Interpelacja w sprawie zakupu robotów operacyjnych oraz uprawnień do przeprowadzania nimi operacji
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 7962
do ministra sprawiedliwości, ministra zdrowia
w sprawie zakupu robotów operacyjnych oraz uprawnień do przeprowadzania nimi operacji
Zgłaszający: Grzegorz Adam Płaczek
Data wpływu: 11-02-2025
Tychy, 11 lutego 2025 roku
Szanowna Pani Minister! Szanowny Panie Ministrze!
Ostatnie lata to okres wręcz masowych zakupów robotów operacyjnych. Pojawiają się niepokojące informacje medialne, iż skutki takich operacji bywają wręcz tragiczne, a opisywane okoliczności mogą wskazywać na to, iż problemem pozostaje poziom merytorycznego przygotowania operatorów robotów. Wątpliwości budzi, czy lekarze podejmujący się wykonywania operacji robotycznych posiadają właściwe kwalifikacje. Wcześniej media informowały o tragicznym przypadku zgonu pacjentki w jednym z krakowskich szpitali. W tych dniach cała seria publikacji dotyczyła szpitala w Rzeszowie.
W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi oraz wyjaśnienie następujących kwestii:
1. Czy istnieje odpowiedni system weryfikacji kompetencji lekarskich łączący procedury zakupów robotów z zapewnieniem prowadzenia operacji za ich pomocą na odpowiednim poziomie? Na czym on polega? Czy Ministerstwu Zdrowia jest wiadomo o większej liczbie podobnych problemów jak te, które opisywały media? Proszę o stosowne dokumenty.
2. Czy rozliczanie przeprowadzania operacji robotycznych ze środków NFZ jest połączone z weryfikacją, czy kontrakty z NFZ w tym zakresie są wykonywane przez lekarzy i personel posiadających stosowne kwalifikacje? Czy MZ posiada informacje o nadużyciach w tym zakresie? Jakie kroki były podejmowane w takich przypadkach i z jakim rezultatem? Proszę o stosowne dokumenty.
3. Czy w opisywanej właśnie przez media sytuacji w jednym z rzeszowskich szpitali zostały podjęte działania, by natychmiast zapobiec zagrożeniu dla pacjentów, zatrzymać proceder prowadzenia operacji robotycznych przez osoby nieposiadające kwalifikacji lub co do kwalifikacji których pojawiły się wątpliwości? Czy podjęto działania w ramach procedur NFZ, w ramach postępowań prokuratorskich? Jakie to były działania? Jakie środki zastosowano? Proszę o stosowne dokumenty.
4. Czy system weryfikacji kwalifikacji do wykonywania operacji robotycznych ma ulec zmianom w kierunku jego większej skuteczności? Czy planowane są w tym zakresie jakieś zmiany legislacyjne?
5. Czy dotychczasowe zdarzenia spowodowały straty ze środków pochodzących z NFZ polegające na niewłaściwym ich wykorzystaniu? Proszę o przedłożenie wykazu opłaconych operacji robotycznych przez NFZ za rok 2024 z podziałem na szpitale, w których te operacje zostały wykonane.
6. Czy Ministerstwo Sprawiedliwości prowadzi i/lub nadzoruje tego typu sprawy? Jeśli tak, to proszę o ich wykaz.
7. Gdzie funkcjonują roboty do wykonywania operacji i ile takich robotów funkcjonuje według stanu na dzień złożenia niniejszej interpelacji? Proszę podać lokalizację oraz koszt zakupu takiego robota wraz z informacją, z jakich środków został zakupiony.
Źródło: https://www.rynekzdrowia.pl/aparatura-i-wyposazenie/to-bedzie-jedna-z-wiekszych-afer-medycznych-w-polsce-mocne-slowa-w-sadzie-ws-operacji-robotycznych,267674,5.html
Uprzejmie proszę o precyzyjne odpowiedzi na powyższe pytania, stosując się do nadanej przeze mnie numeracji.
Grzegorz Płaczek
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Jerzy Szafranowicz
Odpowiedź zawiera znaczną ilość ogólników lub zapowiedzi dalszych analiz przy ograniczonej liczbie konkretów.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (9)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „nie posiada informacji” (brak danych / ewidencji w resorcie)
- Wykryto zwrot wymijający: „na bieżąco monitoruje” (formułki uspokajające / pozorne działania)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
14602 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLG.050.30.2025.MGL
Warszawa, 26 marca 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 7962 z dnia 17 lutego 2025 r., przesłaną przez Pana
Grzegorza Płaczka Posła na Sejm RP, w sprawie zakupu robotów operacyjnych oraz
uprawnień do przeprowadzenia nimi operacji, uprzejmie informuję.
Odpowiadając na pytania 1, 2, 4 uprzejmie informuję, że Minister Zdrowia określił
minimalne i optymalne warunki realizacji świadczeń opieki zdrowotnej z wykorzystaniem
robotów chirurgicznych na podstawie lp. 58, 62 i 63 załącznika nr 4 do rozporządzenia
Ministra Zdrowia z dnia 22 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z
zakresu leczenia szpitalnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 870 z późn. zm.), które obejmują m.in.
wymagania względem personelu realizującego świadczenia w omawianym zakresie.
Obecnie ze środków publicznych finansowane jest leczenie chirurgiczne z zastosowaniem
systemu robotowego raka gruczołu krokowego, raka błony macicy oraz raka jelita grubego.
Jak wynika z informacji uzyskanych z Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ), Fundusz na
bieżąco monitoruje dynamikę realizowanych przez podmioty lecznicze świadczeń z
wykorzystaniem chirurgii robotowej jak i weryfikuje spełnianie przez podmioty
wymaganych warunków realizacji w obszarze wymagań formalnych, wskazań medycznych,
kwalifikacji i doświadczenia personelu wykonującego zabieg, wyposażenia w sprzęt i
aparaturę medyczną, a także organizacji udzielania świadczeń. Zgodnie z wymaganiami
określonymi w ww. rozporządzeniu, oddziały wojewódzkie NFZ weryfikują informacje o
umiejętnościach i doświadczeniu operatorów systemów robotowych na podstawie
dokumentów potwierdzonych przez właściwego konsultanta wojewódzkiego.
Jednocześnie w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w ramach udzielanych
świadczeń, Fundusz na bieżąco podejmuje działania kontrolne i przeprowadza czynności
sprawdzające w podmiotach leczniczych np. na podstawie analiz sprawozdawanych
świadczeń gwarantowanych. Narodowy Fundusz Zdrowia będzie prowadził kontrole
powyższego zakresu świadczeń w przypadkach, gdy przedkontrolna analiza
prawdopodobieństwa nieprawidłowości, będzie uzasadniała taką konieczność.
Należy jednocześnie wskazać, że na podstawie informacji uzyskanej z NFZ, Fundusz cyt.
„nie odnotował w latach 2022 – 2025 wpływu żadnych skarg od pacjentów dotyczących
nieprawidłowości w zakresie udzielanych świadczeń przy użyciu robota da Vinci i nie
posiada informacji o poważnych powikłaniach i zgonach pacjentów, którzy byli operowani
przy użyciu robota. Do Funduszu nie wpływały również informacje dotyczące
ewentualnych błędów medycznych przy zastosowaniu omawianej technologii.”
Ponadto, uprzejmie informuję, że do Departamentu Nadzoru i Kontroli Ministerstwa
Zdrowia również nie wpływały sygnały o nieprawidłowościach w zakresie realizacji
świadczeń z wykorzystaniem chirurgii robotycznej w podmiotach leczniczych.
-- 1 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Zgodnie z opinią konsultanta krajowego w dziedzinie chirurgii onkologicznej, obecnie w
Polsce w zdecydowanej większości przypadków realizacja operacji wspomaganych
robotycznie oparta jest o sprawdzone kursy i szkolenia z obsługi systemów robotowych,
które są powszechnie stosowane w innych krajach, w których również wdrożone zostały
rozwiązania systemowe umożliwiające wykorzystanie chirurgii robotowej w procedurach
zabiegowych. W opinii Pana Profesora wykorzystywanie systemów robotycznych przez
specjalistę chirurga, urologa czy ginekologa z doświadczeniem w chirurgii narządowej i
posiadanym certyfikatem w zakresie obsługi systemu robotycznego, pozwala zapewnić
wysoką jakość realizowanych świadczeń, której nieodłączną cechą jest skuteczność z niską
liczbą powikłań, a tym samym bezpieczeństwo, co potwierdzają liczne publikowane dowody
naukowe w tym zakresie.
Dodatkowo w kwestii dbałości o efektywność i bezpieczeństwo realizowanych świadczeń w
związku z zastosowaniem nowych innowacyjnych technologii do ich realizacji, w ramach
których obserwuje się w Polsce dynamiczny rozwój w ostatnich latach, uprzejmie informuję,
że zastosowanie robotów w praktyce chirurgicznej zainicjowało rewolucję w podejściu do
edukacji medycznej. Tym samym programy szkoleń specjalizacyjnych w dziedzinach
zabiegowych dla lekarzy zostały dostosowane do zmieniającej się technologii, poprzez
uwzględnienie w procesie edukacji w dziedzinach zabiegowych elementów dotyczących
chirurgii wspomaganej robotycznie. W większości szpitali, procedury z wykorzystaniem
nowych technologii są wykonywane przez najbardziej doświadczonych operatorów i tym
samym liczba ewentualnych powikłań (będąca ryzykiem każdej operacji, nie tylko
robotycznej) jest niska, a według opinii konsultanta krajowego w dziedzinie chirurgii
onkologicznej, incydentalny charakter ewentualnych powikłań jest porównywalny z danymi
opisywanymi w światowej literaturze medycznej.
Ponadto, odnosząc się do kwestii związanych z pytaniem Pana Posła, czy planowane są
zmiany warunków realizacji zabiegów z wykorzystaniem chirurgii robotowej, uprzejmie
informuję, że obecnie nie są planowane prace systemowe mające na względzie
wprowadzenie dodatkowej weryfikacji kwalifikacji personelu wykonującego zabiegi z
zakresu chirurgii robotowej, z uwagi na brak przesłanek potwierdzających taką potrzebę.
Należy jednocześnie wskazać, że do Ministerstwa Zdrowia nie wpływały w ostatnim czasie
uzasadnione wnioski ekspertów wskazujące na konieczność wprowadzenia podobnych
zmian legislacyjnych.
Odpowiadając na pytania 3 i 5, uprzejmie informuję, że w związku z doniesieniami
medialnymi o potencjalnych nieprawidłowościach w Uniwersyteckim Szpitalu Klinicznym
im. Fryderyka Chopina w Rzeszowie, niezwłocznie ustalono, że stosowne postępowania
wyjaśniające i kontrolne zostały wszczęte przez terenowy Oddział Kontroli
Podkarpackiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ oraz Rzecznika Praw Pacjenta.
Jednocześnie Minister Zdrowia wystąpił do podmiotu tworzącego ww. podmiot leczniczy,
tj. Uniwersytetu Rzeszowskiego, o przekazanie szczegółowych informacji w przedmiocie
podjętych działań nadzorczych oraz dokonanych w sprawie ustaleń. Aktualnie
Ministerstwo Zdrowia oczekuje na wyniki przedmiotowych postępowań, o które zwrócono
się do ww. organów.
W kwestii związanej z zapytaniem Pana Posła dotyczącym poziomu realizacji operacji
robotycznych, które zostały sfinansowane ze środków publicznych przez Narodowy
Fundusz Zdrowia, uprzejmie informuję, że największy wzrost wykonania świadczeń
odnotowuje się w zabiegach związanych z leczeniem nowotworu złośliwego gruczołu
krokowego, których obecnie wykonuje się na poziomie 800 miesięcznie, a łącznie przez cały
2024 r. wykonano 8768 operacji wspomnianą metodą. Prawdopodobnie wynika to z faktu,
że jest to pierwsze świadczenie robotyczne, jakie zostało włączone do wykazu świadczeń
gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego. Jeśli chodzi o leczenie chirurgiczne
nowotworu złośliwego jelita grubego z zastosowaniem systemu robotowego, należy
-- 2 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
wskazać, że w całym 2024 r. wykonano 1363 procedury i zauważalny jest znaczny wzrost
wykonania tych procedur od 50 operacji wykonanych w styczniu 2024 r. do 155 operacji
wykonanych w grudniu 2024 r. Natomiast w ramach leczenia chirurgicznego nowotworu
złośliwego macicy z zastosowaniem systemu robotowego wykonano łącznie 920 procedur
w 2024 r., a w poszczególnych miesiącach wykonywano od 60 procedur na początku roku
do 77 wykonanych w grudniu 2024 r. Jedynie w listopadzie 2024 r. zanotowano wykonanie
104 procedur oraz nieznacznie wyższy poziom wykonania tych świadczeń zauważono także
w kwietniu, maju oraz październiku 2024 r. i wynosił on od 80 do 84 procedur miesięcznie.
Odpowiadając na pytanie 6, uprzejmie informuję, że informacje na temat „czy Ministerstwo
Sprawiedliwości prowadzi i/lub nadzoruje tego typu sprawy? Jeśli tak to proszę o wykaz”,
nie należą do kompetencji Ministerstwa Zdrowia. Tym samym, celem uzyskania informacji z
Ministerstwa Sprawiedliwości, proponuję Panu Posłowi zwrócenie się bezpośrednio do
właściwego Urzędu.
Odpowiadając na pytanie 7, w kwestiach dotyczących liczby świadczeń z zakresu chirurgii
robotowej i terenu na jakim udzielane są te świadczenia, uprzejmie informuję, że na
podstawie danych przekazanych przez NFZ wnikających z aktywnych kontraktów
zawartych ze świadczeniodawcami spełniających minimalne warunki realizacji tych
świadczeń, łącznie dla leczenia chirurgicznego z zastosowaniem systemu robotowego raka
gruczołu krokowego, raka błony macicy oraz raka jelita grubego, Fundusz dysponuje
informacją o 60 systemach robotowych obecnie wykorzystywanych do realizacji świadczeń
gwarantowanych. Ponadto, z danych Funduszu wynika, że 33 podmioty wykorzystują do
realizacji świadczeń gwarantowanych własny sprzęt robotowy, a 9 podmiotów
wykorzystuje system robotyczny na podstawie dzierżawy/wypożyczenia. Pozostałe
systemy robotowe są wykorzystywane na terenach województw dolnośląskiego i
mazowieckiego, gdzie również dostępne są różne warianty korzystania przez
świadczeniodawców z systemów robotowych (własny sprzęt, sprzęt dzierżawiony, sprzęt
wypożyczony). Należy jednocześnie wskazać, że cytowane na wstępie rozporządzenie
Ministra Zdrowia, określające minimalne warunki realizacji świadczeń gwarantowanych w
zakresie chirurgii robotowej, nie reguluje kwestii związanych z wymogiem posiadania przez
świadczeniodawców sprzętu na własność, a dzierżawienie/wypożyczenie systemu
robotowego uznaje się za spełnianie warunków minimalnych realizacji świadczeń wówczas,
gdy sprzęt ten znajduje się całodobowo w lokalizacji - przez cały okres trwania umowy z
Funduszem i spełnia wymagania określone w ustawie z dnia 20 maja 2010 r. o wyrobach
medycznych (Dz.U. z 2021 r. poz. 1565).
Odnosząc się do części pytania o źródło finansowania sprzętu wykorzystywanego przez
świadczeniodawców do realizacji świadczeń gwarantowanych z wykorzystaniem chirurgii
robotowej, należy wskazać, że z zebranych przez Fundusz danych od świadczeniodawców,
wynika, że część systemów robotycznych zostało zakupionych ze środków własnych
podmiotów leczniczych, a część systemów zostało zakupionych w ramach dofinansowania/
współfinansowania ze środków własnych inwestorów oraz dotacji celowych ze środków
budżetu państwa/ budżetu województwa/ z Urzędu Marszałkowskiego/ z gminy/ z Unii
Europejskiej/ programu KPO/dotacji MON/ innych źródeł.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Jerzy Szafranowicz
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
-- 4 of 4 --
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Sekretarz Stanu
Arkadiusz Myrcha
BK-VII.0520.74.2025
Warszawa, 10 kwietnia 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
przedstawiam odpowiedź w zakresie właściwości Ministerstwa Sprawiedliwości oraz
prokuratury na interpelację nr 7962 Pana Posła Grzegorza Płaczka w sprawie zakupu
robotów operacyjnych oraz uprawnień do przeprowadzania nimi operacji.
Ad 3
Prokuratura Okręgowa w Katowicach prowadzi śledztwo, pod sygn. akt 3015-
1.Ds.49.2023, którego przedmiotem jest doprowadzenie do niekorzystnego
rozporządzenia mieniem znacznej wartości, w kwocie co najmniej 1.475.000 zł,
Narodowego Funduszu Zdrowia w Rzeszowie, poprzez wprowadzenie w błąd
przedstawicieli Narodowego Funduszu Zdrowia co do wysokości należnego finansowania
przeprowadzonych przez ustaloną osobę zabiegów leczenia chirurgicznego nowotworu
złośliwego gruczołu krokowego z zastosowaniem systemu robotowego da Vinci.
Postępowanie przygotowawcze znajduje się w fazie ad personam – jednej osobie
przedstawiono zarzuty popełnienia przestępstw z art. 286 § 1 k.k. i art. 294 § 1 k.k. w zw.
z art. 12 § 1 k.k., art. 286 § 1 k.k. oraz art. 271 § 3 k.k. w zw. z art. 12 § 1 kk.
Ponadto Prokuratura Okręgowa w Lublinie prowadziła czynności sprawdzające, pod sygn.
PO I Ds. 31.2021, w sprawie niedopełnienia obowiązków przez osoby reprezentujące
województwo podkarpackie, Uniwersytet Rzeszowski oraz Kliniczny Szpital Wojewódzki
Nr 1 w Rzeszowie, odpowiedzialne za jego prawidłowe funkcjonowanie, w tym w zakresie
nadzoru, organizacyjno – personalnym, polityki kadrowej oraz procedury związanej
-- 1 of 2 --
2
z wyłonieniem ustalonej spółki komandytowej z siedzibą w Krakowie w ramach Konkursu
Ofert na Udzielenie Świadczeń z zakresu urologii, ginekologii, chirurgii z wykorzystaniem
robota da Vinci, bez zachowania warunków dotyczących konkursu ofert wynikających
z określonych stosownymi ustawami przepisów, a w konsekwencji doprowadzenia do
narażenia na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na
zdrowiu pacjentów szpitala w związku z dezorganizacją jego podstawowej działalności
leczniczej przez osoby, na których ciążył obowiązek opieki nad osobami narażonymi na
niebezpieczeństwo, czym działano na szkodę interesu publicznego i prywatnego
pacjentów, tj. czynu z art. 231 § 1 k.k. w zb. z art. 160 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.
Czynności sprawdzające zakończono wydaniem 30 czerwca 2021 r. postanowienia
o odmowie wszczęcia śledztwa - na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k., wobec braku
ustawowych znamion czynu zabronionego.
Prokurator Okręgowy w Lublinie 18 czerwca 2024 r., działając na podstawie § 256 ust. 1
rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 kwietnia 2016 r. - Regulamin
wewnętrznego urzędowania powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury (Dz. U.
z 2023 r., poz. 1115 z późn. zm.), rozpoznał odmownie pismo osób uprawnionych,
zawierające żądanie wszczęcia śledztwa w sprawie Prokuratury Okręgowej w Lublinie
o sygn. PO I Ds. 31.2021.
W dniu 1 października 2024 r. Zastępca Prokuratora Regionalnego w Lublinie wyraził
stanowisko co do braku podstaw do kwestionowania zasadności postanowienia
o odmowie wszczęcia śledztwa w powołanej wyżej sprawie Prokuratury Okręgowej
w Lublinie – działając na podstawie § 256 ust. 2 Regulaminu.
Ad 6
Pytanie wykracza poza zakres zadań realizowanych przez Ministerstwo Sprawiedliwości.
Resort nie prowadzi ani nie nadzoruje tego typu spraw.
Z wyrazami szacunku
Arkadiusz Myrcha
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 2 of 2 --