Interpelacja w sprawie podwyższenia ulgi podatkowej dla honorowych dawców krwi
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 7958
do ministra zdrowia
w sprawie podwyższenia ulgi podatkowej dla honorowych dawców krwi
Zgłaszający: Franciszek Sterczewski
Data wpływu: 11-02-2025
Szanowna Pani Ministro,
honorowe krwiodawstwo to jeden z najszlachetniejszych gestów. Krew jest niezbędna do ratowania życia i zdrowia podczas wielu zabiegów medycznych, takich jak operacje, leczenie chorób nowotworowych, wypadki czy porody. Mimo nieustannego rozwoju medycyny, nie istnieje sztuczny substytut, który mógłby w pełni zastąpić oddawaną krew.
W 2023 roku w Polsce było 640 200 dawców krwi i jej składników, którzy udzielili 1 501 400 donacji. Dawcom przysługuje szereg uprawnień, takich jak zwolnienie od pracy oraz zwolnienie od wykonywania czynności służbowych w dniu, w którym oddają krew, oraz w dniu następnym, zwrot kosztów przejazdu do jednostki organizacyjnej publicznej służby krwi czy posiłek regeneracyjny.
Dawstwo krwi jest dobrowolne, a prawodawstwo polskie, jak i europejskie, wyklucza odpłatne oddawanie krwi. Jednakże na podstawie ustawy o publicznej służbie krwi istnieje możliwość odliczenia od podatku dochodowego darowizny w wysokości iloczynu kwoty rekompensaty, która obecnie wynosi 130 zł za litr oddanej krwi bądź jej składników. Ulga przysługuje tym podatnikom, którzy rozliczają się według skali podatkowej lub zryczałtowanym podatkiem dochodowym od przychodów ewidencjonowanych.
Kwota rekompensaty nie zmieniła się od wielu lat, została ustalona w zupełnie innych realiach gospodarczych. Wyższa rekompensata mogłaby przyczynić się do stabilizacji systemu zaopatrzenia w krew poprzez zachęcenie większej liczby osób do regularnego oddawania krwi i jej składników.
W związku z powyższym składam pytania:
1. Czy Ministerstwo Zdrowia planuje zwiększyć kwotę rekompensaty dla dawców krwi i jej składników?
2. Jeśli tak, w oparciu o jakie wskaźniki?
3. Czy prowadzone są prace nad innymi dodatkowymi uprawnieniami dla dawców krwi i jej składników?
Z poważaniem
Franciszek Sterczewski
Podsekretarz stanu Jerzy Szafranowicz
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7302 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLT.050.11.2025.AS
Warszawa, 23 marca 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 7958 Posła Franciszka Sterczewskiego, w sprawie
podwyższenia ulgi podatkowej dla honorowych dawców krwi, uprzejmie proszę
o przyjęcie poniższych wyjaśnień.
Zasłużonemu Honorowemu Dawcy Krwi i Honorowemu Dawcy Krwi przysługuje:
zwolnienie od pracy oraz zwolnienie od wykonywania czynności służbowych
w dniu, w którym oddają krew, oraz w dniu następnym, a także na czas okresowego
badania lekarskiego dawców krwi zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie
art. 2982 Kodeksu pracy1,
zwrot utraconego zarobku na zasadach wynikających z przepisów prawa pracy,
zwrot kosztów przejazdu do jednostki organizacyjnej publicznej służby krwi na
zasadach określonych w przepisach w sprawie diet i innych należności z tytułu
podróży służbowych na obszarze kraju; koszt przejazdu ponosi jednostka
organizacyjna publicznej służby krwi,
posiłek regeneracyjny,
możliwość odliczenia od podatku dochodowego darowizny w wysokości iloczynu
kwoty rekompensaty,
bezpłatne zaopatrzenie w leki objęte wykazami do wysokości limitu finansowania2
– dotyczy Zasłużonego Honorowego Dawcy Krwi,
korzystanie poza kolejnością ze świadczeń opieki zdrowotnej oraz usług
farmaceutycznych udzielanych w aptekach3 – dotyczy Zasłużonego Honorowego
Dawcy Krwi.
Krew to dar życia, który podawany jest pacjentom bezwzględnie wymagającym leczenia
krwią lub jej składnikami. Honorowe krwiodawstwo to także misja i odpowiedzialność, a
rola jaką pełnią Honorowi Dawcy Krwi w lecznictwie jest bezcenna.
Decyzja o oddaniu krwi powinna być motywowana chęcią dzielenia się z innymi, nie zaś z
1 Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2023 r. poz. 1465, z późn. zm.).
2 Zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego
przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych (Dz.U. z 2024 r. poz. 930, z późn. zm.).
3 Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
(Dz. U. z 2024 r. poz. 146, z późn. zm.).
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
kalkulacji zysków. Krew nie jest produktem, jest darem dla drugiego człowieka.
Jednocześnie doświadczenia wielu krajów wskazują, że pozyskiwana w ramach
honorowego krwiodawstwa, krew i jej składniki gwarantuje pełne bezpieczeństwo
i ochronę zdrowia zarówno dawców, jak i biorców krwi.
Uwzględniając powyższe każda decyzja o ewentualnym rozszerzeniu uprawnień
przysługujących Honorowym Dawcom Krwi podejmowana jest w kontekście
obowiązujących przepisów prawa zarówno krajowego, jak i europejskiego. W dniu 17 lipca
2024 r. zostało opublikowane rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13
czerwca 2024 r. w sprawie norm jakości i bezpieczeństwa substancji pochodzenia ludzkiego
przeznaczonych do zastosowania u ludzi oraz uchylające dyrektywy 2002/98/WE i
2004/23/WE4 tzw. rozporządzenie SoHO, które reguluje między innymi zagadnienia
dotyczące publicznej służby krwi. Ewentualne zamiany w zakresie uprawnień
przysługujących Honorowym Dawcom Krwi muszą pozostać w zgodzie z przepisami
rozporządzenia unijnego.
Publiczna służba krwi stara się doceniać krwiodawców i podziękować im za bezcenny dar,
którym dzielą się z potrzebującymi w trakcie oddawania krwi. Stąd uprawnienia (tj.
zwolnienie od pracy, zwrot utraconego zarobku na zasadach wynikających z przepisów
prawa pracy, zwrot kosztów przejazdu do jednostki organizacyjnej publicznej służby krwi,
posiłek regeneracyjny, możliwość odliczenia od podatku dochodowego darowizny w
wysokości iloczynu kwoty rekompensaty, bezpłatne zaopatrzenie w leki objęte wykazami
do wysokości limitu finansowania, uprawnienia do korzystania poza kolejnością ze
świadczeń opieki zdrowotnej, w tym do leczenia sanatoryjnego oraz usług
farmaceutycznych udzielanych w aptekach) oraz odznaki przysługujące Honorowym
Dawcom Krwi. Dodatkowo wdrożony został program lojalnościowy pn. „Każda kropla jest
cenna”, aby docenić ofiarność krwiodawców. Rokrocznie w Światowy Dzień Krwiodawcy
oraz Dni Honorowego Krwiodawstwa organizowane są uroczyste obchody, aby podkreślić
niezastąpioną rolę Honorowych Dawców Krwi w systemie lecznictwa.
Obecnie realizowana jest kolejna edycja programu polityki zdrowotnej pn. „Zapewnienie
samowystarczalności Rzeczypospolitej Polskiej w krew i jej składniki na lata 2021-2026”
w zakresie celów szczegółowych: „Utrzymanie stałej liczby świadomych dawców krwi i jej
składników”, „Zwiększenie świadomości społecznej w zakresie honorowego
krwiodawstwa”, „Zwiększenie świadomości zdrowego odżywania wśród krwiodawców”,
która stanowi kontynuację realizacji zadań i zagadnień zdefiniowanych w ramach
poprzednich edycji programu podejmowanych w latach 2009-2014 oraz 2015-2020.
Opracowany przez publiczną służbę krwi program ma charakter długofalowy i w dużej
mierze w dalszym ciągu realizuje cele z lat poprzednich, przede wszystkim w odniesieniu do
promocji i edukacji w zakresie honorowego krwiodawstwa oraz wzmocnienia wizerunku
krwiodawcy poprzez zwrócenie uwagi społeczeństwa jak ważną i odpowiedzialną rolę
pełnią w systemie lecznictwa oraz zapewnienie krwiodawcom większego uznania
i szacunku za bezinteresowne ofiarowanie własnej krwi dla ratowania zdrowia i życia
drugiego człowieka. W ramach ogólnopolskiej kampanii społecznej „Twoja krew, moje
życie”, realizowanej wg powyżej wspomnianego programu polityki zdrowotnej, Narodowe
Centrum Krwi oraz 21 Regionalnych Centrów Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa, podejmują
działania promocyjne, edukacyjne i wizerunkowe, którym przyświeca ten sam cel: promocja
i edukacja w zakresie honorowego krwiodawstwa oraz wzmocnienie wizerunku
Honorowego Dawcy Krwi. W nowej odsłonie kampanii promującej honorowe
krwiodawstwo na lata 2021-2026 podkreślane jest, że Honorowy Dawca Krwi to człowiek
wspaniały i wrażliwy na potrzeby innych osób, ponieważ bezinteresownie dzieli się
4 (Dz. U. UE z 2024 r., poz. 1938)
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
najcenniejszym darem – własną krwią, aby nieść pomoc pacjentom wymagającym leczenia
krwią lub jej składnikami. Dlatego, kontynuowane jest budowanie pozytywnego wizerunku
krwiodawcy i podkreślanie jego roli w systemie lecznictwa. Chcemy, aby poprzez
prezentację cech charakteru Dawców krwi i emocjonalnych wartości płynących
z krwiodawstwa, motywować odbiorców kampanii do oddawania krwi oraz docenić
wszystkich tych, którzy dotychczas „chwycili czerwoną nić”. Zależy nam, aby po zetknięciu
z kampanią Dawcy czuli się dumni z tego, do jakiej wyjątkowej społeczności należą –
społeczności Honorowych Dawców Krwi.
Podejmowane są wszelkie możliwe działania oraz liczne inicjatywy mające na celu
edukowanie społeczeństwa w zakresie honorowego krwiodawstwa, jak i docenienia, i
podkreślenia bohaterskiej postawy ludzi dobrej woli – Honorowych Dawców Krwi.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Jerzy Szafranowicz
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --