Interpelacja nr 8045
Interpelacja w sprawie poprawy transparentności systemu losowania sędziów, na przykładzie losowania sędziego do sprawy Funduszu Sprawiedliwości, w którym to losowaniu brał udział tylko jeden sędzia
Zgłaszający:
•
Adresat:
Sprawiedliwość i Sądy (88%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie poprawy transparentności systemu losowania sędziów, na przykładzie losowania sędziego do sprawy Funduszu Sprawiedliwości, w którym to losowaniu brał udział tylko jeden sędzia
Interpelacja nr 8045
do ministra sprawiedliwości
w sprawie poprawy transparentności systemu losowania sędziów, na przykładzie losowania sędziego do sprawy Funduszu Sprawiedliwości, w którym to losowaniu brał udział tylko jeden sędzia
Zgłaszający: Jarosław Sachajko
Data wpływu: 12-02-2025
Z uwagi na fundamentalne znaczenie zasady bezstronności i niezawisłości sądów dla funkcjonowania demokratycznego państwa prawa konieczne jest szczegółowe wyjaśnienie wszystkich wątpliwości oraz przeciwdziałanie możliwym naruszeniom tych zasad np. przy procedurze losowania sędziego w sprawie Funduszu Sprawiedliwości.
Historia polskiego wymiaru sprawiedliwości w okresie XVIII wieku ukazuje, jak brak przejrzystości i niezależności sędziów prowadził do poważnych kryzysów państwowych.
W literaturze polskiej tematyka sądownictwa i sprawiedliwości jest obecna np. „Dziadach” Adama Mickiewicza. Procesy sądowe opisane w tej tragedii romantycznej, zwłaszcza postać senatora, obrazują sytuacje, w których sędziowie działają na podstawie nacisków politycznych, co prowadzi do łamania praw jednostek.
Z informacji publicznych wynika, że w sprawie dotyczącej Funduszu Sprawiedliwości przed losowaniem sędziego wyłączono czternastu z piętnastu sędziów. Pozostał jedynie sędzia i to delegowany z innego sądu. Takie okoliczności budzą poważne wątpliwości, czy procedura losowania spełniła standardy bezstronności i losowości.
W przypadku, gdy procedura losowania sędziego nie jest przejrzysta i uczciwa, pojawiają się uzasadnione zagrożenia, takie jak:
- podważenie zaufania obywateli do sądownictwa;
- możliwość unieważnienia wyroków z powodu naruszenia zasady sprawiedliwego procesu;
- wzrost ryzyka interwencji instytucji międzynarodowych, takich jak Europejski Trybunał Praw Człowieka.
Przykłady podobnych sytuacji można znaleźć także w innych państwach o słabych instytucjach prawnych, takich jak niektóre kraje Afryki i Ameryki Łacińskiej, gdzie procesy sądowe bywają nierzadko kontrolowane przez osoby sprawujące władzę. Tego rodzaju praktyki prowadzą do destabilizacji i pogłębiania nierówności społecznych.
Demokratyczne państwo prawa nie może funkcjonować bez niezależnego i bezstronnego sądownictwa. Wszelkie wątpliwości dotyczące procedur sądowych muszą być wyjaśnione w sposób przejrzysty i zgodny z obowiązującymi standardami.
W związku z powyższymi zastrzeżeniami zwracam się z pytaniami:
Czy Ministerstwo Sprawiedliwości planuje podjęcie kroków mających na celu poprawę transparentności systemu losowania sędziów? Jeżeli tak, to kiedy i na czym poprawa miałaby polegać?
Czy Ministerstwo Sprawiedliwości zamierza ujawnić algorytm losujący, aby nie okazało się, że - nieważne, iż jest losowanie, skoro algorytm i tak wylosowuje „usłużnego władzy” sędziego.
Jakie działania zostaną podjęte, aby uniknąć sytuacji, w których w losowaniu bierze udział tylko jeden kandydat?
Jak ministerstwo tłumaczy sytuację wykluczenia z losowania w sprawie Funduszu Sprawiedliwości 14 z możliwych 15 sędziów?
Czy zostanie przeprowadzona niezależna kontrola procedur losowania w sprawach o wysokim znaczeniu społecznym?
Interpelacja nr 8045
do ministra sprawiedliwości
w sprawie poprawy transparentności systemu losowania sędziów, na przykładzie losowania sędziego do sprawy Funduszu Sprawiedliwości, w którym to losowaniu brał udział tylko jeden sędzia
Zgłaszający: Jarosław Sachajko
Data wpływu: 12-02-2025
Z uwagi na fundamentalne znaczenie zasady bezstronności i niezawisłości sądów dla funkcjonowania demokratycznego państwa prawa konieczne jest szczegółowe wyjaśnienie wszystkich wątpliwości oraz przeciwdziałanie możliwym naruszeniom tych zasad np. przy procedurze losowania sędziego w sprawie Funduszu Sprawiedliwości.
