Interpelacja nr 8043
Interpelacja w sprawie zamknięcia Elektrowni Łaziska oraz związanej z nią Kopalni Węgla Kamiennego Bolesław Śmiały, a w związku z tym stabilności polskiego systemu energetycznego
Zgłaszający:
•
Adresat:
Klimat, Energia i Środowisko (100%)
Infrastruktura i Transport (55%)
Podatki i Finanse (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie zamknięcia Elektrowni Łaziska oraz związanej z nią Kopalni Węgla Kamiennego Bolesław Śmiały, a w związku z tym stabilności polskiego systemu energetycznego
Interpelacja nr 8043
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie zamknięcia Elektrowni Łaziska oraz związanej z nią Kopalni Węgla Kamiennego Bolesław Śmiały, a w związku z tym stabilności polskiego systemu energetycznego
Zgłaszający: Jarosław Sachajko
Data wpływu: 12-02-2025
Szanowna Pani Minister,
z głębokim zaniepokojeniem przyjąłem informacje o planach zamknięcia Elektrowni Łaziska oraz związanej z nią Kopalni Węgla Kamiennego Bolesław Śmiały. Decyzja ta, mająca być elementem transformacji energetycznej, budzi szereg poważnych wątpliwości zarówno w kontekście bezpieczeństwa energetycznego Polski, jak i jej konsekwencji społeczno-ekonomicznych. Elektrownie węglowe, takie jak ta w Łaziskach, od dziesięcioleci pełnią kluczową rolę w stabilizacji krajowego systemu energetycznego, zapewniając nieprzerwane dostawy energii elektrycznej nawet w okresach szczytowego zapotrzebowania.
Bezpieczeństwo energetyczne państwa powinno być jednym z najważniejszych priorytetów każdej polityki gospodarczej. W obliczu dynamicznie zmieniających się uwarunkowań geopolitycznych oraz nieprzewidywalnych kryzysów na rynkach surowców energetycznych, konieczne jest zachowanie odpowiedniej elastyczności w strukturze produkcji energii. Polska, dysponując znacznymi zasobami węgla, ma naturalną przewagę w utrzymaniu stabilnego systemu energetycznego, co jest szczególnie istotne w sytuacji, gdy technologie związane z odnawialnymi źródłami energii (OZE) pozostają niestabilne i uzależnione od warunków atmosferycznych.
OZE, choć niezbędne w perspektywie długoterminowej, nadal napotykają na liczne ograniczenia technologiczne. Problemem pozostaje efektywne magazynowanie energii oraz niestabilność dostaw w okresach braku odpowiednich warunków pogodowych. Polska obecnie nie dysponuje wystarczającą infrastrukturą magazynową ani zdolnościami przesyłowymi, które mogłyby w pełni zrekompensować zamknięcie dużych jednostek wytwórczych. W sytuacji nagłego wyłączenia Elektrowni Łaziska, a tym samym znaczącej redukcji mocy dostępnej w systemie, istnieje realne ryzyko wystąpienia przerw w dostawach energii (tzw. blackoutów). Konsekwencje takich zdarzeń dla gospodarki oraz bezpieczeństwa obywateli mogą być katastrofalne.
Równie istotne są aspekty społeczne i gospodarcze związane z planowanym zamknięciem elektrowni oraz kopalni. Zakłady te są kluczowymi pracodawcami dla regionu, zapewniając stabilne zatrudnienie tysiącom osób. Ich likwidacja oznacza nie tylko bezpośrednią utratę miejsc pracy, ale również poważne skutki dla lokalnych przedsiębiorstw i budżetów gmin. Ponadto, dostarczają one ciepło systemowe dla mieszkańców Łazisk Górnych oraz innych miejscowości, co rodzi pytania o przyszłe zabezpieczenie dostaw ciepła i energii dla społeczności lokalnej.
Nie bez znaczenia pozostaje fakt, że KWK Bolesław Śmiały posiada ogromne zasoby węgla – szacowane na 360 milionów ton – które mogłyby wystarczyć na kolejne 160 lat eksploatacji przy obecnym poziomie wydobycia. W sytuacji, gdy wiele państw Unii Europejskiej podejmuje działania mające na celu utrzymanie strategicznych zasobów energetycznych, decyzja o likwidacji tak kluczowych zakładów w Polsce wydaje się co najmniej przedwczesna i krótkowzroczna. Przykłady z innych krajów, które podczas kryzysu energetycznego powróciły do eksploatacji węgla (jak Niemcy), pokazują, że należy rozważać różnorodne scenariusze i elastycznie dostosowywać strategię energetyczną do zmieniającej się sytuacji.
W tym kontekście poważne wątpliwości budzi również brak kompleksowego programu modernizacji istniejących jednostek węglowych. Technologie „czystego węgla”, takie jak wychwytywanie i składowanie dwutlenku węgla (CCS), mogłyby przyczynić się do znacznego ograniczenia emisji z elektrowni węglowych, jednocześnie zachowując ich kluczową rolę w zapewnianiu stabilności systemu energetycznego. Wydaje się, że rząd nie przedstawił szczegółowego planu, który uwzględniałby zarówno ochronę klimatu, jak i bezpieczeństwo energetyczne oraz interesy społeczne.
W związku z powyższym kieruję do Pani Minister następujące pytania:
1. Jakie działania podejmuje ministerstwo w celu zapewnienia ciągłości dostaw energii elektrycznej po wyłączeniu Elektrowni Łaziska?
2. Jakie są przewidywane konsekwencje dla krajowego bilansu energetycznego w sytuacjach szczytowego zapotrzebowania na energię?
3. Jakie środki planuje rząd w celu zabezpieczenia systemu elektroenergetycznego przed przerwami w dostawach energii z OZE?
4. Które z dostępnych technologii magazynowania energii możemy uznać za wystarczające do stabilizacji systemu? Uprzejmie proszę o ich wypisanie opisując ich możliwości magazynowania, koszty budowy i utrzymania oraz jaki procent zapotrzebowania Polski dane źródło może zapewnić.
5. Ilu pracowników zostanie dotkniętych utratą pracy?
6. Jakie działania osłonowe i inwestycje kompensacyjne planuje rząd?
7. Dlaczego rząd zamierza zamknąć KWK Bolesław Śmiały posiadającą zasoby węgla na kolejne 160 lat eksploatacji?
8. Czy rozważano modernizację Elektrowni Łaziska w celu dostosowania jej do bardziej ekologicznych standardów?
9. Jaki jest wskaźnik zwrotu energetycznego z inwestycji EROI (Energy Return on Investment) dla energetyki: wiatrowej, fotowoltaiki, biogazowni, gazowej, węglowej?
Interpelacja nr 8043
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie zamknięcia Elektrowni Łaziska oraz związanej z nią Kopalni Węgla Kamiennego Bolesław Śmiały, a w związku z tym stabilności polskiego systemu energetycznego
Zgłaszający: Jarosław Sachajko
Data wpływu: 12-02-2025
Szanowna Pani Minister,
z głębokim zaniepokojeniem przyjąłem informacje o planach zamknięcia Elektrowni Łaziska oraz związanej z nią Kopalni Węgla Kamiennego Bolesław Śmiały. Decyzja ta, mająca być elementem transformacji energetycznej, budzi szereg poważnych wątpliwości zarówno w kontekście bezpieczeństwa energetycznego Polski, jak i jej konsekwencji społeczno-ekonomicznych. Elektrownie węglowe, takie jak ta w Łaziskach, od dziesięcioleci pełnią kluczową rolę w stabilizacji krajowego systemu energetycznego, zapewniając nieprzerwane dostawy energii elektrycznej nawet w okresach szczytowego zapotrzebowania.
