Interpelacja w sprawie kondycji przedsiębiorstwa Anwil SA, zapowiedzi wypowiedzenia układu zbiorowego pracy oraz ochrony przed niekontrolowanym napływem produktów spoza Unii Europejskiej
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 8078
do ministra aktywów państwowych
w sprawie kondycji przedsiębiorstwa Anwil SA, zapowiedzi wypowiedzenia układu zbiorowego pracy oraz ochrony przed niekontrolowanym napływem produktów spoza Unii Europejskiej
Zgłaszający: Joanna Borowiak, Zbigniew Hoffmann, Jacek Sasin, Andrzej Śliwka, Wioletta Maria Kulpa, Anna Milczanowska, Lidia Burzyńska
Data wpływu: 14-02-2025
Szanowny Panie Ministrze,
Anwil SA jest jednym z kluczowych przedsiębiorstw polskiego sektora chemicznego, pełniącym strategiczną rolę w krajowym przemyśle nawozowym i petrochemicznym. W ostatnim czasie pojawiły się poważne sygnały dotyczące trudnej sytuacji spółki, w tym zapowiedzi wypowiedzenia układu zbiorowego pracy. Budzi to uzasadniony niepokój zarówno wśród pracowników, jak i opinii publicznej, zwłaszcza w kontekście stabilności zatrudnienia i przyszłości zakładu.
Dodatkowo, coraz większym problemem dla krajowego sektora chemicznego jest napływ tanich produktów spoza Unii Europejskiej, które często nie spełniają europejskich standardów środowiskowych i produkcyjnych, co prowadzi do nieuczciwej konkurencji i dalszego pogarszania sytuacji rodzimych przedsiębiorstw.
W związku z tym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
1. Jakie działania podejmuje Ministerstwo Aktywów Państwowych w celu stabilizacji sytuacji w Anwilu SA i zapewnienia jego dalszego funkcjonowania w obecnym kształcie?
2. Czy resort prowadzi rozmowy z zarządem Anwilu SA oraz przedstawicielami związków zawodowych w sprawie zapowiedzianego wypowiedzenia układu zbiorowego pracy?
3. Jakie kroki rząd zamierza podjąć, aby chronić krajowy przemysł chemiczny przed niekontrolowanym napływem produktów spoza Unii Europejskiej?
4. Czy ministerstwo przewiduje wsparcie dla Anwilu SA w celu utrzymania jego konkurencyjności na rynku europejskim i globalnym?
Minister Jakub Jaworowski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8064 znakówwww.gov.pl/aktywa-panstwowe
Jakub Jaworowski
BM.I.053.69.2025
IK: 1079509
Warszawa, 24 lutego 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
poniżej udzielam odpowiedzi na interpelację K10INT8078, Pani Joanny Borowiak Posłanki
na Sejm RP i Grupy Posłów na Sejm RP z dnia 19 lutego 2025 r.
Jak przekazał ANWIL, za pośrednictwem ORLEN, podobnie jak w przypadku innych
podmiotów sektora chemicznego w Europie, działalność Spółki realizowana jest w bardzo
trudnym otoczeniu rynkowym. Sytuacja makroekonomiczna, związana najpierw z okresem
pandemii, a następnie z wojną w Ukrainie i w konsekwencji kryzysem energetycznym w
Europie, negatywnie wpływa na kondycję finansową Spółki i jej konkurencyjność na rynku
krajowym oraz europejskim. Dotyczy to głównych obszarów działalności: produkcji
nawozów azotowych i PCW (polichlorek winylu – tworzywo sztuczne).
Koszty zakupu gazu - głównego surowca do produkcji nawozów azotowych, który stanowi
ok. 70% całkowitego kosztu jego wytworzenia – w połączeniu z bezprecedensową skalą
importu gotowych produktów nawozowych z Rosji i Białorusi są zagrożeniem dla ANWIL
oraz całego sektora produkcji krajowej nawozów. Polska i krajowi producenci nawozów
znajdują się w szczególnie niekorzystnej sytuacji. Konkurencja tanich nawozów z krajów
objętych sankcjami gospodarczymi, gdzie cena zakupu gazu jest wielokrotnie niższa od ceny
na rynku europejskim, spowodowała, że krajowy rynek nawozów został zdominowany przez
produkty pochodzenia zagranicznego, co dotychczas nie miało miejsca.
