Interpelacja nr 8082
Interpelacja w sprawie spółek tzw. funduszy hipotecznych
Zgłaszający:
•
Adresat:
Sprawiedliwość i Sądy (40%)
Edukacja i Szkolnictwo (35%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie spółek tzw. funduszy hipotecznych
Interpelacja nr 8082
do ministra finansów, ministra rodziny, pracy i polityki społecznej, ministra ds. polityki senioralnej
w sprawie spółek tzw. funduszy hipotecznych
Zgłaszający: Bożena Lisowska
Data wpływu: 14-02-2025
Szanowni Państwo Ministrowie,
coraz popularniejszą praktyką biznesową, stosowaną przez podmioty gospodarcze, jest powadzenie tzw. funduszy hipotecznych, które w zamian za przepisanie im praw własności do nieruchomości przez seniorów, oferują comiesięczne świadczenia pieniężne. Jest to mechanizm tzw. odwróconej hipoteki.
Według danych, podawanych przez Związek Przedsiębiorstw Finansowych, z tej praktyki najczęściej korzystają osoby w wieku 75-80 lat. Przeciętna wartość nieruchomości oddawanych w ramach funduszu wynosi 411 600 zł.
Chociaż wartość mieszkań jest dosyć duża, to seniorzy otrzymują stosunkowo małą rentę od funduszy. Jej średnia wartość w 2023 roku wyniosła 1033 zł, co stanowiło tylko 38% przeciętnego dochodu rozporządzalnego. Wartość wypłat zależy od wielu czynników, którymi są m.in. płeć, wiek czy wartość oddawanej nieruchomości.
Pozostaje kwestia bezpieczeństwa seniorów, korzystających z usług funduszy hipotecznych, gdyż ich działalność nie jest szczegółowo uregulowana w prawie. W przypadku upadłości takiej firmy, senior nie ma szans na otrzymywanie renty przez kolejne miesiące oraz nie może odzyskać swojej nieruchomości.
W związku z powyższym kieruję interpelację: czy ministerstwo pracuje nad regulacją działalności funduszy hipotecznych, aby była ona szczegółowo skodyfikowana w polskim prawie?
Z poważaniem
Bożena Lisowska
Interpelacja nr 8082
do ministra finansów, ministra rodziny, pracy i polityki społecznej, ministra ds. polityki senioralnej
w sprawie spółek tzw. funduszy hipotecznych
Zgłaszający: Bożena Lisowska
Data wpływu: 14-02-2025
Szanowni Państwo Ministrowie,
coraz popularniejszą praktyką biznesową, stosowaną przez podmioty gospodarcze, jest powadzenie tzw. funduszy hipotecznych, które w zamian za przepisanie im praw własności do nieruchomości przez seniorów, oferują comiesięczne świadczenia pieniężne. Jest to mechanizm tzw. odwróconej hipoteki.
Według danych, podawanych przez Związek Przedsiębiorstw Finansowych, z tej praktyki najczęściej korzystają osoby w wieku 75-80 lat. Przeciętna wartość nieruchomości oddawanych w ramach funduszu wynosi 411 600 zł.
Chociaż wartość mieszkań jest dosyć duża, to seniorzy otrzymują stosunkowo małą rentę od funduszy. Jej średnia wartość w 2023 roku wyniosła 1033 zł, co stanowiło tylko 38% przeciętnego dochodu rozporządzalnego. Wartość wypłat zależy od wielu czynników, którymi są m.in. płeć, wiek czy wartość oddawanej nieruchomości.
Pozostaje kwestia bezpieczeństwa seniorów, korzystających z usług funduszy hipotecznych, gdyż ich działalność nie jest szczegółowo uregulowana w prawie. W przypadku upadłości takiej firmy, senior nie ma szans na otrzymywanie renty przez kolejne miesiące oraz nie może odzyskać swojej nieruchomości.
W związku z powyższym kieruję interpelację: czy ministerstwo pracuje nad regulacją działalności funduszy hipotecznych, aby była ona szczegółowo skodyfikowana w polskim prawie?