Bezpieczeństwo energetyczne państwa powinno być jednym z najważniejszych priorytetów każdej polityki gospodarczej. W obliczu dynamicznie zmieniających się uwarunkowań geopolitycznych oraz nieprzewidywalnych kryzysów na rynkach surowców energetycznych, konieczne jest zachowanie odpowiedniej elastyczności w strukturze produkcji energii. Polska, dysponując znacznymi zasobami węgla, ma naturalną przewagę w utrzymaniu stabilnego systemu energetycznego, co jest szczególnie istotne w sytuacji, gdy technologie związane z odnawialnymi źródłami energii (OZE) pozostają niestabilne i uzależnione od warunków atmosferycznych.
OZE, choć niezbędne w perspektywie długoterminowej, nadal napotykają na liczne ograniczenia technologiczne. Problemem pozostaje efektywne magazynowanie energii oraz niestabilność dostaw w okresach braku odpowiednich warunków pogodowych. Polska obecnie nie dysponuje wystarczającą infrastrukturą magazynową ani zdolnościami przesyłowymi, które mogłyby w pełni zrekompensować zamknięcie dużych jednostek wytwórczych. W sytuacji nagłego wyłączenia Elektrowni Łaziska, a tym samym znaczącej redukcji mocy dostępnej w systemie, istnieje realne ryzyko wystąpienia przerw w dostawach energii (tzw. blackoutów). Konsekwencje takich zdarzeń dla gospodarki oraz bezpieczeństwa obywateli mogą być katastrofalne.
Równie istotne są aspekty społeczne i gospodarcze związane z planowanym zamknięciem elektrowni oraz kopalni. Zakłady te są kluczowymi pracodawcami dla regionu, zapewniając stabilne zatrudnienie tysiącom osób. Ich likwidacja oznacza nie tylko bezpośrednią utratę miejsc pracy, ale również poważne skutki dla lokalnych przedsiębiorstw i budżetów gmin. Ponadto, dostarczają one ciepło systemowe dla mieszkańców Łazisk Górnych oraz innych miejscowości, co rodzi pytania o przyszłe zabezpieczenie dostaw ciepła i energii dla społeczności lokalnej.
Nie bez znaczenia pozostaje fakt, że KWK Bolesław Śmiały posiada ogromne zasoby węgla – szacowane na 360 milionów ton – które mogłyby wystarczyć na kolejne 160 lat eksploatacji przy obecnym poziomie wydobycia. W sytuacji, gdy wiele państw Unii Europejskiej podejmuje działania mające na celu utrzymanie strategicznych zasobów energetycznych, decyzja o likwidacji tak kluczowych zakładów w Polsce wydaje się co najmniej przedwczesna i krótkowzroczna. Przykłady z innych krajów, które podczas kryzysu energetycznego powróciły do eksploatacji węgla (jak Niemcy), pokazują, że należy rozważać różnorodne scenariusze i elastycznie dostosowywać strategię energetyczną do zmieniającej się sytuacji.
W tym kontekście poważne wątpliwości budzi również brak kompleksowego programu modernizacji istniejących jednostek węglowych. Technologie „czystego węgla”, takie jak wychwytywanie i składowanie dwutlenku węgla (CCS), mogłyby przyczynić się do znacznego ograniczenia emisji z elektrowni węglowych, jednocześnie zachowując ich kluczową rolę w zapewnianiu stabilności systemu energetycznego. Wydaje się, że rząd nie przedstawił szczegółowego planu, który uwzględniałby zarówno ochronę klimatu, jak i bezpieczeństwo energetyczne oraz interesy społeczne.
W związku z powyższym kieruję do Pani Minister następujące pytania:
1. Jakie działania podejmuje ministerstwo w celu zapewnienia ciągłości dostaw energii elektrycznej po wyłączeniu Elektrowni Łaziska?
2. Jakie są przewidywane konsekwencje dla krajowego bilansu energetycznego w sytuacjach szczytowego zapotrzebowania na energię?
3. Jakie środki planuje rząd w celu zabezpieczenia systemu elektroenergetycznego przed przerwami w dostawach energii z OZE?
4. Które z dostępnych technologii magazynowania energii możemy uznać za wystarczające do stabilizacji systemu? Uprzejmie proszę o ich wypisanie opisując ich możliwości magazynowania, koszty budowy i utrzymania oraz jaki procent zapotrzebowania Polski dane źródło może zapewnić.
5. Ilu pracowników zostanie dotkniętych utratą pracy?
6. Jakie działania osłonowe i inwestycje kompensacyjne planuje rząd?
7. Dlaczego rząd zamierza zamknąć KWK Bolesław Śmiały posiadającą zasoby węgla na kolejne 160 lat eksploatacji?
8. Czy rozważano modernizację Elektrowni Łaziska w celu dostosowania jej do bardziej ekologicznych standardów?
9. Jaki jest wskaźnik zwrotu energetycznego z inwestycji EROI (Energy Return on Investment) dla energetyki: wiatrowej, fotowoltaiki, biogazowni, gazowej, węglowej?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Miłosz Motyka
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
11%
Konkretność
89%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
4 kwot, 1 %
Precyzyjne daty
7
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
2.8 / 1k zn.
- Zawiera 4 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
20302 znaków
Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DEL-WRE.050.4.2025.MM
3650028.14558138.11805584
Warszawa, 19-03-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej przekazuję odpowiedź na interpelację Posła Jarosława Sachajko w sprawie
zamknięcia Elektrowni Łaziska oraz związanej z nią Kopalni Węgla Kamiennego Bolesław
Śmiały, a w związku z tym stabilności polskiego systemu energetycznego, K10INT8043.
1. Jakie działania podejmuje ministerstwo w celu zapewnienia ciągłości dostaw energii
elektrycznej po wyłączeniu Elektrowni Łaziska?
2. Jakie są przewidywane konsekwencje dla krajowego bilansu energetycznego w sytuacjach
szczytowego zapotrzebowania na energię?
Aby zapewnić bezpieczeństwo dostaw energii elektrycznej do odbiorców końcowych poprzez
zapewnienie wystarczalności zasobów wytwórczych, wprowadzono mechanizm rynku mocy.
Wprowadzenie tego mechanizmu było znaczącą zmianą rzeczywistości gospodarczej dla
sektora energetycznego. Obok rynku energii elektrycznej, na którym towarem podlegającym
obrotowi jest energia elektryczna, pojawił się drugi towar – moc. Rynek mocy pozwolił na
wynagradzanie uczestników rynku za ich gotowość do dostarczania mocy. Dzięki
wprowadzeniu rynku mocy, uczestnicy rynku energii uzyskali dodatkowe przychody, które
pozwoliły na przeprowadzenie inwestycji m.in. w nowe moce wytwórcze, modernizację
istniejących mocy wytwórczych (obejmującą np. dostosowanie do bardziej rygorystycznych
norm środowiskowych) czy inwestycje w magazyny energii. Od czasu uruchomienia rynku
mocy, sytuacja dotycząca wystarczalności zasobów wytwórczych uległa istotnej poprawie.
W styczniu 2025 r.1 mechanizm rynku mocy został zmodyfikowany i wprowadzono aukcje
uzupełniające. Ich celem jest umożliwienie, w ograniczonym czasie i po wypełnieniu
określonych wymagań, konkurowania jednostek węglowych z jednostkami nisko- lub
zeroemisyjnymi dostawcami rynku mocy w celu uzyskania kontraktu mocowego.
W celu dalszego utrzymania bezpieczeństwa dostaw zasadne będzie kontynuowanie rynku
mocy po 2030 r., który rynkowo wspiera zapewnienie wystarczalności zasobów
wytwórczych Polski. W tym celu w Ministerstwie Klimatu i Środowiska rozpoczęto pracę nad
przygotowaniem rozwiązań, które mogłyby być stosowane po 2030 r.
Niezależnie od potencjalnego wyłączenia bloków Elektrowni Łaziska, bezpieczeństwo
dostaw energii elektrycznej w Polsce będzie zapewnione przez dostawców mocy, którzy
zapewniają wystarczalność zasobów wytwórczych w Polsce poprzez rynek mocy. W sytuacji
gdy w godzinach szczytowego zapotrzebowania zostanie ogłoszony okres przywołania na
rynku mocy wtedy dostawy energii elektrycznej w godzinach szczytowego zapotrzebowania
będą wspierane przez dostawców mocy, którzy będą mieć obowiązki mocowe. W przypadku
normalnej pracy systemu elektroenergetycznego dostawy energii elektrycznej – również w
okresie szczytowego zapotrzebowania – realizowane są przez wszystkich uczestników
rynku energii, w tym poprzez wytwórców energii elektrycznej, magazyny energii, odpowiedź
odbioru czy zmniejszanie zapotrzebowania przez samych odbiorców końcowych.
1 Ustawa z dnia 24 stycznia 2025 r. o zmianie ustawy o rynku mocy (Dz.U. poz. 159).
-- 1 of 6 --
2
3. Jakie środki planuje rząd w celu zabezpieczenia systemu elektroenergetycznego przed
przerwami w dostawach energii z OZE?
Zmienność produkcji energii elektrycznej związana z warunkami atmosferycznymi jest dobrze
znaną cechą jednostek wytwórczych OZE. Dla zapewnienia bezpieczeństwa dostaw w krótkim
terminie wykorzystywany jest rynek bilansujący energii elektrycznej. Dzięki niemu
prognozowane wytwarzanie energii elektrycznej jest dostosowywane do prognozowanego
zapotrzebowania na energię elektryczną odbiorców końcowych, a system pozostaje w
równowadze. W długim terminie, narzędziem wspierającym jest rynek mocy opisany powyżej.
Dodatkowo Minister Klimatu i Środowiska bierze udział w projektowaniu wsparcia na rozwój
magazynowania energii w ramach wykorzystania funduszy Unii Europejskiej. W procesie
rewizji Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności, dodano Rozdział REPowerEU,
w którym jako jeden z kamieni milowych umieszczono modernizację elektrowni szczytowo-
pompowej Porąbka Żar, z przeznaczeniem na ten cel 35 mln EUR z części pożyczkowej
środków z KPO, w ramach pomocy bezzwrotnej 200 mln EUR ma zostać przeznaczone na
budowę wielkoskalowego (o pojemności 0,9GWh) bateryjnego magazynu energii w Żarnowcu.
W ramach Funduszu Modernizacyjnego (FM) realizowane są inicjatywy wspierające
stabilność krajowego systemu elektroenergetycznego. Uruchomiono program priorytetowy
„Wsparcie wykorzystania magazynów oraz innych urządzeń na cele stabilizacji sieci”,
przeznaczony dla Operatorów Sieci Dystrybucyjnych. Program ten umożliwia OSD
instalowanie magazynów energii jako integralnej części sieci elektroenergetycznej, a jego
budżet wynosi 1 mld zł na lata 2021-2026. Dodatkowo, w ramach FM przygotowywany jest
program „Magazyny energii elektrycznej i związana z nimi infrastruktura dla poprawy
stabilności polskiej sieci elektroenergetycznej”, skierowany do przedsiębiorców, który
dysponować będzie budżetem wynoszącym 4 mld zł.
4. Które z dostępnych technologii magazynowania energii możemy uznać za wystarczające do
stabilizacji systemu? Uprzejmie proszę o ich wypisanie opisując ich możliwości
magazynowania, koszty budowy i utrzymania oraz jaki procent zapotrzebowania Polski dane
źródło może zapewnić.
W dynamicznie rozwijającym się systemie energetycznym wykorzystującym w coraz
większym stopniu odnawialne źródła energii magazyny energii są jednym z nielicznych
elementów zapewniającym stabilizacje i elastyczność systemu, a przede wszystkim
bezpieczeństwo dostaw energii. Dzięki nim możliwy jest odbiór energii odnawialnej w
okresach nadprodukcji i tym samym maksymalizacja produkcji z OZE przez zapobieganie
czasowym zaniżeniom wykorzystania mocy. Z tego względu Minister Klimatu i Środowiska
traktuje magazyny energii jako obszar priorytetowy, wspierając ich rozwój w każdym rodzaju
technologii oraz potrzebnej wielkości i instalowanie magazynów wszędzie tam, gdzie ma to
uzasadnienie.
W MKiŚ przygotowano ramy prawne określające zasady funkcjonowania magazynów
energii na rynku i poprawiające opłacalność inwestycji. Usunięto też szereg barier
związanych z budową i modernizacją elektrowni szczytowo- pompowych.
Zgodnie z przygotowywanym scenariuszem WAM do projektu aktualizacji Krajowego Planu
na rzecz energii i klimatu w perspektywie do 2030 r. prognozowany jest wzrost mocy
zainstalowanej w bateryjnych magazynach en. (wielkoskalowych i prosumenckich) do niemal
2 GW, a w perspektywie do 2040 r. – do ok. 8,7 GW.
W zakresie magazynowania rozwijane będą technologie bateryjnych magazynów energii i
zwiększany będzie udział innych technologii magazynowania, w tym wykorzystujących
wodór i inne gazy zdekarbonizowane. Ponadto, elektryfikacja ciepłownictwa (z
wykorzystaniem OZE) wiązać się będzie z rozwojem magazynów ciepła.
-- 2 of 6 --
3
Poniżej zaprezentowano wyniki prognostyczne ze scenariusza WAM do projektu aKPEiK w
zakresie mocy osiągalnej i produkcji z magazynów en. elektrycznej, jak również
prognozowane nakłady inwestycyjne na magazyny en. elektrycznej i elektrolizery (łącznie).
Tabela 1 Moc osiągalna netto źródeł wytwarzania energii elektrycznej wg technologii
2030 2035 2040
EL_Szczytowo-pompowe 2 510 2 510 4 235
Magazyny energii 1 975 3 690 8 706
Razem (wszystkie jednostki) 96 131 111 201 135 724
Tabela 2 Produkcja energii elektrycznej brutto [TWh] – scenariusz WAM
2030 2035 2040
Z wody przepompowanej 3,9 3,9 6,6
Magazyny (baterie) 3,1 5,7 13,5
Razem (wszystkie jednostki) 192,6 228,3 307, 9
Tabela 3 Pojemność magazynów [MWh] - przy założeniu 4h czasu pracy
2020 2025 2030 2035 2040
Magazyny (baterie) 0,0 200 7900 14 762 34 823
Tabela 4 Moce osiągalne cieplne [MWt]
2030 2035 2040
Magazyny ciepła 3 115 3 965 4 715
Tabela 5 Prognozowane nakłady inwestycyjne w sektorze wytwórczym w latach 2021-2040 [mld PLN’2020]
2021-2025 2026-2030 2031-2035 2036-2040 2021-2040
Magazyny en. 0,3 14,6 6,6 25,7 47,2
Elektrolizery 0,0 1,4 10,1 14,1 25,6
Magazyny ciepła 0,2 0,4 0,3 0,2 1,1
Obecnie trwają prace nad aktualizacją prognoz do projektu aKPEiK. W II kw. MKiŚ będzie
dysponować zaktualizowanymi danymi.
