Interpelacja nr 7974
Interpelacja w sprawie spółdzielni mieszkaniowych
Zgłaszający:
•
Adresat:
Infrastruktura i Transport (55%)
Sprawiedliwość i Sądy (40%)
Obrona i Bezpieczeństwo (35%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie spółdzielni mieszkaniowych
Interpelacja nr 7974
do ministra rozwoju i technologii
w sprawie spółdzielni mieszkaniowych
Zgłaszający: Sylwia Bielawska
Data wpływu: 11-02-2025
Szanowny Panie Ministrze,
w przestrzeni medialnej coraz częściej słyszymy o tzw. wrogich przejęciach w spółdzielniach mieszkaniowych (dalej jako: SM). Jest to niepokojący proces, w którym zewnętrzne podmioty lub grupy interesu starają się przejąć kontrolę nad spółdzielnią bez zgody jej obecnych władz. Tego typu działania mogą niestety prowadzić do zmiany struktury właścicielskiej spółdzielni, jej polityki, a także do przejęcia zasobów spółdzielni, co w konsekwencji może mieć wpływ na interesy jej członków i stabilność finansową. Wśród wielu przyczyn takich działań można wskazać działania inwestorów (zewnętrzni inwestorzy mogą dążyć do przejęcia spółdzielni w celu maksymalizacji swoich zysków, często przy pomocy wykorzystywania nieefektywności w zarządzaniu), zmiany regulacyjne (wprowadzane przepisy do aktów wewnętrznych danych spółdzielni mogą sprawić, że spółdzielnia stanie się bardziej podatna na przejęcia, jeśli nie będzie wystarczająco chroniona przez odpowiednie mechanizmy) lub sytuację finansową (spółdzielnia mieszkaniowa w trudnej sytuacji finansowej może stać się celem przejęcia przez grupy, które planują przeorganizowanie jej majątku w sposób korzystny dla siebie). Do najbardziej znanych w latach 2020-2024 wrogich przejęć należą:
Spór o zarządzanie w Spółdzielni Mieszkaniowej „Mokotów“ w Warszawie (2022 r.), w wyniku którego doszło do kontrowersyjnych działań dotyczących zmiany zarządu po to, aby przejąć kontrolę nad nieruchomościami spółdzielni.
Zjawisko wykupu spółdzielni mieszkaniowych przez inwestorów, którzy nabywają kontrolujący pakiet głosów w walnych zgromadzeniach. Inwestorzy, nabywając duże pakiety akcji w spółdzielniach mieszkaniowych, zmieniają decyzje o polityce zarządzania nieruchomościami.
Próba przejęcia wrocławskiej spółdzielni „Zachód“ (2023 r.) z Wrocławia – próba przejęcia władzy przez grupę zewnętrznych inwestorów. Podjęto działania, które miały na celu pozyskanie większościowych głosów w walnym zgromadzeniu spółdzielni.
Znanymi i często wykorzystywanymi mechanizmami są: zakup akcji lub udziałów, zmiana statutu lub zasad głosowania, a także połączenia i przejęcia. Wrogie przejęcia w SM stanowią poważne zagrożenie dla ich niezależności i stabilności, dlatego jest ważne, aby spółdzielnie wprowadzały odpowiednie mechanizmy ochronne i monitorowały zmiany na rynku, które mogą ich dotyczyć. W pewnych przypadkach konieczna jest jednak nowelizacja prawa, tj. ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, w której należy nanieść poprawki zabezpieczające interesy spółdzielni mieszkaniowych.
Zgłaszający się do mojego biura poselskiego przedstawiciele spółdzielczości mieszkaniowej wnioskują o dwie pilne poprawki, które w ich opinii zabezpieczają interesy SM.
Pierwsza poprawka jest pilna i ma istotne znaczenie z uwagi na zbliżający się termin walnych zgromadzeń członków SM. Walne zgromadzenie członków SM zwoływane jest raz w roku, w ciągu 6 miesięcy po upływie roku obrachunkowego. Zatem bardzo istotne znaczenie ma data zmian wprowadzanych w ustawach dotyczących SM. Ustawowe uregulowania wymagają z kolei wprowadzenia zmian w zapisach statutu SM, który zatwierdza walne zgromadzenie członków. Częstotliwość zwoływania walnego zgromadzenia członków (raz w roku) sprawia, że zmiany statutowe mogą być wprowadzone do obiegu prawnego SM z co najmniej rocznym opóźnieniem. Termin zwołania najbliższego walnego zgromadzenia członków w przypadku większości SM to czerwiec 2025 r., a kolejnego to czerwiec 2026 r. Dlatego też, aby zabezpieczyć interesy SM, osoby związane ze spółdzielczością mieszkaniową proponują, aby w ustawie z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych w art. 82 wykreślić pkt 3 o treści: 3. Nie można być członkiem rady nadzorczej dłużej niż przez 2 kolejne kadencje rady nadzorczej.
Ten ustawowy zapis o kadencyjności, który funkcjonuje od 2007 r., stanowi w opinii zainteresowanych poważny problem dla członków spółdzielni, gdyż ogranicza lub wręcz uniemożliwia obsadę rady nadzorczej SM przez osoby zaangażowane w działalność spółdzielni. Liczba osób zaangażowanych w działalność danej SM, mających ponadto wiedzę, kompetencje oraz doświadczenie, aby podjąć się funkcji nadzorczej wobec zarządu, nie jest imponująco duża. Tym samym rotacja członków RN wynikająca z kadencyjności, ograniczonej do 2 kadencji, stwarza poważne problemy obsady RN kompetentnymi ludźmi. Ustawowa kadencyjność wyklucza z ponownego kandydowania na członka RN osoby, które były członkami RN przez kolejne 2 kadencje. Należy zauważyć, że rada nadzorcza jest organem wybieranym przez walne zgromadzenie członków spółdzielni – kandydaci są znani w swoim środowisku i zarazem są przez to środowisko weryfikowani.
Walne zgromadzenie może odwołać członków RN również w trakcie trwania kadencji tejże rady. Takie uprawnienie umożliwia weryfikację tych członków RN, którzy się nie sprawdzili w roli członka RN. Zdaniem osób związanych ze spółdzielczością mieszkaniową prawo wyboru co do liczby kadencji zasiadania w RN należałoby pozostawić członkom SM. To członkowie SM upoważniają wybranych spośród siebie członków RN do działania w interesie wszystkich osób mieszkających w zasobach SM. Ustawowy zapis o kadencyjności RN może ponadto umożliwić ingerowanie w wybór członków RN w celu przejęcia zarządu SM oraz obsadzenia go „swoimi ludźmi“.
Druga poprawka dotyczy kwestii pełnomocników mogących uczestniczyć w walnych zgromadzeniach. W przywołanej ustawie w art. 83 pkt 11 znajdujemy zapis: art. 83 pkt 11: Członek spółdzielni może uczestniczyć w walnym zgromadzeniu osobiście albo przez pełnomocnika. Pełnomocnik nie może zastępować więcej niż jednego członka. Pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie pod rygorem nieważności i dołączone do protokołu walnego zgromadzenia. Lista pełnomocnictw podlega odczytaniu po rozpoczęciu walnego zgromadzenia. Przepisu art. 36 § 3 zdanie pierwsze ustawy z dnia 16 września 1982 r. – Prawo spółdzielcze nie stosuje się.
Z kolei ustawa z dnia 16 września 1982 r. – Prawo spółdzielcze: art. 36 § 3: Członek może uczestniczyć w walnym zgromadzeniu przez pełnomocnika, jeżeli ustawa lub statut nie stanowią inaczej. Osoby prawne będące członkami spółdzielni biorą udział w walnym zgromadzeniu przez ustanowionego w tym celu pełnomocnika.
Czytając te przepisy, rodzi się pytanie dlaczego w ustawie o SM znalazł się zapis odnośnie do uczestnictwa członka w walnym zgromadzeniu przez pełnomocnika? Warto zauważyć, że uczestnictwo w posiedzeniach przez pełnomocnika może ułatwić ingerowanie w wybór członków RN w celu przejęcia zarządu SM i obsadzenia go swoimi ludźmi. Zatem takie uregulowanie, które nie daje możliwości zabezpieczenia się przed uczestnictwem w walnym zgromadzeniu osób niebędących członkami SM, nie leży w interesie członków SM. Właściwe wydaje się, aby usunąć te zapisy umożliwiające niepożądaną ingerencję przypadkowych (podstawionych) osób w podejmowaniu uchwał na walnym zgromadzeniu.
Opisane propozycje mają charakter doraźny ze względu na zbliżający się czas zwoływania walnych zgromadzeń w czerwcu każdego roku. Nie ulega wątpliwości, że jest konieczna bardzo gruntowna zmiana w obrębie ustaw dotyczących SM. Ponieważ gruntowna zmiana ustawy nie jest możliwa przed zwołaniem najbliższych walnych zgromadzeń w roku bieżącym, ważne jest rozpatrzenie i ewentualne wprowadzenie poprawek w przedstawionym powyżej zakresie, co ograniczy tzw. wrogie przejęcia.
Mając na uwadze powyższe problemy artykułowane przez osoby związane ze SM, zwracam się z następującymi pytaniami:
Czy Ministerstwo Rozwoju i Technologii wie o problemie tzw. wrogich przejęć, zna rozmiary zjawiska i podejmuje działania mające na celu ograniczenie tego rodzaju zjawisk?
Czy Ministerstwo Rozwoju i Technologii pracuje nad kompleksowymi zmianami w ustawie o spółdzielniach mieszkaniowych? Jeżeli tak, to na jakim etapie są prace obecnie?
Czy Ministerstwo Rozwoju i Technologii planuje wprowadzenie doraźnych zmian w postaci poprawek w ustawie o spółdzielniach mieszkaniowych odnośnie do kadencyjności rady nadzorczej (wykreślenie art. 82 pkt 3) oraz warunków uczestnictwa w walnym zgromadzeniu przez pełnomocnika (art. 83 pkt 11)?
Czy Ministerstwo Rozwoju i Technologii planuje zmianę w zakresie uregulowania zasad uczestnictwa członka w walnym zgromadzeniu przez pełnomocnika?
Czy Ministerstwo Rozwoju i Technologii planuje wprowadzić obowiązek składania oświadczeń majątkowych przez członków zarządów SM? Taki obowiązek dałby możliwość nadzoru w zakresie nabywania mieszkań lub innych nieruchomości zbywanych np. ze względu na zadłużenie.
Z poważaniem
Sylwia Bielawska
Posłanka na Sejm RP
Interpelacja nr 7974
do ministra rozwoju i technologii
w sprawie spółdzielni mieszkaniowych
Zgłaszający: Sylwia Bielawska
Data wpływu: 11-02-2025
Szanowny Panie Ministrze,
w przestrzeni medialnej coraz częściej słyszymy o tzw. wrogich przejęciach w spółdzielniach mieszkaniowych (dalej jako: SM). Jest to niepokojący proces, w którym zewnętrzne podmioty lub grupy interesu starają się przejąć kontrolę nad spółdzielnią bez zgody jej obecnych władz. Tego typu działania mogą niestety prowadzić do zmiany struktury właścicielskiej spółdzielni, jej polityki, a także do przejęcia zasobów spółdzielni, co w konsekwencji może mieć wpływ na interesy jej członków i stabilność finansową. Wśród wielu przyczyn takich działań można wskazać działania inwestorów (zewnętrzni inwestorzy mogą dążyć do przejęcia spółdzielni w celu maksymalizacji swoich zysków, często przy pomocy wykorzystywania nieefektywności w zarządzaniu), zmiany regulacyjne (wprowadzane przepisy do aktów wewnętrznych danych spółdzielni mogą sprawić, że spółdzielnia stanie się bardziej podatna na przejęcia, jeśli nie będzie wystarczająco chroniona przez odpowiednie mechanizmy) lub sytuację finansową (spółdzielnia mieszkaniowa w trudnej sytuacji finansowej może stać się celem przejęcia przez grupy, które planują przeorganizowanie jej majątku w sposób korzystny dla siebie). Do najbardziej znanych w latach 2020-2024 wrogich przejęć należą:
Spór o zarządzanie w Spółdzielni Mieszkaniowej „Mokotów“ w Warszawie (2022 r.), w wyniku którego doszło do kontrowersyjnych działań dotyczących zmiany zarządu po to, aby przejąć kontrolę nad nieruchomościami spółdzielni.
Zjawisko wykupu spółdzielni mieszkaniowych przez inwestorów, którzy nabywają kontrolujący pakiet głosów w walnych zgromadzeniach. Inwestorzy, nabywając duże pakiety akcji w spółdzielniach mieszkaniowych, zmieniają decyzje o polityce zarządzania nieruchomościami.
Próba przejęcia wrocławskiej spółdzielni „Zachód“ (2023 r.) z Wrocławia – próba przejęcia władzy przez grupę zewnętrznych inwestorów. Podjęto działania, które miały na celu pozyskanie większościowych głosów w walnym zgromadzeniu spółdzielni.
Znanymi i często wykorzystywanymi mechanizmami są: zakup akcji lub udziałów, zmiana statutu lub zasad głosowania, a także połączenia i przejęcia. Wrogie przejęcia w SM stanowią poważne zagrożenie dla ich niezależności i stabilności, dlatego jest ważne, aby spółdzielnie wprowadzały odpowiednie mechanizmy ochronne i monitorowały zmiany na rynku, które mogą ich dotyczyć. W pewnych przypadkach konieczna jest jednak nowelizacja prawa, tj. ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, w której należy nanieść poprawki zabezpieczające interesy spółdzielni mieszkaniowych.
Zgłaszający się do mojego biura poselskiego przedstawiciele spółdzielczości mieszkaniowej wnioskują o dwie pilne poprawki, które w ich opinii zabezpieczają interesy SM.
