Interpelacja w sprawie importu cukru z Ukrainy
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 801
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie importu cukru z Ukrainy
Zgłaszający: Krzysztof Mulawa, Karina Anna Bosak, Michał Wawer, Witold Tumanowicz
Data wpływu: 11-01-2024
Warszawa, dnia 8 stycznia 2024 r.
Eksport cukru do Unii Europejskiej wzrósł kilkanaście razy do 400 tys. ton w 2022 roku. Na początku 2023 roku import nadal zwiększał się, ukraińscy producenci szacują, że w kampanii 2023/24 mogą dojść do 650 tys. ton, a w następnej do miliona ton, bo ukraińscy rolnicy zwiększyli uprawy buraków cukrowych, gdy zmalała opłacalność zbóż i nasion oleistych.
W grudniu Krajowy Związek Plantatorów Buraka Cukrowego ocenił, że bezcłowy i nieograniczony import cukru z Ukrainy wpływa destrukcyjnie na sytuację rynkową w Polsce i jest poważnym zagrożeniem dla trwałości uprawy buraków cukrowych w naszym kraju. Związek zawnioskował o embargo, podobne do tego, jakie na przywóz cukru z Ukrainy wprowadziły Węgry i Słowacja. Ponadto związek zaapelował o działania, które doprowadzą do rezygnacji przez Unię Europejską z przepisów zezwalających na nieograniczony dostęp do unijnego rynku dla cukru z Ukrainy i przywrócenia pierwotnych przepisów o rocznym kontyngencie importowym dla cukru ukraińskiego w ilości 20 070 ton.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na poniższe pytania.
O ile wzrósł import cukru z Ukrainy do Polski po wejściu w życie rozporządzenia liberalizującego handel między Ukrainą a Unią Europejską? Proszę o podanie informacji za każdy sezon od 2022 r.
Czy rząd prowadzi rozmowy z Komisją Europejską ws. masowego importu cukru z Ukrainy?
Czy rząd będzie zabiegał o przywrócenie kontyngentu importowego dla ukraińskiego cukru na poziomie Unii Europejskiej?
Czy rząd rozważa wprowadzenie embarga na cukier podobnego do zastosowanego przez Węgry i Słowację?
Jakie jest stanowisko polskiego rządu i resortu rolnictwa ws. finalizowanego właśnie projektu nowego rozporządzenia o wolnym handlu z Ukrainą do 2025 r.? Czy znajdą się w nim klauzule ochronne dla polskich rolników lub inne wyłączenia chroniące europejski rynek rolny przed masowym eksportem artykułów rolno-spożywczych z Ukrainy?
Krzysztof Mulawa
Poseł na Sejm RP
Minister Czesław Siekierski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 3 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (11)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5843 znakówul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Czesław Siekierski
Warszawa, 26 stycznia 2024 r.
Znak sprawy: DWM.ww.058.2.2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 801 w sprawie importu cukru z Ukrainy
Szanowny Panie Marszałku,
przesyłam poniżej odpowiedzi na pytania poselskie zgłoszone w ramach interpelacji
poselskiej nr 801:
1. O ile wzrósł import cukru z Ukrainy do Polski po wejściu w życie rozporządzenia
liberalizującego handel między Ukrainą a Unią Europejską? Proszę o podanie
informacji za każdy sezon od 2022 r.
Na mocy Układu o Stowarzyszeniu UE-Ukraina, który wszedł w życie 1 września 2017
roku, ustanowiono bezcłowy kontyngent taryfowy na cukier importowany z Ukrainy
do UE w ilości 20 070 ton/rok. Po wybuchu wojny na Ukrainie UE zawiesiła od 4
czerwca 2022 r. cła i zniosła kontyngenty taryfowe na ukraińskie towary, w tym na
cukier.
W sezonie 2022/23 (tj. w okresie od 01.10.2022 do 30.09.2023 r.) z Ukrainy do Polski
przywieziono 47,2 tys. ton cukru, podczas gdy w sezonie 2021/22 przywieziono
13,6 tys. ton. W tym okresie produkcja cukru w Polsce wyniosła 2,0 mln ton, a
konsumpcja wynosi ok. 1,7 mln ton rocznie. Natomiast w ciągu pierwszych 2,5 miesiąca
sezonu 2023/24 (1.10.2023-13.12.2023) z Ukrainy do Polski przywieziono 6,8 tys. ton
cukru, co stanowiło spadek o 64% w stosunku do przywozu w tym samym okresie
ubiegłego sezonu. Wg szacunków produkcja cukru w Polsce w sezonie 2023/24
wyniesie 2,4 mln ton.
-- 1 of 3 --
2. Czy rząd prowadzi rozmowy z Komisją Europejską ws. masowego importu cukru z
Ukrainy?
