Interpelacja w sprawie przepisów o obowiązku oznakowania zwierząt transponderami i prowadzenia elektronicznych wykazów zwierząt w schroniskach
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 7956
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie przepisów o obowiązku oznakowania zwierząt transponderami i prowadzenia elektronicznych wykazów zwierząt w schroniskach
Zgłaszający: Franciszek Sterczewski
Data wpływu: 10-02-2025
Szanowny Panie Ministrze,
przestrzeganie warunków weterynaryjnych w schroniskach jest niezbędne do zapewnienia dobrostanu zwierząt, ochrony zdrowia publicznego, efektywnego działania schronisk oraz finansujących je podmiotów, w tym jednostek samorządu terytorialnego.
Jednym z wymogów stawianych w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 stycznia 2022 r. w sprawie szczegółowych wymagań weterynaryjnych dla prowadzenia schronisk dla zwierząt jest prowadzenie elektronicznego wykazu zwierząt przebywających w schronisku. Wykaz zawiera opis zwierzęcia, a także numer ewidencyjny oraz numer wszczepionego transpondera. Rozporządzenie nakłada na schroniska obowiązek wszczepiania transponderów spełniających odpowiednie normy psom i kotom, które przed przyjęciem do schroniska nie miały takiego oznakowania.
Transpondery zapewniają jednoznaczną identyfikację zwierząt w miejscu, gdzie przebywa ich tak wiele. Służą ograniczeniu zjawiska bezdomności w przypadku ucieczki zwierzęcia. Umożliwiają gminom nadzór nad zwierzętami oraz kontrolę ponoszonych wydatków.
Dochodzą jednak alarmujące sygnały, że nie wszystkie schroniska przestrzegają warunków weterynaryjnych, w tym w zakresie obowiązku oznakowania zwierząt transponderami oraz prowadzenia elektronicznego wykazu zwierząt przebywających w schronisku. Takim miejscem ma być schronisko w Skałowie (Wielkopolska, gmina Kostrzyn), w którym ma dochodzić do licznych nieprawidłowości godzących w dobrostan zwierząt, którymi zajmuje się w chwili obecnej prokuratura. Ośrodek podlega Związkowi Międzygminnemu „Schronisko dla zwierząt”, w skład którego wchodzi 11 okolicznych gmin, które odprowadzają na jego rzecz kwotowe składki w formie ryczałtu.
W przypadku braku prawidłowego oznakowania transponderami i prowadzenia elektronicznego wykazu może dojść do sytuacji, w której składki są płacone na nieistniejące zwierzęta, a co za tym idzie do sprzeniewierzania publicznych pieniędzy. Niezbędna jest współpraca Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi z organami Inspekcji Weterynaryjnej w celu weryfikacji, czy schroniska dla zwierząt przestrzegają przepisów ww. rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 stycznia 2022 r.
Warto także zauważyć, że przedmiotowe rozporządzenie dysponuje bardzo ograniczonym zakresem sankcji w przypadku łamania przepisów, co może prowadzić do poczucia bezkarności podmiotów prowadzących schroniska. Nie można dopuścić do sytuacji, w której przepisy de facto są martwe.
W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:
1. Czy od momentu wejścia w życie przepisów określonych w ww. rozporządzeniu były prowadzone kontrole przestrzegania norm weterynaryjnych w schroniskach, w tym obowiązku oznakowania transponderami oraz prowadzenia elektronicznych wykazów zwierząt?
2. Jeśli tak – w jakim zakresie, w jakich podmiotach i jakie były rezultaty kontroli?
3. Jeśli nie – dlaczego oraz kiedy można się spodziewać przeprowadzenia stosownych kontroli?
4. Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi posiada dane, które schroniska nie spełniają wymogów dotyczących oznakowania transponderami oraz prowadzenia elektronicznych wykazów zwierząt?
5. Czy Ministerstwu Rolnictwa i Rozwoju Wsi wiadomo o przypadkach naruszania dobrostanu zwierząt w schronisku w Skałowie?
6. Jeśli tak – jakie działania zostały lub będą podjęte w celu wyeliminowania nieprawidłowości w schronisku w Skałowie?
7. Czy w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi prowadzone są prace zmierzające do wzmocnienia katalogu sankcji dla schronisk, które nie przestrzegają norm weterynaryjnych, tak by zapewnić skuteczną i zdecydowaną ochronę dobrostanu zwierząt, zdrowia publicznego oraz zapewnienia efektywnego finansowania?
Z poważaniem
Franciszek Sterczewski
Sekretarz stanu Jacek Czerniak
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
- Podaje wskaźniki procentowe (4)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (8)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „nie prowadzi ewidencji” (brak danych / ewidencji w resorcie)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10715 znakówul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 19 lutego 2025 r.
Znak sprawy: DŻW.orz.058.5.2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 7956 Pana Franciszka Sterczewskiego Posła na Sejm RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 7956 w sprawie przepisów o obowiązku oznakowania
zwierząt transponderami i prowadzenia elektronicznych wykazów zwierząt w
schroniskach Pana Franciszka Sterczewskiego, Posła na Sejm RP, proszę o przyjęcie
poniższych wyjaśnień.
1. Czy od momentu wejścia w życie przepisów określonych w ww. Rozporządzeniu1),
były prowadzone kontrole przestrzegania norm weterynaryjnych w schroniskach, w tym
obowiązku oznakowania transponderami oraz prowadzenia elektronicznych wykazów
zwierząt?
Zgodnie z instrukcją Głównego Lekarza Weterynarii w sprawie postępowania
powiatowych lekarzy weterynarii przy przeprowadzaniu kontroli schronisk dla zwierząt
powiatowi lekarze weterynarii przeprowadzają minimum dwie kontrole rocznie w
schroniskach dla zwierząt, które podlegają ich nadzorowi.
2. Jeśli tak – w jakim zakresie, w jakich podmiotach i jakie były rezultaty kontroli?
3. Jeśli nie – dlaczego? Oraz kiedy można się spodziewać przeprowadzenia stosownych
kontroli?
-- 1 of 6 --
Powiatowi lekarze weterynarii podczas kontroli schronisk dla zwierząt przeprowadzają
kompleksowe kontrole w zakresie przestrzegania warunków utrzymania zwierząt, zasad
bioasekuracji oraz zapewnienia opieki lekarsko – weterynaryjnej zgodnie z przepisami
rozporządzenia1). W każdym roku kontrole są przeprowadzane we wszystkich
schroniskach podlegających nadzorowi Inspekcji Weterynaryjnej. W 2022 r.
przeprowadzono 651 kontroli w schroniskach i stwierdzono nieprawidłowości w 48
podmiotach na 226 podlegających nadzorowi. W 2023 r. przeprowadzono 721 kontroli
w schroniskach i stwierdzono nieprawidłowości w 117 podmiotach na 230
podlegających nadzorowi. Dane za 2024 r. nie są jeszcze dostępne.
4. Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi posiada dane, jakie schroniska nie
spełniają wymogów dotyczących oznakowania transponderami oraz prowadzenia
elektronicznych wykazów zwierząt?
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie posiada takich danych.
5. Czy Ministerstwu Rolnictwa i Rozwoju Wsi wiadomo o przypadkach naruszania
dobrostanu zwierząt w schronisku w Skałowie?
6. Jeśli tak – jakie działania zostały lub będą podjęte w celu wyeliminowania
nieprawidłowości w schronisku w Skałowie?
Zgodnie z informacją przekazaną przez Głównego Lekarza Weterynarii informacja o
potencjalnych naruszeniach dobrostanu zwierząt w schronisku w Skałowie wpłynęła
w dniu 19 listopada 2024 r. wraz z wnioskiem o przeprowadzenie kontroli w schronisku
dla bezdomnych zwierząt w Skałowie, prowadzonym przez Związek Międzygminny
„Schronisko dla Zwierząt”, ul. Warzywna 25, Skałowo, 62-025 Kostrzyn, WNI
30213401 oraz wnioskiem o przeprowadzenie kontroli w Wojewódzkim Inspektoracie
Weterynarii w Poznaniu w związku z brakiem właściwego nadzoru.
Wobec faktu, że ww. schronisko znajduje się pod nadzorem Powiatowego Lekarza
Weterynarii w Poznaniu, nad działalnością którego nadzór sprawuje Wojewódzki Lekarz
Weterynarii w Poznaniu, Główny Lekarz Weterynarii zwrócił się do WLW w Poznaniu z
prośbą o ustosunkowanie się do zawartych we wniosku zarzutów oraz o przesłanie kopii
akt sprawy celem weryfikacji zasadności przeprowadzenia ewentualnej kontroli z
poziomu Głównego Inspektoratu Weterynarii.
