Interpelacja w sprawie ograniczenia aportów nieruchomości gminnych na rzecz spółek komunalnych do wysokości limitu pomocy de minimis
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 800
do ministra rozwoju i technologii
w sprawie ograniczenia aportów nieruchomości gminnych na rzecz spółek komunalnych do wysokości limitu pomocy de minimis
Zgłaszający: Rafał Komarewicz
Data wpływu: 11-01-2024
Szanowny Panie Ministrze,
w wyniku przyjęcia ustawy z dnia 26 maja 2023 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym, ustawy o społecznych formach rozwoju mieszkalnictwa, ustawy o gospodarce nieruchomościami, ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych oraz niektórych innych ustaw z dniem 31 sierpnia 2023 r. zmianie uległo brzmienie art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Jego obecna treść istotnie utrudnia dokonywanie przez jednostki samorządu terytorialnego aportów nieruchomości na rzecz spółek komunalnych.
Powołany przepis w uprzednim brzmieniu (sprzed ww. nowelizacji) stanowił, iż do obrotu nieruchomościami przez jednostki samorządu terytorialnego (w tym – do dokonywania wkładów niepieniężnych do spółek – vide art. 13 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami) należało stosować przepisy o pomocy publicznej. Na tej podstawie JST dokonywały aportów nieruchomości m.in. w formule rekompensaty za świadczenie usług w ogólnym interesie gospodarczym (UOIG) lub w oparciu o przepisy w sprawie wyłączeń blokowych (GBER). W wyniku wejścia w życie powyższej nowelizacji, o ile aport nieruchomości nie będzie dokonywany na warunkach rynkowych (tj. przez spełnienie testu prywatnego inwestora), będzie on możliwy jedynie w przypadku, w którym wartość pomocy nie będzie przekraczała limitu pomocy de minimis (co do zasady wynoszącego 200 tys. euro na trzy lata). Stanowi to bardzo istotne zawężenie swobody gospodarowania majątkiem przez jednostki samorządu terytorialnego.
Jak wynika z analizy projektu ww. nowelizacji, zmiana art. 10 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami wprowadzona została w celu wyeliminowania wątpliwości odnoszących się do dopuszczalności udzielania pomocy podmiotom nabywającym nieruchomości po obniżonej wartości. Jednocześnie objęła ona również większość spółek komunalnych, jako że (poza sektorem wodociągowo-kanalizacyjnym) działają one na rynkach podlegających ograniczeniom pomocy publicznej.
Funkcjonowanie powołanego przepisu w obecnym brzmieniu może skutkować zablokowaniem możliwości realizacji szeregu inwestycji spółek komunalnych, w tym negatywnie odbić się na wykonalności przedsięwzięć inwestycyjno-budowlanych spółek realizujących projekty budownictwa mieszkaniowego, korzystających z gruntów uzyskiwanych od gmin.
W związku z tym uprzejmie proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy prawidłowa jest powyższa interpretacja o dopuszczalności dokonywania nieruchomościowych wkładów niepieniężnych do spółek komunalnych (jeżeli nie jest spełniony test prywatnego inwestora) jedynie do wysokości limitu pomocy de minimis?
2. W przypadku odpowiedzi twierdzącej – czy przewidziane jest podjęcie inicjatywy legislacyjnej usuwającej ww. ograniczenie dokonywania nieruchomościowych wkładów niepieniężnych do spółek komunalnych (przez przywrócenie wymogu zgodności z pomocą publiczną, bez ograniczenia jedynie do pomocy de minimis)?
Z poważaniem
Rafał Komarewicz
Poseł na Sejm RP
Sekretarz stanu Krzysztof Kukucki
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (8)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6512 znakówkancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DN-I.054.1.2024
Warszawa, 06 lutego 2024 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczpospolitej Polskiej
Dotyczy: interpelacji nr 800 Posła Rafała Komarewicza w sprawie ograniczenia aportów
nieruchomości gminnych na rzecz spółek komunalnych do wysokości limitu pomocy de
minimis
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację z 16 stycznia 2024 r. nr 800 Pana Posła Rafała Komarewicza
w sprawie ograniczenia aportów nieruchomości gminnych na rzecz spółek komunalnych
do wysokości limitu pomocy de minimis, uprzejmie przedstawiam następujące informacje.
W interpelacji Pana Posła wskazano, że zmiana brzmienia art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 21
sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2023 r. poz. 344) na mocy
ustawy z 26 maja 2023 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym, ustawy o
społecznych formach rozwoju mieszkalnictwa, ustawy o gospodarce nieruchomościami,
ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.
2023 poz. 1463) utrudnia dokonywanie przez jednostki samorządu terytorialnego aportów
nieruchomości na rzecz spółek komunalnych.
Stosownie do obowiązującego art. 10 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami
przepisy działu II ustawy stosuje się z uwzględnieniem przepisów o pomocy publicznej.
Udzielenie pomocy publicznej wymaga spełnienia warunków udzielenia pomocy de minimis
określonych we właściwych przepisach prawa Unii Europejskiej dotyczących pomocy de
minimis.
Zgodnie z art. 37 ust. 2 pkt 7 umiejscowionym w dziale II ustawy o gospodarce
nieruchomościami, nieruchomość może zostać wniesiona aportem do spółki przez gminę
jako wkład lub wyposażenie samorządowej osoby prawnej. W konsekwencji, w ramach
czynności z zakresu gospodarowania nieruchomościami, na podstawie których
przedsiębiorcy mogłaby zostać udzielona pomoc publiczna, ustawodawca przewiduje
możliwość jej udzielenia wyłącznie do wysokości dostępnego limitu pomocy de minimis.
Zgodnie ze stanowiskiem Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zawartym w
piśmie z dnia 24 stycznia 2024 r. – znak: DMP-2.054.2024, wniesienie aportu przez gminę
do spółki komunalnej (SIM, TBS) stanowi pomoc publiczną. Czynność ta stanowi bowiem
przysporzenie ze środków publicznych i ma charakter selektywny (dotyczy konkretnego
przedsiębiorcy). W tym stanie rzeczy, w przypadku działalności gospodarczej związanej z
budową i wynajmem mieszkań przysporzenie to stwarza zagrożenie zakłócenia
konkurencji oraz wpływa na wymianę handlową. Jednocześnie ze względu na brak
-- 1 of 3 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
perspektywy osiągnięcia przez gminę zysku z inwestycji, nie zostaje w tym przypadku
spełniony test prywatnego inwestora.
UOKiK zauważa, że na tle art. 10 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami spółka
komunalna może uzyskać pomoc w formie aportu nieruchomości jedynie w ramach
mechanizmu pomocy de minimis w rozumieniu rozporządzenia Komisji Nr 2023/2831 z
dnia 13 grudnia 2023 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu
Unii Europejskiej do pomocy de minimis. Powyższe rozporządzenie zastąpiło
rozporządzenie Komisji (UE) nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie
stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de
minimis. Jednocześnie na mocy tego rozporządzenia limit pomocy de minimis zwiększono
do kwoty 300 000 euro w okresie 3 lat dla jednego przedsiębiorcy.
Ponadto na mocy rozporządzenia Komisji (UE) 2023/2832 z 13 grudnia 2023 r. w sprawie
stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de
minimis przyznawanej przedsiębiorstwom wykonującym usługi świadczone w ogólnym
interesie gospodarczym co do zasady możliwe jest udzielenie pomocy de minimis
przedsiębiorcom, którym została powierzona tzw. usługa świadczona w ogólnym interesie
gospodarczym (limit 750 000 euro w ciągu 3 lat dla jednego przedsiębiorcy). W ocenie
UOKiK działalność spółek komunalnych w zakresie budowy tanich mieszkań czynszowych
może być zakwalifikowana jako usługa świadczona w ogólnym interesie gospodarczym.
Należy natomiast zważyć, że zgodnie ze stanowiskiem UOKiK, uzyskanie pomocy de
minimis zgodnej z rozporządzeniem Komisji Nr 2023/2832 uniemożliwiłoby spółkom
komunalnym uzyskanie dofinansowania na podstawie innych programów pomocowych –
w szczególności pomocy publicznej w formie rekompensaty z Funduszu Dopłat oraz z
Rządowego Funduszu Rozwoju Mieszkalnictwa w Banku Gospodarstwa Krajowego.
Wynika to z treści art. 5 ust. 2 ww. rozporządzenia, zgodnie z którym udzielanej na jego
podstawie pomocy de minimis nie można łączyć z żadną rekompensatą w odniesieniu do
tej samej usługi świadczonej w ogólnym interesie gospodarczym, bez względu na to, czy
stanowi ona pomoc państwa, czy nie.
Reasumując, spółka komunalna ubiegająca się o dofinansowanie ze środków BGK, może
uzyskać pomoc w formie aportu nieruchomości jako pomocy de minimis zgodnie z
rozporządzeniem Komisji Nr 2023/2831. Natomiast jeżeli wkład stanowiłby pomoc de
minimis, udzielaną na podstawie rozporządzenia Komisji Nr 2023/2832 (usługi świadczone
w ogólnym interesie gospodarczym), spółka nie mogłaby otrzymać pomocy w formie
rekompensaty z programów pomocowych Banku Gospodarstwa Krajowego. Przy czym w
ocenie UOKiK atrakcyjność dofinansowania z BGK decyduje o zainteresowaniu większości
spółek komunalnych tą formą pomocy, co z istoty wyklucza możliwość zastosowania do
wniesienia aportu zwiększonego limitu pomocy de minimis z rozporządzenia Komisji Nr
2023/2832.
Odnosząc się do zawartego w interpelacji postulatu legislacyjnego podkreślić należy, że
Minister Rozwoju i Technologii dostrzega problem i deklaruje gotowość do podjęcia
dialogu z Prezesem Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w celu wypracowania
rozwiązań legislacyjnych umożliwiających wnoszenie do spółek komunalnych
nieruchomości z przeznaczeniem na realizację zadań samorządów.
-- 2 of 3 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Przedstawiając powyższe informacje ufam, że przyczynią się one do wyjaśnienia kwestii
przedstawionych w interpelacji Pana Posła.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Krzysztof Kukucki
Sekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
-- 3 of 3 --