Interpelacja w sprawie funkcjonowania zakładów resocjalizacyjnych dla nieletnich
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 7952
do ministra sprawiedliwości
w sprawie funkcjonowania zakładów resocjalizacyjnych dla nieletnich
Zgłaszający: Wojciech Szarama
Data wpływu: 10-02-2025
Na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (M.P. 2002 nr 23 poz. 398, 2003 nr 23 poz. 337, 2004 nr 12 poz. 182, 2005 nr 16 poz. 263, nr 42 poz. 556, nr 66 poz. 912, nr 76 poz. 1062, 2006 nr 15 poz. 194 oraz 2007 nr 23 poz. 253) kieruję do Pana Ministra interpelację w sprawie funkcjonowania zakładów resocjalizacyjnych dla nieletnich.
Jak wynika z analizy Instytutu Wymiaru Sprawiedliwości „Efektywność środków izolacyjnych orzekanych wobec nieletnich“, po pięciu latach od orzeczenia w okresie nieletniości prawomocnego środka izolacyjnego, blisko 45 proc. ukaranych w ten sposób figurowało w Krajowym Rejestrze Karnym. Oznacza to, że niemal połowa chłopców, którzy wychodzą z zakładów poprawczych czy młodzieżowych ośrodków wychowawczych, ponownie dopuszcza się jakiegoś czynu zabronionego. Coraz częstsze stają się także przypadki agresji fizycznej wychowanków na pracowników placówek wychowawczych. Stąd też związkowcy, a także niezrzeszeni pracownicy zakładów resocjalizacyjnych, ośrodków wychowawczych, schronisk dla nieletnich czy zakładów poprawczych podnoszą konieczność zmian zmierzających do rozwiązania istotnych problemów funkcjonowania tych placówek. Niestety, jak informują członkowie NSZZ Pracowników Schronisk dla Nieletnich i Zakładów Poprawczych, próby podjęcia rozmów z przedstawicielami Ministerstwa Sprawiedliwości, dotyczących ich propozycji zmian, pozostają bez odzewu.
Biorąc powyższe pod uwagę proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Dlaczego Ministerstwo Sprawiedliwości nie odpowiada na propozycje rozmów zgłaszane przez przedstawicieli pracowników zakładów resocjalizacyjnych?
Czy w Ministerstwie Sprawiedliwości trwają prace zmierzające do wypracowania rozwiązań prawnoorganizacyjnych skutecznie zapewniających bezpieczeństwo pracownikom placówek wychowawczych?
Czy ministerstwo rozważa włączenie przedstawicieli zakładów dla nieletnich do prac nad zmianami i reformą funkcjonowania tego typu placówek?
Z poważaniem
Wojciech Szarama
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Maria Ejchart
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6162 znakówkontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Podsekretarz Stanu
Maria Ejchart
BK-VII.0520.69.2025
Warszawa, 07 marca 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 7952 złożoną do Ministra Sprawiedliwości przez Pana
posła Wojciecha Szaramę w sprawie funkcjonowania zakładów resocjalizacyjnych
dla nieletnich, uprzejmie przedstawiam następujące informacje.
Ad 1
Nie mam wątpliwości, że tylko poprzez współpracę wszystkich instytucji i osób związanych
z systemem resocjalizacji nieletnich można osiągnąć najlepsze rezultaty i poprawę
standardów w tym obszarze. Z tego powodu Ministerstwo Sprawiedliwości
pod kierunkiem Ministra Adama Bodnara prowadzi bieżący dialog ze związkami
zawodowymi reprezentującymi pracowników placówek resocjalizacyjnych.
Wyrazem doceniania trudu pracy z młodzieżą było uhonorowanie najbardziej zasłużonych
pedagogów z tych placówek nagrodą Ministra Sprawiedliwości przyznawaną za szczególne
zasługi w pracy dydaktycznej, wychowawczej, resocjalizacyjnej i opiekuńcze:
https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/wiceminister-maria-ejchart-wreczyla-nagrody-
najbardziej-zasluzonym-pedagogom-z-placowek-wychowawczych-i-resocjalizacyjnych
-- 1 of 4 --
2
W ramach powierzonego mi przez Ministra Sprawiedliwości zadania nadzoru
nad okręgowymi ośrodkami wychowawczymi, zakładami poprawczymi i schroniskami dla
nieletnich odbywam spotkania z przedstawicielami związków zawodowych pracowników
ww. placówek.
Takie spotkanie odbyło się m.in. 7 maja 2024 r. Uczestniczyli w nim przedstawiciele
Zarządu Głównego NSZZ Pracowników Schronisk dla Nieletnich i Zakładów Poprawczych.
W trakcie spotkania omówiliśmy m.in. zagadnienia dotyczące podstaw prawnych
regulujących funkcjonowanie okręgowych ośrodków wychowawczych, zakładów
poprawczych i schronisk dla nieletnich, systemu bezpieczeństwa w placówkach
oraz pragmatyki zawodowej zatrudnionych w nich nauczycieli.
Kolejne spotkanie ze związkowcami odbyło się 21 lutego 2025 r. Przedstawiciele związku
zawodowego poruszyli m.in. kwestie związane z uprawnieniami emerytalnymi
pracowników pedagogicznych, efektywnym wykorzystaniem miejsc w zakładach
poprawczych oraz bezpieczeństwem pracowników placówek. Ponadto przedmiotem
dyskusji były sprawy dotyczące sprofilowania okręgowych ośrodków wychowawczych,
ustandaryzowania działań placówek w zakresie monitorowania określonych miejsc na ich
terenie, wprowadzenia zapisów dotyczących kadencyjności dyrektorów, przywrócenia
uprawnień przedstawicieli związków do opiniowania wniosków o nagrodę Ministra
Sprawiedliwości oraz respektowania ich praw przy uzgadnianiu zasad wynagradzania
pracowników. Ważnym tematem dyskusji była konieczność nowelizacji ustawy z dnia
9 czerwca 2022 r. o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich.
Podczas spotkania ustalono, że Ministerstwo Sprawiedliwości będzie organizowało
cykliczne spotkania z przedstawicielami związków zawodowych (raz na 2-3 miesiące).
Pozwoli to na bieżącą wymianę informacji o planowanych i realizowanych działaniach,
ukierunkowanych na rozwiązywanie problemów dotyczących funkcjonowania placówek
dla nieletnich. Kolejne spotkanie zaplanowano na 10 kwietnia 2025 r.
-- 2 of 4 --
3
Ad 2
W Ministerstwie Sprawiedliwości rozpoczęły się już prace zmierzające do nowelizacji
przepisów ustawy o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich oraz przygotowania nowej,
kompleksowej ustawy o nieletnich. Zmiany w prawie muszą gwarantować skuteczność
procesu wychowawczego nieletnich poprzez zwiększenie efektywności podejmowanych
wobec nich oddziaływań.
Dostrzegając potrzebę zmiany przepisów dotyczących postępowania w sprawach
nieletnich, jedną z pierwszych decyzji Ministra Adama Bodnara po objęciu funkcji było
powołanie 22 grudnia 2023 r. Pełnomocnika Ministra Sprawiedliwości do spraw
Nieletnich. Funkcję tę pełni Pan profesor Marek Konopczyński:
https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/minister-sprawiedliwosci-powolal-
pelnomocnika-do-spraw-nieletnich-oraz-pelnomocnika-do-spraw-bieglych-
sadowych?fbclid=IwAR2Nss388CU8vMf17S1VZYwA0-
HNE6sI2fwP6rahiF0IyLUnyS6jx6k9hYI
Zadaniem Pełnomocnika jest m.in. prowadzenie analizy obowiązujących przepisów
dotyczących prawa nieletnich i przedstawianie propozycji działań legislacyjnych
oraz pozalegislacyjnych w tym zakresie. Ten obszar obejmuje także zagadnienia dotyczące
funkcjonowania zakładów poprawczych, schronisk dla nieletnich i okręgowych ośrodków
wychowawczych oraz praktycznego działania obowiązujących regulacji prawnych,
również w kwestii zapewnienia bezpieczeństwa wychowankom i pracownikom.
Dodatkowo w Ministerstwie Sprawiedliwości został powołany zespół ekspercki, który
rozpoczął prace nad nową ustawą o resocjalizacji nieletnich. Założenia nowelizacji
obowiązujących przepisów przewidują m.in. podniesienie dobrostanu psychicznego
nie tylko wychowanków placówek resocjalizacyjnych, ale także zatrudnionej w nich kadry.
Planowane jest przeprowadzanie audytów zewnętrznych, wprowadzenie obowiązku
cyklicznej superwizji dla kadry pedagogicznej zajmującej się procesem resocjalizacji
-- 3 of 4 --
4
oraz wsparcie pracowników pedagogicznych placówek poprzez zwiększenie liczby
organizowanych szkoleń z zakresu radzenia sobie ze stresem i przeciwdziałania wypaleniu
zawodowemu, których celem będzie budowanie odporności psychicznej na trudne
sytuacje wychowawcze.
Ad 3
Należy podkreślić, że postulaty zgłaszane przez przedstawicieli placówek
resocjalizacyjnych w zakresie zmian w funkcjonowaniu okręgowych ośrodków
wychowawczych, zakładów poprawczych i schronisk dla nieletnich oraz zmian przepisów
ustawy o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich są bardzo pomocne przy przygotowywaniu
założeń do nowelizacji obowiązujących przepisów.
Doceniając ważną rolę związków zawodowych w tworzeniu nowego kompleksowego
systemu wspierającego resocjalizację nieletnich, w szczególności w wypracowaniu
skutecznych i spójnych rozwiązań, przedstawiciele związków zawodowych będą włączeni
do udziału w pracach legislacyjnych nad zmianą przepisów.
Z wyrazami szacunku
Maria Ejchart
Podsekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 4 of 4 --