Historia polskiego wymiaru sprawiedliwości w okresie XVIII wieku ukazuje, jak brak przejrzystości i niezależności sędziów prowadził do poważnych kryzysów państwowych.
W literaturze polskiej tematyka sądownictwa i sprawiedliwości jest obecna np. „Dziadach” Adama Mickiewicza. Procesy sądowe opisane w tej tragedii romantycznej, zwłaszcza postać senatora, obrazują sytuacje, w których sędziowie działają na podstawie nacisków politycznych, co prowadzi do łamania praw jednostek.
Z informacji publicznych wynika, że w sprawie dotyczącej Funduszu Sprawiedliwości przed losowaniem sędziego wyłączono czternastu z piętnastu sędziów. Pozostał jedynie sędzia i to delegowany z innego sądu. Takie okoliczności budzą poważne wątpliwości, czy procedura losowania spełniła standardy bezstronności i losowości.
W przypadku, gdy procedura losowania sędziego nie jest przejrzysta i uczciwa, pojawiają się uzasadnione zagrożenia, takie jak:
- podważenie zaufania obywateli do sądownictwa;
- możliwość unieważnienia wyroków z powodu naruszenia zasady sprawiedliwego procesu;
- wzrost ryzyka interwencji instytucji międzynarodowych, takich jak Europejski Trybunał Praw Człowieka.
Przykłady podobnych sytuacji można znaleźć także w innych państwach o słabych instytucjach prawnych, takich jak niektóre kraje Afryki i Ameryki Łacińskiej, gdzie procesy sądowe bywają nierzadko kontrolowane przez osoby sprawujące władzę. Tego rodzaju praktyki prowadzą do destabilizacji i pogłębiania nierówności społecznych.
Demokratyczne państwo prawa nie może funkcjonować bez niezależnego i bezstronnego sądownictwa. Wszelkie wątpliwości dotyczące procedur sądowych muszą być wyjaśnione w sposób przejrzysty i zgodny z obowiązującymi standardami.
W związku z powyższymi zastrzeżeniami zwracam się z pytaniami:
Czy Ministerstwo Sprawiedliwości planuje podjęcie kroków mających na celu poprawę transparentności systemu losowania sędziów? Jeżeli tak, to kiedy i na czym poprawa miałaby polegać?
Czy Ministerstwo Sprawiedliwości zamierza ujawnić algorytm losujący, aby nie okazało się, że - nieważne, iż jest losowanie, skoro algorytm i tak wylosowuje „usłużnego władzy” sędziego.
Jakie działania zostaną podjęte, aby uniknąć sytuacji, w których w losowaniu bierze udział tylko jeden kandydat?
Jak ministerstwo tłumaczy sytuację wykluczenia z losowania w sprawie Funduszu Sprawiedliwości 14 z możliwych 15 sędziów?
Czy zostanie przeprowadzona niezależna kontrola procedur losowania w sprawach o wysokim znaczeniu społecznym?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Dariusz Mazur
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
2
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
5.4 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4333 znaków
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Podsekretarz Stanu
Dariusz Mazur
BK-VII.0520.72.2025
Warszawa, 13 marca 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
przekazuję odpowiedź na interpelację nr 8045 Pana Posła Jarosława Sachajko złożoną
do Ministra Sprawiedliwości w sprawie w sprawie poprawy transparentności systemu
losowania sędziów, na przykładzie losowania sędziego do sprawy Funduszu
Sprawiedliwości, w którym to losowaniu brał udział tylko jeden sędzia.
Ad 3 i 4
Proszę o wzięcie pod uwagę, że Sąd Okręgowy w Warszawie 7 lutego 2025 r., a więc
już trzy dni po przeprowadzeniu losowania składu orzekającego w sprawie, której dotyczy
interpelacja, zdementował informację, iż udział w losowaniu wziął tylko jeden sędzia.