W Polsce jest obecnie zainstalowane ponad 2 GW mocy w magazynach energii, w tym
większość, 1,8 GW w elektrowniach szczytowo pompowych. W magazynach bateryjnych na
koniec 2023 r. było zainstalowane 276 MW, z czego 40% stanowiły przydomowe magazyny
energii działające u około 11 tysięcy odbiorców.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska aktywnie wspiera rozwój magazynowania energii
elektrycznej, nie różnicując technologii magazynowania, ponieważ nadrzędnym priorytetem
jest wspieranie wszystkich dostępnych rozwiązań, które przyczyniają się do stabilizacji
polskiego systemu elektroenergetycznego. W związku z tym prowadzone są różnorodne
działania legislacyjne oraz wdrażane instrumenty i programy ukierunkowane na szerokie
-- 3 of 6 --
4
wsparcie wszystkich technologii magazynowania energii. Dzięki temu możliwe jest
rozwijanie zarówno tradycyjnych, jak i nowoczesnych technologii.
Z zadowoleniem przyjmujemy napływające z rynku sygnały dotyczące koncepcji rozwijania
innowacyjnych technologii magazynowania energii, które mogłyby pozwolić ograniczyć
import surowców z krajów spoza UE dzięki wykorzystaniu rodzimych zasobów surowcowych
czy infrastruktury pokopalnianej. Projekty takie zweryfikuje rynek pod kątem ich zasadności
od strony merytorycznej i opłacalności finansowej. Istotne jest, co obserwujemy, że sektor
magazynowania się rozwija, o czym dobitnie świadczy np. rosnący udział magazynów na
rynku mocy. Magazyny energii są w stanie efektywnie konkurować z innymi technologiami.
Przykładowo w aukcji głównej na rynku mocy na rok dostaw 2029 zawarto umowy mocowe
na ponad 2,4 GW obowiązku mocowego w magazynach energii. W poprzednich aukcjach
zakontraktowano ok. 1,9 GW w magazynach elektrochemicznych (ok 0,2 GW na rok dostaw
2027 i ok 1,7 GW na rok dostaw 2028).
5. Ilu pracowników zostanie dotkniętych utratą pracy?
6. Jakie działania osłonowe i inwestycje kompensacyjne planuje rząd?
8. Czy rozważano modernizację Elektrowni Łaziska w celu dostosowania jej do bardziej
ekologicznych standardów?
Zgodnie z informacją przekazaną przez Ministerstwo Aktywów Państwowych w odniesieniu
do powyższych pytań, na podstawie wyjaśnień udzielonych przez spółkę zależną od
TAURON Polska Energia S.A. tj. TAURON Wytwarzanie S.A. (dalej również; Spółka) wynika,
że nie zapadły jeszcze żadne wiążące decyzje dotyczące ewentualnych koniecznych
wyłączeń poszczególnych jednostek wytwórczych TAURON Wytwarzanie S.A., w tym
bloków energetycznych zlokalizowanych w Elektrowni Łaziska.
Technicznie i eksploatacyjnie źródła wytwórcze w Elektrowni Łaziska są gotowe do pracy,
jednak należy zwrócić uwagę na ich znaczne wyeksploatowanie. Rzeczywista liczba
przepracowanych godzin wynosi od ponad 280 tys. do prawie 330 tys., co jest równoważne
z rosnącym ryzykiem operacyjnym oraz koniecznymi wydatkami na modernizację i remonty.
Udział w rynku mocy dla jednostek klasy 200 MW, w większości przypadków może skończyć
się z 2025 r. Bez wprowadzenia odpowiednich mechanizmów wsparcia, ich praca nie będzie
mogła być kontynuowana - spółka prawa handlowego nie może planować długoterminowej
pracy bloków, która byłaby ekonomicznie trwale nieopłacalna. Należy zauważyć, iż
akceptowanie przez Zarząd Spółki sytuacji związanej z prowadzeniem nierentownej
działalności może zostać uznane za działanie na szkodę spółki i podlega odpowiedzialności
prawnej. Odpowiednia uchwała Zarządu TAURON Wytwarzanie S.A. została podjęta już
w 2021 r. Przyczyną takiego stanu rzeczy jest istotna zmiana charakterystyki pracy bloków
węglowych, jaka miała miejsce w ostatnich latach. Kiedyś bloki węglowe pracowały w tzw.
podstawie systemu, dzisiaj pełnią funkcję zabezpieczającą, czyli pracują jedynie
w momentach, gdy w systemie brakuje energii wyprodukowanej z OZE. Powoduje to
systematyczne pogarszanie się ich sytuacji ekonomicznej. W kolejnych latach należy
spodziewać się dalszego wzrostu mocy zainstalowanych w farmach wiatrowych
i fotowoltaicznych, a co za tym idzie wzrostu produkcji z OZE kosztem produkcji z bloków
węglowych. Bez odpowiedniego poziomu generacji i przy niskiej jednostkowej marży, nie ma
możliwości pokrycia kosztów funkcjonowania tych elektrowni.
Dlatego tak ważnym jest zapewnienie odpowiedniego, systemowego wsparcia dla jednostek
konwencjonalnych. Takim mechanizmem są aukcje uzupełniające na rynku mocy wprowadzone
ustawą z dnia 24 stycznia 2025 r. o zmianie ustawy o rynku mocy (Dz. U. 2025 poz. 159)
umożliwiające uczestnictwo jednostek węglowych w rynku mocy w okresie 1.07.2025-
31.12.2028 r. Decyzja o uczestnictwie w aukcji uzupełniającej należy do organów Spółki.
W ogłoszonej 17 grudnia 2024 r. Strategii Grupa TAURON zakomunikowała odejście od
węgla po 2030 r., z wyjątkiem Elektrowni Nowe Jaworzno (blok 910 MW), która posiada
wsparcie z rynku mocy do 2035 r. Po 2030 r. dla obszaru energetyki konwencjonalnej Grupa
Tauron zaplanowała tzw. „ringfencing’’ co oznacza samodzielność finansową.
-- 4 of 6 --
5
Transformacja energetyczna jest koniecznością, a jej kierunek został jednoznacznie
wskazany. Jednakże aby przeprowadzić ją z sukcesem, oprócz osiągnięcia celów
klimatycznych, konieczne są zrozumienie i zaangażowanie ludzi, ceny energii na poziomie
akceptowalnym społecznie, a w przypadku biznesu na poziomie umożliwiającym budowanie
konkurencyjności oferty i przede wszystkim gwarantującym bezpieczeństwo dostaw.
Energetyka konwencjonalna jest niezbędna w okresie transformacji i to ona wspiera proces
transformacji gwarantując bezpieczeństwo dostaw. Jednakże wszelkie rozwiązania
i wprowadzane modele muszą uwzględniać prawa ekonomii. Grupa TAURON działa i będzie
działać zawsze w poszanowaniu środowiska naturalnego, obowiązującego prawa, interesów
pracowników, społeczności lokalnych i klientów, a z uwagi na to, że jest podmiotem
notowanym na Giełdzie Papierów Wartościowych, swoich akcjonariuszy.
Pomimo braku pewności co do daty konieczności wyłączenia jednostek, Spółka rozpoczęła
transparentny dialog z załogą i stroną społeczną. Pracownicy zostali poinformowani
o możliwych przyszłych scenariuszach, ale przede wszystkim zostali zapewnieni, że
w przypadku konieczności wyłączenia jednostek wytwórczych, będą mieli zagwarantowane
miejsca pracy. Gdy zaistnieje taka konieczność, w pierwszej kolejności pracownicy będą
relokowani wewnątrz Spółki. W przypadku braku takiej możliwości, Spółka będzie
proponować pracę wewnątrz Grupy TAURON, która potrzebuje wykwalifikowanych
pracowników w związku z rozwojem obszarów dystrybucji, ciepła, OZE czy obsługi klienta.
Spółka podkreśla, że Grupa TAURON realizuje też szereg analiz techniczno-ekonomicznych
mających na celu poszukiwanie najlepszych rozwiązań umożliwiających uruchomienie
nowych projektów biznesowych z wykorzystaniem potencjału oraz terenów Grupy
TAURON, także tych zlokalizowanych w Łaziskach Górnych, pozwalających na osiąganie
korzystnych wyników ekonomicznych. Trwają zaawansowane analizy możliwości
komercjalizacji Elektrowni Łaziska poprzez stworzenie nowych inwestycji na tym terenie.
W grę wchodzą inwestycje z zakresu budowy magazynów energii wraz z instalacją
fotowoltaiczną oraz budowy jednostek szczytowych gazowych - przygotowanych także do
spalania wodoru. Spółka analizuje także możliwość przygotowania istniejących jednostek
węglowych do współspalania biomasy. Realizacja planowanych na terenach Elektrowni
Łaziska inwestycji pozwoli na kontynuację działalności gospodarczej, co skutkować będzie
odprowadzaniem podatków do gminy Łaziska Górne.
7. Dlaczego rząd zamierza zamknąć Kopalnię Bolesław Śmiały, posiadającą zasoby węgla na
kolejne 160 lat eksploatacji?
Zgodnie z informacjami przekazanymi przez Ministerstwo Aktywów Państwowych w dniu
28 maja 2021 r. strona społeczna i rządowa zawarły Umowę Społeczną dotyczącą
transformacji sektora górnictwa węgla kamiennego oraz wybranych procesów transformacji
województwa śląskiego. Umowa ta doprecyzowywała ogólne zasady stopniowego
zamykania i likwidacji sektora wydobycia, w tym harmonogram zakończenia eksploatacji
węgla kamiennego w poszczególnych jednostkach produkcyjnych do 2049 r. oraz
szczególnie ważne dla strony społecznej kwestie zatrudnienia i osłon socjalnych dla
górników. KWK Bolesław Śmiały, zgodnie z Umową Społeczną, powinna zakończyć
eksploatację węgla w 2028 r.
Wydłużenie czasu pracy tej kopalni wiązałoby się z koniecznością wykonania nowych
inwestycji. Należy zaznaczyć, że w oparciu o zapisy Umowy Społecznej, Spółka może
realizować inwestycje wyłącznie odtworzeniowe. Dlatego też obecny zakres inwestycji jest
zoptymalizowany i ograniczony tylko i wyłącznie do inwestycji odtworzeniowych,
wynikających z dekapitalizacji posiadanych maszyn i urządzeń, zabezpieczenia produkcji na
wymaganym poziomie oraz konieczności zabezpieczenia ruchu zakładu górniczego zgodnie
z Prawem geologicznym.
Aktualna sytuacja na rynku węgla w wyniku transformacji energetycznej pokazuje trwały
spadek zapotrzebowania na węgiel energetyczny. W opinii PGG S.A. obecny popyt
-- 5 of 6 --
6
odpowiada zakładanym potrzebom w 2031 r. co powoduje, że rozbudowa bazy zasobowej
jest niezasadna ekonomicznie.
PGG S.A. nie planuje zwolnień pracowników. Natomiast w kolejnych latach, zgodnie
z postanowieniami Umowy Społecznej dotyczącej transformacji sektora górnictwa węgla
kamiennego oraz wybranych procesów transformacji województwa śląskiego,
systematycznie będzie obniżać się poziom zatrudnienia. Redukcja zatrudnienia będzie się
odbywać poprzez naturalne odejścia (korzystając z nabytych uprawnień emerytalnych),
alokacje do innych zakładów oraz z wykorzystanie osłon socjalnych.
Instrumenty osłon socjalnych dla pracowników przedsiębiorstw górniczych objętych
systemem wsparcia będą określone w znowelizowanej ustawie o funkcjonowaniu górnictwa
węgla kamiennego, której projekt został opublikowany na stronie Rządowego Centrum
Legislacji (w Wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów pod nr UD167). W części dotyczącej
świadczeń dla pracowników likwidowanych zakładów górniczych projekt przewiduje
udzielanie, w zależności od rodzaju wykonywanej pracy, urlopów górniczych, urlopów dla
pracowników zakładów przeróbki mechanicznej węgla i jednorazowych odpraw pieniężnych.
Świadczenia na rzecz pracowników będą wypłacane przez poszczególne przedsiębiorstwa
górnicze objęte Nowym Systemem Wsparcia z dotacji budżetowej przyznawanej na ten cel.
Niezależnie od powyższego PGG S.A. podejmuje różne działania, które mogą przyczynić się
do tego, że proces restrukturyzacji zatrudnienia odbędzie się sprawnie i bez większych
problemów. Inicjuje się współpracę z przedstawicielami gmin, w których mieszkają
pracownicy w zakresie możliwości skorzystania przez nich z różnych programów
dokształcających, przekwalifikujących, itp. oraz również z instytucjami rynku pracy, pod
kątem możliwości realizacji różnych programów osłonowych, dzięki którym osoby
korzystające z instrumentów osłonowych będą bardziej konkurencyjne na rynku pracy.
9. Jaki jest wskaźnik zwrotu energetycznego z inwestycji EROI (Energy Return on Investment) dla
energetyki: wiatrowej, fotowoltaiki, biogazowni, gazowej, węglowej
Wskaźnik zwrotu energetycznego z inwestycji (EROEI) jest miarą stosunku energii uzyskanej
z danego źródła do energii zainwestowanej w jego pozyskanie. Chociaż dostarcza informacji
o efektywności energetycznej, nie uwzględnia aspektów ekonomicznych, takich jak koszty
finansowe czy zmienność cen paliw. MKiŚ w swoich analizach nie korzysta z powyższego
wskaźnika, lecz skupia się na całościowych kosztach wytwarzania energii, uwzględniając
nakłady inwestycyjne, operacyjne, ceny paliw oraz profil pracy poszczególnych technologii.
Takie podejście pozwala na pełniejszą ocenę opłacalności i użyteczności poszczególnych
źródeł energii w systemie elektroenergetycznym.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Miłosz Motyka
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
1. Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM
-- 6 of 6 --
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DEL-WRE.050.4.2025.MM
3650028.14558138.11805584
Warszawa, 19-03-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej przekazuję odpowiedź na interpelację Posła Jarosława Sachajko w sprawie
zamknięcia Elektrowni Łaziska oraz związanej z nią Kopalni Węgla Kamiennego Bolesław
Śmiały, a w związku z tym stabilności polskiego systemu energetycznego, K10INT8043.
1. Jakie działania podejmuje ministerstwo w celu zapewnienia ciągłości dostaw energii
elektrycznej po wyłączeniu Elektrowni Łaziska?
2. Jakie są przewidywane konsekwencje dla krajowego bilansu energetycznego w sytuacjach
szczytowego zapotrzebowania na energię?
Aby zapewnić bezpieczeństwo dostaw energii elektrycznej do odbiorców końcowych poprzez
zapewnienie wystarczalności zasobów wytwórczych, wprowadzono mechanizm rynku mocy.