Pierwsza poprawka jest pilna i ma istotne znaczenie z uwagi na zbliżający się termin walnych zgromadzeń członków SM. Walne zgromadzenie członków SM zwoływane jest raz w roku, w ciągu 6 miesięcy po upływie roku obrachunkowego. Zatem bardzo istotne znaczenie ma data zmian wprowadzanych w ustawach dotyczących SM. Ustawowe uregulowania wymagają z kolei wprowadzenia zmian w zapisach statutu SM, który zatwierdza walne zgromadzenie członków. Częstotliwość zwoływania walnego zgromadzenia członków (raz w roku) sprawia, że zmiany statutowe mogą być wprowadzone do obiegu prawnego SM z co najmniej rocznym opóźnieniem. Termin zwołania najbliższego walnego zgromadzenia członków w przypadku większości SM to czerwiec 2025 r., a kolejnego to czerwiec 2026 r. Dlatego też, aby zabezpieczyć interesy SM, osoby związane ze spółdzielczością mieszkaniową proponują, aby w ustawie z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych w art. 82 wykreślić pkt 3 o treści: 3. Nie można być członkiem rady nadzorczej dłużej niż przez 2 kolejne kadencje rady nadzorczej.
Ten ustawowy zapis o kadencyjności, który funkcjonuje od 2007 r., stanowi w opinii zainteresowanych poważny problem dla członków spółdzielni, gdyż ogranicza lub wręcz uniemożliwia obsadę rady nadzorczej SM przez osoby zaangażowane w działalność spółdzielni. Liczba osób zaangażowanych w działalność danej SM, mających ponadto wiedzę, kompetencje oraz doświadczenie, aby podjąć się funkcji nadzorczej wobec zarządu, nie jest imponująco duża. Tym samym rotacja członków RN wynikająca z kadencyjności, ograniczonej do 2 kadencji, stwarza poważne problemy obsady RN kompetentnymi ludźmi. Ustawowa kadencyjność wyklucza z ponownego kandydowania na członka RN osoby, które były członkami RN przez kolejne 2 kadencje. Należy zauważyć, że rada nadzorcza jest organem wybieranym przez walne zgromadzenie członków spółdzielni – kandydaci są znani w swoim środowisku i zarazem są przez to środowisko weryfikowani.
Walne zgromadzenie może odwołać członków RN również w trakcie trwania kadencji tejże rady. Takie uprawnienie umożliwia weryfikację tych członków RN, którzy się nie sprawdzili w roli członka RN. Zdaniem osób związanych ze spółdzielczością mieszkaniową prawo wyboru co do liczby kadencji zasiadania w RN należałoby pozostawić członkom SM. To członkowie SM upoważniają wybranych spośród siebie członków RN do działania w interesie wszystkich osób mieszkających w zasobach SM. Ustawowy zapis o kadencyjności RN może ponadto umożliwić ingerowanie w wybór członków RN w celu przejęcia zarządu SM oraz obsadzenia go „swoimi ludźmi“.
Druga poprawka dotyczy kwestii pełnomocników mogących uczestniczyć w walnych zgromadzeniach. W przywołanej ustawie w art. 83 pkt 11 znajdujemy zapis: art. 83 pkt 11: Członek spółdzielni może uczestniczyć w walnym zgromadzeniu osobiście albo przez pełnomocnika. Pełnomocnik nie może zastępować więcej niż jednego członka. Pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie pod rygorem nieważności i dołączone do protokołu walnego zgromadzenia. Lista pełnomocnictw podlega odczytaniu po rozpoczęciu walnego zgromadzenia. Przepisu art. 36 § 3 zdanie pierwsze ustawy z dnia 16 września 1982 r. – Prawo spółdzielcze nie stosuje się.
Z kolei ustawa z dnia 16 września 1982 r. – Prawo spółdzielcze: art. 36 § 3: Członek może uczestniczyć w walnym zgromadzeniu przez pełnomocnika, jeżeli ustawa lub statut nie stanowią inaczej. Osoby prawne będące członkami spółdzielni biorą udział w walnym zgromadzeniu przez ustanowionego w tym celu pełnomocnika.
Czytając te przepisy, rodzi się pytanie dlaczego w ustawie o SM znalazł się zapis odnośnie do uczestnictwa członka w walnym zgromadzeniu przez pełnomocnika? Warto zauważyć, że uczestnictwo w posiedzeniach przez pełnomocnika może ułatwić ingerowanie w wybór członków RN w celu przejęcia zarządu SM i obsadzenia go swoimi ludźmi. Zatem takie uregulowanie, które nie daje możliwości zabezpieczenia się przed uczestnictwem w walnym zgromadzeniu osób niebędących członkami SM, nie leży w interesie członków SM. Właściwe wydaje się, aby usunąć te zapisy umożliwiające niepożądaną ingerencję przypadkowych (podstawionych) osób w podejmowaniu uchwał na walnym zgromadzeniu.
Opisane propozycje mają charakter doraźny ze względu na zbliżający się czas zwoływania walnych zgromadzeń w czerwcu każdego roku. Nie ulega wątpliwości, że jest konieczna bardzo gruntowna zmiana w obrębie ustaw dotyczących SM. Ponieważ gruntowna zmiana ustawy nie jest możliwa przed zwołaniem najbliższych walnych zgromadzeń w roku bieżącym, ważne jest rozpatrzenie i ewentualne wprowadzenie poprawek w przedstawionym powyżej zakresie, co ograniczy tzw. wrogie przejęcia.
Mając na uwadze powyższe problemy artykułowane przez osoby związane ze SM, zwracam się z następującymi pytaniami:
Czy Ministerstwo Rozwoju i Technologii wie o problemie tzw. wrogich przejęć, zna rozmiary zjawiska i podejmuje działania mające na celu ograniczenie tego rodzaju zjawisk?
Czy Ministerstwo Rozwoju i Technologii pracuje nad kompleksowymi zmianami w ustawie o spółdzielniach mieszkaniowych? Jeżeli tak, to na jakim etapie są prace obecnie?
Czy Ministerstwo Rozwoju i Technologii planuje wprowadzenie doraźnych zmian w postaci poprawek w ustawie o spółdzielniach mieszkaniowych odnośnie do kadencyjności rady nadzorczej (wykreślenie art. 82 pkt 3) oraz warunków uczestnictwa w walnym zgromadzeniu przez pełnomocnika (art. 83 pkt 11)?
Czy Ministerstwo Rozwoju i Technologii planuje zmianę w zakresie uregulowania zasad uczestnictwa członka w walnym zgromadzeniu przez pełnomocnika?
Czy Ministerstwo Rozwoju i Technologii planuje wprowadzić obowiązek składania oświadczeń majątkowych przez członków zarządów SM? Taki obowiązek dałby możliwość nadzoru w zakresie nabywania mieszkań lub innych nieruchomości zbywanych np. ze względu na zadłużenie.