W ocenie Spółki działania w celu wprowadzenia ceł na import nawozów azotowych
i wieloskładnikowych z Rosji i Białorusi, podjęte dzięki istotnym wysiłkom polskiego rządu
na forum Unii Europejskiej, mogą nie spełnić oczekiwanych rezultatów z uwagi na
zaproponowaną przez Komisję Europejską wysokość ceł oraz znacznie wydłużony czas
dojścia do wysokości ceł o efekcie blokującym.
Jak poinformował ANWIL, Zarząd Spółki intensyfikuje swoje prace, współpracując
w ramach Grupy Kapitałowej ORLEN oraz Polskiej Izby Przemysłu Chemicznego (PIPC)
z administracją państwową nad rozwiązaniami legislacyjnymi celem przeciwdziałania
ryzykom związanym z przywozem nawozów mineralnych z Rosji i Białorusi,
w szczególności związanym z naruszaniem sankcji UE. Przekazywane administracji
państwowej propozycje obejmują wyposażenie jej organów w niezbędne narzędzia nadzoru
nad bezpieczeństwem przedsiębiorców oraz producentów rolnych oraz umożliwienie
wykorzystania w monitorowaniu napływu nawozów do Polski systemu SENT (System
Elektronicznego Nadzoru Transportu). Spółka jest również zaangażowana - poprzez
współpracę z krajowymi organizacjami branżowymi (PIPC) oraz europejskimi (Fertilizers
Europe) - w działania na rzecz wprowadzenia ceł na nawozy importowane z Rosji i Białorusi.
Dodatkowo należy pamiętać, że poza opisaną sytuacją w obszarze nawozowym, ANWIL
zmaga się z bardzo trudną sytuacją na rynku PCW, będącym drugim głównym obszarem
-- 1 of 3 --
działalności firmy. Obecna sytuacja na rynku PCW jest efektem ograniczonego popytu przy
jednoczesnej nadpodaży mocy produkcyjnych w UE oraz, podobnie jak w przypadku
nawozów, dużej dostępności produktów z importu (w szczególności z krajów azjatyckich).
Jest to konsekwencja m.in. spowolnienia w branży budowlanej, która stanowi główną gałąź
gospodarczą konsumpcji tego produktu.
ANWIL poinformował, że w obliczu niesprzyjających warunków, Zarząd Spółki koncentruje
swoje działania na utrzymaniu stabilności finansowej firmy i zatrudnienia. Spółka podejmuje
konieczne kroki dla zapewnienia dalszego, nieprzerwanego funkcjonowania.
W porozumieniu z ORLEN analizowane i realizowane są różne projekty celem zwiększenia
konkurencyjności ANWILU i ograniczenia kosztów działalności. Na przestrzeni ostatnich
miesięcy podjęto szereg decyzji optymalizujących wydatki administracyjne i operacyjne.
ANWIL m.in. ograniczył i dalej ogranicza koszty związane z działaniami niezwiązanymi
bezpośrednio z procesem produkcyjnym, tj. budżety marketingowo–promocyjne,
sponsoring itd.
Jak informuje Spółka, z uwagi na skalę problemów, z jakimi mierzy się ANWIL, działania
optymalizacyjne podejmowane przez kierownictwo swoim zakresem obejmują również
analizę efektywności w zakresie kosztów pracowniczych, stąd m.in. uprzedzająca
komunikacja jaką Zarząd w listopadzie ubiegłego roku przesłał przedstawicielom Związków
Zawodowych w kontekście możliwego wypowiedzenia Zakładowego Układu Zbiorowego
Pracy (ZUZP). W przekazanym wówczas piśmie Spółka wskazała graniczne wskaźniki
finansowe, których przekroczenie będzie wymagało podjęcia dalszych decyzji chroniących
przyszłość Spółki.