15 stycznia 2024 r. odbyłem pierwsze spotkanie z komisarzem UE ds. handlu Valdisem
Dombrovskisem w sprawie handlu z Ukrainą towarami rolnymi. Rozmowy dotyczyły
trudnej sytuacji na polskim rynku rolnym spowodowanej m.in. nadmiernym napływem
towarów, w tym cukru, z Ukrainy i możliwych działań zaradczych. Kolejną rozmowę
z komisarzem Dombrovskisem odbyłem 22 stycznia 2024 r w Brukseli.
Moje stanowisko w tej sprawie prezentowałem również na spotkaniach z prezydium
COPA-COGECA, z ministrami rolnictwa Republiki Czeskiej, Niemiec, Litwy, Austrii,
Belgii, Francji, Słowacji i Węgier, a także w pisemnej nocie Polski zgłoszonej i omawianej
na posiedzeniu Rady UE ds. Rolnictwa i Rybołówstwa 23 stycznia 2024 r.
3. Czy rząd będzie zabiegał o przywrócenie kontyngentu importowego dla
ukraińskiego cukru na poziomie Unii Europejskiej?
Będziemy zabiegać o wyłączenie cukru z rozporządzenia dotyczącego przyznania
Ukrainie autonomicznych środków handlowych (ATM), czyli o przywrócenie
kontyngentów taryfowych wynikających z pogłębionej i kompleksowej umowy
handlowej (DCFTA) zawartej między UE a Ukrainą. W przypadku braku powodzenia
tych starań będziemy zabiegać o wzmocnienie zapisów dotyczących klauzuli ochronnej
i zastosowanie ich w odniesieniu do cukru od wejścia w życie rozporządzenia.
4. Czy rząd rozważa wprowadzenie embarga na cukier podobnego do zastosowanego
przez Węgry i Słowację?
Polska chce wspólnie z Ukrainą przy wsparciu KE wypracować instrumenty, które
pozwolą zabezpieczyć krajowy sektor rolno-spożywczy przed nadmiernym importem
z Ukrainy. 25 stycznia br. odbyły się pierwsze dwustronne rozmowy z Ukrainą na
szczeblu ekspertów. Podczas dalszych rozmów MRiRW będzie dążyło do wypracowania
systemu zapewniającego skuteczną kontrolę i ograniczenie importu z Ukrainy. Ustalony
będzie też zakres towarowy dotyczący ograniczeń i kontroli.
Polskie propozycje były omawiane podczas mojego spotkania z ministrem rolnictwa
Ukrainy Mykołą Solskim na targach Zielony Tydzień w Berlinie 19 stycznia 2024 r.
W trakcie rozmowy zapowiedziałem, że ewentualny mechanizm powinien obejmować
towary wrażliwe dla strony polskiej, m.in. cukier. Zgodnie z zamysłem strony polskiej
zespół w pierwszej kolejności zająłby się towarami, których nadmierny przywóz miał
-- 2 of 3 --
i może mieć destabilizujący wpływ na rynek polski. Do takich towarów należy
niewątpliwie cukier.
Wprowadzenie jednostronnego zakazu importu cukru z Ukrainy bez zgody Komisji
Europejskiej (na wzór wprowadzonego we wrześniu 2023 r. zakazu importu pszenicy,
kukurydzy, rzepaku, słonecznika i niektórych innych artykułów sektora zbóż i oleistych)
byłoby niezgodne z unijnymi traktatami, Układem o stowarzyszeniu UE-Ukraina, a także
z zasadami Światowej Organizacji Handlu (WTO). W związku z tym jednostronny zakaz
mógłby zostać zaskarżony zarówno przez instytucje UE, Ukrainę, jak i przez
indywidualne podmioty. Poza tym wprowadzenie zakazu importu cukru może również
wywołać działania retaliacyjne (formalne lub nieformalne) ze strony Ukrainy w postaci
objęcia importu z Polski restrykcjami. Retaliacje mogą dotyczyć nie tylko cukru, ale
również innych towarów, które są istotne dla naszego eksportu na Ukrainę (np.
produkty mleczarskie).
5. Jakie jest stanowisko polskiego rządu i resortu rolnictwa ws. finalizowanego
właśnie projektu nowego rozporządzenia o wolnym handlu z Ukrainą do 2025 r.?
Czy znajdą się w nim klauzule ochronne dla polskich rolników lub inne wyłączenia
chroniące europejski rynek rolny przed masowym eksportem art. rolno-
spożywczych z Ukrainy?
KE nie przekazała jeszcze projektu nowego rozporządzenia dotyczącego przedłużenia
autonomicznych preferencji handlowych dla Ukrainy do 2025 roku. Jednak w ramach
toczących się dyskusji na forum instytucji unijnych MRiRW będzie dążyło do wyłączenia
z tej regulacji towarów najbardziej wrażliwych, w tym cukru. Będzie zabiegało również
o wzmocnienie zapisów dotyczących klauzul ochronnych, które w większym niż obecnie
stopniu zabezpieczałyby przed nadmiernym importem z Ukrainy i wynikającymi z niego
problemami rynkowymi.
Z wyrazami szacunku
Czesław Siekierski
Minister
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 3 of 3 --