Z poważaniem
Sylwia Bielawska
Posłanka na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Tomasz Lewandowski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
25%
Konkretność
75%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
13
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
2.9 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (13)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
17018 znaków
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DM-III.054.3.2025
Warszawa, 07 marca 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 7974 Pani Sylwii Bielawskiej - Posłanki na Sejm RP w sprawie
spółdzielni mieszkaniowych
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na ww. interpelację w pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że zgodnie
z art. 1 § 1 ustawy z dnia 16 września 1982 r. – Prawo spółdzielcze1, dalej u.p.s.,
spółdzielnie są dobrowolnym zrzeszeniem nieograniczonej liczby osób, o zmiennym
składzie osobowym i zmiennym funduszu udziałowym, które w interesie swoich
członków prowadzą wspólną działalność gospodarczą, natomiast majątek spółdzielni jest
prywatną własnością jej członków (art. 3 u.p.s.). Podstawową zasadą funkcjonowania
spółdzielni jest zasada samorządności. Biorąc pod uwagę powyższe regulacje należy
zauważyć, że intencją ustawodawcy było zapewnienie spółdzielniom, w tym
spółdzielniom mieszkaniowym, jak najszerszej autonomii w zakresie zarządzania przez
członków swoim majątkiem i kierowania działalnością gospodarczą. Spostrzec niemniej
wypada, że ustawowym ograniczeniem zasady samodzielności oraz swobody
decydowania przez spółdzielnię o swoich sprawach jest zawarty w art. 1 § 1 u.p.s. nakaz,
by spółdzielnia mieszkaniowa prowadziła działalność gospodarczą w interesie swoich
członków, a nie w interesie osób trzecich.
W swojej interpelacji Pani Poseł porusza problem tzw. wrogich przejęć spółdzielni
mieszkaniowych. Odnosząc się do tego problemu na wstępie należy podkreślić, że
spółdzielnie mieszkaniowe nie są nastawione na wypracowanie zysku. Podmioty te
stanowią zatem swoisty typ spółdzielni, które co do zasady nie wypracowują nadwyżki
bilansowej, choć w określonych sytuacjach może się ona pojawić w bilansie spółdzielni
mieszkaniowej, podobnie jak pozycja "strata bilansowa". Obowiązuje jednak zasada
1 Dz. U. z 2024r., poz. 593
-- 1 of 6 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
ogólna, że celem spółdzielni mieszkaniowych nie jest generalnie osiągnięcie zysku, lecz –
zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych2,
dalej u.s.m. – zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych i innych potrzeb członków oraz ich
rodzin. To odróżnia w sposób istotny spółdzielnię mieszkaniową od spółki prawa
handlowego, której podstawowym celem jest działalność stricte zarobkowa (zob. H.
Cioch, Zarys prawa, s. 17). Nawet w razie wypracowania nadwyżki bilansowej
spółdzielnie mieszkaniowe nie mogą wypłacać dywidendy spółdzielczej, ponieważ takie
działanie, w mojej ocenie byłoby sprzeczne z art. 1 ust. 1 u.s.m. Spółdzielnia może
jednak uzyskaną nadwyżkę podzielić między członków w ten sposób, że przeksięguje jej
wartość (zaliczy ją) na poczet funduszu wkładów lub na poczet kosztów gospodarki
zasobami mieszkaniowymi (opłat eksploatacyjnych), funduszu remontowego lub innego
utworzonego funduszu własnego przeznaczonego na określony cel (np. funduszu
uwłaszczeniowego). Cel istnienia spółdzielni mieszkaniowej został zdefiniowany w art. 1
ust. 1 u.s.m. jako bezpośrednie zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych członków
spółdzielni oraz ich rodzin, które może polegać również na obniżeniu bieżącego
obciążenia kosztami utrzymania i eksploatacji nieruchomości, z której członkowie
korzystają.3
Dodatkowo przepisy u.s.m. i up.s. zawierają mechanizmy, dzięki którym sprzedaż
nieruchomości spółdzielni może odbyć się wyłącznie na rzecz osób uprawnionych
(np. członkowie, którym przysługuje tytuł prawny do lokalu), bądź też zbycie
nieruchomości może odbyć się wyłącznie za zgodą walnego zgromadzenia wyrażoną
w formie uchwały.4 Tym samym wypada zauważyć, że regulacje ustawowe nakazują
organom spółdzielni konkretny sposób zachowania w przypadku dysponowania
majątkiem spółdzielni. Zarówno zarządy spółdzielni, jak i rady nadzorcze zobowiązane są
do bezwzględnego stosowania przepisów w tym zakresie. Należy wspomnieć zarazem, że
w myśl art. 58 u.p.s. członek zarządu, rady oraz likwidator odpowiada wobec spółdzielni
za szkodę wyrządzoną działaniem lub zaniechaniem sprzecznym z prawem lub
postanowieniami statutu spółdzielni, chyba że nie ponosi winy.
W przesłanej interpelacji poruszony został problem udzielania pełnomocnictw na walne
zgromadzenie, tj. najważniejszego organu spółdzielni, do którego należy podejmowanie
najistotniejszych decyzji. Wyrażam w tej kwestii opinię, iż podstawowym prawem,
jak i obowiązkiem członka spółdzielni jest osobiste uczestniczenie w walnym
zgromadzeniu (art. 18 § 2 pkt 1 u.p.s.). Niemniej ze względu na niską frekwencję podczas
2 Dz. U. z 2024 r. poz. 558
3 B. Lackoroński (red.), Ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych. Komentarz. Wyd. 7, Warszawa 2023
4 W myśl art. 38 § 1 pkt 5 u.p.s. do wyłącznej właściwości walnego zgromadzenia należy podejmowanie
uchwał w sprawie zbycia nieruchomości, zbycia zakładu lub innej wyodrębnionej jednostki organizacyjnej.
Ponadto, w myśl art. 83 ust. 9 u.s.m., w sprawach m.in. zbycia nieruchomości do podjęcia uchwały konieczne
jest aby w posiedzeniach wszystkich części walnego zgromadzenia, na których uchwała była poddana pod
głosowanie, uczestniczyła łącznie co najmniej połowa ogólnej liczby uprawnionych do głosowania, chyba, że
statut stanowi inaczej.
-- 2 of 6 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
obrad walnych zgromadzeń, często ze względu na obiektywną niemożliwość wzięcia
udziału w obradach, ustawodawca dopuścił możliwość korzystania przez członków
z instytucji pełnomocnika po to, aby uchwały podejmowane przez walne zgromadzenie
wyrażały wolę jak największej liczby spółdzielców. Skonstatować przy tym należy, że
stosownie do art. 18 § 5 pkt 2 u.p.s. członek spółdzielni ma obowiązek dbania o dobro
i rozwój spółdzielni oraz uczestniczenia w realizacji jej zadań statutowych, tym samym
obowiązkiem członka spółdzielni jest korzystanie z przyznanego mu uprawnienia
korzystania z pełnomocnika w sposób odpowiedzialny oraz z troską o dobro spółdzielni.
Informuję Pana Marszałka, że do Ministerstwa napływają sygnały
o nieprawidłowym korzystaniu przez członków spółdzielni z instytucji pełnomocnika.
Przedmiotowa sprawa była także poruszana w ramach prac Parlamentarnego Zespołu
ds. Spółdzielczości Mieszkaniowej.5
Z uwagi m.in. na opisany problem, w Ministerstwie Rozwoju i Technologii opracowany
został projekt ustawy o zmianie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych oraz zmianie
niektórych innych ustaw6. Projekt został wpisany do Wykazu prac legislacyjnych
i programowych Rady Ministrów pod numerem UD 193. Aktualnie prowadzone są
uzgodnienia wewnętrzne projektu.
Wśród rozwiązań proponowanych w projekcie jest zmiana przepisów polegająca na
określenie katalogu osób, które będą mogły pełnić funkcję pełnomocnika członka
spółdzielni mieszkaniowej będącego osobą fizyczną podczas walnego zgromadzenia.
Projekt przewiduje, że pełnomocnikiem członka może być osoba bliska członka, o której
mowa w art. 2 ust. 5 u.s.m., tj. zstępny, wstępny, rodzeństwo, dzieci rodzeństwa,
małżonek, osoba przysposabiająca i przysposobiona oraz osoba, która pozostaje
faktycznie we wspólnym pożyciu oraz adwokat i radca prawny. Planowane ograniczenie
ma służyć wyeliminowaniu opisanego powyżej zjawiska pozyskiwania pełnomocnictw od
członków w celu umożliwienia przegłosowania uchwał zgodnie z intencją określonych
grup. Dodatkowo przewiduje się, że do przedkładanego pełnomocnictwa załączane
będzie oświadczenie pełnomocnika złożone pod groźbą odpowiedzialności karnej, że
pełnomocnik jest osobą bliską dla członka w rozumieniu art. 2 ust. 5 u.s.m. Dodatkowo
proponuje się, aby pełnomocnikiem mógł być adwokat lub radca prawny. Ostateczne
brzmienie tych przepisów stanowić będzie wyraz woli Parlamentarzystów.
Do pozostałych zmian w zakresie spółdzielczości mieszkaniowej przewidzianych
w przedmiotowym projekcie ustawy należy:
5 https://www.sejm.gov.pl/sejm10.nsf/agent.xsp?symbol=ZESPOL&Zesp=1028
6 Projekt przewiduje zmiany w ustawie z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali oraz ustawie
z dnia 2 marca 2020 r. ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem,
przeciwdziałaniem i zwalczaniem covid-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji
kryzysowych.
-- 3 of 6 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
wyłączenie stosowania przepisu art. 15zzzr ustawy z dnia 2 marca 2020 r. ustawy
o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem
i zwalczaniem covid-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji
kryzysowych, dopuszczającego możliwość głosowania nad uchwałami walnego
zgromadzenia w formie zdalnej, wobec spółdzielni mieszkaniowych;
doprecyzowanie przepisów umożliwiających osobom zainteresowanym
realizację przed sądem roszczeń o ustanowienie odrębnej własności lokalu w
przypadku bezczynności spółdzielni.
Projekt nie zakłada natomiast zmiany przepisów w zakresie kadencyjności rad
nadzorczych. Istniejące ograniczenie polegające na możliwości pełnienia funkcji członka
rady nadzorczej nie dłużej niż przez dwie kolejne kadencje wynika z art. 83 ust. 3 u.s.m.
Wskazany przepis był przedmiotem oceny Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku
Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 lipca 2009 r., K 64/07 uznał, że „wprawdzie
kwestionowane przepisy ingerują w wolność zrzeszania się w aspekcie biernego prawa
wyborczego do organu spółdzielni mieszkaniowej, to jednak ingerencja ta jest
uzasadniona w świetle art. 31 ust. 3 w związku z art. 76 Konstytucji. Teza ta znajduje
potwierdzenie w poglądach przedstawionych w wyroku o sygn. K 42/02, w którym
Trybunał Konstytucyjny wywiódł: "Art. 76 Konstytucji, zobowiązujący władze publiczne
do ochrony «konsumentów, użytkowników i najemców», m.in. «przed nieuczciwymi
praktykami rynkowymi», ma także znaczenie dla spółdzielców zrzeszonych w
spółdzielniach mieszkaniowych. (…). W związku z powyższym art. 82 ust. 3 i 4 u.s.m.
gwarantuje to, że skład rady nadzorczej - organu kontrolnego i nadzorczego spółdzielni
mieszkaniowej - odzwierciedla aktualną wolę elektoratu spółdzielców, która jednak
może ulec zmianie już w toku kadencji. Dzięki ustawowemu wprowadzeniu
kadencyjności organu zmiana ta może zostać uzewnętrzniona podczas najbliższych
wyborów, co stanowi istotę demokracji przedstawicielskiej.” Ponadto zagadnienie
kadencyjności organu zawsze jest związane z problemem walki z naturalną tendencją
absolutyzacji posiadanej władzy, gdyż ma utrudniać jej monopolizację (zob. A.
Ławniczak, M. Masternak-Kubiak, Zasada kadencyjności Sejmu - wybrane problemy,
"Przegląd Sejmowy" nr 3/2002, s. 9). W tym celu dąży się do tego, aby stworzyć prawne
możliwości zastępowania jednych piastunów władzy innymi, nie tylko w razie śmierci lub
wystąpienia okoliczności zmuszającej do odebrania mandatu (zob. ibidem). (…).
Powyższe w całej rozciągłości odnosi się również do członków rad nadzorczych
spółdzielni mieszkaniowych.”.
W odniesieniu do kwestii obowiązku składania oświadczeń majątkowych przez członków
zarządów spółdzielni mieszkaniowych, informuję, że brak jest planów wprowadzenia
takiego rozwiązania w ustawie. Podkreślić należy, że do Ministerstwa nie napływają
sygnały o nadużyciach ze strony członków organów w nabywaniu lokali spółdzielczych.
Ponadto istniejący w systemie prawnym obowiązek składania oświadczeń majątkowych
-- 4 of 6 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
przez osoby na określonych stawiskach, dotyczy osób pełniących funkcje publiczne bądź
też zarządzających majątkiem państwowym czy samorządowym.
Jednocześnie wyjaśniam, że aktualnie w Ministerstwie trwa analiza kompleksowych
rozwiązań, jakie należy wprowadzić w obszarze spółdzielczości mieszkaniowej, aby
usprawnić funkcjonowanie spółdzielni mieszkaniowych, zwiększyć transparentność
działania spółdzielni oraz poszerzyć uprawnienia ich członków. Należy mieć na względzie,
że w Sejmie RP powołany został Parlamentarny Zespół ds. Spółdzielczości
Mieszkaniowej, którego celem także jest wypracowanie niezbędnych zmian, które będą
miały wpływ na dalszą działalność spółdzielni. Przewodniczącym Zespołu został Pan
Poseł Kamil Wnuk. W pracach Zespołu oprócz Parlamentarzystów dotychczas
uczestniczyli przedstawiciele MRiT oraz Ministerstwa Sprawiedliwości, jak również
reprezentanci środowiska spółdzielczego. W świetle powyższego, w zależności od
postępów prac Zespołu podjęta zostanie decyzja odnośnie dalszych działań nad
zmianami w ustawie o spółdzielniach mieszkaniowych, w tym trybem wprowadzania
tych zmian.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Tomasz Lewandowski
Podsekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
Klauzula informacyjna dotycząca przetwarzania danych osobowych:
Zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)
2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z
przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych
oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz. U. L 119 z 4 maja 2016 r., z późn. zm.), zwanego
dalej „RODO”, informuję, że:
1. Administratorem Pani/Pana danych osobowych jest Minister Rozwoju i
Technologii z siedzibą w Warszawie, przy Placu Trzech Krzyży 3/5, 00-507
Warszawa, e-mail: kancelaria@mrit.gov.pl, tel. +48 222 500 123, adres skrytki na
ePUAP: /MRPiT/SkrytkaESP, adres do doręczeń elektronicznych: AE:PL-68477-
29007-EFSHR-25. Wykonującym obowiązki administratora jest dyrektor
Departamentu Mieszkalnictwa.
