Interpelacja nr 7949
Interpelacja w sprawie finansowania polskich organizacji pozarządowych, mediów i instytucji przez obce rządy oraz ich ambasady
Zgłaszający:
•
Adresat:
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie finansowania polskich organizacji pozarządowych, mediów i instytucji przez obce rządy oraz ich ambasady
Interpelacja nr 7949
do ministra ds. społeczeństwa obywatelskiego
w sprawie finansowania polskich organizacji pozarządowych, mediów i instytucji przez obce rządy oraz ich ambasady
Zgłaszający: Dariusz Matecki
Data wpływu: 10-02-2025
W ostatnich latach coraz częściej pojawiają się informacje o znacznym wsparciu finansowym, jakie polskie organizacje pozarządowe, media oraz instytucje otrzymują od obcych rządów i ich przedstawicielstw dyplomatycznych. Ostatnie doniesienia o działalności USAID, a także wsparcie ze strony ambasad obcych państw (w tym Niemiec, Norwegii, Stanów Zjednoczonych, Francji czy Wielkiej Brytanii) dla organizacji o jasno określonym profilu ideologicznym lub politycznym budzą uzasadnione obawy o suwerenność debaty publicznej i wpływy zewnętrzne na sytuację polityczną w Polsce.
Mając na uwadze konieczność ochrony polskiego systemu demokratycznego przed niekontrolowanymi wpływami zagranicznymi, zwracam się do Pana Premiera z następującymi pytaniami:
Czy rząd posiada pełną wiedzę na temat środków finansowych przekazywanych polskim organizacjom pozarządowym, mediom i instytucjom przez obce rządy oraz ich ambasady?
Czy istnieje oficjalny wykaz funduszy przyznanych od 2015 roku do dnia dzisiejszego? Jeśli tak, proszę o udostępnienie pełnej listy tych środków wraz z podaniem:
a) beneficjenta,
b) wysokości przyznanej dotacji,
c) celu, na jaki została przeznaczona,
d) instytucji lub ambasady, która dokonała przekazania środków.
Jakie są największe źródła zagranicznego finansowania polskich organizacji pozarządowych oraz mediów? Jakie rządy i organizacje międzynarodowe w największym stopniu wspierają te podmioty?
Czy rząd monitoruje, w jaki sposób wykorzystywane są te środki i czy nie są przeznaczane na działania destabilizujące polskie państwo, osłabiające jego instytucje lub uderzające w polską rację stanu?
Czy Polska podejmie kroki mające na celu ograniczenie lub kontrolę wpływu obcego finansowania na działalność organizacji społecznych, politycznych i medialnych w naszym kraju?
Czy rząd planuje wprowadzenie regulacji wzorem innych państw, które zobowiązują organizacje finansowane z zagranicy do ujawniania źródeł swojego finansowania oraz jego celów?
Zagraniczne środki wykorzystywane w sposób nieprzejrzysty i bez jakiejkolwiek kontroli mogą stanowić realne zagrożenie dla stabilności państwa i polskiej suwerenności. Wobec tego rząd powinien dysponować pełną wiedzą o skali tego zjawiska i podjąć stosowne kroki w celu zapewnienia transparentności oraz ochrony interesów Rzeczypospolitej Polskiej.
Proszę o pilną odpowiedź na niniejsze pytania.
Interpelacja nr 7949
do ministra ds. społeczeństwa obywatelskiego
w sprawie finansowania polskich organizacji pozarządowych, mediów i instytucji przez obce rządy oraz ich ambasady
Zgłaszający: Dariusz Matecki
Data wpływu: 10-02-2025
W ostatnich latach coraz częściej pojawiają się informacje o znacznym wsparciu finansowym, jakie polskie organizacje pozarządowe, media oraz instytucje otrzymują od obcych rządów i ich przedstawicielstw dyplomatycznych. Ostatnie doniesienia o działalności USAID, a także wsparcie ze strony ambasad obcych państw (w tym Niemiec, Norwegii, Stanów Zjednoczonych, Francji czy Wielkiej Brytanii) dla organizacji o jasno określonym profilu ideologicznym lub politycznym budzą uzasadnione obawy o suwerenność debaty publicznej i wpływy zewnętrzne na sytuację polityczną w Polsce.
Mając na uwadze konieczność ochrony polskiego systemu demokratycznego przed niekontrolowanymi wpływami zagranicznymi, zwracam się do Pana Premiera z następującymi pytaniami:
Czy rząd posiada pełną wiedzę na temat środków finansowych przekazywanych polskim organizacjom pozarządowym, mediom i instytucjom przez obce rządy oraz ich ambasady?
Czy istnieje oficjalny wykaz funduszy przyznanych od 2015 roku do dnia dzisiejszego? Jeśli tak, proszę o udostępnienie pełnej listy tych środków wraz z podaniem:
a) beneficjenta,
b) wysokości przyznanej dotacji,
c) celu, na jaki została przeznaczona,
d) instytucji lub ambasady, która dokonała przekazania środków.
Jakie są największe źródła zagranicznego finansowania polskich organizacji pozarządowych oraz mediów? Jakie rządy i organizacje międzynarodowe w największym stopniu wspierają te podmioty?
Czy rząd monitoruje, w jaki sposób wykorzystywane są te środki i czy nie są przeznaczane na działania destabilizujące polskie państwo, osłabiające jego instytucje lub uderzające w polską rację stanu?
Czy Polska podejmie kroki mające na celu ograniczenie lub kontrolę wpływu obcego finansowania na działalność organizacji społecznych, politycznych i medialnych w naszym kraju?
Czy rząd planuje wprowadzenie regulacji wzorem innych państw, które zobowiązują organizacje finansowane z zagranicy do ujawniania źródeł swojego finansowania oraz jego celów?
Zagraniczne środki wykorzystywane w sposób nieprzejrzysty i bez jakiejkolwiek kontroli mogą stanowić realne zagrożenie dla stabilności państwa i polskiej suwerenności. Wobec tego rząd powinien dysponować pełną wiedzą o skali tego zjawiska i podjąć stosowne kroki w celu zapewnienia transparentności oraz ochrony interesów Rzeczypospolitej Polskiej.
Proszę o pilną odpowiedź na niniejsze pytania.
Odpowiedź urzędowa
Minister Adriana Porowska
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
20%
Konkretność
80%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
7
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
7.5 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5089 znaków
(+48) 22 694 75 83/ (+48) 22 694 75 29 Komitet do Spraw Pożytku Publicznego,
spk@kprm.gov.pl / sekretariat_DOB@kprm.gov.pl Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
www.gov.pl/web/pozytek Al. Ujazdowskie 1/3
00-583 Warszawa
Przewodnicząca Komitetu do spraw Pożytku Publicznego
Adriana Porowska
DOB.ZKS.4510.1.2025
Warszawa, 27 marca 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na Interpelację nr 7949 Pana Posła Dariusza Mateckiego w sprawie
finansowania polskich organizacji pozarządowych, mediów i instytucji przez obce rządy oraz ich
ambasady proszę o przyjęcie poniższych informacji1:
Zarówno w obecnej, jak i w poprzednich kadencjach, nie były prowadzone wykazy źródeł
finansowania organizacji pozarządowych ze źródeł zagranicznych. Wskazać jednocześnie
należy, że z Ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o
wolontariacie (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1491, z późn. zm.) nie wynika obowiązek prowadzenia
wykazów źródeł finansowania organizacji pozarządowych ze źródeł zagranicznych.
Jako Przewodnicząca Komitetu do spraw Pożytku Publicznego sprawuję nadzór nad
Narodowym Instytutem Wolności (art. 3 ustawy z dnia 15 września 2017 r. o Narodowym
Instytucie Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego (NIW-CRSO).
Zgodnie z art. 1 ust. 2 ww. ustawy, Narodowy Instytut Wolności jest instytucją właściwą w
sprawach wspierania rozwoju społeczeństwa obywatelskiego, a także działalności pożytku
publicznego i wolontariatu w zakresie określonym w ustawie z dnia 24 kwietnia 2003 r. o
działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.
NIW-CRSO prowadzi „Bazę sprawozdań finansowych i merytorycznych organizacji pożytku
publicznego”. W tych sprawozdaniach zamieszczane są sprawozdania merytoryczne
organizacji pożytku publicznego, zawierające m.in. informacje o ich źródłach przychodów.
Obejmują one m.in. informacje o środkach europejskich w rozumieniu ustawy o finansach
publicznych. Zgodnie z tą ustawą przez środki europejskie – rozumie się środki, o których
mowa w art. 5 ust. 3 pkt 1, 2, 4 i 5a–5d, a więc m.in. środki pochodzące z funduszy
strukturalnych, Funduszu Spójności, Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji,
Europejskiego Funduszu Rybackiego, Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego
oraz Europejskiego Funduszu Morskiego, Rybackiego i Akwakultury; środki z Norweskiego
Mechanizmu Finansowego, Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru
Gospodarczego, Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy oraz środki na realizację
wspólnej polityki rolnej.