Wprowadzenie tego mechanizmu było znaczącą zmianą rzeczywistości gospodarczej dla
sektora energetycznego. Obok rynku energii elektrycznej, na którym towarem podlegającym
obrotowi jest energia elektryczna, pojawił się drugi towar – moc. Rynek mocy pozwolił na
wynagradzanie uczestników rynku za ich gotowość do dostarczania mocy. Dzięki
wprowadzeniu rynku mocy, uczestnicy rynku energii uzyskali dodatkowe przychody, które
pozwoliły na przeprowadzenie inwestycji m.in. w nowe moce wytwórcze, modernizację
istniejących mocy wytwórczych (obejmującą np. dostosowanie do bardziej rygorystycznych
norm środowiskowych) czy inwestycje w magazyny energii. Od czasu uruchomienia rynku
mocy, sytuacja dotycząca wystarczalności zasobów wytwórczych uległa istotnej poprawie.
W styczniu 2025 r.1 mechanizm rynku mocy został zmodyfikowany i wprowadzono aukcje
uzupełniające. Ich celem jest umożliwienie, w ograniczonym czasie i po wypełnieniu
określonych wymagań, konkurowania jednostek węglowych z jednostkami nisko- lub
zeroemisyjnymi dostawcami rynku mocy w celu uzyskania kontraktu mocowego.
W celu dalszego utrzymania bezpieczeństwa dostaw zasadne będzie kontynuowanie rynku
mocy po 2030 r., który rynkowo wspiera zapewnienie wystarczalności zasobów
wytwórczych Polski. W tym celu w Ministerstwie Klimatu i Środowiska rozpoczęto pracę nad
przygotowaniem rozwiązań, które mogłyby być stosowane po 2030 r.
Niezależnie od potencjalnego wyłączenia bloków Elektrowni Łaziska, bezpieczeństwo
dostaw energii elektrycznej w Polsce będzie zapewnione przez dostawców mocy, którzy
zapewniają wystarczalność zasobów wytwórczych w Polsce poprzez rynek mocy. W sytuacji
gdy w godzinach szczytowego zapotrzebowania zostanie ogłoszony okres przywołania na
rynku mocy wtedy dostawy energii elektrycznej w godzinach szczytowego zapotrzebowania
będą wspierane przez dostawców mocy, którzy będą mieć obowiązki mocowe. W przypadku
normalnej pracy systemu elektroenergetycznego dostawy energii elektrycznej – również w
okresie szczytowego zapotrzebowania – realizowane są przez wszystkich uczestników
rynku energii, w tym poprzez wytwórców energii elektrycznej, magazyny energii, odpowiedź
odbioru czy zmniejszanie zapotrzebowania przez samych odbiorców końcowych.
1 Ustawa z dnia 24 stycznia 2025 r. o zmianie ustawy o rynku mocy (Dz.U. poz. 159).
-- 1 of 6 --
2
3. Jakie środki planuje rząd w celu zabezpieczenia systemu elektroenergetycznego przed
przerwami w dostawach energii z OZE?
Zmienność produkcji energii elektrycznej związana z warunkami atmosferycznymi jest dobrze
znaną cechą jednostek wytwórczych OZE. Dla zapewnienia bezpieczeństwa dostaw w krótkim
terminie wykorzystywany jest rynek bilansujący energii elektrycznej. Dzięki niemu
prognozowane wytwarzanie energii elektrycznej jest dostosowywane do prognozowanego
zapotrzebowania na energię elektryczną odbiorców końcowych, a system pozostaje w
równowadze. W długim terminie, narzędziem wspierającym jest rynek mocy opisany powyżej.
Dodatkowo Minister Klimatu i Środowiska bierze udział w projektowaniu wsparcia na rozwój
magazynowania energii w ramach wykorzystania funduszy Unii Europejskiej. W procesie
rewizji Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności, dodano Rozdział REPowerEU,
w którym jako jeden z kamieni milowych umieszczono modernizację elektrowni szczytowo-
pompowej Porąbka Żar, z przeznaczeniem na ten cel 35 mln EUR z części pożyczkowej
środków z KPO, w ramach pomocy bezzwrotnej 200 mln EUR ma zostać przeznaczone na
budowę wielkoskalowego (o pojemności 0,9GWh) bateryjnego magazynu energii w Żarnowcu.
W ramach Funduszu Modernizacyjnego (FM) realizowane są inicjatywy wspierające
stabilność krajowego systemu elektroenergetycznego. Uruchomiono program priorytetowy
„Wsparcie wykorzystania magazynów oraz innych urządzeń na cele stabilizacji sieci”,
przeznaczony dla Operatorów Sieci Dystrybucyjnych. Program ten umożliwia OSD
instalowanie magazynów energii jako integralnej części sieci elektroenergetycznej, a jego
budżet wynosi 1 mld zł na lata 2021-2026. Dodatkowo, w ramach FM przygotowywany jest
program „Magazyny energii elektrycznej i związana z nimi infrastruktura dla poprawy
stabilności polskiej sieci elektroenergetycznej”, skierowany do przedsiębiorców, który
dysponować będzie budżetem wynoszącym 4 mld zł.
4. Które z dostępnych technologii magazynowania energii możemy uznać za wystarczające do
stabilizacji systemu? Uprzejmie proszę o ich wypisanie opisując ich możliwości
magazynowania, koszty budowy i utrzymania oraz jaki procent zapotrzebowania Polski dane
źródło może zapewnić.
W dynamicznie rozwijającym się systemie energetycznym wykorzystującym w coraz
większym stopniu odnawialne źródła energii magazyny energii są jednym z nielicznych
elementów zapewniającym stabilizacje i elastyczność systemu, a przede wszystkim
bezpieczeństwo dostaw energii. Dzięki nim możliwy jest odbiór energii odnawialnej w
okresach nadprodukcji i tym samym maksymalizacja produkcji z OZE przez zapobieganie
czasowym zaniżeniom wykorzystania mocy. Z tego względu Minister Klimatu i Środowiska
traktuje magazyny energii jako obszar priorytetowy, wspierając ich rozwój w każdym rodzaju
technologii oraz potrzebnej wielkości i instalowanie magazynów wszędzie tam, gdzie ma to
uzasadnienie.
W MKiŚ przygotowano ramy prawne określające zasady funkcjonowania magazynów
energii na rynku i poprawiające opłacalność inwestycji. Usunięto też szereg barier
związanych z budową i modernizacją elektrowni szczytowo- pompowych.
Zgodnie z przygotowywanym scenariuszem WAM do projektu aktualizacji Krajowego Planu
na rzecz energii i klimatu w perspektywie do 2030 r. prognozowany jest wzrost mocy
zainstalowanej w bateryjnych magazynach en. (wielkoskalowych i prosumenckich) do niemal
2 GW, a w perspektywie do 2040 r. – do ok. 8,7 GW.
W zakresie magazynowania rozwijane będą technologie bateryjnych magazynów energii i
zwiększany będzie udział innych technologii magazynowania, w tym wykorzystujących
wodór i inne gazy zdekarbonizowane. Ponadto, elektryfikacja ciepłownictwa (z
wykorzystaniem OZE) wiązać się będzie z rozwojem magazynów ciepła.
-- 2 of 6 --
3
Poniżej zaprezentowano wyniki prognostyczne ze scenariusza WAM do projektu aKPEiK w
zakresie mocy osiągalnej i produkcji z magazynów en. elektrycznej, jak również
prognozowane nakłady inwestycyjne na magazyny en. elektrycznej i elektrolizery (łącznie).
Tabela 1 Moc osiągalna netto źródeł wytwarzania energii elektrycznej wg technologii
2030 2035 2040
EL_Szczytowo-pompowe 2 510 2 510 4 235
Magazyny energii 1 975 3 690 8 706
Razem (wszystkie jednostki) 96 131 111 201 135 724
Tabela 2 Produkcja energii elektrycznej brutto [TWh] – scenariusz WAM
2030 2035 2040
Z wody przepompowanej 3,9 3,9 6,6
Magazyny (baterie) 3,1 5,7 13,5
Razem (wszystkie jednostki) 192,6 228,3 307, 9
Tabela 3 Pojemność magazynów [MWh] - przy założeniu 4h czasu pracy
2020 2025 2030 2035 2040
Magazyny (baterie) 0,0 200 7900 14 762 34 823
Tabela 4 Moce osiągalne cieplne [MWt]
2030 2035 2040
Magazyny ciepła 3 115 3 965 4 715
Tabela 5 Prognozowane nakłady inwestycyjne w sektorze wytwórczym w latach 2021-2040 [mld PLN’2020]
2021-2025 2026-2030 2031-2035 2036-2040 2021-2040
Magazyny en. 0,3 14,6 6,6 25,7 47,2
Elektrolizery 0,0 1,4 10,1 14,1 25,6
Magazyny ciepła 0,2 0,4 0,3 0,2 1,1
Obecnie trwają prace nad aktualizacją prognoz do projektu aKPEiK. W II kw. MKiŚ będzie
dysponować zaktualizowanymi danymi.
W Polsce jest obecnie zainstalowane ponad 2 GW mocy w magazynach energii, w tym
większość, 1,8 GW w elektrowniach szczytowo pompowych. W magazynach bateryjnych na
koniec 2023 r. było zainstalowane 276 MW, z czego 40% stanowiły przydomowe magazyny
energii działające u około 11 tysięcy odbiorców.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska aktywnie wspiera rozwój magazynowania energii
elektrycznej, nie różnicując technologii magazynowania, ponieważ nadrzędnym priorytetem
jest wspieranie wszystkich dostępnych rozwiązań, które przyczyniają się do stabilizacji
polskiego systemu elektroenergetycznego. W związku z tym prowadzone są różnorodne
działania legislacyjne oraz wdrażane instrumenty i programy ukierunkowane na szerokie
-- 3 of 6 --
4
wsparcie wszystkich technologii magazynowania energii. Dzięki temu możliwe jest
rozwijanie zarówno tradycyjnych, jak i nowoczesnych technologii.
Z zadowoleniem przyjmujemy napływające z rynku sygnały dotyczące koncepcji rozwijania
innowacyjnych technologii magazynowania energii, które mogłyby pozwolić ograniczyć
import surowców z krajów spoza UE dzięki wykorzystaniu rodzimych zasobów surowcowych
czy infrastruktury pokopalnianej. Projekty takie zweryfikuje rynek pod kątem ich zasadności
od strony merytorycznej i opłacalności finansowej. Istotne jest, co obserwujemy, że sektor
magazynowania się rozwija, o czym dobitnie świadczy np. rosnący udział magazynów na
rynku mocy. Magazyny energii są w stanie efektywnie konkurować z innymi technologiami.
Przykładowo w aukcji głównej na rynku mocy na rok dostaw 2029 zawarto umowy mocowe
na ponad 2,4 GW obowiązku mocowego w magazynach energii. W poprzednich aukcjach
zakontraktowano ok. 1,9 GW w magazynach elektrochemicznych (ok 0,2 GW na rok dostaw
2027 i ok 1,7 GW na rok dostaw 2028).
5. Ilu pracowników zostanie dotkniętych utratą pracy?
6. Jakie działania osłonowe i inwestycje kompensacyjne planuje rząd?
8. Czy rozważano modernizację Elektrowni Łaziska w celu dostosowania jej do bardziej
ekologicznych standardów?
Zgodnie z informacją przekazaną przez Ministerstwo Aktywów Państwowych w odniesieniu
do powyższych pytań, na podstawie wyjaśnień udzielonych przez spółkę zależną od
TAURON Polska Energia S.A. tj. TAURON Wytwarzanie S.A. (dalej również; Spółka) wynika,
że nie zapadły jeszcze żadne wiążące decyzje dotyczące ewentualnych koniecznych
wyłączeń poszczególnych jednostek wytwórczych TAURON Wytwarzanie S.A., w tym
bloków energetycznych zlokalizowanych w Elektrowni Łaziska.
Technicznie i eksploatacyjnie źródła wytwórcze w Elektrowni Łaziska są gotowe do pracy,
jednak należy zwrócić uwagę na ich znaczne wyeksploatowanie. Rzeczywista liczba
przepracowanych godzin wynosi od ponad 280 tys. do prawie 330 tys., co jest równoważne
z rosnącym ryzykiem operacyjnym oraz koniecznymi wydatkami na modernizację i remonty.
Udział w rynku mocy dla jednostek klasy 200 MW, w większości przypadków może skończyć
się z 2025 r. Bez wprowadzenia odpowiednich mechanizmów wsparcia, ich praca nie będzie
mogła być kontynuowana - spółka prawa handlowego nie może planować długoterminowej
pracy bloków, która byłaby ekonomicznie trwale nieopłacalna. Należy zauważyć, iż
akceptowanie przez Zarząd Spółki sytuacji związanej z prowadzeniem nierentownej
działalności może zostać uznane za działanie na szkodę spółki i podlega odpowiedzialności
prawnej. Odpowiednia uchwała Zarządu TAURON Wytwarzanie S.A. została podjęta już
w 2021 r. Przyczyną takiego stanu rzeczy jest istotna zmiana charakterystyki pracy bloków
węglowych, jaka miała miejsce w ostatnich latach. Kiedyś bloki węglowe pracowały w tzw.
podstawie systemu, dzisiaj pełnią funkcję zabezpieczającą, czyli pracują jedynie
w momentach, gdy w systemie brakuje energii wyprodukowanej z OZE. Powoduje to
systematyczne pogarszanie się ich sytuacji ekonomicznej. W kolejnych latach należy
spodziewać się dalszego wzrostu mocy zainstalowanych w farmach wiatrowych
i fotowoltaicznych, a co za tym idzie wzrostu produkcji z OZE kosztem produkcji z bloków
węglowych. Bez odpowiedniego poziomu generacji i przy niskiej jednostkowej marży, nie ma
możliwości pokrycia kosztów funkcjonowania tych elektrowni.
Dlatego tak ważnym jest zapewnienie odpowiedniego, systemowego wsparcia dla jednostek
konwencjonalnych. Takim mechanizmem są aukcje uzupełniające na rynku mocy wprowadzone
ustawą z dnia 24 stycznia 2025 r. o zmianie ustawy o rynku mocy (Dz. U. 2025 poz. 159)
umożliwiające uczestnictwo jednostek węglowych w rynku mocy w okresie 1.07.2025-
31.12.2028 r. Decyzja o uczestnictwie w aukcji uzupełniającej należy do organów Spółki.
W ogłoszonej 17 grudnia 2024 r. Strategii Grupa TAURON zakomunikowała odejście od
węgla po 2030 r., z wyjątkiem Elektrowni Nowe Jaworzno (blok 910 MW), która posiada
wsparcie z rynku mocy do 2035 r. Po 2030 r. dla obszaru energetyki konwencjonalnej Grupa
Tauron zaplanowała tzw. „ringfencing’’ co oznacza samodzielność finansową.
-- 4 of 6 --
5
Transformacja energetyczna jest koniecznością, a jej kierunek został jednoznacznie
wskazany. Jednakże aby przeprowadzić ją z sukcesem, oprócz osiągnięcia celów
klimatycznych, konieczne są zrozumienie i zaangażowanie ludzi, ceny energii na poziomie
akceptowalnym społecznie, a w przypadku biznesu na poziomie umożliwiającym budowanie
konkurencyjności oferty i przede wszystkim gwarantującym bezpieczeństwo dostaw.
Energetyka konwencjonalna jest niezbędna w okresie transformacji i to ona wspiera proces
transformacji gwarantując bezpieczeństwo dostaw. Jednakże wszelkie rozwiązania
i wprowadzane modele muszą uwzględniać prawa ekonomii. Grupa TAURON działa i będzie
działać zawsze w poszanowaniu środowiska naturalnego, obowiązującego prawa, interesów
pracowników, społeczności lokalnych i klientów, a z uwagi na to, że jest podmiotem
notowanym na Giełdzie Papierów Wartościowych, swoich akcjonariuszy.
Pomimo braku pewności co do daty konieczności wyłączenia jednostek, Spółka rozpoczęła
transparentny dialog z załogą i stroną społeczną. Pracownicy zostali poinformowani
o możliwych przyszłych scenariuszach, ale przede wszystkim zostali zapewnieni, że
w przypadku konieczności wyłączenia jednostek wytwórczych, będą mieli zagwarantowane
miejsca pracy. Gdy zaistnieje taka konieczność, w pierwszej kolejności pracownicy będą
relokowani wewnątrz Spółki. W przypadku braku takiej możliwości, Spółka będzie
proponować pracę wewnątrz Grupy TAURON, która potrzebuje wykwalifikowanych
pracowników w związku z rozwojem obszarów dystrybucji, ciepła, OZE czy obsługi klienta.
Spółka podkreśla, że Grupa TAURON realizuje też szereg analiz techniczno-ekonomicznych
mających na celu poszukiwanie najlepszych rozwiązań umożliwiających uruchomienie
nowych projektów biznesowych z wykorzystaniem potencjału oraz terenów Grupy
TAURON, także tych zlokalizowanych w Łaziskach Górnych, pozwalających na osiąganie
korzystnych wyników ekonomicznych. Trwają zaawansowane analizy możliwości
komercjalizacji Elektrowni Łaziska poprzez stworzenie nowych inwestycji na tym terenie.
W grę wchodzą inwestycje z zakresu budowy magazynów energii wraz z instalacją
fotowoltaiczną oraz budowy jednostek szczytowych gazowych - przygotowanych także do
spalania wodoru. Spółka analizuje także możliwość przygotowania istniejących jednostek
węglowych do współspalania biomasy. Realizacja planowanych na terenach Elektrowni
Łaziska inwestycji pozwoli na kontynuację działalności gospodarczej, co skutkować będzie
odprowadzaniem podatków do gminy Łaziska Górne.
7. Dlaczego rząd zamierza zamknąć Kopalnię Bolesław Śmiały, posiadającą zasoby węgla na
kolejne 160 lat eksploatacji?
Zgodnie z informacjami przekazanymi przez Ministerstwo Aktywów Państwowych w dniu
28 maja 2021 r. strona społeczna i rządowa zawarły Umowę Społeczną dotyczącą
transformacji sektora górnictwa węgla kamiennego oraz wybranych procesów transformacji
województwa śląskiego. Umowa ta doprecyzowywała ogólne zasady stopniowego
zamykania i likwidacji sektora wydobycia, w tym harmonogram zakończenia eksploatacji
węgla kamiennego w poszczególnych jednostkach produkcyjnych do 2049 r. oraz
szczególnie ważne dla strony społecznej kwestie zatrudnienia i osłon socjalnych dla
górników. KWK Bolesław Śmiały, zgodnie z Umową Społeczną, powinna zakończyć
eksploatację węgla w 2028 r.
Wydłużenie czasu pracy tej kopalni wiązałoby się z koniecznością wykonania nowych
inwestycji. Należy zaznaczyć, że w oparciu o zapisy Umowy Społecznej, Spółka może
realizować inwestycje wyłącznie odtworzeniowe. Dlatego też obecny zakres inwestycji jest
zoptymalizowany i ograniczony tylko i wyłącznie do inwestycji odtworzeniowych,
wynikających z dekapitalizacji posiadanych maszyn i urządzeń, zabezpieczenia produkcji na
wymaganym poziomie oraz konieczności zabezpieczenia ruchu zakładu górniczego zgodnie
z Prawem geologicznym.
Aktualna sytuacja na rynku węgla w wyniku transformacji energetycznej pokazuje trwały
spadek zapotrzebowania na węgiel energetyczny. W opinii PGG S.A. obecny popyt
-- 5 of 6 --
6
odpowiada zakładanym potrzebom w 2031 r. co powoduje, że rozbudowa bazy zasobowej
jest niezasadna ekonomicznie.
PGG S.A. nie planuje zwolnień pracowników. Natomiast w kolejnych latach, zgodnie
z postanowieniami Umowy Społecznej dotyczącej transformacji sektora górnictwa węgla
kamiennego oraz wybranych procesów transformacji województwa śląskiego,
systematycznie będzie obniżać się poziom zatrudnienia. Redukcja zatrudnienia będzie się
odbywać poprzez naturalne odejścia (korzystając z nabytych uprawnień emerytalnych),
alokacje do innych zakładów oraz z wykorzystanie osłon socjalnych.
Instrumenty osłon socjalnych dla pracowników przedsiębiorstw górniczych objętych
systemem wsparcia będą określone w znowelizowanej ustawie o funkcjonowaniu górnictwa
węgla kamiennego, której projekt został opublikowany na stronie Rządowego Centrum
Legislacji (w Wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów pod nr UD167). W części dotyczącej
świadczeń dla pracowników likwidowanych zakładów górniczych projekt przewiduje
udzielanie, w zależności od rodzaju wykonywanej pracy, urlopów górniczych, urlopów dla
pracowników zakładów przeróbki mechanicznej węgla i jednorazowych odpraw pieniężnych.
Świadczenia na rzecz pracowników będą wypłacane przez poszczególne przedsiębiorstwa
górnicze objęte Nowym Systemem Wsparcia z dotacji budżetowej przyznawanej na ten cel.
Niezależnie od powyższego PGG S.A. podejmuje różne działania, które mogą przyczynić się
do tego, że proces restrukturyzacji zatrudnienia odbędzie się sprawnie i bez większych
problemów. Inicjuje się współpracę z przedstawicielami gmin, w których mieszkają
pracownicy w zakresie możliwości skorzystania przez nich z różnych programów
dokształcających, przekwalifikujących, itp. oraz również z instytucjami rynku pracy, pod
kątem możliwości realizacji różnych programów osłonowych, dzięki którym osoby
korzystające z instrumentów osłonowych będą bardziej konkurencyjne na rynku pracy.
9. Jaki jest wskaźnik zwrotu energetycznego z inwestycji EROI (Energy Return on Investment) dla
energetyki: wiatrowej, fotowoltaiki, biogazowni, gazowej, węglowej
Wskaźnik zwrotu energetycznego z inwestycji (EROEI) jest miarą stosunku energii uzyskanej
z danego źródła do energii zainwestowanej w jego pozyskanie. Chociaż dostarcza informacji
o efektywności energetycznej, nie uwzględnia aspektów ekonomicznych, takich jak koszty
finansowe czy zmienność cen paliw. MKiŚ w swoich analizach nie korzysta z powyższego
wskaźnika, lecz skupia się na całościowych kosztach wytwarzania energii, uwzględniając
nakłady inwestycyjne, operacyjne, ceny paliw oraz profil pracy poszczególnych technologii.
Takie podejście pozwala na pełniejszą ocenę opłacalności i użyteczności poszczególnych
źródeł energii w systemie elektroenergetycznym.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Miłosz Motyka
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
1. Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM
-- 6 of 6 --