-- 5 of 6 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
2. Jeśli ma Pani/Pan pytania dotyczące przetwarzania Pani/Pana danych osobowych,
a także przysługujących Pani/Panu praw, może się Pani/Pan kontaktować
z Inspektorem Ochrony Danych w MRiT wysyłając informację na skrzynkę:
iod@mrit.gov.pl.
3. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w oparciu o art. 6 ust. 1 lit. c) RODO
tj. w celu wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na administratorze, na
podstawie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o
wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. z 2024 r. poz. 907), oraz w
związku z § 162 uchwały Nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r. -
Regulamin pracy Rady Ministrów (M.P. z 2024 r. poz. 806) oraz art. 193 uchwały
Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. – Regulamin Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej (M. P. z 2022 r. poz. 990).
4. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu rozpatrzenia i udzielenia
odpowiedzi na interwencję poselską lub senatorską lub interpelację/zapytanie
poselskie.
5. Odbiorcami Pani/Pana danych osobowych mogą być:
o organy władzy publicznej oraz podmioty wykonujące zadania publiczne
lub działające na zlecenie organów władzy publicznej, w zakresie i w
celach, które wynikają z przepisów powszechnie obowiązującego prawa
(np. na żądanie sądów, urzędów skarbowych, Prokuratury lub Policji);
o inne podmioty, które na podstawie stosownych umów podpisanych z
MRiT przetwarzają dane osobowe, dla których Administratorem jest
Minister Rozwoju i Technologii (np. podmioty świadczące usługi prawne,
dostawcy systemów informatycznych i usług IT oraz
telekomunikacyjnych, operatorzy pocztowi i kurierzy).
6. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres niezbędny do
realizacji celu ich przetwarzania tj. do chwili załatwienia sprawy, w której zostały
one zebrane, a następnie – w przypadkach, w których wymagają tego przepisy
ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (Dz.
U. z 2020 r. poz. 164 ze zm.) – przez czas określony w tych przepisach.
7. Pani/Pana dane osobowe nie będą podlegać zautomatyzowanemu podejmowaniu
decyzji lub profilowaniu.
8. Pani/Pana dane osobowe nie będą przekazywane do państwa trzeciego ani do
organizacji międzynarodowych.
9. Podanie danych jest dobrowolne, ale niezbędne do rozpatrzenia i udzielenia
odpowiedzi na interpelację/zapytanie/interwencję.
10. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przysługują
Pani/Panu następujące prawa:
o prawo dostępu do swoich danych oraz otrzymania ich kopii zgodnie z art.
15 RODO;
o prawo do sprostowania (poprawiania) swoich danych, jeśli są błędne lub
nieaktualne, zgodnie z art. 16 RODO;
o prawo do ograniczenia przetwarzania danych zgodnie z art. 18 RODO.
11. W przypadku powzięcia informacji o niezgodnym z prawem przetwarzaniu
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii Pani/Pana danych osobowych, przysługuje
Pani/Panu prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego właściwego w
sprawach ochrony danych osobowych, tj. Prezesa Urzędu Ochrony Danych
Osobowych, ul. Stawki 2, 00-193 Warszawa.
-- 6 of 6 --
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DM-III.054.3.2025
Warszawa, 07 marca 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 7974 Pani Sylwii Bielawskiej - Posłanki na Sejm RP w sprawie
spółdzielni mieszkaniowych
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na ww. interpelację w pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że zgodnie
z art. 1 § 1 ustawy z dnia 16 września 1982 r. – Prawo spółdzielcze1, dalej u.p.s.,
spółdzielnie są dobrowolnym zrzeszeniem nieograniczonej liczby osób, o zmiennym
składzie osobowym i zmiennym funduszu udziałowym, które w interesie swoich
członków prowadzą wspólną działalność gospodarczą, natomiast majątek spółdzielni jest
prywatną własnością jej członków (art. 3 u.p.s.). Podstawową zasadą funkcjonowania
spółdzielni jest zasada samorządności. Biorąc pod uwagę powyższe regulacje należy
zauważyć, że intencją ustawodawcy było zapewnienie spółdzielniom, w tym
spółdzielniom mieszkaniowym, jak najszerszej autonomii w zakresie zarządzania przez
członków swoim majątkiem i kierowania działalnością gospodarczą. Spostrzec niemniej
wypada, że ustawowym ograniczeniem zasady samodzielności oraz swobody
decydowania przez spółdzielnię o swoich sprawach jest zawarty w art. 1 § 1 u.p.s. nakaz,
by spółdzielnia mieszkaniowa prowadziła działalność gospodarczą w interesie swoich
członków, a nie w interesie osób trzecich.
W swojej interpelacji Pani Poseł porusza problem tzw. wrogich przejęć spółdzielni
mieszkaniowych. Odnosząc się do tego problemu na wstępie należy podkreślić, że
spółdzielnie mieszkaniowe nie są nastawione na wypracowanie zysku. Podmioty te
stanowią zatem swoisty typ spółdzielni, które co do zasady nie wypracowują nadwyżki
bilansowej, choć w określonych sytuacjach może się ona pojawić w bilansie spółdzielni
mieszkaniowej, podobnie jak pozycja "strata bilansowa". Obowiązuje jednak zasada
1 Dz. U. z 2024r., poz. 593
-- 1 of 6 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
ogólna, że celem spółdzielni mieszkaniowych nie jest generalnie osiągnięcie zysku, lecz –
zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych2,
dalej u.s.m. – zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych i innych potrzeb członków oraz ich
rodzin. To odróżnia w sposób istotny spółdzielnię mieszkaniową od spółki prawa
handlowego, której podstawowym celem jest działalność stricte zarobkowa (zob. H.
Cioch, Zarys prawa, s. 17). Nawet w razie wypracowania nadwyżki bilansowej
spółdzielnie mieszkaniowe nie mogą wypłacać dywidendy spółdzielczej, ponieważ takie
działanie, w mojej ocenie byłoby sprzeczne z art. 1 ust. 1 u.s.m. Spółdzielnia może
jednak uzyskaną nadwyżkę podzielić między członków w ten sposób, że przeksięguje jej
wartość (zaliczy ją) na poczet funduszu wkładów lub na poczet kosztów gospodarki
zasobami mieszkaniowymi (opłat eksploatacyjnych), funduszu remontowego lub innego
utworzonego funduszu własnego przeznaczonego na określony cel (np. funduszu
uwłaszczeniowego). Cel istnienia spółdzielni mieszkaniowej został zdefiniowany w art. 1
ust. 1 u.s.m. jako bezpośrednie zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych członków
spółdzielni oraz ich rodzin, które może polegać również na obniżeniu bieżącego
obciążenia kosztami utrzymania i eksploatacji nieruchomości, z której członkowie
korzystają.3
Dodatkowo przepisy u.s.m. i up.s. zawierają mechanizmy, dzięki którym sprzedaż
nieruchomości spółdzielni może odbyć się wyłącznie na rzecz osób uprawnionych
(np. członkowie, którym przysługuje tytuł prawny do lokalu), bądź też zbycie
nieruchomości może odbyć się wyłącznie za zgodą walnego zgromadzenia wyrażoną
w formie uchwały.4 Tym samym wypada zauważyć, że regulacje ustawowe nakazują
organom spółdzielni konkretny sposób zachowania w przypadku dysponowania
majątkiem spółdzielni. Zarówno zarządy spółdzielni, jak i rady nadzorcze zobowiązane są
do bezwzględnego stosowania przepisów w tym zakresie. Należy wspomnieć zarazem, że
w myśl art. 58 u.p.s. członek zarządu, rady oraz likwidator odpowiada wobec spółdzielni
za szkodę wyrządzoną działaniem lub zaniechaniem sprzecznym z prawem lub
postanowieniami statutu spółdzielni, chyba że nie ponosi winy.
