Interpelacja w sprawie opiekunów prawnych osób z niepełnosprawnościami
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 8081
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie opiekunów prawnych osób z niepełnosprawnościami
Zgłaszający: Iwona Maria Kozłowska
Data wpływu: 14-02-2025
Szanowna Pani Ministro,
zwracam się do Pani na prośbę opiekunów prawnych osób z niepełnosprawnościami (OzN), którzy wyrażają głębokie zaniepokojenie wykluczeniem ich podopiecznych z możliwości pobierania świadczenia wspierającego, wprowadzonego z dniem 1 stycznia 2024 roku.
Jak wskazują opiekunowie, świadczenie wspierające, dedykowane osobom niezdolnym do samodzielnej egzystencji, miało być wsparciem dla najsłabszych grup społecznych. Niestety, w obecnym kształcie ustawy, osoby z niepełnosprawnościami, których opiekunowie pobierają świadczenie pielęgnacyjne, zostały wykluczone z tego wsparcia. Głównym powodem wykluczenia, jak twierdzą opiekunowie, jest fakt, że często od kilkunastu lub kilkudziesięciu lat opiekując się swoimi chorymi, niepełnosprawnymi dziećmi, podporządkowali im całkowicie swoje życie, zrezygnowali z pracy i kariery zawodowej.
Piszą:
„Nasze dzieci spełniają jedyny warunek konieczny do uzyskania świadczenia wspierającego – wysoką liczbę punktów w ocenie funkcjonalności, co jednoznacznie wskazuje na brak samodzielności. Jednakże, zgodnie z art. 63 ustawy, wypłata świadczenia wspierającego podopiecznym została uzależniona od rezygnacji opiekuna z pobieranego świadczenia pielęgnacyjnego. Taki zapis ustawy jest nie tylko sprzeczny z zasadą równego traktowania, ale również z Konwencją o Prawach Osób Niepełnosprawnych, którą Polska podpisała w 2006 roku”.
Opiekunowie zwracają też uwagę na fakt, że „podopieczni rodziców pracujących lub emerytowanych mogą pobierać świadczenie wspierające, podczas gdy ich opiekunowie nie tracą żadnych świadczeń. Takie zróżnicowanie sytuacji prawnej prowadzi do jawnej dyskryminacji osób, które poświęciły swoje życie zawodowe na rzecz opieki nad osobami z niepełnosprawnościami”.
Opiekunowie chcieliby dowiedzieć się, jak wygląda ocena funkcjonowania ustawy o świadczeniu wspierającym po roku od jej wejścia w życie.
Zwracają się też z prośbą o „pilne podjęcie działań mających na celu wyeliminowanie opisanych nierówności i przywrócenie praw osobom z niepełnosprawnościami oraz ich opiekunom”.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy biuro pełnomocnika planuje nowelizację ustawy o świadczeniu wspierającym w celu wyeliminowania wykluczenia osób z niepełnosprawnościami, których opiekunowie pobierają świadczenie pielęgnacyjne?
Czy podejmie działania na rzecz zapewnienia równych praw dla wszystkich osób z niepełnosprawnościami niezależnie od sytuacji zawodowej lub finansowej ich opiekunów?
Jakie kroki planuje podjąć pełnomocnik rządu ds. osób niepełnosprawnych w celu dostosowania przepisów krajowych do standardów wynikających z Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych?
Iwona Maria Kozłowska
Sekretarz stanu Łukasz Krasoń
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
3318 znakówinfo@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.81.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację poselską z 19 lutego 2025 r., nr 8081, Pani Posłanki Iwony
Kozłowskiej w sprawie opiekunów prawnych osób z niepełnosprawnościami, proszę przyjąć
poniższe wyjaśnienia.
Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. poz. 1429) wprowadziła do
polskiego systemu prawnego świadczenie wspierające. Akt ten określa warunki nabywania
prawa do świadczenia oraz zasady jego przyznawania i wypłacania.
Celem świadczenia wspierającego jest udzielenie osobom z największymi trudnościami
w samodzielnym funkcjonowaniu pomocy służącej częściowemu pokryciu wydatków
związanych z zaspokojeniem ich szczególnych potrzeb życiowych.
Świadczenie wspierające, w odróżnieniu od świadczeń opiekuńczych przeznaczonych dla
opiekuna osoby wymagającej wsparcia w codziennym funkcjonowaniu, jest świadczeniem
kierowanym bezpośrednio do osoby z niepełnosprawnością. Uprawnione do świadczenia są
osoby legitymujące się orzeczeniem potwierdzającym niepełnosprawność oraz decyzją
ustalającą odpowiedni poziom potrzeby wsparcia.
Ustawa o świadczeniu wspierającym realizuje jeden z priorytetów Strategii na rzecz Osób
z Niepełnosprawnościami 2021–2030, przyjętej przez Radę Ministrów 16 lutego 2021 r.
(M.P. 2021 poz. 218). W dokumencie zapowiedziano modyfikację systemu świadczeń dla
opiekunów osób z niepełnosprawnościami. W priorytecie V strategii, w działaniu pn. „system
wsparcia finansowego osób z niepełnosprawnościami ”, przyjęto, iż zostanie przygotowana
zmiana dotychczasowego systemu świadczeń dla opiekunów osób z niepełnosprawnościami,
a pomoc zostanie uzależniona od stopnia wsparcia potrzebnego osobie
z niepełnosprawnością ze strony jej opiekuna. Wsparcie będzie kierowane bezpośrednio do
osób z niepełnosprawnościami, przyczyniając się do ich upodmiotowienia i umożliwiając im
podjęcie decyzji dotyczącej przeznaczenia otrzymanych w jego ramach środków.
Pragnę podkreślić, że ustawa o świadczeniu wspierającym umożliwia osobom uprawnionym
do świadczenia pielęgnacyjnego, do czasu wejścia ustawy w życie, pozostanie przy
dotychczas otrzymywanym świadczeniu. Mając na uwadze, że świadczenie pielęgnacyjne
i świadczenie wspierające realizuje ten sam cel – jakim jest zapewnienie środków na
organizację opieki nad osobą niepełnoprawną – osobom z niepełnosprawnościami
pozostawiono swobodę wyboru jednego z tych świadczeń.
Należy wskazać, że Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego, po upływie
roku od dnia wejścia ustawy w życie, dokona przeglądu stosowania jej przepisów, celem
przedstawienia Radzie Ministrów rekomendacji w kwestii ewentualnego podjęcia działań
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
korygujących w systemie udzielania świadczenia wspierającego lub w innych systemach
wykorzystujących ustalanie poziomu potrzeby wsparcia.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Łukasz Krasoń
Pełnomocnik Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --