Interpelacja w sprawie działań na rzecz zwiększenia poprawy warunków sanitarnych w polskich gospodarstwach domowych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 806
do ministra rozwoju i technologii
w sprawie działań na rzecz zwiększenia poprawy warunków sanitarnych w polskich gospodarstwach domowych
Zgłaszający: Paulina Matysiak
Data wpływu: 12-01-2024
Szanowny Panie Premierze,
z ogromnym niedowierzaniem przyjęłam wyniki przeprowadzonego w 2021 r. spisu powszechnego, z którego wynika, że ponad milion Polek i Polaków w drugiej dekadzie XXI w. nie ma dostępu do łazienki. Aż 900 tysięcy nieruchomości nie ma dostępu do takiego pomieszczenia. Te szokujące dane powinny skłonić zarówno rząd, jak i przedstawicieli polskiego parlamentu do podjęcia pilnych działań na rzecz zwiększenia dostępu Polek i Polaków do łazienki. Skorzystanie z toalety, prysznica i w ogóle bieżącej ciepłej wody nie może pozostawać poza zasięgiem tak dużej grupy obywateli. Dostęp do łazienki wpisuje się w elementarz godności, na jaki zasługuje każdy Polak i każda Polka bez względu na zasobność portfela.
Działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1799), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
W jakich regionach Polski problem braku dostępu do łazienek jest najbardziej widoczny?
Jakie są plany rządu na poprawę sytuacji w tych regionach?
Czy w 2024 r. zagwarantowane będą środki finansowe na poprawę warunków sanitarnych w gospodarstwach domowych, które obecnie nie mają dostępu do łazienki?
Kiedy każde gospodarstwo domowe w Polsce będzie miało dostęp do łazienki?
Jakie kroki podjęto w tym zakresie w latach 2016–2023 i jakie są efekty tych działań?
Z wyrazami szacunku
Paulina Matysiak
Posłanka na Sejm RP
Sekretarz stanu Krzysztof Kukucki
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9146 znakówkancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DAB-VI.054.2.2024
Warszawa, 20.02.2024r
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Dotyczy: Interpelacja w sprawie działań na rzecz zwiększenia poprawy warunków
sanitarnych w polskich gospodarstwach domowych
Szanowny Panie Marszałku,
w nawiązaniu do interpelacji numer K10INT806, Pani Poseł Pauliny Matysiak z 16 stycznia
2024 r. w sprawie działań na rzecz zwiększenia poprawy warunków sanitarnych
w polskich gospodarstwach domowych, przekazanej przez Kancelarię Prezesa Rady
Ministrów również do Głównego Urzędu Statystycznego oraz Ministerstwa Rodziny, Pracy
i Polityki Społecznej przez Pana Macieja Berka, Ministra - Członka Rady Ministrów KPRM
przy piśmie nr DSP.INT.4610.300.2024 z dnia 29 stycznia 2024 roku, przedstawiam
następujące wyjaśnienia.
Minister Rozwoju i Technologii przy piśmie z 6 lutego 2024 r. znak: DAB-VI.054.2.2024
wystąpił do Głównego Urzędu Statystycznego oraz Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki
Społecznej z prośbą o odniesienie się i wkład merytoryczny do przedmiotowego
wystąpienia Pani Poseł Pauliny Matysiak.
Z informacji przekazanych przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wynika
natomiast, że kwestie poruszone w przedmiotowej interpelacji nie znajdują się we
właściwości tego resortu.
Natomiast Prezes Głównego Urzędu Statystycznego przekazał informację dotyczącą
mieszkań wyposażonych w łazienkę, bez łazienki oraz mieszkań dla których nie ustalono
wyposażenia z powodu braku źródła pozwalającego na weryfikację wyposażenia danego
mieszkania (plik w załączeniu).
Dane pochodzą z Narodowego Spisu Powszechnego Ludności i Mieszkań 2021.
Dodatkowo Prezes Głównego Urzędu Statystycznego wyjaśnia, że zgodnie z definicją
używaną w spisie mieszkanie wyposażone w łazienkę jest to mieszkanie, w obrębie
którego znajduje się pomieszczenie, w którym zainstalowana jest wanna lub prysznic, bądź
oba te urządzenia oraz urządzenia odprowadzające ścieki do sieci kanalizacyjnej lub
do urządzeń lokalnych (zbiorniki bezodpływowe, przydomowe oczyszczalnie ścieków).
Jednocześnie zaznaczyć należy, że podana w treści interpelacji poselskiej wielkość zasobu
„900 tysięcy nieruchomości bez dostępu do łazienki” jest nieprecyzyjna, ponieważ
faktycznie jest to suma liczby mieszkań bez dostępu do łazienki (584,6 tys.) oraz mieszkań
o nieustalonej informacji o wyposażeniu w łazienkę (317,0 tys.), co do których nie można
zakładać, że nie mają takiego wyposażenia.
-- 1 of 3 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Minister Rozwoju i Technologii dodatkowo informuje, iż zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1
ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2023 r. poz. 682, z późn. zm.),
obiekt budowlany jako całość oraz jego poszczególne części, wraz ze związanymi z nim
urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania,
projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-
budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając, między innymi:
1) spełnienie podstawowych wymagań dotyczących obiektów budowlanych
określonych w załączniku I do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady
(UE) Nr 305/2011 z dnia 9 marca 2011 r. ustanawiającego zharmonizowane
warunki wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych i uchylającego
dyrektywę Rady 89/106/EWG (Dz. U. UE L 88 z 04.04.2011, str. 5, z późn. zm.)
dotyczących m.in. higieny, zdrowia i środowiska,
2) warunki użytkowe zgodnie z przeznaczeniem obiektu, w szczególności w zakresie:
a) zaopatrzenia w wodę i energię elektryczną oraz, odpowiednio do potrzeb,
w energię cieplną i paliwa, przy założeniu efektywnego wykorzystania tych
czynników,
b) usuwanie ścieków, wody opadowej i odpadów.
Z kolei rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie
warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U.
z 2022 r. poz. 1225) zwane dalej „rozporządzeniem Wt”, ustala warunki techniczne, jakim
powinny odpowiadać budynki i związane z nimi urządzenia, ich usytuowanie na działce
budowlanej oraz zagospodarowanie działek przeznaczonych pod zabudowę, zapewniające
spełnienie wymagań art. 5 i 6 ustawy Pb. Przepisy tego rozporządzenia stosuje się przy
projektowaniu, budowie i przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków
oraz budowli nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków,
a także do związanych z nimi urządzeń budowlanych, z zastrzeżeniem § 135 ust. 10 oraz §
207 ust. 2 rozporządzenia Wt (§ 1 i § 2 ust. 1 rozporządzenia Wt).
Należy podkreślić, iż zgodnie z § 44 powyższego rozporządzenia budynek, jego układ
funkcjonalny i przestrzenny, ustrój konstrukcyjny oraz rozwiązania techniczne
i materiałowe elementów budowlanych powinny być zaprojektowane i wykonane
w sposób odpowiadający wymaganiom wynikającym z jego usytuowania i przeznaczenia
oraz z odnoszących się do niego przepisów rozporządzenia i przepisów odrębnych.
Ponadto budynek z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi, zgodnie z § 45
rozporządzenia Wt, powinien być zaopatrzony co najmniej w wodę do spożycia przez ludzi
oraz do celów przeciwpożarowych, jeżeli wymagają tego przepisy odrębne, a odpowiednio
do ich przeznaczenia - także na inne cele. W innych budynkach zaopatrzenie w wodę
powinno wynikać z ich przeznaczenia i potrzeb ochrony przeciwpożarowej.
Jednocześnie należy wskazać, iż budynek mieszkalny, zamieszkania zbiorowego, opieki
zdrowotnej, opieki społecznej i socjalnej, oświaty, nauki, zakładu żywienia, produkcji
i handlu żywnością, a także inne budynki, jeżeli są wyposażone w wanny, natryski lub
umywalki, powinny mieć indywidualną lub centralną instalację ciepłej wody. Jednakże
warunek doprowadzenia ciepłej wody do umywalek nie dotyczy budynków w zabudowie
zagrodowej i rekreacji indywidualnej (§ 46 rozporządzenia Wt).
Natomiast zgodnie z § 47 powyższego rozporządzenia budynek wyposażony w instalację
wodociągową powinien mieć zapewnione odprowadzenie ścieków bytowo-gospodarczych
oraz ścieków technologicznych, jeżeli one występują.
Wymagania dotyczące pomieszczeń higienicznosanitarnych uszczegóławiają przepisy
Rozdziału 6 Działu III rozporządzenia Wt. Znajdują się w nim regulacje dotyczące m.in.
wymiarów, organizacji, wyposażenia, dostosowania do potrzeb osób niepełnosprawnych
-- 2 of 3 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
pomieszczeń higienicznosanitarnych, wymagań stawianych pomieszczeniom
dostosowanym do karmienia i przewijania dzieci, a także ustępom ogólnodostępnym
i publicznym.
Natomiast szczególne wymagania dotyczące mieszkań w budynkach wielorodzinnych
określają przepisy rozdziału 7 Działu III rozporządzenia Wt. Zgodnie z § 92, znajdującym
się w tym rozdziale „mieszkanie, oprócz pomieszczeń mieszkalnych, powinno mieć kuchnię
lub aneks kuchenny, łazienkę, ustęp wydzielony lub miskę ustępową w łazience,
przestrzeń składowania, miejsce umożliwiające zainstalowanie automatycznej pralki
domowej oraz przestrzeń komunikacji wewnętrznej” (ust. 1). Ponadto w łazienkach
w budynku mieszkalnym wielorodzinnym powinno być możliwe zainstalowanie wanny
lub kabiny natryskowej, umywalki, miski ustępowej (jeżeli nie ma ustępu wydzielonego).
Sposób zagospodarowania i rozmieszczenia urządzeń sanitarnych powinien zapewniać
do nich dogodny dostęp (ust. 3). Natomiast wydzielony ustęp należy wyposażyć
w umywalkę (ust. 4).
W opinii Ministerstwa Rozwoju i Technologii interpelacja porusza ważną kwestię
dotyczącą warunków mieszkaniowych. Brak dostępu do łazienki w istniejących budynkach
nie wynika jednak z braku regulacji prawnych w tym zakresie, a raczej z sytuacji finansowej
poszczególnych obywateli. Obecnie Ministerstwo Rozwoju i Technologii nie posiada
instrumentów finansowych, które mają na celu pomoc obywatelom w tym zakresie.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Krzysztof Kukucki
Sekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
Załączniki zgodnie z treścią pisma.
-- 3 of 3 --
NSP 2021 Mieszkania zamieszkane
Nazwa
Mieszkania
zamieszkane
ogółem
Udział mieszkań
zamieszkanych -
wyposazone w
łazienkę
Udział mieszkań
zamieszkanych -
brak łazienki
Udział mieszkań
zamieszkanych - nie
ustalono łazienki w
mieszkaniu
POLSKA 13438922 93,3 4,3 2,4
02 DOLNOŚLĄSKIE 1129673 93,0 4,5 2,5
04 KUJAWSKO-POMORSKIE 694605 93,3 4,3 2,5
06 LUBELSKIE 702058 88,2 9,9 1,9
08 LUBUSKIE 358329 94,6 3,5 1,9
10 ŁÓDZKIE 914733 89,9 7,6 2,5
12 MAŁOPOLSKIE 1121513 94,5 2,7 2,7
14 MAZOWIECKIE 2048081 93,1 4,2 2,8
16 OPOLSKIE 327992 95,3 2,4 2,3
18 PODKARPACKIE 634308 92,7 5,0 2,3
20 PODLASKIE 409970 92,2 6,7 1,1
22 POMORSKIE 807327 94,4 1,9 3,7
24 ŚLĄSKIE 1630915 95,5 2,9 1,6
26 ŚWIĘTOKRZYSKIE 397403 89,0 9,3 1,7
28 WARMIŃSKO-MAZURSKIE 472359 93,7 4,7 1,6
30 WIELKOPOLSKIE 1176459 94,4 2,8 2,8
32 ZACHODNIOPOMORSKIE 613197 95,6 2,5 1,9
-- 1 of 1 --