Interpelacja w sprawie kryteriów przyznania tzw. renty wdowiej
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 7971
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie kryteriów przyznania tzw. renty wdowiej
Zgłaszający: Lidia Czechak
Data wpływu: 11-02-2025
Szanowna Pani Minister,
zgłosiły się do mojego biura poselskiego dwie kobiety, które czują się poszkodowane kryteriami przyjętymi przy przyznawaniu renty wdowiej. Nie otrzymają one z tytułu nowych przepisów żadnego wsparcia finansowego, ponieważ ich małżonkowie pomimo przepracowania nawet czasami ponad 30 lat w zawodzie, zmarli stosunkowo młodo. Natomiast renta wdowia nie przysługuje osobom, które nabyły prawo do renty rodzinnej po zmarłym małżonku wcześniej niż przed ukończeniem 55 lat (kobieta) i 60 lat (mężczyzna). To oznacza, że osoby, które wcześniej utraciły małżonka i przez wiele lat musiały radzić sobie same, nie otrzymają dodatkowego wsparcia od państwa. Pojawiają się pytania, co są winni ludzie, że ich małżonkowie zmarli trochę wcześniej, a np. w jednym z ww. przypadków śmierć nastąpiła nagle, w wyniku wypadku na budowie.
W związku z coraz częściej pojawiającymi się pytaniami dotyczącymi warunków określonych w ustawie proszę o odpowiedź na poniższe pytania:
1. Czy rząd rozważa zmianę obecnych kryteriów przyznawania renty wdowiej?
2. Czy wsparcie nie powinno objąć także osób, które wcześniej utraciły małżonka i przez dłuższy okres pobierały rentę rodzinną?
3. Czy jest możliwość, żeby panie uzyskały pewną formę wsparcia, jeżeli ich małżonkowie zmarli młodo i nie spełniły one formalnych wymagań do uzyskania renty rodzinnej?
Oczywiście panie rozumieją, że to wsparcie byłoby proporcjonalnie niższe, jednak przy ich niskich emeryturach każde pieniądze byłyby bardzo cenne. A ich mężowie przez wiele lat pracy odprowadzali składki emerytalne.
Z wyrazami szacunku
Lidia Czechak
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Sebastian Gajewski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 7 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (4)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4570 znakówinfo@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.75.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 7971 Pani Posłanki Lidii Czechak w sprawie kryteriów
przyznawania tzw. renty wdowiej, proszę przyjąć poniższe informacje.
Ustawa z dnia 26 lipca 2024 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1243) wprowadziła
od 1 stycznia 2025 r. nową regułę zbiegu prawa do renty rodzinnej po zmarłym małżonku
z prawem do własnego świadczenia o charakterze emerytalno-rentowym. Przepisy ustawy
przewidują, że w przypadku zbiegu prawa do wspomnianych świadczeń, począwszy od 1 lipca
2025 r., jedno świadczenie wypłacane będzie wdowie lub wdowcowi w całości, a drugie
w wysokości 25% (w okresie przejściowym, tj. od 1 lipca 2025 r. do 31 grudnia 2026 r. – 15%).
Obecnie, w przypadku zbiegu prawa do kilku świadczeń emerytalno-rentowych, obowiązuje
zasada wypłaty jednego świadczenia. Tym samym, przywołana ustawa wprowadza nową
regułę zbiegu prawa do nabytej renty rodzinnej, którą wnioskodawcy nazwali „rentą
wdowią”.
Wdowy lub wdowcy ubiegający się o ustalenie nowej reguły zbiegu prawa do renty rodzinnej
po zmarłym małżonku z prawem do innego świadczenia emerytalno-rentowego będą musieli
spełnić warunki:
osiągnięcia wieku emerytalnego określonego w art. 24 ust. 1 ustawy o emeryturach
i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych;
pozostawania we wspólności małżeńskiej do dnia śmierci małżonka;
nabycia prawa do renty rodzinnej po zmarłym małżonku nie wcześniej niż 5 lat przed
osiągnięciem wieku emerytalnego określonego w art. 24 ust. 1 ustawy o emeryturach
i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych;
niewstąpienia w nowy związek małżeński (wypłata świadczeń w zbiegu na zasadach
tzw. renty wdowiej będzie ustawała z dniem poprzedzającym dzień zawarcia nowego
związku małżeńskiego przez osobę uprawnioną).
Ustawa wprowadza ponadto limit kwoty pobieranych świadczeń w zbiegu do poziomu
trzykrotności najniższej emerytury.
Wskazane warunki wynikają z konieczności skierowania renty wdowiej do osób najbardziej
potrzebujących, które odczuły stratę osoby bliskiej w sposób dotkliwy również finansowo,
a ze względu na zaawansowany wiek nie mają już możliwości samodzielnego poprawienia
swojej sytuacji bytowej.
Wprowadzenie omawianych warunków jest rozwiązaniem kompromisowym, wynikającym
z konieczności wdrożenia do systemu emerytalno-rentowego nowego rozwiązania
uwzględniającego zarówno oczekiwania wnioskodawców projektu obywatelskiego,
jak i możliwości Funduszu Ubezpieczeń Społecznych i budżetu państwa, z którego
dotowany jest FUS. Wejście ustawy w życie spowoduje skutki finansowe wynoszące w 2025
r. od 3,2 mld do 4,2 mld zł, w 2026 r. od 6,7 mld do 9 mld zł, a w roku 2027 od 11,9 mld
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
do 15,8 mld zł, w zależności od tego, czy z uprawnienia skorzysta 75% czy 100% jego
potencjalnych beneficjentów, których szacunkowa liczba oscyluje wokół 2 mln.
Trzeba podkreślić, że renta wdowia nie jest odrębnym świadczeniem i stanowi szczególną
instytucję systemu zabezpieczenia społecznego. Ze względu na jej odmienny od renty
rodzinnej charakter, ustawodawca inaczej określił warunki uzyskania tego uprawnienia
uznając, że jego adresatom - osobom, które utraciły partnera na późnym etapie życia -
trudniej jest dostosować się do nowej sytuacji niż ludziom młodszym. Ponieważ uprawnienie
do łączenia dwóch świadczeń stanowi inną konstrukcję prawną niż samodzielne świadczenie,
może podlegać odmiennym regułom w zakresie warunków nabywania uprawnień, w tym
w szczególności dotyczących wieku uprawnionych.
Informuję, że zgodnie z art. 16 ustawy z dnia 26 lipca 2024 r., Rada Ministrów dokona w roku
2028 weryfikacji wskaźnika wysokości świadczeń w zbiegu w celu oceny zasadności jego
ewentualnego podwyższenia, uwzględniając na tle sytuacji społeczno-gospodarczej kraju
położenie osób uprawnionych na mocy niniejszej ustawy do wypłaty świadczeń w zbiegu.
Będzie to również okazja do całościowego przeglądu rozwiązań dotyczących renty wdowiej,
w tym tych, o których wspomina Pani Poseł w swoim wystąpieniu.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --