Interpelacja nr 7970
Interpelacja w sprawie działań podejmowanych na terenach parków narodowych i obszarach regionalnych dyrekcji Lasów Państwowych w zakresie ochrony przeciwpożarowej
Zgłaszający:
•
Adresat:
Obrona i Bezpieczeństwo (100%)
Klimat, Energia i Środowisko (95%)
Rolnictwo i Rozwój Wsi (64%)
Podatki i Finanse (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie działań podejmowanych na terenach parków narodowych i obszarach regionalnych dyrekcji Lasów Państwowych w zakresie ochrony przeciwpożarowej
Interpelacja nr 7970
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie działań podejmowanych na terenach parków narodowych i obszarach regionalnych dyrekcji Lasów Państwowych w zakresie ochrony przeciwpożarowej
Zgłaszający: Dariusz Piontkowski
Data wpływu: 11-02-2025
W ostatnich latach obserwujemy coraz większe zagrożenie pożarowe na terenach leśnych, co związane jest m.in. ze zmianami klimatycznymi, wzrostem temperatur oraz coraz dłuższymi okresami suszy. Pożary nie tylko stanowią poważne zagrożenie dla środowiska, ale także powodują ogromne straty ekologiczne i finansowe oraz są zagrożeniem dla ludzi. Chyba wszyscy mieszkańcy województwa podlaskiego pamiętają pożar w Biebrzańskim Parku Narodowym, który trwał prawie tydzień i przyniósł ogromne zniszczenia.
W ostatnich dniach media informowały o doniesieniach przyrodników dotyczących suszy hydrologicznej, która dotyka znaczną część Biebrzańskiego Parku Narodowego. Może to mieć negatywne konsekwencje w niedalekiej przyszłości, gdyż jak wskazują pracownicy parku, susza o tej porze roku to bardzo duże zagrożenie pożarowe latem.
W obliczu tych wyzwań konieczne jest podjęcie skutecznych działań prewencyjnych i interwencyjnych mających na celu ograniczenie ryzyka występowania pożarów oraz minimalizację ich skutków.
W związku z tym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Jakie działania prewencyjne w zakresie ochrony przeciwpożarowej są obecnie podejmowane na terenie parków narodowych oraz na obszarach zarządzanych przez regionalne dyrekcje Lasów Państwowych?
Jakie środki finansowe przekazywane są na systemy monitoringu zagrożenia pożarowego?
W jaki sposób organizowana jest współpraca między parkami narodowymi, regionalnymi dyrekcjami Lasów Państwowych a lokalnymi jednostkami straży pożarnej mająca na celu zapobieganie pożarom i szybkie reagowanie w chwili ich wystąpienia?
Czy podejmowane są działania edukacyjne skierowane do mieszkańców oraz turystów odwiedzających tereny parków narodowych mające na celu podniesienie świadomości w zakresie zapobiegania pożarom? Jeżeli tak, to jakie?
Jakie działania podejmowane są w celu rekultywacji terenów zniszczonych przez pożary oraz przywrócenia ich wartości ekologicznej?
Interpelacja nr 7970
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie działań podejmowanych na terenach parków narodowych i obszarach regionalnych dyrekcji Lasów Państwowych w zakresie ochrony przeciwpożarowej
Zgłaszający: Dariusz Piontkowski
Data wpływu: 11-02-2025
W ostatnich latach obserwujemy coraz większe zagrożenie pożarowe na terenach leśnych, co związane jest m.in. ze zmianami klimatycznymi, wzrostem temperatur oraz coraz dłuższymi okresami suszy. Pożary nie tylko stanowią poważne zagrożenie dla środowiska, ale także powodują ogromne straty ekologiczne i finansowe oraz są zagrożeniem dla ludzi. Chyba wszyscy mieszkańcy województwa podlaskiego pamiętają pożar w Biebrzańskim Parku Narodowym, który trwał prawie tydzień i przyniósł ogromne zniszczenia.
W ostatnich dniach media informowały o doniesieniach przyrodników dotyczących suszy hydrologicznej, która dotyka znaczną część Biebrzańskiego Parku Narodowego. Może to mieć negatywne konsekwencje w niedalekiej przyszłości, gdyż jak wskazują pracownicy parku, susza o tej porze roku to bardzo duże zagrożenie pożarowe latem.
W obliczu tych wyzwań konieczne jest podjęcie skutecznych działań prewencyjnych i interwencyjnych mających na celu ograniczenie ryzyka występowania pożarów oraz minimalizację ich skutków.
W związku z tym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Jakie działania prewencyjne w zakresie ochrony przeciwpożarowej są obecnie podejmowane na terenie parków narodowych oraz na obszarach zarządzanych przez regionalne dyrekcje Lasów Państwowych?
Jakie środki finansowe przekazywane są na systemy monitoringu zagrożenia pożarowego?
W jaki sposób organizowana jest współpraca między parkami narodowymi, regionalnymi dyrekcjami Lasów Państwowych a lokalnymi jednostkami straży pożarnej mająca na celu zapobieganie pożarom i szybkie reagowanie w chwili ich wystąpienia?
Czy podejmowane są działania edukacyjne skierowane do mieszkańców oraz turystów odwiedzających tereny parków narodowych mające na celu podniesienie świadomości w zakresie zapobiegania pożarom? Jeżeli tak, to jakie?
Jakie działania podejmowane są w celu rekultywacji terenów zniszczonych przez pożary oraz przywrócenia ich wartości ekologicznej?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Mikołaj Dorożała
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
25%
Konkretność
75%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
3
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
2.5 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10634 znaków
Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DOP-WPN.050.5.2025.MJR
3650360.14750340.11877710
Warszawa, 30-03-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację Pana Posła Dariusza Piontkowskiego, w sprawie działań
podejmowanych na terenach parków narodowych i obszarach regionalnych dyrekcji lasów
państwowych w zakresie ochrony przeciwpożarowej (K10INT7970), uprzejmie informuję,
co następuje.
1. Jakie działania prewencyjne w zakresie ochrony przeciwpożarowej są obecnie
podejmowane na terenie parków narodowych oraz obszarach zarządzanych przez
regionalne dyrekcje Lasów Państwowych
Działania prewencyjne w zakresie ochrony przeciwpożarowej podejmowane przez parki
narodowe wynikają z obowiązujących przepisów zawartych: w planach ochrony
(dokumenty planistyczne ustanawiane na okres 20 lat) i zadaniach ochronnych
zatwierdzanych przez ministra właściwego do spraw środowiska. Wszystkie parki narodowe
posiadają aktualne zatwierdzane na dany rok przez właściwe miejscowo Komendy
Państwowej Straży Pożarnej dokumenty „Sposoby postępowania na wypadek powstania
pożaru” (zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie
przeciwpożarowej (Dz. U. z 2025 r. poz. 188).
W wyżej wymienionych dokumentach określana jest kategoria zagrożenia pożarowego
lasów zgodnie z metodyką ustanowioną w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra
Środowiska z dnia 22 marca 2006 r. w sprawie szczegółowych zasad zabezpieczenia
przeciwpożarowego lasów (Dz. U. z 2022 r. poz. 1065).
Należy podkreślić, że parki narodowe cechuje duża różnorodność ekosystemów, co znajduje
odzwierciedlenie w działaniach prewencyjnych, które muszą uwzględniać specyfikę
obszaru. Działania w zakresie zapobiegania pożarom w ekosystemach nieleśnych parków
narodowych, stosownie do potrzeb i specyfiki danego parku narodowego są uwzględniane
w wyżej wymienionych dokumentach.
Działania prewencyjne w parkach narodowych w zakresie ochrony przeciwpożarowej:
monitoring wizyjny obszaru parku z kamer wieży obserwacyjnej i bezzałogowych
statków powietrznych oraz naziemne patrole przeciwpożarowe piesze i
samochodowe (także samochody patrolowo-gaśnicze), których celem jest wczesne
wykrycie pożaru, zawiadomienie o jego powstaniu oraz podjęcie odpowiednich
działań,
-- 1 of 4 --
w okresie zwiększonego zagrożenia pożarowego (od 1 marca do 31 października) –
w parkach narodowych funkcjonuje system obserwacji oparty na wieżach
obserwacyjnych i dyżurach w Punkcie Alarmowo-Dyspozycyjnym (PAD),
wykonywane i konserwowane są pasy przeciwpożarowe (mineralizacja,
oczyszczanie z zalegającego drewna),
stale kontrolowany jest stan oznakowania i przejezdności dojazdów pożarowych
oraz punktów czerpania wody,
prowadzona jest stała kontrola sprawności wyposażenia punktów ze sprzętem
przeciwpożarowym,
prowadzona jest stała kontrola przestrzegania przepisów przeciwpożarowych przez
osoby przebywające na jego obszarze,
prowadzone są szkolenia pracowników parków w zakresie zapobiegania pożarom i
ich gaszenia,
współpraca z sąsiednimi regionalnymi dyrekcjami Lasów Państwowych w zakresie
wykrywania pożarów za pomocą sieci stałej obserwacji naziemnej,
współpraca z właściwymi miejscowo komendami Państwowej Straży Pożarnej, w
szczególności w zakresie opracowywania dokumentów dotyczących
zabezpieczenia przeciwpożarowego obszarów parków narodowych.
Na wszystkich szczeblach zarządzania Lasy Państwowe (Dyrekcja Generalna Lasów
Państwowych, regionalne dyrekcje Lasów Państwowych, nadleśnictwa) w oparciu o
obowiązujące przepisy prawa (ustawy, rozporządzenia, instrukcje) podejmują każdego roku
standardowe działania mające na celu zapobieganie powstawaniu i rozprzestrzenianiu się
pożarów lasu.
W Lasach Państwowych funkcjonuje zintegrowany system ochrony przeciwpożarowej,
którego działania przynoszą wymierne efekty. Elementami tego systemu są:
kategoryzacja zagrożenia pożarowego obszarów leśnych (podatność
klasyfikowanego obszaru na możliwość powstania pożaru, określana dla
nadleśnictwa lub podregionu, powiatu);
prognozowanie zagrożenia pożarowego lasu (prawdopodobieństwo powstania
pożaru zależne od zmiennych czynników meteorologicznych i wilgotności materiału
palnego określane dla strefy prognostycznej);
system obserwacyjno – alarmowy;
zestaw środków technicznych;
doskonalenie i rozbudowa istniejącego systemu ochrony przeciwpożarowej lasu.
W ramach profilaktyki i przeciwdziałania możliwości powstania pożarów oraz ograniczania
ich rozwoju na obszarach leśnych prowadzone są prace w zakresie odnawiania istniejących,
wykonywania nowych pasów przeciwpożarowych oraz uprzątnięcia ich z materiałów
łatwopalnych.
2. Jakie środki finansowe przekazywane są na systemy monitoringu zagrożenia
pożarowego?
Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe na ochronę przeciwpożarową lasu w
2024 r. przeznaczyło – 157 632 tys. zł, w tym 88 455 tys. zł na system monitoringu
zagrożenia pożarowego. W przypadku parków narodowych jest to kwota około 3 200 tys.
zł, w tym 1 300 tys. zł na systemy monitoringu przyrodniczego.
-- 2 of 4 --
Należy przy tym wskazać, że w parkach narodowych realizowane są również działania
finansowane ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki
Wodnej w ramach programu „Działania z zakresu budowy, rozbudowy i modernizacji
systemów przeciwpożarowych w parkach narodowych”. Łączna kwota umów zawartych
przez Fundusz z parkami narodowymi to 52 000 tys. zł.
3. W jaki sposób organizowana jest współpraca między parkami narodowymi,
regionalnymi dyrekcjami Lasów Państwowych a lokalnymi jednostkami straży
pożarnej w celu zapobiegania pożarom i szybkiego reagowania na ich występowanie?
Parki narodowe oraz Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe ściśle współpracują
z jednostkami Ochotniczych Straży Pożarnych oraz Państwowych Straży Pożarnych.
Prowadzone są wspólne szkolenia oraz organizowane są wspólne ćwiczenia, podczas
których prowadzone są wspólne działania rozpoznawczo-nadzorcze w terenie obejmujące
punkty czerpania wody i ich oznakowanie, jednostki ochrony przeciwpożarowej poznają
sieć dojazdów pożarowych. Realizowane są także wspólne przedsięwzięcia edukacyjne
mające na celu przygotowanie młodzieży szkolnej do bezpiecznego korzystania z zasobów
parków i bezpieczeństwa pożarowego.
Regionalne dyrekcje Lasów Państwowych, nadleśnictwa oraz parki narodowe współpracują
w zakresie ochrony przeciwpożarowej z wieloma instytucjami i organizacjami, w tym
zwłaszcza z Państwową Strażą Pożarną, Ochotniczymi Strażami Pożarnymi, samorządami,
policją i wojskiem. Dodatkowo parki narodowe współpracują z regionalnymi dyrekcjami
Lasów Państwowych w zakresie prowadzenia monitoringu przeciwpożarowego z
wykorzystaniem wież obserwacyjnych położonych na terenach sąsiednich nadleśnictw,
które swym zasięgiem obejmują obszar parku narodowego. Współpraca parków
narodowych i Lasów Państwowych obejmuje także patrolowanie terenów leśnych w
związku z zagrożeniem pożarowym oraz gaszenie pożarów, w tym z użyciem samolotów.
4. Czy podejmowane są działania edukacyjne skierowane do mieszkańców oraz turystów
odwiedzających tereny parków narodowych, mające na celu podniesienie
świadomości w zakresie zapobiegania pożarom? Jeżeli tak to jakie?
Kwestie zapobiegania pożarom i ochrony przeciwpożarowej stanowią istotny element
działań edukacyjnych prowadzonych przez parki narodowe i Państwowe Gospodarstwo
Leśne Lasy Państwowe. Prowadzone są zajęcia dla społeczności lokalnych, grup szkolnych
w każdym wieku, turystów oraz przewodników terenowych. Uczestnicy zajęć są
informowani między innymi o czynnikach mogących wywołać pożar w lesie, zasadach
bezpiecznego korzystania ze ścieżek i szlaków turystycznych oraz odpowiedzialnym
zachowaniu, pozwalającym unikać pożarów. Omawiane są zagadnienia dotyczące w
szczególności zakazu rozpalania ognisk poza wyznaczonymi miejscami oraz posługiwania się
otwartym ogniem na terenach zagrożonych pożarem, w szczególności na terenach leśnych
i obszarach łąk w okresie występowania suszy. Przekazywane są także informacje o
konieczności unikania pozostawiania łatwopalnych przedmiotów oraz o sposobach
reagowania w przypadku zauważenia pożaru. Podkreślane jest również znaczenie
infrastruktury przeciwpożarowej, w tym zapewnienia dostępności i przejezdności dróg
przeciwpożarowych oraz sprawności systemu wież obserwacyjnych. Uczestnicy spotkań
edukacyjnych informowani są również o roli zabiegów pielęgnacyjnych prowadzonych w
lasach w ramach ochrony przeciwpożarowej.
-- 3 of 4 --
Działania informacyjne na temat zapobiegania pożarom i ochrony przeciwpożarowej
prowadzone są także za pośrednictwem mediów społecznościowych oraz stron
internetowych. Dodatkowe komunikaty zamieszczane są w okresach podwyższonego
zagrożenia pożarowego np. w okresie wiosennym podnoszące świadomość zagrożeń, jakie
niesie za sobą wypalanie traw na łąkach i obrzeżach rowów.
Prewencyjnie, w miejscach największego ruchu turystycznego (parkingi, polany
wypoczynkowe), przy wjazdach do lasu, umieszczane są regulaminy zawierające treści
dotyczące przestrzegania przepisów przeciwpożarowych oraz tablice informacyjne „Uwaga
obszary zagrożone pożarem”, wraz z numerami alarmowymi.
5. Jakie działania podejmowane są w celu rekultywacji terenów zniszczonych przez
pożary oraz przywrócenia ich wartości ekologicznej?
Biorąc pod uwagę, że parki narodowe są najwyższą formą ochrony przyrody w Polsce,
tereny zniszczone przez pożary po wstępnej ocenie szkód i samej ocenie rozmiaru zniszczeń
powstałych na skutek pożaru, w większości przypadków pozostawiane są naturalnym
procesom ekologicznym. Takie działanie jest także uzasadnione możliwością prowadzenia
badań naukowych pozwalających na określenie czasu potrzebnego na regenerację
ekosystemu oraz etapów przebiegu tej regeneracji.
W Lasach Państwowych powierzchnie zniszczone przez pożary podlegają odnowieniu, czyli
wprowadzeniu młodego pokolenia lasu w miejsce drzewostanu zniszczonego przez pożar.
Odbywa się to z wykorzystaniem odpowiednich gatunków drzew dostosowanych do
warunków siedliskowych panujących na odnawianej powierzchni. Zgodnie z przepisami
ustawy o lasach odnowienie takiej powierzchni wykonuje się w okresie maksymalnie 5 lat
od uprzątnięcia drzewostanu.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Mikołaj Dorożała
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości: Departament Spraw Parlamentarnych w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów
-- 4 of 4 --
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DOP-WPN.050.5.2025.MJR
3650360.14750340.11877710
Warszawa, 30-03-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację Pana Posła Dariusza Piontkowskiego, w sprawie działań
podejmowanych na terenach parków narodowych i obszarach regionalnych dyrekcji lasów
państwowych w zakresie ochrony przeciwpożarowej (K10INT7970), uprzejmie informuję,
co następuje.
1. Jakie działania prewencyjne w zakresie ochrony przeciwpożarowej są obecnie
podejmowane na terenie parków narodowych oraz obszarach zarządzanych przez
regionalne dyrekcje Lasów Państwowych
Działania prewencyjne w zakresie ochrony przeciwpożarowej podejmowane przez parki
narodowe wynikają z obowiązujących przepisów zawartych: w planach ochrony
(dokumenty planistyczne ustanawiane na okres 20 lat) i zadaniach ochronnych
zatwierdzanych przez ministra właściwego do spraw środowiska. Wszystkie parki narodowe
posiadają aktualne zatwierdzane na dany rok przez właściwe miejscowo Komendy
Państwowej Straży Pożarnej dokumenty „Sposoby postępowania na wypadek powstania
pożaru” (zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie
przeciwpożarowej (Dz. U. z 2025 r. poz. 188).
W wyżej wymienionych dokumentach określana jest kategoria zagrożenia pożarowego
lasów zgodnie z metodyką ustanowioną w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra
Środowiska z dnia 22 marca 2006 r. w sprawie szczegółowych zasad zabezpieczenia
przeciwpożarowego lasów (Dz. U. z 2022 r. poz. 1065).
Należy podkreślić, że parki narodowe cechuje duża różnorodność ekosystemów, co znajduje
odzwierciedlenie w działaniach prewencyjnych, które muszą uwzględniać specyfikę
obszaru. Działania w zakresie zapobiegania pożarom w ekosystemach nieleśnych parków
narodowych, stosownie do potrzeb i specyfiki danego parku narodowego są uwzględniane
w wyżej wymienionych dokumentach.
Działania prewencyjne w parkach narodowych w zakresie ochrony przeciwpożarowej:
monitoring wizyjny obszaru parku z kamer wieży obserwacyjnej i bezzałogowych
statków powietrznych oraz naziemne patrole przeciwpożarowe piesze i
samochodowe (także samochody patrolowo-gaśnicze), których celem jest wczesne
wykrycie pożaru, zawiadomienie o jego powstaniu oraz podjęcie odpowiednich
działań,
-- 1 of 4 --
w okresie zwiększonego zagrożenia pożarowego (od 1 marca do 31 października) –
w parkach narodowych funkcjonuje system obserwacji oparty na wieżach
obserwacyjnych i dyżurach w Punkcie Alarmowo-Dyspozycyjnym (PAD),
wykonywane i konserwowane są pasy przeciwpożarowe (mineralizacja,
oczyszczanie z zalegającego drewna),
stale kontrolowany jest stan oznakowania i przejezdności dojazdów pożarowych
oraz punktów czerpania wody,
prowadzona jest stała kontrola sprawności wyposażenia punktów ze sprzętem
przeciwpożarowym,
prowadzona jest stała kontrola przestrzegania przepisów przeciwpożarowych przez
osoby przebywające na jego obszarze,
prowadzone są szkolenia pracowników parków w zakresie zapobiegania pożarom i
ich gaszenia,
współpraca z sąsiednimi regionalnymi dyrekcjami Lasów Państwowych w zakresie
wykrywania pożarów za pomocą sieci stałej obserwacji naziemnej,
współpraca z właściwymi miejscowo komendami Państwowej Straży Pożarnej, w
szczególności w zakresie opracowywania dokumentów dotyczących
zabezpieczenia przeciwpożarowego obszarów parków narodowych.
Na wszystkich szczeblach zarządzania Lasy Państwowe (Dyrekcja Generalna Lasów
Państwowych, regionalne dyrekcje Lasów Państwowych, nadleśnictwa) w oparciu o
obowiązujące przepisy prawa (ustawy, rozporządzenia, instrukcje) podejmują każdego roku
standardowe działania mające na celu zapobieganie powstawaniu i rozprzestrzenianiu się
pożarów lasu.
W Lasach Państwowych funkcjonuje zintegrowany system ochrony przeciwpożarowej,
którego działania przynoszą wymierne efekty. Elementami tego systemu są:
kategoryzacja zagrożenia pożarowego obszarów leśnych (podatność
klasyfikowanego obszaru na możliwość powstania pożaru, określana dla
nadleśnictwa lub podregionu, powiatu);
prognozowanie zagrożenia pożarowego lasu (prawdopodobieństwo powstania
pożaru zależne od zmiennych czynników meteorologicznych i wilgotności materiału
palnego określane dla strefy prognostycznej);
system obserwacyjno – alarmowy;
zestaw środków technicznych;
doskonalenie i rozbudowa istniejącego systemu ochrony przeciwpożarowej lasu.
W ramach profilaktyki i przeciwdziałania możliwości powstania pożarów oraz ograniczania
ich rozwoju na obszarach leśnych prowadzone są prace w zakresie odnawiania istniejących,
wykonywania nowych pasów przeciwpożarowych oraz uprzątnięcia ich z materiałów
łatwopalnych.
2. Jakie środki finansowe przekazywane są na systemy monitoringu zagrożenia
pożarowego?
Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe na ochronę przeciwpożarową lasu w
2024 r. przeznaczyło – 157 632 tys. zł, w tym 88 455 tys. zł na system monitoringu
zagrożenia pożarowego. W przypadku parków narodowych jest to kwota około 3 200 tys.
zł, w tym 1 300 tys. zł na systemy monitoringu przyrodniczego.
-- 2 of 4 --
Należy przy tym wskazać, że w parkach narodowych realizowane są również działania
finansowane ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki
Wodnej w ramach programu „Działania z zakresu budowy, rozbudowy i modernizacji
systemów przeciwpożarowych w parkach narodowych”. Łączna kwota umów zawartych
przez Fundusz z parkami narodowymi to 52 000 tys. zł.
3. W jaki sposób organizowana jest współpraca między parkami narodowymi,
regionalnymi dyrekcjami Lasów Państwowych a lokalnymi jednostkami straży
pożarnej w celu zapobiegania pożarom i szybkiego reagowania na ich występowanie?
Parki narodowe oraz Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe ściśle współpracują
z jednostkami Ochotniczych Straży Pożarnych oraz Państwowych Straży Pożarnych.
Prowadzone są wspólne szkolenia oraz organizowane są wspólne ćwiczenia, podczas
których prowadzone są wspólne działania rozpoznawczo-nadzorcze w terenie obejmujące
punkty czerpania wody i ich oznakowanie, jednostki ochrony przeciwpożarowej poznają
sieć dojazdów pożarowych. Realizowane są także wspólne przedsięwzięcia edukacyjne
mające na celu przygotowanie młodzieży szkolnej do bezpiecznego korzystania z zasobów
parków i bezpieczeństwa pożarowego.
Regionalne dyrekcje Lasów Państwowych, nadleśnictwa oraz parki narodowe współpracują
w zakresie ochrony przeciwpożarowej z wieloma instytucjami i organizacjami, w tym
zwłaszcza z Państwową Strażą Pożarną, Ochotniczymi Strażami Pożarnymi, samorządami,
policją i wojskiem. Dodatkowo parki narodowe współpracują z regionalnymi dyrekcjami
Lasów Państwowych w zakresie prowadzenia monitoringu przeciwpożarowego z
wykorzystaniem wież obserwacyjnych położonych na terenach sąsiednich nadleśnictw,
które swym zasięgiem obejmują obszar parku narodowego. Współpraca parków
narodowych i Lasów Państwowych obejmuje także patrolowanie terenów leśnych w
związku z zagrożeniem pożarowym oraz gaszenie pożarów, w tym z użyciem samolotów.
4. Czy podejmowane są działania edukacyjne skierowane do mieszkańców oraz turystów
odwiedzających tereny parków narodowych, mające na celu podniesienie
świadomości w zakresie zapobiegania pożarom? Jeżeli tak to jakie?
Kwestie zapobiegania pożarom i ochrony przeciwpożarowej stanowią istotny element
działań edukacyjnych prowadzonych przez parki narodowe i Państwowe Gospodarstwo
Leśne Lasy Państwowe. Prowadzone są zajęcia dla społeczności lokalnych, grup szkolnych
w każdym wieku, turystów oraz przewodników terenowych. Uczestnicy zajęć są
informowani między innymi o czynnikach mogących wywołać pożar w lesie, zasadach
bezpiecznego korzystania ze ścieżek i szlaków turystycznych oraz odpowiedzialnym
zachowaniu, pozwalającym unikać pożarów. Omawiane są zagadnienia dotyczące w
szczególności zakazu rozpalania ognisk poza wyznaczonymi miejscami oraz posługiwania się
otwartym ogniem na terenach zagrożonych pożarem, w szczególności na terenach leśnych
i obszarach łąk w okresie występowania suszy. Przekazywane są także informacje o
konieczności unikania pozostawiania łatwopalnych przedmiotów oraz o sposobach
reagowania w przypadku zauważenia pożaru. Podkreślane jest również znaczenie
infrastruktury przeciwpożarowej, w tym zapewnienia dostępności i przejezdności dróg
przeciwpożarowych oraz sprawności systemu wież obserwacyjnych. Uczestnicy spotkań
edukacyjnych informowani są również o roli zabiegów pielęgnacyjnych prowadzonych w
lasach w ramach ochrony przeciwpożarowej.
-- 3 of 4 --
Działania informacyjne na temat zapobiegania pożarom i ochrony przeciwpożarowej
prowadzone są także za pośrednictwem mediów społecznościowych oraz stron
internetowych. Dodatkowe komunikaty zamieszczane są w okresach podwyższonego
zagrożenia pożarowego np. w okresie wiosennym podnoszące świadomość zagrożeń, jakie
niesie za sobą wypalanie traw na łąkach i obrzeżach rowów.
Prewencyjnie, w miejscach największego ruchu turystycznego (parkingi, polany
wypoczynkowe), przy wjazdach do lasu, umieszczane są regulaminy zawierające treści
dotyczące przestrzegania przepisów przeciwpożarowych oraz tablice informacyjne „Uwaga
obszary zagrożone pożarem”, wraz z numerami alarmowymi.
5. Jakie działania podejmowane są w celu rekultywacji terenów zniszczonych przez
pożary oraz przywrócenia ich wartości ekologicznej?
Biorąc pod uwagę, że parki narodowe są najwyższą formą ochrony przyrody w Polsce,
tereny zniszczone przez pożary po wstępnej ocenie szkód i samej ocenie rozmiaru zniszczeń
powstałych na skutek pożaru, w większości przypadków pozostawiane są naturalnym
procesom ekologicznym. Takie działanie jest także uzasadnione możliwością prowadzenia
badań naukowych pozwalających na określenie czasu potrzebnego na regenerację
ekosystemu oraz etapów przebiegu tej regeneracji.
W Lasach Państwowych powierzchnie zniszczone przez pożary podlegają odnowieniu, czyli
wprowadzeniu młodego pokolenia lasu w miejsce drzewostanu zniszczonego przez pożar.
Odbywa się to z wykorzystaniem odpowiednich gatunków drzew dostosowanych do
warunków siedliskowych panujących na odnawianej powierzchni. Zgodnie z przepisami
ustawy o lasach odnowienie takiej powierzchni wykonuje się w okresie maksymalnie 5 lat
od uprzątnięcia drzewostanu.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Mikołaj Dorożała
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości: Departament Spraw Parlamentarnych w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów
-- 4 of 4 --