Interpelacja nr 7933
Interpelacja w sprawie rozszerzenia możliwości zakładania spółdzielni energetycznych na gminy miejskie
Zgłaszający:
•
Adresat:
Klimat, Energia i Środowisko (100%)
Rolnictwo i Rozwój Wsi (40%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie rozszerzenia możliwości zakładania spółdzielni energetycznych na gminy miejskie
Interpelacja nr 7933
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie rozszerzenia możliwości zakładania spółdzielni energetycznych na gminy miejskie
Zgłaszający: Artur Daniel Gierada, Lucjan Marek Pietrzczyk, Marzena Okła-Drewnowicz
Data wpływu: 10-02-2025
Szanowna Pani Minister,
spółdzielnie energetyczne stanowią istotny element transformacji energetycznej, przyczyniając się do rozwoju lokalnej energetyki odnawialnej oraz zwiększania niezależności energetycznej społeczności lokalnych.
W Polsce podstawy prawne funkcjonowania spółdzielni energetycznych określone zostały w ustawie z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii za sprawą jej znowelizowania ustawą z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw. Niestety, regulacje te ograniczyły możliwość tworzenia takich podmiotów jedynie do gmin wiejskich oraz miejsko-wiejskich, pozostawiając gminy miejskie poza zakresem tych uregulowań. W praktyce oznacza to, że mieszkańcy miast, mimo rosnącego zainteresowania udziałem w lokalnej produkcji energii odnawialnej, nie mogą korzystać z tego modelu współpracy. Brak możliwości zakładania spółdzielni energetycznych w miastach stanowi istotną barierę w rozwoju energetyki obywatelskiej, która jest jednym z filarów polityki energetycznej Unii Europejskiej.
W wielu krajach europejskich, takich jak Niemcy, Dania czy Francja, miejskie spółdzielnie energetyczne odgrywają kluczową rolę w zdecentralizowanej produkcji energii, zwiększając lokalne bezpieczeństwo energetyczne oraz umożliwiając mieszkańcom bezpośredni udział w transformacji energetycznej.
Umożliwienie tworzenia spółdzielni energetycznych nie tylko na obszarach miejsko-wiejskich i wiejskich, ale także w miastach było już celem projektu nowelizacji ustawy o odnawialnych źródłach energii, przygotowanego przez Komisję Nadzwyczajną ds. Klimatu z kwietnia 2021 roku. Jednymi z założeń proponowanej nowelizacji było również, aby spółdzielnie mogły wytwarzać, zużywać, magazynować i sprzedawać energię elektryczną, biogaz oraz ciepło w instalacjach odnawialnego źródła energii przyłączonych do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej o napięciu znamionowym niższym niż 110 kV, gazowej lub ciepłowniczej, co stanowiło propozycje istotnych zmian w zakresie polityki energetycznej.
Niestety, projekt ten został odrzucony w Sejmie, mimo że mógł stanowić istotny krok w kierunku zwiększenia udziału obywateli w transformacji energetycznej oraz umożliwienia mieszkańcom miast korzystania z korzyści płynących z energetyki spółdzielczej.
Wobec rosnących cen energii, potrzeby zwiększania udziału odnawialnych źródeł energii oraz dążeń do poprawy efektywności energetycznej ponowne rozważenie tej kwestii wydaje się istotnym zagadnieniem.
W związku z tym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska planuje podjęcie działań legislacyjnych mających na celu umożliwienie tworzenia spółdzielni energetycznych także w gminach miejskich? Jeśli tak, to jakie są planowane ramy czasowe dla takich zmian?
Jakie argumenty przemawiały za odrzuceniem projektu ustawy w Sejmie w poprzedniej kadencji?
Czy ministerstwo dostrzega wady obecnych regulacji i ich wpływ na rozwój energetyki obywatelskiej w miastach?
Czy ministerstwo prowadzi analizy dotyczące funkcjonowania spółdzielni energetycznych w Polsce oraz możliwości ich rozwoju w miastach w oparciu o dotychczasowe doświadczenia polityki energetycznej w Polsce oraz o doświadczenia innych krajów Unii Europejskiej?
Czy rząd dostrzega potencjalne korzyści płynące z rozszerzenia modelu spółdzielni energetycznych na gminy miejskie, w szczególności w kontekście zwiększania lokalnej samowystarczalności energetycznej, obniżania kosztów energii dla mieszkańców oraz poprawy bezpieczeństwa energetycznego miast?
Jakie działania planuje ministerstwo w celu wsparcia rozwoju miejskich spółdzielni energetycznych, mając na uwadze ich potencjalny wpływ na realizację celów klimatycznych oraz zrównoważonego rozwoju?
Biorąc pod uwagę konieczność zwiększenia udziału odnawialnych źródeł energii na polskim rynku energetycznym oraz rosnącą rolę społeczności lokalnych w kształtowaniu rynku energii, kwestia ta wymaga ponownej analizy i rozważenia w kontekście przyszłych zmian legislacyjnych.
Z poważaniem
Poseł na Sejm RP
Artur Gierada
Interpelacja nr 7933
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie rozszerzenia możliwości zakładania spółdzielni energetycznych na gminy miejskie
Zgłaszający: Artur Daniel Gierada, Lucjan Marek Pietrzczyk, Marzena Okła-Drewnowicz
Data wpływu: 10-02-2025
Szanowna Pani Minister,
spółdzielnie energetyczne stanowią istotny element transformacji energetycznej, przyczyniając się do rozwoju lokalnej energetyki odnawialnej oraz zwiększania niezależności energetycznej społeczności lokalnych.
W Polsce podstawy prawne funkcjonowania spółdzielni energetycznych określone zostały w ustawie z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii za sprawą jej znowelizowania ustawą z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw. Niestety, regulacje te ograniczyły możliwość tworzenia takich podmiotów jedynie do gmin wiejskich oraz miejsko-wiejskich, pozostawiając gminy miejskie poza zakresem tych uregulowań. W praktyce oznacza to, że mieszkańcy miast, mimo rosnącego zainteresowania udziałem w lokalnej produkcji energii odnawialnej, nie mogą korzystać z tego modelu współpracy. Brak możliwości zakładania spółdzielni energetycznych w miastach stanowi istotną barierę w rozwoju energetyki obywatelskiej, która jest jednym z filarów polityki energetycznej Unii Europejskiej.
W wielu krajach europejskich, takich jak Niemcy, Dania czy Francja, miejskie spółdzielnie energetyczne odgrywają kluczową rolę w zdecentralizowanej produkcji energii, zwiększając lokalne bezpieczeństwo energetyczne oraz umożliwiając mieszkańcom bezpośredni udział w transformacji energetycznej.
Umożliwienie tworzenia spółdzielni energetycznych nie tylko na obszarach miejsko-wiejskich i wiejskich, ale także w miastach było już celem projektu nowelizacji ustawy o odnawialnych źródłach energii, przygotowanego przez Komisję Nadzwyczajną ds. Klimatu z kwietnia 2021 roku. Jednymi z założeń proponowanej nowelizacji było również, aby spółdzielnie mogły wytwarzać, zużywać, magazynować i sprzedawać energię elektryczną, biogaz oraz ciepło w instalacjach odnawialnego źródła energii przyłączonych do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej o napięciu znamionowym niższym niż 110 kV, gazowej lub ciepłowniczej, co stanowiło propozycje istotnych zmian w zakresie polityki energetycznej.
Niestety, projekt ten został odrzucony w Sejmie, mimo że mógł stanowić istotny krok w kierunku zwiększenia udziału obywateli w transformacji energetycznej oraz umożliwienia mieszkańcom miast korzystania z korzyści płynących z energetyki spółdzielczej.
Wobec rosnących cen energii, potrzeby zwiększania udziału odnawialnych źródeł energii oraz dążeń do poprawy efektywności energetycznej ponowne rozważenie tej kwestii wydaje się istotnym zagadnieniem.
W związku z tym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska planuje podjęcie działań legislacyjnych mających na celu umożliwienie tworzenia spółdzielni energetycznych także w gminach miejskich? Jeśli tak, to jakie są planowane ramy czasowe dla takich zmian?
Jakie argumenty przemawiały za odrzuceniem projektu ustawy w Sejmie w poprzedniej kadencji?
Czy ministerstwo dostrzega wady obecnych regulacji i ich wpływ na rozwój energetyki obywatelskiej w miastach?