Zgodnie z oświadczeniem wydanym przez Sąd, losowanie objęło wszystkich sędziów
pierwszej instancji, z wyjątkiem osób ze wstrzymanym wpływem i osób wyłączonych
od losowania tej kategorii spraw. Informacja o rzekomym udziale jednego sędziego
zapewne wynika z faktu, że w sprawie nastąpiło też inne losowanie – ławników do składu
orzekającego, a tym samym System Losowego Przydziału Spraw wygenerował drugi raport
z losowania dotyczący właśnie ławników. Wraz z komunikatem Sąd Okręgowy
w Warszawie opublikował raport z losowania sędziów zawodowych. Informacje te są
dostępne pod adresem:
https://bip.warszawa.so.gov.pl/artykul/1972/8303/komunikaty-prasowe
-- 1 of 3 --
2
Ad 2 Algorytm Systemu Losowego Przydziału Spraw jest jawny i dostępny pod adresem:
https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/algorytm
Ad 1 i 5
Ministerstwo Sprawiedliwości chce, aby niezależny zewnętrzy podmiot przeprowadził
audyt bezpieczeństwa dla Systemu Losowego Przydziału Spraw (SLPS). Obecnie trwa
procedura przygotowania zlecenia tego audytu.
Warto podkreślić, że już dziś każda zainteresowana osoba może zweryfikować losowanie,
dzięki wyszukiwarce raportów SLPS, która znajduje się na stronie internetowej
Ministerstwa Sprawiedliwości. Podstawowym kryterium wyszukiwania jest sygnatura
sprawy:
https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/wyszukiwarka-raportow-z-systemu-losowego-
przydzialu-spraw
Dodatkowo pod wskazanym adresem zostało opublikowane „Wyjaśnienie treści raportu
pełnego z przydziału spraw przez SLPS”.
Dostęp do raportów z losowania można także uzyskać za pośrednictwem Portalu
Informacyjnego Sądów Powszechnych:
https://portal.wroclaw.sa.gov.pl/#/login
Jest to również możliwe poprzez serwis otwartych danych, gdzie od października 2024 r.
udostępniane są zbiorcze raporty z losowania SLPS:
https://dane.gov.pl/pl/dataset/4549,dane-z-zakresu-systemlosowego-
przydzialu%20sprawsl
Dodatkowo, Ministerstwo Sprawiedliwości – Departament Nadzoru Administracyjnego
począwszy od listopada 2024 roku prowadzi szkolenia dla pracowników sądów z zakresu
funkcjonowania Systemu Losowego Przydziału Spraw. W szkoleniu może wziąć udział
każdy sędzia, asesor, referendarz i pracownik sądu. Podczas szkoleń omawiane są takie
zagadnienia, jak:
-- 2 of 3 --
3
- podstawy normatywne SLPS,
- role operacyjne,
- zasada losowości i proporcjonalności,
- koszt przydziału, aktualne obciążenie,
- kończenie spraw,
- raporty z losowania,
- wyłączenia z losowania,
- budowa referatu,
- zmiana wskaźnika przydziału,
- podział referatu,
- zarządzanie ławnikami,
- składy 3 osobowe,
- losowanie na żądanie.
Każde szkolenie składa się z min. 3-4 spotkań (on-line). Dodatkowo po każdym szkoleniu
organizowane jest dodatkowe spotkanie tzw. sesja Q&A (pytań i odpowiedzi). Uczestnicy
mogą zadawać dodatkowe pytania, wyjaśniać powstałe wątpliwości oraz zgłaszać
zagadnienia, które nie zostały poruszone na szkoleniu.
Dotychczas odbyły się dwa cykle szkoleń: w listopadzie 2024 roku oraz w styczniu 2025
roku. Kolejne cykle szkoleń w 2025 roku zaplanowano na: marzec, maj,
wrzesień/październik oraz listopad/grudzień.
Informacja o rozpoczęciu zapisów na następne szkolenia każdorazowo jest umieszczana
w komunikatach widocznych dla pracowników sądów w SLPS z przynajmniej miesięcznym
wyprzedzeniem. Dotychczas na szkolenia zgłosiło się łącznie 1325 uczestników
z 235 sądów (terminy listopadowy i styczniowy). Na termin marcowy dotychczas zgłosiło
się 229 uczestników.
Z wyrazami szacunku
Dariusz Mazur/podpisano elektronicznie/
-- 3 of 3 --
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Podsekretarz Stanu
Dariusz Mazur
BK-VII.0520.72.2025
Warszawa, 13 marca 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
przekazuję odpowiedź na interpelację nr 8045 Pana Posła Jarosława Sachajko złożoną
do Ministra Sprawiedliwości w sprawie w sprawie poprawy transparentności systemu
losowania sędziów, na przykładzie losowania sędziego do sprawy Funduszu
Sprawiedliwości, w którym to losowaniu brał udział tylko jeden sędzia.
