci i młodzieży. Ponadto na zlecenie KCPU opracowywano i
udostępniono publikacje dedykowane nauczycielom i pedagogom.
Dodatkowo z inicjatywy KCPU we współpracy z Instytutem Badań Edukacyjnych
opracowano i wprowadzono do Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji, dwie kwalifikacje
wolnorynkowe służące podniesieniu poziomu oddziaływań profilaktycznych w Polsce:
a. Prowadzenie promocji zdrowia psychicznego, profilaktyki uniwersalnej w zakresie
używania substancji psychoaktywnych i zaburzeń behawioralnych.
b. Prowadzenie selektywnej i wskazującej profilaktyki w zakresie używania substancji
psychoaktywnych i zaburzeń behawioralnych oraz minimalizowania problemów
związanych z tymi zachowaniami.
Kwestie dot. realizacji zadań związanych z przygotowywaniem strategicznych rozwiązań,
rozwojem i finansowaniem: przedszkoli, szkół podstawowych, ponadpodstawowych,
specjalnych i policealnych, polskich szkół za granicą pozostają we właściwości Ministerstwa
Edukacji Narodowej.
KCPU podejmuje działania mające na celu wsparcie rodziców w zakresie prawidłowego
korzystania z technologii przez ich podopiecznych. Przykładem takich działań jest
kampania zrealizowana w latach 2022-2024 pod hasłem „Pierwsze kroki w cyberświecie.
Zróbmy je razem”2, której celem było ograniczenie używania urządzeń cyfrowych przez
dzieci w wieku przedszkolnym oraz wsparcie dorosłych w nauczaniu dzieci bezpiecznego
korzystania z cybermediów (czyli Internetu, smartfonów, tabletów itd.).
Wg najnowszych badań ,,Oszacowanie rozpowszechnienia oraz identyfikacja czynników
ryzyka i czynników chroniących hazardu i innych uzależnień behawioralnych”
zrealizowanych przez Fundacja Centrum Badania Opinii Społecznej w latach 2023-2024.,
problemowe korzystanie z sieci obecnie dotyczy 0,04% badanych. Z kolei zagrożenie
problemowym używaniem internetu jest charakterystyczne dla 1,7% użytkowników. Warto
jednocześnie zauważyć, że jedynie niewielki odsetek uzależnionych od Internetu zgłasza się
do leczenia.
2 www.pierwszekroki.net
-- 3 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
Współfinasowane ze środków FRPH projekty pomocowe realizowane są w oparciu o
metody o potwierdzonej skuteczności w leczeniu uzależnień behawioralnych tj. terapii
poznawczo-behawioralnej i dialogu motywacyjnym.
W raporcie z badania „E-VAL- Ewaluacja oddziaływań terapeutycznych problemowego
korzystania z nowych technologii cyfrowych” autorzy wystosowali następujące zakresy
rekomendacji: w obszarze kontynuowania ewaluacji i sposobu jej realizacji, w zakresie
realizacji oddziaływań terapeutycznych oraz dotyczących systemu. Najważniejsze
rekomendacje wskazano w zakresie realizacji oddziaływań terapeutycznych, w tym m.in.:
prowadzenie terapii uzależnień dzieci i młodzieży dla całego systemu rodzinnego, włączając
w nią rodziców, z jednoczesną możliwością prowadzenia terapii równolegle (termin
rozpoczęcia powinien być zbliżony); poszerzenie terapii o działania wspierające
kompetencje wychowawcze rodziców, zwłaszcza w obszarze umiejętności stawiania granic
i ich egzekwowania; dostosowanie programu terapii w przypadku zdiagnozowania zaburzeń
współwystępujących.
W 2024 r. zrealizowano projekt E-VAL 2.0, który stanowił kontynuację powyższego
badania. W ramach badania zaplanowana była kontynuacja badań w schemacie pre- i post-
test, a także w schemacie z odroczonym pomiarem (follow-up) oraz analiza powodów
rezygnacji z udziału w terapii (drop-out).
Ponadto należy dodać, że prowadzona jest strona internetowa3 o tematyce uzależnień
behawioralnych pod adresem i poradnia internetowa, gdzie świadczona jest pomoc
psychologa, psychoterapeuty i prawnika w zakresie problematyki uzależnień
behawioralnych w formie online. Strona zawiera również szereg merytorycznych
materiałów, adresowanych do zróżnicowanych grup odbiorców.
Również uruchomiony został telefon zaufania w zakresie problematyki uzależnień
behawioralnych 801 889 880, świadczący pomoc w zakresie problemów wynikających z
uzależnień behawioralnych. Działalność Telefonu Zaufania prowadzona jest w sposób
ciągły, codziennie w godz. 17-22. Udzielana jest tu pomoc zarówno osobom przejawiającym
problemy wynikające z nadmiernego angażowania się w dane zachowanie (hazard, internet,
itp.) jak również im bliskim i rodzinom.
Niezależnie od powyższego uprzejmie informuję, że aby skutecznie przeciwdziałać zjawisku
jakim jest uzależnienie od cybermediów niezbędna jest współpraca na poziomie
międzynarodowym. W związku z tym temat promocji i ochrony zdrowia psychicznego dzieci
i młodzieży w dobie rozwoju technologii cyfrowych i nowych mediów został jednym z
priorytetów Ministerstwa Zdrowia na czas sprawowania przez Polskę przewodnictwa w
3 www.uzaleznieniabehawioralne.pl
-- 4 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
Radzie Unii Europejskiej w I połowie 2025 r. W ocenie polskiej prezydencji konieczne jak
najszybsze rozpoczęcie dyskusji na temat ryzyk związanych z dynamicznym rozwojem
mediów cyfrowych oraz strategii działań jakie poszczególne państwa członkowskie oraz
wspólnota europejska mogą podjąć w celu ochrony zdrowia psychicznego dzieci i
młodzieży, w tym promocji higieny cyfrowej.
Pierwsze rozmowy na ten temat były prowadzone podczas konferencji otwierającej polską
prezydencję w zdrowiu w dniu 16 stycznia br. w Warszawie. Ministrowie Zdrowia
wymieniali także doświadczenia w zakresie wdrażanych polityk krajowych w trakcie
nieformalnej Rady EPSCO w dniu 25 marca br. Szersza dyskusja nad tym tematem będzie
prowadzona w trakcie konferencji 7 kwietnia 2025 r. w Krakowie. W marcu Prezydencja
rozpoczęła także dyskusję z państwami członkowskimi nad projektem konkluzji Rady w tym
temacie, które zostaną przedłożone do przyjęcia podczas czerwcowego posiedzenia Rady
EPSCO.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Wojciech Konieczny
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 5 of 5 --