Interpelacja w sprawie wynagrodzeń pracowników obsługi jednostek oświatowych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 8063
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie wynagrodzeń pracowników obsługi jednostek oświatowych
Zgłaszający: Grzegorz Macko
Data wpływu: 13-02-2025
Szanowna Pani Minister,
do mojego biura poselskiego napływają liczne skargi oraz prośby o interwencję w sprawie wynagrodzeń pracowników obsługi jednostek oświatowych, w szczególności intendentek, kucharek oraz pomocy kuchennych zatrudnionych w szkołach publicznych. Sygnalizowane przez nich trudności finansowe oraz brak systemowych działań mających na celu poprawę ich sytuacji budzą poważne obawy co do stabilności zatrudnienia w tych kluczowych dla funkcjonowania placówek edukacyjnych zawodach.
Pracownicy ci pełnią niezwykle istotną rolę w zapewnieniu dzieciom i młodzieży właściwych warunków bytowych, zdrowego odżywiania oraz bezpieczeństwa. Ich wkład w codzienne życie szkół pozostaje jednak niedostatecznie doceniony, zarówno pod względem społecznym, jak i ekonomicznym. Wysokość wynagrodzeń, często oscylująca wokół poziomu minimalnego, nie odpowiada skali obowiązków oraz znaczeniu ich pracy dla całego systemu edukacji.
Mając na względzie obowiązki państwa w zakresie realizacji polityki oświatowej oraz zapewnienia godnych warunków pracy wszystkim zatrudnionym w systemie edukacji, zwracam się z następującymi pytaniami:
1. Czy Ministerstwo Edukacji Narodowej planuje podjęcie działań mających na celu rewizję polityki wynagrodzeń pracowników obsługi szkół, w tym intendentek, kucharek i pomocy kuchennych?
2. Jakie są obecnie średnie wynagrodzenia brutto tych grup zawodowych w szkołach publicznych w podziale na województwa?
3. Czy w ramach planowanych reform oświatowych lub budżetowych rozważane jest podwyższenie wynagrodzeń tych pracowników lub wprowadzenie dodatkowych świadczeń finansowych poprawiających ich sytuację materialną?
4. Czy resort edukacji rozważa wprowadzenie mechanizmów prawnych umożliwiających stopniowy wzrost płac w zawodach o kluczowym znaczeniu dla prawidłowego funkcjonowania placówek oświatowych?
5. Czy w ramach współpracy z jednostkami samorządu terytorialnego analizowane są możliwości wsparcia finansowego dla organów prowadzących szkoły w celu zapewnienia bardziej konkurencyjnych warunków wynagradzania tej grupy zawodowej?
W świetle rosnących kosztów życia oraz znaczenia pracy pracowników obsługi w oświacie, uważam, że podjęcie działań zmierzających do poprawy ich sytuacji finansowej leży w interesie publicznym i stanowi istotny element wzmacniania jakości usług edukacyjnych.
Proszę o udzielenie odpowiedzi na powyższe pytania oraz przedstawienie ewentualnych działań legislacyjnych lub organizacyjnych, które resort edukacji planuje podjąć w tej sprawie.
Z poważaniem
Grzegorz Macko
Poseł na Sejm RP
Minister Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (11)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
11642 znakówinfo@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
BM-II.059.1.87.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na przesłaną przez Ministra Edukacji interpelację nr 8063 Pana Posła
Grzegorza Macki z 19 lutego 2025 r. w sprawie wynagrodzeń pracowników obsługi
jednostek oświatowych, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
W obowiązującym stanie prawnym nie istnieją powszechne regulacje dotyczące zasad
wynagradzania - w tym ustalania indywidualnych wynagrodzeń - dla wszystkich grup
pracowników, bez względu na status prawny zatrudniającego ich pracodawcy, branżę czy
grupę zawodową. Systemy wynagradzania poszczególnych grup pracowników,
zatrudnionych w jednostkach sfery budżetowej, regulują odrębne przepisy, przede
wszystkim zaś stosowne rozporządzenia wydawane przez Prezesa Rady Ministrów, Radę
Ministrów lub właściwych ministrów.
W przypadku pracowników samorządowych, w tym także intendentek,
kucharek oraz pomocy kuchennych w szkołach publicznych, podstawą ustalania poziomu
ich wynagrodzenia - w zależności od zajmowanego stanowiska, posiadanego
wykształcenia oraz stażu pracy - jest ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach
samorządowych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1135), a także przepisy wydane na jej podstawie, tj.:
rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 25 października 2021 r. w sprawie
wynagradzania pracowników samorządowych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1638).
regulamin wynagradzania wydawany przez pracodawcę samorządowego.
Rozporządzenie Rady Ministrów w załączniku nr 3 określa jedynie minimalny miesięczny
poziom wynagrodzenia zasadniczego pracowników zatrudnionych na podstawie umowy
o pracę. Kategorie zaszeregowania na poszczególnych stanowiskach stanowią minimum
w odniesieniu do wynagrodzenia zasadniczego.
Wspomniane przepisy nie regulują kwestii podwyżek wynagrodzeń ani ich wysokości czy
częstotliwości. Ustalanie całkowitej wysokości wynagrodzenia pracowników (w tym jego
ewentualne podwyższenie) pozostaje w gestii pracodawców samorządowych. Instrumentem
prawnym umożliwiającym pracodawcom kształtowanie wynagrodzeń pracowników
samorządowych jest regulamin wynagradzania, wydawany na podstawie art. 39 ustawy
o pracownikach samorządowych. Pracodawca samorządowy określa w nim szczegółowe
warunki wynagradzania, w tym maksymalny poziom wynagrodzenia zasadniczego dla
pracowników zatrudnionych na podstawie umowy o pracę (art. 39 ust. 1 pkt 2 ustawy).
Podstawowe znaczenie w kształtowaniu poziomu wynagrodzenia pracowników ma wielkość
środków finansowych, którymi dysponuje pracodawca.
Należy podkreślić, że w zakresie prowadzenia gospodarki finansowej jednostki samorządu
terytorialnego są samodzielne, a ich organy – w granicach obowiązującego prawa –
suwerenne w podejmowaniu decyzji dotyczących przeznaczania i wykorzystania środków
finansowych zabezpieczonych w ich budżecie. Sprawy związane z realizacją zadań jednostki
-- 1 of 4 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
samorządu terytorialnego, a co za tym idzie wydatkowaniem środków publicznych w ramach
uchwalonego budżetu, należą do właściwości jednostki samorządu. Kwestia finansowania
ewentualnych podwyżek wynagrodzeń dla pracowników samorządowych, w tym także
intendentek, kucharek oraz pomocy kuchennych w szkołach publicznych, pozostaje we
właściwości organów samorządu.
Projekt rozporządzenia Rady Ministrów zmieniającego rozporządzenie w sprawie
wynagradzania pracowników samorządowych (RD172), ustanawia m.in. nowe, wyższe
kwoty minimalnego miesięcznego poziomu wynagrodzenia zasadniczego pracowników
samorządowych zatrudnionych na postawie umowy o pracę. Projekt przekazano do
uzgodnień, opiniowania i konsultacji publicznych.
W projekcie rozporządzenia zaproponowano kwotę minimalnego wynagrodzenia
zasadniczego w I kategorii zaszeregowania w wysokości 4666 zł, równej kwocie
minimalnego wynagrodzenia za pracę, jakie obowiązuje od dnia 1 stycznia 2025 r., co
oznacza w tej kategorii 16,65% podwyżki (666 zł). Projekt został przekazany do uzgodnień,
opiniowania i konsultacji publicznych.
Do pracowników niepedagogicznych szkół prowadzonych przez określone resorty,
w zakresie warunków ich wynagradzania, mają zastosowanie przepisy rozporządzenia
Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 30 kwietnia 2008 r. w sprawie warunków
wynagradzania za pracę i przyznawania innych świadczeń związanych z pracą dla
pracowników niebędących nauczycielami, zatrudnionych w szkołach i placówkach
oświatowych prowadzonych przez organy administracji rządowej oraz w niektórych innych
jednostkach organizacyjnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1505, z późn. zm.). Rozporządzenie z dnia
30 kwietnia 2008 r. wydaje minister właściwy do spraw pracy na podstawie art. 773 § 1
Kodeksu pracy na wniosek właściwego ministra, tj. ministra właściwego do spraw oświaty
i wychowania, ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego,
ministra właściwego do spraw rolnictwa, ministra właściwego do spraw środowiska, ministra
właściwego do spraw gospodarki morskiej, ministra właściwego do spraw żeglugi
śródlądowej, ministra właściwego do spraw rybołówstwa, Ministra Sprawiedliwości.
Obecnie rozporządzenie nowelizowane jest w zakresie stawek wynagrodzeń
wnioskowanych przez właściwych ministrów.
Wskaźnik wzrostu wynagrodzeń pracowników państwowej sfery budżetowej określony jest
w ustawie budżetowej. W myśl art. 9 ust. 1 pkt 3 ustawy budżetowej na rok 2025
średnioroczny wskaźnik wzrostu wynagrodzeń dla pracowników państwowej sfery
budżetowej wynosi 105%.
Kierownictwo Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie dysponuje danymi, jakie
są obecnie średnie wynagrodzenia brutto pracowników obsługi szkół, w tym intendentek,
kucharek i pomocy kuchennych w szkołach publicznych w podziale na województwa.
Ponadto, zgodnie z informacjami przekazanymi przez Ministra Edukacji, przedstawiam
co następuje.
Stosownie do art. 68 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U.
z 2024 r. poz. 737, z późn. zm.), szkołą lub placówką kieruje dyrektor. Na mocy art. 68 ust. 5
dyrektor jest kierownikiem zakładu pracy dla zatrudnionych w szkole lub placówce
nauczycieli i pracowników niebędących nauczycielami. Dyrektor w szczególności decyduje
w sprawach:
zatrudniania i zwalniania nauczycieli oraz innych pracowników szkoły lub placówki,
przyznawania nagród oraz wymierzania kar porządkowych nauczycielom i innym
pracownikom szkoły lub placówki.
-- 2 of 4 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Zgodnie z powyższym, za organizację pracy szkoły, w tym stołówek szkolnych,
odpowiedzialny jest dyrektor szkoły.
Zgodnie z art. 7 ustawy – Prawo oświatowe, status prawny pracowników niebędących
nauczycielami, zatrudnionych w szkołach i placówkach prowadzonych przez jednostki
samorządu terytorialnego - z wyjątkiem osób, o których mowa w art. 15 - określają przepisy
o pracownikach samorządowych.
25 października weszła w życie ustawa z dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek
samorządu terytorialnego (Dz. U. poz. 1572). Ustawa wprowadza zmianę polegającą na tym,
że dochody samorządów z tytułu PIT i CIT liczone są jako procent od dochodów podatników
danego podatku z terenu danej JST (wcześniej dochód samorządów z tytułu PIT i CIT naliczano
od podatku należnego danej JST). Zmiana wpłynie na wzmocnienie i ustabilizowanie finansów
JST poprzez zwiększenie ich dochodów własnych. Wprowadzeniu nowej ustawy
przyświecało założenie zagwarantowania wszystkim samorządom wyższych dochodów niż
w poprzednim systemie. Łączny skutek finansowy wynikający z projektu ustawy był dla
jednostek samorządu terytorialnego pozytywny i oznaczał zwiększenie ich dochodów o 24,8
mld zł w roku 2025 w stosunku do poprzedniego systemu.
W zakresie finansowania zadań oświatowych ustawa przewiduje, że dla samorządów
od 2025 roku będą naliczane kwoty potrzeb oświatowych, zamiast wcześniej naliczanych
środków w ramach subwencji oświatowej i tzw. dotacji przedszkolnej. W związku z wejściem
w życie ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, Ministerstwo Edukacji
Narodowej wydało rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 18 grudnia 2024 r. w sprawie
sposobu podziału łącznej kwoty potrzeb oświatowych między jednostki samorządu
terytorialnego w roku 2025 (Dz.U. poz. 1930).
Podział łącznej kwoty potrzeb oświatowych w 2025 r. jest dokonywany w szczególności
z uwzględnieniem finansowania wydatków bieżących szkół i placówek oświatowych
prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego (w tym wynagrodzeń
pracowników takich jak intendentki, kucharki oraz pomoce kuchenne). Natomiast
za zabezpieczenie środków finansowych na wynagrodzenia pracowników
niepedagogicznych szkół i placówek oświatowych odpowiada organ prowadzący. To do jego
wyłącznej kompetencji należy obowiązek kształtowania polityki kadrowej wobec podległych
mu pracowników.
Należy zauważyć, że finansowanie określone w rozporządzeniu w sprawie sposobu podziału
łącznej kwoty potrzeb oświatowych określa pewien sposób naliczenia środków, który
determinuje wysokość kwot potrzeb oświatowych dla poszczególnych jednostek samorządu
terytorialnego. Natomiast kwoty potrzeb oświatowych są elementem kalkulacyjnym branym
pod uwagę w kształtowaniu poziomu dochodów JST w danym roku budżetowym. Samorządy
mogą elastycznie dysponować otrzymanymi dochodami.
Ponadto informuję, że w systemie informacji oświatowej dane dotyczące wymiaru
zatrudnienia pracowników niebędących nauczycielami gromadzone są na podstawie art. 8
pkt 4 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej (Dz.U. z 2024 r.
poz. 152, z późn. zm.). W ramach danych, o których mowa w art. 8 pkt 4 lit. b ustawy,
w systemie informacji oświatowej gromadzone są dane dziedzinowe, dotyczące wymiaru
zatrudnienia pracowników niebędących nauczycielami, zatrudnionych w szkołach
i placówkach oświatowych, grupowanych według następujących rodzajów zajmowanych
stanowisk:
pracownicy zatrudnieni na stanowiskach urzędniczych, w tym kierowniczych
stanowiskach urzędniczych;
-- 3 of 4 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
pracownicy zatrudnieni na stanowiskach pomocniczych i obsługi, w tym: asystenci
edukacji romskiej, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 13 ust. 3
ustawy o systemie oświaty; osoby władające językiem kraju pochodzenia, o których
mowa w art. 165 ust. 8 ustawy - Prawo oświatowe; pomoc nauczyciela, o której mowa
w przepisach wydanych na podstawie art. 127 ust. 19 pkt 2 ustawy - Prawo oświatowe;
asystenci międzykulturowi, o których mowa w art. 165 ust. 8a ustawy - Prawo
oświatowe;
pracownicy prowadzący zajęcia, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie
art. 47 ust. 1 pkt 5 ustawy - Prawo oświatowe;
pracownicy prowadzący zajęcia, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie
art. 127 ust. 19 pkt 1 ustawy - Prawo oświatowe;
pracownicy ochrony zdrowia: lekarze, lekarze dentyści, pielęgniarki, higienistki szkolne,
położne, rehabilitanci.
Szkoły i placówki oświatowe przekazują powyższe informacje w formie danych zbiorczych.
W związku z tym, nie ma możliwości wyodrębnienia danych o wynagrodzeniu pracowników
zatrudnionych na stanowiskach: szkolnej intendentki, kucharki oraz pomocy kuchennej.
Z wyrazami szacunku
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 4 of 4 --