Czy ministerstwo prowadzi analizy dotyczące funkcjonowania spółdzielni energetycznych w Polsce oraz możliwości ich rozwoju w miastach w oparciu o dotychczasowe doświadczenia polityki energetycznej w Polsce oraz o doświadczenia innych krajów Unii Europejskiej?
Czy rząd dostrzega potencjalne korzyści płynące z rozszerzenia modelu spółdzielni energetycznych na gminy miejskie, w szczególności w kontekście zwiększania lokalnej samowystarczalności energetycznej, obniżania kosztów energii dla mieszkańców oraz poprawy bezpieczeństwa energetycznego miast?
Jakie działania planuje ministerstwo w celu wsparcia rozwoju miejskich spółdzielni energetycznych, mając na uwadze ich potencjalny wpływ na realizację celów klimatycznych oraz zrównoważonego rozwoju?
Biorąc pod uwagę konieczność zwiększenia udziału odnawialnych źródeł energii na polskim rynku energetycznym oraz rosnącą rolę społeczności lokalnych w kształtowaniu rynku energii, kwestia ta wymaga ponownej analizy i rozważenia w kontekście przyszłych zmian legislacyjnych.
Z poważaniem
Poseł na Sejm RP
Artur Gierada
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Miłosz Motyka
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Przeciętnie konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
43%
Konkretność
57%
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 1 %
Precyzyjne daty
4
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
4 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Wykryto zwrot wymijający: „na bieżąco monitoruje” (formułki uspokajające / pozorne działania)
Zidentyfikowane zwroty wymijające:
„na bieżąco monitoruje”
(formułki uspokajające / pozorne działania)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8353 znaków
Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Podsekretarz Stanu
Miłosz Motyka
DOZE-I.050.3.2025.MG
3650358.14463665.11730269
Warszawa, 07-03-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr K10INT7933 z 17 lutego 2025 r. Panów Posłów Artura
Daniela Gierada i Lucjana Marka Pietrzczyka oraz Pani Posłanki Marzeny Okła-Drewnowicz
w sprawie rozszerzenia możliwości zakładania spółdzielni energetycznych na gminy
miejskie, przekazuję poniższe odpowiedzi na pytania w niej zawarte.
Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska planuje podjęcie działań legislacyjnych mających na
celu umożliwienie tworzenia spółdzielni energetycznych także w gminach miejskich? Jeśli tak,
to jakie są planowane ramy czasowe dla takich zmian?
Jakie działania planuje Ministerstwo w celu wsparcia rozwoju miejskich spółdzielni
energetycznych, mając na uwadze ich potencjalny wpływ na realizację celów klimatycznych
oraz zrównoważonego rozwoju?
Czy Ministerstwo dostrzega wady obecnych regulacji i ich wpływ na rozwój energetyki
obywatelskiej w miastach?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska, mając na uwadze postulaty dotyczące rozszerzenia
obszaru działania spółdzielni energetycznych na obszary gmin miejskich, w ramach prac nad
projektem ustawy o zmianie ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych oraz
niektórych innych ustaw (UD89), zaproponowało stosowną zmianę w tym zakresie. Jednak
biorąc pod uwagę, że przepis nie podlegał pełnemu procesowi konsultacji, opiniowania
i uzgodnień, proponowane zmiany dotyczące spółdzielni energetycznych w miastach
zostały przedłożone w projekcie ustawy o zmianie ustawy o promowaniu wytwarzania
energii elektrycznej w morskich farmach wiatrowych oraz niektórych innych ustaw
(UD162), który jest na wcześniejszym etapie procesu legislacyjnego. W projekcie tym,
odpowiednią korektę przepisu rozszerzającego obszar działalności spółdzielni
energetycznej, zaproponowano w art. 9 pkt 3 (zmiana brzmienia art. 38e ust. 1 pkt 1 ustawy
z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz.U. z 2024 poz. 1361, 1762,
1847 i 1881)).
Zgodnie z uzasadnieniem dołączonym do tego projektu, zaproponowana zmiana art. 38e
ust. 1 pkt 1 wychodzi naprzeciw znacznemu zainteresowaniu gmin, spółdzielni i wspólnot
mieszkaniowych, a także innych podmiotów zlokalizowanych poza obszarami gmin
wiejskich i miejsko-wiejskich. Jednostki te charakteryzują się nie rzadko wysokim zużyciem
-- 1 of 3 --
energii elektrycznej i cieplnej, stwarzając potencjał do zrzeszania kooperatyw
energetycznych oraz lokalnego, efektywnego wytwarzania i bilansowania energii.