Ad 3 i 4
Proszę o wzięcie pod uwagę, że Sąd Okręgowy w Warszawie 7 lutego 2025 r., a więc
już trzy dni po przeprowadzeniu losowania składu orzekającego w sprawie, której dotyczy
interpelacja, zdementował informację, iż udział w losowaniu wziął tylko jeden sędzia.
Zgodnie z oświadczeniem wydanym przez Sąd, losowanie objęło wszystkich sędziów
pierwszej instancji, z wyjątkiem osób ze wstrzymanym wpływem i osób wyłączonych
od losowania tej kategorii spraw. Informacja o rzekomym udziale jednego sędziego
zapewne wynika z faktu, że w sprawie nastąpiło też inne losowanie – ławników do składu
orzekającego, a tym samym System Losowego Przydziału Spraw wygenerował drugi raport
z losowania dotyczący właśnie ławników. Wraz z komunikatem Sąd Okręgowy
w Warszawie opublikował raport z losowania sędziów zawodowych. Informacje te są
dostępne pod adresem:
https://bip.warszawa.so.gov.pl/artykul/1972/8303/komunikaty-prasowe
-- 1 of 3 --
2
Ad 2 Algorytm Systemu Losowego Przydziału Spraw jest jawny i dostępny pod adresem:
https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/algorytm
Ad 1 i 5
Ministerstwo Sprawiedliwości chce, aby niezależny zewnętrzy podmiot przeprowadził
audyt bezpieczeństwa dla Systemu Losowego Przydziału Spraw (SLPS). Obecnie trwa
procedura przygotowania zlecenia tego audytu.
Warto podkreślić, że już dziś każda zainteresowana osoba może zweryfikować losowanie,
dzięki wyszukiwarce raportów SLPS, która znajduje się na stronie internetowej
Ministerstwa Sprawiedliwości. Podstawowym kryterium wyszukiwania jest sygnatura
sprawy:
https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/wyszukiwarka-raportow-z-systemu-losowego-
przydzialu-spraw
Dodatkowo pod wskazanym adresem zostało opublikowane „Wyjaśnienie treści raportu
pełnego z przydziału spraw przez SLPS”.
Dostęp do raportów z losowania można także uzyskać za pośrednictwem Portalu
Informacyjnego Sądów Powszechnych:
https://portal.wroclaw.sa.gov.pl/#/login
Jest to również możliwe poprzez serwis otwartych danych, gdzie od października 2024 r.
udostępniane są zbiorcze raporty z losowania SLPS:
https://dane.gov.pl/pl/dataset/4549,dane-z-zakresu-systemlosowego-
przydzialu%20sprawsl
Dodatkowo, Ministerstwo Sprawiedliwości – Departament Nadzoru Administracyjnego
począwszy od listopada 2024 roku prowadzi szkolenia dla pracowników sądów z zakresu
funkcjonowania Systemu Losowego Przydziału Spraw. W szkoleniu może wziąć udział
każdy sędzia, asesor, referendarz i pracownik sądu. Podczas szkoleń omawiane są takie
zagadnienia, jak:
-- 2 of 3 --
3
- podstawy normatywne SLPS,
- role operacyjne,
- zasada losowości i proporcjonalności,
- koszt przydziału, aktualne obciążenie,
- kończenie spraw,
- raporty z losowania,
- wyłączenia z losowania,
- budowa referatu,
- zmiana wskaźnika przydziału,
- podział referatu,
- zarządzanie ławnikami,
- składy 3 osobowe,
- losowanie na żądanie.
Każde szkolenie składa się z min. 3-4 spotkań (on-line). Dodatkowo po każdym szkoleniu
organizowane jest dodatkowe spotkanie tzw. sesja Q&A (pytań i odpowiedzi). Uczestnicy
mogą zadawać dodatkowe pytania, wyjaśniać powstałe wątpliwości oraz zgłaszać
zagadnienia, które nie zostały poruszone na szkoleniu.
Dotychczas odbyły się dwa cykle szkoleń: w listopadzie 2024 roku oraz w styczniu 2025
roku. Kolejne cykle szkoleń w 2025 roku zaplanowano na: marzec, maj,
wrzesień/październik oraz listopad/grudzień.
Informacja o rozpoczęciu zapisów na następne szkolenia każdorazowo jest umieszczana
w komunikatach widocznych dla pracowników sądów w SLPS z przynajmniej miesięcznym
wyprzedzeniem. Dotychczas na szkolenia zgłosiło się łącznie 1325 uczestników
z 235 sądów (terminy listopadowy i styczniowy). Na termin marcowy dotychczas zgłosiło
się 229 uczestników.
Z wyrazami szacunku
Dariusz Mazur/podpisano elektronicznie/
-- 3 of 3 --