Zarząd ANWIL podkreślił, że ma świadomość społecznej wrażliwości podejmowanych
działań optymalizacyjnych, szczególnie w obszarze kosztów osobowych, dlatego pozostaje
w bieżącym dialogu z przedstawicielami Związków Zawodowych, Rady Pracowniczej, jak
również bezpośrednio z pracownikami, którzy podczas cyklicznych spotkań są informowani
o najważniejszych kwestiach związanych z funkcjonowaniem Spółki. We wrześniu 2024
roku odbyło się 9 otwartych spotkań z pracownikami, które były zorganizowane zarówno
w Obszarze Produkcji, jak i Administracji. Spotkania cieszyły się wysoką frekwencją. Zarząd
Spółki każdorazowo transparentnie i szczegółowo przedstawiał kluczowe wyzwania
i najważniejsze informacje dotyczące sytuacji rynkowej firmy. Dodatkowo Zarząd
zapowiedział i zobowiązał się do kontynuowania takiej bezpośredniej formy komunikacji
z pracownikami, dlatego zaplanowano już kolejną turę otwartych spotkań z pracownikami,
które rozpoczną się w marcu. Zarząd Spółki ma nadzieję, że wzajemne zrozumienie i otwarty
dialog ze stroną społeczną pomoże wypracować rozwiązania pozwalające poprawić
funkcjonowanie Spółki w trudnym dla ANWILU okresie.
Jednocześnie uprzejmie informuję, że zgodnie z przepisem art. 9b ustawy z dnia 4 września
1997 r. o działach administracji rządowej dział aktywa państwowe, którym kieruje Minister
Aktywów Państwowych, obejmuje sprawy dotyczące gospodarowania mieniem
państwowym, w tym wykonywania praw majątkowych i osobistych przysługujących
Skarbowi Państwa, jak również ochrony jego interesów – z wyjątkiem spraw, które na mocy
przepisów odrębnych przypisane są innym działom. Minister Aktywów Państwowych
reprezentuje Skarb Państwa w wyżej określonym zakresie.
Natomiast zgodnie z przepisem art. 9 ust. 2 pkt. 9 ustawy o działach administracji rządowej
do ministra właściwego ds. gospodarki należą m.in sprawy współpracy z organizacjami
międzynarodowymi o charakterze gospodarczym oraz prowadzenia działań w zakresie
kształtowania i realizacji zasad wymiany handlowej Unii Europejskiej z krajami trzecimi,
w tym w szczególności w ramach wspólnej polityki handlowej Unii Europejskiej. Działem
gospodarka kieruje Minister Rozwoju i Technologii.
Należy podkreślić, że Skarb Państwa nie posiada udziału w spółce ANWIL S.A. (dalej:
ANWIL, Spółka), a jedynym jej akcjonariuszem jest spółka ORLEN S.A. (dalej: ORLEN).
Minister Aktywów Państwowych wykonując prawa z akcji należących do Skarbu Państwa
w spółce ORLEN realizuje uprawnienia wynikające z praw korporacyjnych, które są ściśle
określone w przepisach prawa, w szczególności w ustawie z dnia 15 września 2000 r. -
-- 2 of 3 --
Kodeks spółek handlowych (dalej: KSH) oraz Statucie ORLEN. Stosownie do regulacji
art. 368 KSH prowadzenie spraw spółki należy do kompetencji zarządu, a zgodnie z art. 3751
KSH walne zgromadzenie i rada nadzorcza nie mogą wydawać zarządowi wiążących poleceń
dotyczących prowadzenia spraw spółki. Jak wynika z powyższego Minister Aktywów
Państwowych, działając jako akcjonariusz Skarb Państwa nie ma uprawnień do ingerowania
w prowadzenie spraw ORLEN, także w zakresie wykonywania praw z akcji spółki ANWIL
oraz działalności prowadzonej przez tę Spółkę.
Z poważaniem
Jakub Jaworowski
Minister
dokument podpisany elektronicznie
1079509.3908651.3115566
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 3 of 3 --