1 Treść informacji w zakresie zadań dotyczących fundacji i przedstawicielstw fundacji zagranicznych
mających siedzibę za granicą na podstawie informacji od Sekretarza Stanu Pana Władysława Teofila
Bartoszewskiego z Ministerstwa Spraw Zagranicznych.
-- 1 of 2 --
(+48) 22 694 75 83/ (+48) 22 694 75 29 Komitet do Spraw Pożytku Publicznego,
spk@kprm.gov.pl / sekretariat_DOB@kprm.gov.pl Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
www.gov.pl/web/pozytek Al. Ujazdowskie 1/3
00-583 Warszawa
Przedstawiamy również informację uzyskaną od Pana Władysława Teofila Bartoszewskiego,
Sekretarza Stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych.
Minister Spraw Zagranicznych w szczególności realizuje zadania dotyczące fundacji
i przedstawicielstw fundacji zagranicznych mających siedzibę zagranicą, ale tylko w stosunku
do tych, dla których jest organem właściwym, w zakresie objętym regulacjami ustawy z dnia
6 kwietnia 1984 r. o fundacjach (Dz. U. z 2023 r. poz. 166).
We wskazanym zakresie, fundacje oraz przedstawicielstwa fundacji zagranicznych mających
siedzibę zagranicą składają Ministrowi Spraw Zagranicznych, sprawozdania ze swojej
działalności.
Sprawozdania fundacji oraz sprawozdania przedstawicielstw fundacji zagranicznych
mających siedzibę zagranicą przekazywane do Ministerstwa Spraw Zagranicznych mogą
zawierać informacje o finansowaniu ich działalności ze źródeł zagranicznych.
Wskazać jednocześnie należy, że z przepisów dotyczących sprawozdań nie wynika taki
obowiązek. W szczególności takiego wymogu nie nakłada formularz sprawozdania z
działalności fundacji określony w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 grudnia
2022 r. w sprawie jednolitego wzoru formularza sprawozdania z działalności fundacji (Dz. U.
z 2022 r. poz. 2791).
Przepisy Zarządzenia nr 26 Ministra Spraw Zagranicznych z dnia 25 sierpnia 2017 r. w
sprawie zasad udzielania dotacji celowych i zatwierdzania ich rozliczenia nie zobowiązują
podmiotów składających oferty w konkursach na dotacje do ujawniania informacji o
finansowaniu ich działalności ze źródeł zagranicznych, tym samym nie jest to przedmiotem
badania przez komisje konkursowe.
W związku z powyższym, w ramach określonych przepisami uprawnień, Minister Spraw
Zagranicznych nie posiada tytułu ani narzędzi do gromadzenia danych dotyczących
finansowania wskazanych w interpelacji podmiotów ze źródeł zagranicznych.
Z wyrazami szacunku
Adriana Porowska
/dokument podpisany elektronicznie/
Do wiadomości:
Pan Władysław Teofil Bartoszewski
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych
-- 2 of 2 --
spk@kprm.gov.pl / sekretariat_DOB@kprm.gov.pl Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
www.gov.pl/web/pozytek Al. Ujazdowskie 1/3
00-583 Warszawa
Przewodnicząca Komitetu do spraw Pożytku Publicznego
Adriana Porowska
DOB.ZKS.4510.1.2025
Warszawa, 27 marca 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na Interpelację nr 7949 Pana Posła Dariusza Mateckiego w sprawie
finansowania polskich organizacji pozarządowych, mediów i instytucji przez obce rządy oraz ich
ambasady proszę o przyjęcie poniższych informacji1:
Zarówno w obecnej, jak i w poprzednich kadencjach, nie były prowadzone wykazy źródeł
finansowania organizacji pozarządowych ze źródeł zagranicznych. Wskazać jednocześnie
należy, że z Ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o
wolontariacie (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1491, z późn. zm.) nie wynika obowiązek prowadzenia
wykazów źródeł finansowania organizacji pozarządowych ze źródeł zagranicznych.