W przesłanej interpelacji poruszony został problem udzielania pełnomocnictw na walne
zgromadzenie, tj. najważniejszego organu spółdzielni, do którego należy podejmowanie
najistotniejszych decyzji. Wyrażam w tej kwestii opinię, iż podstawowym prawem,
jak i obowiązkiem członka spółdzielni jest osobiste uczestniczenie w walnym
zgromadzeniu (art. 18 § 2 pkt 1 u.p.s.). Niemniej ze względu na niską frekwencję podczas
2 Dz. U. z 2024 r. poz. 558
3 B. Lackoroński (red.), Ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych. Komentarz. Wyd. 7, Warszawa 2023
4 W myśl art. 38 § 1 pkt 5 u.p.s. do wyłącznej właściwości walnego zgromadzenia należy podejmowanie
uchwał w sprawie zbycia nieruchomości, zbycia zakładu lub innej wyodrębnionej jednostki organizacyjnej.
Ponadto, w myśl art. 83 ust. 9 u.s.m., w sprawach m.in. zbycia nieruchomości do podjęcia uchwały konieczne
jest aby w posiedzeniach wszystkich części walnego zgromadzenia, na których uchwała była poddana pod
głosowanie, uczestniczyła łącznie co najmniej połowa ogólnej liczby uprawnionych do głosowania, chyba, że
statut stanowi inaczej.
-- 2 of 6 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
obrad walnych zgromadzeń, często ze względu na obiektywną niemożliwość wzięcia
udziału w obradach, ustawodawca dopuścił możliwość korzystania przez członków
z instytucji pełnomocnika po to, aby uchwały podejmowane przez walne zgromadzenie
wyrażały wolę jak największej liczby spółdzielców. Skonstatować przy tym należy, że
stosownie do art. 18 § 5 pkt 2 u.p.s. członek spółdzielni ma obowiązek dbania o dobro
i rozwój spółdzielni oraz uczestniczenia w realizacji jej zadań statutowych, tym samym
obowiązkiem członka spółdzielni jest korzystanie z przyznanego mu uprawnienia
korzystania z pełnomocnika w sposób odpowiedzialny oraz z troską o dobro spółdzielni.
Informuję Pana Marszałka, że do Ministerstwa napływają sygnały
o nieprawidłowym korzystaniu przez członków spółdzielni z instytucji pełnomocnika.
Przedmiotowa sprawa była także poruszana w ramach prac Parlamentarnego Zespołu
ds. Spółdzielczości Mieszkaniowej.5
Z uwagi m.in. na opisany problem, w Ministerstwie Rozwoju i Technologii opracowany
został projekt ustawy o zmianie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych oraz zmianie
niektórych innych ustaw6. Projekt został wpisany do Wykazu prac legislacyjnych
i programowych Rady Ministrów pod numerem UD 193. Aktualnie prowadzone są
uzgodnienia wewnętrzne projektu.
Wśród rozwiązań proponowanych w projekcie jest zmiana przepisów polegająca na
określenie katalogu osób, które będą mogły pełnić funkcję pełnomocnika członka
spółdzielni mieszkaniowej będącego osobą fizyczną podczas walnego zgromadzenia.
Projekt przewiduje, że pełnomocnikiem członka może być osoba bliska członka, o której
mowa w art. 2 ust. 5 u.s.m., tj. zstępny, wstępny, rodzeństwo, dzieci rodzeństwa,
małżonek, osoba przysposabiająca i przysposobiona oraz osoba, która pozostaje
faktycznie we wspólnym pożyciu oraz adwokat i radca prawny. Planowane ograniczenie
ma służyć wyeliminowaniu opisanego powyżej zjawiska pozyskiwania pełnomocnictw od
członków w celu umożliwienia przegłosowania uchwał zgodnie z intencją określonych
grup. Dodatkowo przewiduje się, że do przedkładanego pełnomocnictwa załączane
będzie oświadczenie pełnomocnika złożone pod groźbą odpowiedzialności karnej, że
pełnomocnik jest osobą bliską dla członka w rozumieniu art. 2 ust. 5 u.s.m. Dodatkowo
proponuje się, aby pełnomocnikiem mógł być adwokat lub radca prawny. Ostateczne
brzmienie tych przepisów stanowić będzie wyraz woli Parlamentarzystów.
Do pozostałych zmian w zakresie spółdzielczości mieszkaniowej przewidzianych
w przedmiotowym projekcie ustawy należy:
5 https://www.sejm.gov.pl/sejm10.nsf/agent.xsp?symbol=ZESPOL&Zesp=1028
6 Projekt przewiduje zmiany w ustawie z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali oraz ustawie
z dnia 2 marca 2020 r. ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem,
przeciwdziałaniem i zwalczaniem covid-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji
kryzysowych.
-- 3 of 6 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
wyłączenie stosowania przepisu art. 15zzzr ustawy z dnia 2 marca 2020 r. ustawy
o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem
i zwalczaniem covid-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji
kryzysowych, dopuszczającego możliwość głosowania nad uchwałami walnego
zgromadzenia w formie zdalnej, wobec spółdzielni mieszkaniowych;
doprecyzowanie przepisów umożliwiających osobom zainteresowanym
realizację przed sądem roszczeń o ustanowienie odrębnej własności lokalu w
przypadku bezczynności spółdzielni.
Projekt nie zakłada natomiast zmiany przepisów w zakresie kadencyjności rad
nadzorczych. Istniejące ograniczenie polegające na możliwości pełnienia funkcji członka
rady nadzorczej nie dłużej niż przez dwie kolejne kadencje wynika z art. 83 ust. 3 u.s.m.