Z poważaniem
Bożena Lisowska
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Sebastian Gajewski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
30%
Konkretność
70%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
6
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
4.5 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8020 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.84.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 8082 Pani Poseł Bożeny Lisowskiej w sprawie spółek
tzw. funduszy hipotecznych, uprzejmie informuję, że kwestie poruszone w przedmiotowej
interpelacji pozostają poza właściwością Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów Departament Spraw Parlamentarnych
-- 1 of 1 --
tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
Warszawa, 28 lutego 2025 roku
Sprawa: Odpowiedź na interpelację nr 8082
Znak sprawy: FN1.054.2.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w nawiązaniu do interpelacji numer 8082 Pani Poseł Bożeny Lisowskiej w sprawie
spółek tzw. funduszy hipotecznych, uprzejmie przedstawiam poniższe wyjaśnienia,
pozostające we właściwości Ministerstwa Finansów.
W aspekcie problematyki podniesionej w interpelacji należy wyjaśnić, że obecnie na
krajowym rynku występują dwa modele ofert kierowanych, co do zasady, do
seniorów, tj. oferta opierająca się na modelu sprzedażowym bądź na modelu
kredytowym.
Opisane w interpelacji usługi świadczą podmioty niebankowe w modelu
sprzedażowym opartym na przepisach Kodeksu cywilnego1, które znajdują się
w kompetencji Ministerstwa Sprawiedliwości. W modelu sprzedażowym beneficjent
usługi w zamian za rentę lub umowę dożywocia przekazuje własność nieruchomości
wraz z zawarciem umowy z podmiotem niebankowym, co odróżnia go od rozwiązań
modelu kredytowego, zgodnie z którymi osoba zaciągająca w banku odwrócony
kredyt hipoteczny pozostaje właścicielem swojej nieruchomości i może mieszkać
w niej do śmierci.
Do zakresu Ministerstwa Finansów należą przepisy odnoszące się do modelu
kredytowego - odwróconego kredytu hipotecznego - uregulowanego w ustawie
z dnia 23 października 2014 r. o odwróconym kredycie hipotecznym2.
1 Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2023 r. poz. 1610, z późn. zm.)
2 Dz. U. z 2023 r. poz. 152 oraz z 2025 r. poz. 146
-- 1 of 3 --
2/3
Pragnę zauważyć, że na podstawie ustawy o odwróconym kredycie hipotecznym do
oferowania odwróconego kredytu hipotecznego uprawnione są podmioty
podlegające, co do zasady, nadzorowi sprawowanemu przez Komisję Nadzoru
Finansowego lub przez organy nadzoru w kraju macierzystym, tj. banki, oddziały
banków zagranicznych, instytucje kredytowe prowadzące działalność
transgraniczną w Polsce, a także oddziały instytucji kredytowych. Należy również
podkreślić, że udzielanie odwróconego kredytu hipotecznego podlega restrykcyjnym
regulacjom i wymogom kalkulacji ryzyka kredytowego, do czego banki zobowiązane
są w prowadzonej działalności bankowej.
Wejście w życie tej ustawy wprowadziło mechanizmy umożliwiające bankom
działającym na polskim rynku oferowanie szczególnego rodzaju produktów
kredytowych, jakimi są odwrócone kredyty hipoteczne. Specyfika odwróconego
kredytu hipotecznego polega na tym, że kredytobiorca będący właścicielem
nieruchomości zawiera z bankiem umowę, na mocy której do chwili śmierci uzyskuje
comiesięczną wypłatę środków lub jednorazową kwotę pieniędzy, w zamian za
ustanowienie hipoteki na nieruchomości na rzecz banku. Umowa odwróconego
kredytu hipotecznego jest umową o zindywidualizowanym charakterze, na który
składa się wartość nieruchomości, wiek kredytobiorcy oraz uwarunkowania
rynkowe i przewidywania co do ich zmian w przyszłości.
Spłata kredytu, co do zasady, następuje po śmierci kredytobiorcy. Ważne jest, że
spadkobiercy nie tracą prawa do nieruchomości stanowiącej zabezpieczenie
kredytu, gdyż mają możliwość dokonania spłaty powstałego zadłużenia.
W przypadku natomiast gdy nie wyrażą takiej woli, będą zobowiązani do
przeniesienia własności nieruchomości na bank, który zaspokoi swoje roszczenie
z kwoty uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości. Spadkobiercy kredytobiorcy będą
uczestniczyć w rozliczeniu odwróconego kredytu hipotecznego nawet w sytuacji,
gdy nie zdecydują się na spłatę zobowiązania – bank będzie obowiązany zwrócić im
kwotę, o jaką wartość nieruchomości przewyższa jego należność z tytułu umowy
odwróconego kredytu hipotecznego.
Taka konstrukcja umowy odwróconego kredytu hipotecznego stanowi odpowiednie
zabezpieczenie zarówno dla kredytobiorcy, jak również jego spadkobierców, którzy
nie zostają pozbawieni prawa decydowania o losie nieruchomości oraz uczestniczą
w rozliczeniu zobowiązania.
Jednocześnie należy wyraźnie wskazać, że osoba korzystająca z takiego kredytu
pozostaje do końca swojego życia właścicielem nieruchomości, co wypełnia
podstawowe założenie regulacji, którym jest jak najpełniejsze zabezpieczenie
interesów osób starszych będących z założenia adresatami tego produktu.
W przypadku odwróconego kredytu hipotecznego wypłata kredytu nie wymaga
dokonywania przez kredytobiorcę spłaty odsetek i kapitału w odróżnieniu od
klasycznej umowy kredytowej, w której w miarę spłat rat kapitałowo-odsetkowych
zmniejsza się zadłużenie kredytobiorcy.
-- 2 of 3 --
3/3
Ponadto w ramach rozwiązań regulacyjnych ustawy o odwróconym kredycie
hipotecznym wprowadzono szereg obowiązków informacyjnych dla banków, które
mają przyczynić się do tego, aby kredytobiorcy, w szczególności osoby starsze, były
świadome zasad działania tego produktu oraz miały zagwarantowaną możliwość
zrezygnowania z niego, tzn. przysługuje im prawo do odstąpienia od umowy
o odwrócony kredyt hipoteczny. I tak np. każda osoba zainteresowana zawarciem
umowy odwróconego kredytu hipotecznego powinna otrzymać od banku formularz
informacyjny, w którym znajdą się wszystkie istotne informacje na temat
przewidywanej kwoty kredytu, terminu i sposobu jej wypłaty, kosztów, które
w związku z tym kredytem będzie zobowiązana ponieść, sposobu zapłaty tych
kosztów, jak również jej praw i obowiązków wynikających z umowy. Taki formularz
bank zobowiązany jest przekazać na co najmniej 14 dni przed zawarciem umowy.
Ponadto ustawa określa wszystkie najważniejsze elementy, które muszą być
wskazane w umowie. Jeżeli po zawarciu umowy senior zdecyduje, że jednak nie jest
ona dla niego korzystna lub z innych względów będzie chciał z niej zrezygnować, ma
prawo odstąpić od umowy, bez ponoszenia jakichkolwiek dodatkowych kosztów,
w terminie 30 dni od dnia jej zawarcia oraz spłacić zaciągnięty kredyt, zachowując
prawo do nieruchomości.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Jurand Drop
podsekretarz stanu
-- 3 of 3 --
telefon: +48 22 694 75 17 adres: Al. Ujazdowskie 1/3
adres email: sekretariatMOD@kprm.gov.pl 00-583 Warszawa
adres strony internetowej: www.gov.pl/premier
Marzena Okła-Drewnowicz
DS.WMM.4510.3.2025
Warszawa, 07 marca 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 8082 z dnia 19 lutego 2025 r. Pani Poseł Bożeny Lisowskiej
w sprawie spółek tzw. funduszy hipotecznych, uprzejmie informuję, że Minister do spraw
Polityki Senioralnej nie jest instytucją wiodącą w zakresie zagadnień poruszonych
w interpelacji.
Kwestia odwróconego kredytu hipotecznego pozostaje w kompetencjach Ministerstwa
Finansów, które jest organem właściwym do udzielenia odpowiedzi.
Jednocześnie informuję, że w sprawach związanych z szeroko pojętą polityką senioralną,
ściśle współpracuję z przedstawicielami Ministerstwa Finansów, a także innych resortów,
w których kompetencjach pozostają zadania związane z szeroko pojętym wsparciem osób
starszych.
Z wyrazami szacunku,
Marzena Okła-Drewnowicz
/podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
-- 1 of 1 --
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.84.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 8082 Pani Poseł Bożeny Lisowskiej w sprawie spółek
tzw. funduszy hipotecznych, uprzejmie informuję, że kwestie poruszone w przedmiotowej
interpelacji pozostają poza właściwością Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów Departament Spraw Parlamentarnych
-- 1 of 1 --
tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
Warszawa, 28 lutego 2025 roku
Sprawa: Odpowiedź na interpelację nr 8082
Znak sprawy: FN1.054.2.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w nawiązaniu do interpelacji numer 8082 Pani Poseł Bożeny Lisowskiej w sprawie
spółek tzw. funduszy hipotecznych, uprzejmie przedstawiam poniższe wyjaśnienia,
pozostające we właściwości Ministerstwa Finansów.
W aspekcie problematyki podniesionej w interpelacji należy wyjaśnić, że obecnie na
krajowym rynku występują dwa modele ofert kierowanych, co do zasady, do
seniorów, tj. oferta opierająca się na modelu sprzedażowym bądź na modelu
kredytowym.
Opisane w interpelacji usługi świadczą podmioty niebankowe w modelu
sprzedażowym opartym na przepisach Kodeksu cywilnego1, które znajdują się
w kompetencji Ministerstwa Sprawiedliwości. W modelu sprzedażowym beneficjent
usługi w zamian za rentę lub umowę dożywocia przekazuje własność nieruchomości
wraz z zawarciem umowy z podmiotem niebankowym, co odróżnia go od rozwiązań
modelu kredytowego, zgodnie z którymi osoba zaciągająca w banku odwrócony
kredyt hipoteczny pozostaje właścicielem swojej nieruchomości i może mieszkać
w niej do śmierci.
Do zakresu Ministerstwa Finansów należą przepisy odnoszące się do modelu
kredytowego - odwróconego kredytu hipotecznego - uregulowanego w ustawie
z dnia 23 października 2014 r. o odwróconym kredycie hipotecznym2.
1 Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2023 r. poz. 1610, z późn. zm.)
2 Dz. U. z 2023 r. poz. 152 oraz z 2025 r. poz. 146
-- 1 of 3 --
2/3
Pragnę zauważyć, że na podstawie ustawy o odwróconym kredycie hipotecznym do
oferowania odwróconego kredytu hipotecznego uprawnione są podmioty
podlegające, co do zasady, nadzorowi sprawowanemu przez Komisję Nadzoru
Finansowego lub przez organy nadzoru w kraju macierzystym, tj. banki, oddziały
banków zagranicznych, instytucje kredytowe prowadzące działalność
transgraniczną w Polsce, a także oddziały instytucji kredytowych. Należy również
podkreślić, że udzielanie odwróconego kredytu hipotecznego podlega restrykcyjnym
regulacjom i wymogom kalkulacji ryzyka kredytowego, do czego banki zobowiązane
są w prowadzonej działalności bankowej.
Wejście w życie tej ustawy wprowadziło mechanizmy umożliwiające bankom
działającym na polskim rynku oferowanie szczególnego rodzaju produktów
kredytowych, jakimi są odwrócone kredyty hipoteczne. Specyfika odwróconego
kredytu hipotecznego polega na tym, że kredytobiorca będący właścicielem
nieruchomości zawiera z bankiem umowę, na mocy której do chwili śmierci uzyskuje
comiesięczną wypłatę środków lub jednorazową kwotę pieniędzy, w zamian za
ustanowienie hipoteki na nieruchomości na rzecz banku. Umowa odwróconego
kredytu hipotecznego jest umową o zindywidualizowanym charakterze, na który
składa się wartość nieruchomości, wiek kredytobiorcy oraz uwarunkowania
rynkowe i przewidywania co do ich zmian w przyszłości.
Spłata kredytu, co do zasady, następuje po śmierci kredytobiorcy. Ważne jest, że
spadkobiercy nie tracą prawa do nieruchomości stanowiącej zabezpieczenie
kredytu, gdyż mają możliwość dokonania spłaty powstałego zadłużenia.
W przypadku natomiast gdy nie wyrażą takiej woli, będą zobowiązani do
przeniesienia własności nieruchomości na bank, który zaspokoi swoje roszczenie
z kwoty uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości. Spadkobiercy kredytobiorcy będą
uczestniczyć w rozliczeniu odwróconego kredytu hipotecznego nawet w sytuacji,
gdy nie zdecydują się na spłatę zobowiązania – bank będzie obowiązany zwrócić im
kwotę, o jaką wartość nieruchomości przewyższa jego należność z tytułu umowy
odwróconego kredytu hipotecznego.
Taka konstrukcja umowy odwróconego kredytu hipotecznego stanowi odpowiednie
zabezpieczenie zarówno dla kredytobiorcy, jak również jego spadkobierców, którzy
nie zostają pozbawieni prawa decydowania o losie nieruchomości oraz uczestniczą
w rozliczeniu zobowiązania.
Jednocześnie należy wyraźnie wskazać, że osoba korzystająca z takiego kredytu
pozostaje do końca swojego życia właścicielem nieruchomości, co wypełnia
podstawowe założenie regulacji, którym jest jak najpełniejsze zabezpieczenie
interesów osób starszych będących z założenia adresatami tego produktu.
W przypadku odwróconego kredytu hipotecznego wypłata kredytu nie wymaga
dokonywania przez kredytobiorcę spłaty odsetek i kapitału w odróżnieniu od
klasycznej umowy kredytowej, w której w miarę spłat rat kapitałowo-odsetkowych
zmniejsza się zadłużenie kredytobiorcy.
-- 2 of 3 --
3/3
Ponadto w ramach rozwiązań regulacyjnych ustawy o odwróconym kredycie
hipotecznym wprowadzono szereg obowiązków informacyjnych dla banków, które
mają przyczynić się do tego, aby kredytobiorcy, w szczególności osoby starsze, były
świadome zasad działania tego produktu oraz miały zagwarantowaną możliwość
zrezygnowania z niego, tzn. przysługuje im prawo do odstąpienia od umowy
o odwrócony kredyt hipoteczny. I tak np. każda osoba zainteresowana zawarciem
umowy odwróconego kredytu hipotecznego powinna otrzymać od banku formularz
informacyjny, w którym znajdą się wszystkie istotne informacje na temat
przewidywanej kwoty kredytu, terminu i sposobu jej wypłaty, kosztów, które
w związku z tym kredytem będzie zobowiązana ponieść, sposobu zapłaty tych
kosztów, jak również jej praw i obowiązków wynikających z umowy. Taki formularz
bank zobowiązany jest przekazać na co najmniej 14 dni przed zawarciem umowy.
Ponadto ustawa określa wszystkie najważniejsze elementy, które muszą być
wskazane w umowie. Jeżeli po zawarciu umowy senior zdecyduje, że jednak nie jest
ona dla niego korzystna lub z innych względów będzie chciał z niej zrezygnować, ma
prawo odstąpić od umowy, bez ponoszenia jakichkolwiek dodatkowych kosztów,
w terminie 30 dni od dnia jej zawarcia oraz spłacić zaciągnięty kredyt, zachowując
prawo do nieruchomości.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Jurand Drop
podsekretarz stanu
-- 3 of 3 --
telefon: +48 22 694 75 17 adres: Al. Ujazdowskie 1/3
adres email: sekretariatMOD@kprm.gov.pl 00-583 Warszawa
adres strony internetowej: www.gov.pl/premier
Marzena Okła-Drewnowicz
DS.WMM.4510.3.2025
Warszawa, 07 marca 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 8082 z dnia 19 lutego 2025 r. Pani Poseł Bożeny Lisowskiej
w sprawie spółek tzw. funduszy hipotecznych, uprzejmie informuję, że Minister do spraw
Polityki Senioralnej nie jest instytucją wiodącą w zakresie zagadnień poruszonych
w interpelacji.
Kwestia odwróconego kredytu hipotecznego pozostaje w kompetencjach Ministerstwa
Finansów, które jest organem właściwym do udzielenia odpowiedzi.
Jednocześnie informuję, że w sprawach związanych z szeroko pojętą polityką senioralną,
ściśle współpracuję z przedstawicielami Ministerstwa Finansów, a także innych resortów,
w których kompetencjach pozostają zadania związane z szeroko pojętym wsparciem osób
starszych.
Z wyrazami szacunku,
Marzena Okła-Drewnowicz
/podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
-- 1 of 1 --