Jako Przewodnicząca Komitetu do spraw Pożytku Publicznego sprawuję nadzór nad
Narodowym Instytutem Wolności (art. 3 ustawy z dnia 15 września 2017 r. o Narodowym
Instytucie Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego (NIW-CRSO).
Zgodnie z art. 1 ust. 2 ww. ustawy, Narodowy Instytut Wolności jest instytucją właściwą w
sprawach wspierania rozwoju społeczeństwa obywatelskiego, a także działalności pożytku
publicznego i wolontariatu w zakresie określonym w ustawie z dnia 24 kwietnia 2003 r. o
działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.
NIW-CRSO prowadzi „Bazę sprawozdań finansowych i merytorycznych organizacji pożytku
publicznego”. W tych sprawozdaniach zamieszczane są sprawozdania merytoryczne
organizacji pożytku publicznego, zawierające m.in. informacje o ich źródłach przychodów.
Obejmują one m.in. informacje o środkach europejskich w rozumieniu ustawy o finansach
publicznych. Zgodnie z tą ustawą przez środki europejskie – rozumie się środki, o których
mowa w art. 5 ust. 3 pkt 1, 2, 4 i 5a–5d, a więc m.in. środki pochodzące z funduszy
strukturalnych, Funduszu Spójności, Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji,
Europejskiego Funduszu Rybackiego, Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego
oraz Europejskiego Funduszu Morskiego, Rybackiego i Akwakultury; środki z Norweskiego
Mechanizmu Finansowego, Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru
Gospodarczego, Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy oraz środki na realizację
wspólnej polityki rolnej.
1 Treść informacji w zakresie zadań dotyczących fundacji i przedstawicielstw fundacji zagranicznych
mających siedzibę za granicą na podstawie informacji od Sekretarza Stanu Pana Władysława Teofila
Bartoszewskiego z Ministerstwa Spraw Zagranicznych.
-- 1 of 2 --
(+48) 22 694 75 83/ (+48) 22 694 75 29 Komitet do Spraw Pożytku Publicznego,
spk@kprm.gov.pl / sekretariat_DOB@kprm.gov.pl Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
www.gov.pl/web/pozytek Al. Ujazdowskie 1/3
00-583 Warszawa
Przedstawiamy również informację uzyskaną od Pana Władysława Teofila Bartoszewskiego,
Sekretarza Stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych.
Minister Spraw Zagranicznych w szczególności realizuje zadania dotyczące fundacji
i przedstawicielstw fundacji zagranicznych mających siedzibę zagranicą, ale tylko w stosunku
do tych, dla których jest organem właściwym, w zakresie objętym regulacjami ustawy z dnia
6 kwietnia 1984 r. o fundacjach (Dz. U. z 2023 r. poz. 166).
We wskazanym zakresie, fundacje oraz przedstawicielstwa fundacji zagranicznych mających
siedzibę zagranicą składają Ministrowi Spraw Zagranicznych, sprawozdania ze swojej
działalności.
Sprawozdania fundacji oraz sprawozdania przedstawicielstw fundacji zagranicznych
mających siedzibę zagranicą przekazywane do Ministerstwa Spraw Zagranicznych mogą
zawierać informacje o finansowaniu ich działalności ze źródeł zagranicznych.
Wskazać jednocześnie należy, że z przepisów dotyczących sprawozdań nie wynika taki
obowiązek. W szczególności takiego wymogu nie nakłada formularz sprawozdania z
działalności fundacji określony w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 grudnia
2022 r. w sprawie jednolitego wzoru formularza sprawozdania z działalności fundacji (Dz. U.
z 2022 r. poz. 2791).
Przepisy Zarządzenia nr 26 Ministra Spraw Zagranicznych z dnia 25 sierpnia 2017 r. w
sprawie zasad udzielania dotacji celowych i zatwierdzania ich rozliczenia nie zobowiązują
podmiotów składających oferty w konkursach na dotacje do ujawniania informacji o
finansowaniu ich działalności ze źródeł zagranicznych, tym samym nie jest to przedmiotem
badania przez komisje konkursowe.
W związku z powyższym, w ramach określonych przepisami uprawnień, Minister Spraw
Zagranicznych nie posiada tytułu ani narzędzi do gromadzenia danych dotyczących
finansowania wskazanych w interpelacji podmiotów ze źródeł zagranicznych.
Z wyrazami szacunku
Adriana Porowska
/dokument podpisany elektronicznie/
Do wiadomości:
Pan Władysław Teofil Bartoszewski
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych
-- 2 of 2 --