Wskazany przepis był przedmiotem oceny Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku
Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 lipca 2009 r., K 64/07 uznał, że „wprawdzie
kwestionowane przepisy ingerują w wolność zrzeszania się w aspekcie biernego prawa
wyborczego do organu spółdzielni mieszkaniowej, to jednak ingerencja ta jest
uzasadniona w świetle art. 31 ust. 3 w związku z art. 76 Konstytucji. Teza ta znajduje
potwierdzenie w poglądach przedstawionych w wyroku o sygn. K 42/02, w którym
Trybunał Konstytucyjny wywiódł: "Art. 76 Konstytucji, zobowiązujący władze publiczne
do ochrony «konsumentów, użytkowników i najemców», m.in. «przed nieuczciwymi
praktykami rynkowymi», ma także znaczenie dla spółdzielców zrzeszonych w
spółdzielniach mieszkaniowych. (…). W związku z powyższym art. 82 ust. 3 i 4 u.s.m.
gwarantuje to, że skład rady nadzorczej - organu kontrolnego i nadzorczego spółdzielni
mieszkaniowej - odzwierciedla aktualną wolę elektoratu spółdzielców, która jednak
może ulec zmianie już w toku kadencji. Dzięki ustawowemu wprowadzeniu
kadencyjności organu zmiana ta może zostać uzewnętrzniona podczas najbliższych
wyborów, co stanowi istotę demokracji przedstawicielskiej.” Ponadto zagadnienie
kadencyjności organu zawsze jest związane z problemem walki z naturalną tendencją
absolutyzacji posiadanej władzy, gdyż ma utrudniać jej monopolizację (zob. A.
Ławniczak, M. Masternak-Kubiak, Zasada kadencyjności Sejmu - wybrane problemy,
"Przegląd Sejmowy" nr 3/2002, s. 9). W tym celu dąży się do tego, aby stworzyć prawne
możliwości zastępowania jednych piastunów władzy innymi, nie tylko w razie śmierci lub
wystąpienia okoliczności zmuszającej do odebrania mandatu (zob. ibidem). (…).
Powyższe w całej rozciągłości odnosi się również do członków rad nadzorczych
spółdzielni mieszkaniowych.”.
W odniesieniu do kwestii obowiązku składania oświadczeń majątkowych przez członków
zarządów spółdzielni mieszkaniowych, informuję, że brak jest planów wprowadzenia
takiego rozwiązania w ustawie. Podkreślić należy, że do Ministerstwa nie napływają
sygnały o nadużyciach ze strony członków organów w nabywaniu lokali spółdzielczych.
Ponadto istniejący w systemie prawnym obowiązek składania oświadczeń majątkowych
-- 4 of 6 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
przez osoby na określonych stawiskach, dotyczy osób pełniących funkcje publiczne bądź
też zarządzających majątkiem państwowym czy samorządowym.
Jednocześnie wyjaśniam, że aktualnie w Ministerstwie trwa analiza kompleksowych
rozwiązań, jakie należy wprowadzić w obszarze spółdzielczości mieszkaniowej, aby
usprawnić funkcjonowanie spółdzielni mieszkaniowych, zwiększyć transparentność
działania spółdzielni oraz poszerzyć uprawnienia ich członków. Należy mieć na względzie,
że w Sejmie RP powołany został Parlamentarny Zespół ds. Spółdzielczości
Mieszkaniowej, którego celem także jest wypracowanie niezbędnych zmian, które będą
miały wpływ na dalszą działalność spółdzielni. Przewodniczącym Zespołu został Pan
Poseł Kamil Wnuk. W pracach Zespołu oprócz Parlamentarzystów dotychczas
uczestniczyli przedstawiciele MRiT oraz Ministerstwa Sprawiedliwości, jak również
reprezentanci środowiska spółdzielczego. W świetle powyższego, w zależności od
postępów prac Zespołu podjęta zostanie decyzja odnośnie dalszych działań nad
zmianami w ustawie o spółdzielniach mieszkaniowych, w tym trybem wprowadzania
tych zmian.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Tomasz Lewandowski
Podsekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
Klauzula informacyjna dotycząca przetwarzania danych osobowych:
Zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)
2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z
przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych
oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz. U. L 119 z 4 maja 2016 r., z późn. zm.), zwanego
dalej „RODO”, informuję, że:
1. Administratorem Pani/Pana danych osobowych jest Minister Rozwoju i
Technologii z siedzibą w Warszawie, przy Placu Trzech Krzyży 3/5, 00-507
Warszawa, e-mail: kancelaria@mrit.gov.pl, tel. +48 222 500 123, adres skrytki na
ePUAP: /MRPiT/SkrytkaESP, adres do doręczeń elektronicznych: AE:PL-68477-
29007-EFSHR-25. Wykonującym obowiązki administratora jest dyrektor
Departamentu Mieszkalnictwa.
-- 5 of 6 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
2. Jeśli ma Pani/Pan pytania dotyczące przetwarzania Pani/Pana danych osobowych,
a także przysługujących Pani/Panu praw, może się Pani/Pan kontaktować
z Inspektorem Ochrony Danych w MRiT wysyłając informację na skrzynkę:
iod@mrit.gov.pl.
3. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w oparciu o art. 6 ust. 1 lit. c) RODO
tj. w celu wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na administratorze, na
podstawie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o
wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. z 2024 r. poz. 907), oraz w
związku z § 162 uchwały Nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r. -
Regulamin pracy Rady Ministrów (M.P. z 2024 r. poz. 806) oraz art. 193 uchwały
Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. – Regulamin Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej (M. P. z 2022 r. poz. 990).
4. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu rozpatrzenia i udzielenia
odpowiedzi na interwencję poselską lub senatorską lub interpelację/zapytanie
poselskie.
5. Odbiorcami Pani/Pana danych osobowych mogą być:
o organy władzy publicznej oraz podmioty wykonujące zadania publiczne
lub działające na zlecenie organów władzy publicznej, w zakresie i w
celach, które wynikają z przepisów powszechnie obowiązującego prawa
(np. na żądanie sądów, urzędów skarbowych, Prokuratury lub Policji);
o inne podmioty, które na podstawie stosownych umów podpisanych z
MRiT przetwarzają dane osobowe, dla których Administratorem jest
Minister Rozwoju i Technologii (np. podmioty świadczące usługi prawne,
dostawcy systemów informatycznych i usług IT oraz
telekomunikacyjnych, operatorzy pocztowi i kurierzy).
6. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres niezbędny do
realizacji celu ich przetwarzania tj. do chwili załatwienia sprawy, w której zostały
one zebrane, a następnie – w przypadkach, w których wymagają tego przepisy
ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (Dz.
U. z 2020 r. poz. 164 ze zm.) – przez czas określony w tych przepisach.
7. Pani/Pana dane osobowe nie będą podlegać zautomatyzowanemu podejmowaniu
decyzji lub profilowaniu.
8. Pani/Pana dane osobowe nie będą przekazywane do państwa trzeciego ani do
organizacji międzynarodowych.
9. Podanie danych jest dobrowolne, ale niezbędne do rozpatrzenia i udzielenia
odpowiedzi na interpelację/zapytanie/interwencję.
10. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przysługują
Pani/Panu następujące prawa:
o prawo dostępu do swoich danych oraz otrzymania ich kopii zgodnie z art.
15 RODO;
o prawo do sprostowania (poprawiania) swoich danych, jeśli są błędne lub
nieaktualne, zgodnie z art. 16 RODO;
o prawo do ograniczenia przetwarzania danych zgodnie z art. 18 RODO.
11. W przypadku powzięcia informacji o niezgodnym z prawem przetwarzaniu
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii Pani/Pana danych osobowych, przysługuje
Pani/Panu prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego właściwego w
sprawach ochrony danych osobowych, tj. Prezesa Urzędu Ochrony Danych
Osobowych, ul. Stawki 2, 00-193 Warszawa.
-- 6 of 6 --