-- 2 of 6 --
Z udzielonych wyjaśnień oraz przesłanych akt sprawy wynikało, że w ramach
sprawowanego nadzoru Powiatowy Lekarz Weterynarii w Poznaniu w latach 2020-
2024 przeprowadził łącznie 16 kontroli ww. schroniska (w tym 8 w latach 2023-2024).
Były to kontrole zarówno planowane, jak i doraźne. Ostatnia kontrola została
przeprowadzona przez Powiatowego Lekarza Weterynarii w Poznaniu 15 listopada
2024 r. i została udokumentowana protokołem kontroli, z którego wynika, że w
schronisku nie stwierdzono nieprawidłowości, wydano natomiast zalecenia dotyczące
stosowania środka dezynfekcyjnego, materiałów absorbujących uwagę zwierząt, stacji
deratyzacyjnych oraz zwierząt przebywających w izolatce i szpitalu (dotyczy czasu
przebywania zwierząt w odosobnieniu).
Weryfikacja nadzoru nad schroniskiem była już dokonywana przez Wielkopolskiego
Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii poprzez uczestniczenie w dniu 1 czerwca 2023 r.
w kontroli Powiatowego Lekarza Weterynarii w Poznaniu. W kontroli tej, za zgodą
Powiatowego Lekarza Weterynarii w Poznaniu, uczestniczyli również przedstawiciele
Fundacji na Rzecz Ochrony Praw Zwierząt „MONDO CANE". Z akt sprawy wynika, że w
toku kontroli przedstawiciele fundacji wielokrotnie sugerowali występowanie
nieprawidłowości na podstawie własnych przekonań, które nie miały odzwierciedlenia
w przepisach prawa, jak i w stanie faktycznym schroniska.
Nie potwierdziły się m. in. zarzuty, że schronisko nie prowadzi ewidencji zwierząt oraz
dokumentacji lekarsko-weterynaryjnej. Przedstawicielom Fundacji na Rzecz Ochrony
Praw Zwierząt „MONDO CANE" umożliwiono dostęp do każdego psa i kota, niemniej
uprawnionym do kontroli identyfikacji zwierząt był Powiatowy Lekarz Weterynarii w
Poznaniu, który dysponował odpowiednim urządzeniem do odczytu mikroczipów. W
dniu 1 czerwca 2023 r. stan zoohigieniczny budynków i pomieszczeń, w których
przebywały zwierzęta nie budził zastrzeżeń. Psy były wypuszczane na wybiegi i
wyprowadzane na spacery, co potwierdzała prowadzona przez podmiot ewidencja
wyprowadzania psów. Nie stwierdzono odchyleń od norm w zachowaniu zwierząt
przebywających w schronisku - sprawdzony został każdy boks i pomieszczenie,
w którym przebywały psy i koty.
Schronisko w Skałowie aktywnie działało w zakresie adopcji zwierząt, poprzez
organizowanie spotkań otwartych, zajęć edukacyjnych dla dzieci, poprzez stronę
internetową oraz media społecznościowe. Wielkopolski Wojewódzki Lekarz Weterynarii
-- 3 of 6 --
w Poznaniu na podstawie raportu rocznego z wizytacji schroniska w 2023 r.
zweryfikował odsetek adoptowanych i zwróconych psów i kotów w stosunku do
zwierząt przybywających w schronisku na koniec 2022 r. oraz przyjętych w 2023 r.
Wyniki przedstawiają się następująco: 22,9 % psów zostało adoptowanych, 44 % psów
zostało zwróconych właścicielom, 22,4% kotów zostało adoptowanych oraz 15% kotów
zostało zwróconych właścicielom. Przedstawione dane nie potwierdzają zarzutów co do
bierności schroniska w zakresie adopcji zwierząt. Z raportu otrzymanego od
Powiatowego Lekarza Weterynarii w Poznaniu wynika, że w schronisku przeprowadza
się zabiegi kastracji i sterylizacji zwierząt. Śmiertelność psów była na niskim poziomie,
natomiast w przypadku kotów śmiertelność była znacznie wyższa - wysoka śmiertelność
u kotów spowodowana była głównie eutanazjami zwierząt trafiających w stanie
agonalnym z wypadków drogowych, usypianiem ślepych miotów oraz chorobami
zakaźnymi młodych kotów. Podczas kontroli nie stwierdzono zwierząt zaniedbanych,
wykazujących objawy znęcania się nad nimi. Wszystkie zwierzęta posiadały stały dostęp
do wody. Schronisko wyposażone było w odpowiedni zapas karmy. Zwierzęta chore
obejmowano opieką lekarsko-weterynaryjną.
Z akt sprawy, jak i wyjaśnień złożonych przez Wielkopolskiego Wojewódzkiego Lekarza
Weterynarii w Poznaniu wynika, że zarówno nadzór nad przedmiotowym schroniskiem,
jak i nadzór nad działalnością Powiatowego Lekarza Weterynarii w Poznaniu
wykonywany jest prawidłowo, wobec czego Główny Lekarza Weterynarii pismem z dnia
23 grudnia 2024 r. poinformował nadawcę ww. wniosków o kontrole, że na dzień
udzielania odpowiedzi nie ma uzasadnionych powodów do przeprowadzania
wnioskowanej kontroli z poziomu Głównego Inspektoratu Weterynarii.
7. Czy w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi prowadzone są prace zmierzające do
wzmocnienia katalogu sankcji dla schronisk, które nie przestrzegają norm weterynaryjnych,
tak by zapewnić skuteczną i zdecydowaną ochronę dobrostanu zwierząt, zdrowia
publicznego oraz zapewnienia efektywnego finansowania?
Uprzejmie informuję, że do projektu ustawy o zdrowiu zwierząt (UC40) została dodana
zmiana ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt, zgodnie z którą
powiatowy lekarz weterynarii będzie przeprowadzał kontrolę schronisk dla zwierząt nie
rzadziej niż raz w roku. Dodatkowo, dodawany przepis przewiduje rozwiązanie, zgodnie
z którym do nowych schronisk dla zwierząt, tj. schronisk dla zwierząt rozpoczynających
-- 4 of 6 --
działalność po wejściu w życie tego przepisu, zwierzęta będą mogły być wprowadzane
dopiero, gdy powiatowy lekarz weterynarii przeprowadzi kontrolę tego schroniska dla
zwierząt i potwierdzi w protokole z tej kontroli, że to schronisko dla zwierząt spełnia
wymagania określone w ustawie o ochronie zwierząt oraz w wydanym na jej podstawie
rozporządzeniu. Powiatowy lekarz weterynarii będzie zobowiązany do przeprowadzenia
kontroli poprzedzającej wprowadzenie pierwszego zwierzęcia do schroniska dla
zwierząt w terminie do 7 dni od dnia otrzymania wniosku o taką kontrolę. Dokumentem
potwierdzającym spełnienie wymagań będzie protokół z kontroli.
W przypadku stwierdzenia, że przy prowadzeniu schroniska dla zwierząt zostały
naruszone wymagania określone w ustawie lub w wydanym na jej podstawie
rozporządzeniu, powiatowy lekarz weterynarii wyda decyzję nakazującą usunięcie
stwierdzonych uchybień w określonym terminie lub zakazującą wprowadzania zwierząt
do schroniska dla zwierząt do czasu usunięcia stwierdzonych uchybień.
W przypadku stwierdzenia, że pierwsze zwierzę zostało wprowadzone do schroniska dla
zwierząt niezgodnie z ww. przepisami albo podmiot prowadzący schronisko dla zwierząt
nie zastosuje się do nakazu lub zakazu określonego w ww. decyzji, powiatowy lekarz
weterynarii w drodze decyzji zakaże prowadzenia schroniska dla zwierząt i skreśli
podmiot prowadzący schronisko dla zwierząt z rejestru prowadzonego na podstawie
przepisów ustawy o zdrowiu zwierząt.
Celem projektowanych przepisów jest poprawa warunków utrzymywania bezdomnych
zwierząt w schroniskach oraz doprowadzenie działalności schronisk dla zwierząt do
zgodności z obowiązującym prawem. Projekt ustawy o zdrowiu zwierząt (UC40) został
przyjęty przez Komitet ds. Europejskich i jest przygotowywany do rozpatrzenia przez
Stały Komitet Rady Ministrów.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Jacek Czerniak
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 5 of 6 --
Podstawa prawna:
1) rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 stycznia 2022 r. w
sprawie szczegółowych wymagań weterynaryjnych dla prowadzenia schronisk
dla zwierząt (Dz. U. poz. 175 z późn. zm.)
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 6 of 6 --