Rozwiązanie to pozwoli na znaczną redukcję w ich kosztach energii, stając jednocześnie
naprzeciw problemowi ubóstwa energetycznego.
Jednocześnie w wyżej wymienionym projekcie zastrzeżono, że do czasu wydania przez
Komisję Europejską decyzji stwierdzającej zgodność z rynkiem wewnętrznym zastosowanie
przepisów wspierających spółdzielnie energetyczne do gmin miejskich będzie zawieszone.
Postęp prac nad projektem UD162 można śledzić na stronie Rządowego Centrum Legislacji
pod adresem https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12394351/.
Jakie argumenty przemawiały za odrzuceniem projektu ustawy w Sejmie w poprzedniej
kadencji?
Uprzejmie wyjaśniam, że dotychczas Ministerstwo nie opracowywało propozycji w zakresie
rozszerzania obszaru funkcjonowania spółdzielni energetycznych, oprócz wyżej
wymienionych inicjatyw związanych z projektami UD89 i UD162.
Czy Ministerstwo prowadzi analizy dotyczące funkcjonowania spółdzielni energetycznych
w Polsce oraz możliwości ich rozwoju w miastach, w oparciu o dotychczasowe doświadczenia
polityki energetycznej w Polsce oraz o doświadczenia innych krajów Unii Europejskiej?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska na bieżąco monitoruje i analizuje sytuację spółdzielni
energetycznych, w szczególności w kontekście potencjalnej potrzeby interwencji
legislacyjnych. Oprócz wyżej wymienionej propozycji przepisów w zakresie umożliwienia
spółdzielni energetycznym działalności również na obszarach miejskich, w projekcie ustawy
o zmianie ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych oraz niektórych innych
ustaw (UD89) zaproponowano zmiany mające na celu ułatwienie funkcjonowania
spółdzielni energetycznych, takie jak:
- doprecyzowanie przepisu dotyczącego udostępniania przez operatorów systemów
dystrybucyjnych danych pomiarowych na wniosek spółdzielni, a nie jak obecnie
spółdzielni energetycznej;
- doprecyzowanie trybu i kolejności postępowania spółdzielni oraz spółdzielni
energetycznych w odniesieniu do zawieranych umów ze sprzedawcą oraz rejestracji
w wykazie Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa;
- zmniejszenie obciążeń administracyjnych dla spółdzielni energetycznych w zakresie
przekazywania sprawozdań rocznych do Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa;
- sprecyzowanie, które przepisy stosuje się do procesów zakładania, rejestracji,
przystępowania członków, włączania punktów poboru energii do spółdzielni
energetycznej, a także do późniejszego zarządzania energią elektryczną, jak również
biogazem, biogazem rolniczym, biometanem i ciepłem.
Postęp prac nad projektem UD89 można śledzić na stronie Rządowego Centrum Legislacji
pod adresem https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12389803.
Jednocześnie, w ramach prac nad projektem UD162 dokonano analizy skutków regulacji
rozszerzającej działalność spółdzielni energetycznych na obszary miejskie.
-- 2 of 3 --
W oparciu o tę analizę należy stwierdzić, że obszary wiejskie oraz wiejsko-miejskie
charakteryzują się innym układem zagospodarowania przestrzennego oraz znacznie
większymi niezabudowanymi obszarami niż gminy miejskie, a także istotnie mniejszą
gęstością zaludnienia. W przypadku tych pierwszych, przeważającą część zabudowań
stanowią domy jednorodzinne, natomiast w przypadku gmin miejskich, są to budynki
wielorodzinne. Ponadto tereny miejskie charakteryzują się mniej zintegrowanymi
społecznościami, niższą dostępnością wolnych terenów pod inwestycje, a także podlegają
ograniczeniom planistycznym dla wielu rodzajów źródeł OZE, np. biogazowni, których praca
jest zależna od stałych dostaw dużej ilości substratu. Mieszkańcy tych obszarów mogą
korzystać z oferty instrumentów wsparcia, takich jak prosument lokatorski, zbiorowy czy
wirtualny (od 2 lipca 2025 r.). Mając na uwadze powyższe uwarunkowania przewiduje się,
że liczba spółdzielni, które powstaną na obszarach gmin miejskich nie będzie znacząca.
Czy rząd dostrzega potencjalne korzyści płynące z rozszerzenia modelu spółdzielni
energetycznych na gminy miejskie, w szczególności w kontekście zwiększania lokalnej
samowystarczalności energetycznej, obniżania kosztów energii dla mieszkańców oraz poprawy
bezpieczeństwa energetycznego miast?
Umożliwienie funkcjonowania spółdzielni energetycznych w gminach miejskich może
przynieść szereg korzyści dla mieszkańców tych obszarów. Przystąpienie do spółdzielni
energetycznej pozwala na zwiększenie poziomu samowystarczalności energetycznej
członków takich kooperatyw. Jednocześnie uczestnictwo w spółdzielni energetycznej
umożliwia obniżenie cen energii elektrycznej, dzięki przewidzianemu dla spółdzielni
energetycznych mechanizmowi wsparcia, zgodnie z którym nadwyżka energii elektrycznej
wytworzonej z instalacji OZE członka spółdzielni jest rozliczana ze sprzedawcą energii
elektrycznej. Nadwyżki energii wprowadzone do sieci elektroenergetycznej mogą być
odebrane w okresie 12 miesięcy. Pozostałe 40% energii jest przeznaczone na pokrycie
kosztów opłaty dystrybucyjnej, co oznacza że członkowie nie ponoszą żadnych
dodatkowych kosztów związanych z dystrybucją energii. Energia wygenerowana, a
następnie zużyta przez członków spółdzielni, jest również zwolniona z opłaty mocowej, OZE
oraz kogeneracyjnej.
Jednocześnie chcę podkreślić, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska działa na rzecz
tworzenia sprzyjających regulacji prawnych oraz instrumentów wsparcia stymulujących
działalność spółdzielni energetycznych, uznając je za istotny element lokalnego systemu
energetycznego.
Z wyrazami szacunku
Miłosz Motyka
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM
-- 3 of 3 --
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Podsekretarz Stanu
Miłosz Motyka
DOZE-I.050.3.2025.MG
3650358.14463665.11730269
Warszawa, 07-03-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr K10INT7933 z 17 lutego 2025 r. Panów Posłów Artura
Daniela Gierada i Lucjana Marka Pietrzczyka oraz Pani Posłanki Marzeny Okła-Drewnowicz
w sprawie rozszerzenia możliwości zakładania spółdzielni energetycznych na gminy
miejskie, przekazuję poniższe odpowiedzi na pytania w niej zawarte.
Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska planuje podjęcie działań legislacyjnych mających na
celu umożliwienie tworzenia spółdzielni energetycznych także w gminach miejskich? Jeśli tak,
to jakie są planowane ramy czasowe dla takich zmian?
Jakie działania planuje Ministerstwo w celu wsparcia rozwoju miejskich spółdzielni
energetycznych, mając na uwadze ich potencjalny wpływ na realizację celów klimatycznych
oraz zrównoważonego rozwoju?
Czy Ministerstwo dostrzega wady obecnych regulacji i ich wpływ na rozwój energetyki
obywatelskiej w miastach?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska, mając na uwadze postulaty dotyczące rozszerzenia
obszaru działania spółdzielni energetycznych na obszary gmin miejskich, w ramach prac nad
projektem ustawy o zmianie ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych oraz
niektórych innych ustaw (UD89), zaproponowało stosowną zmianę w tym zakresie. Jednak
biorąc pod uwagę, że przepis nie podlegał pełnemu procesowi konsultacji, opiniowania
i uzgodnień, proponowane zmiany dotyczące spółdzielni energetycznych w miastach
zostały przedłożone w projekcie ustawy o zmianie ustawy o promowaniu wytwarzania
energii elektrycznej w morskich farmach wiatrowych oraz niektórych innych ustaw
(UD162), który jest na wcześniejszym etapie procesu legislacyjnego. W projekcie tym,
odpowiednią korektę przepisu rozszerzającego obszar działalności spółdzielni
energetycznej, zaproponowano w art. 9 pkt 3 (zmiana brzmienia art. 38e ust. 1 pkt 1 ustawy
z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz.U. z 2024 poz. 1361, 1762,
1847 i 1881)).
Zgodnie z uzasadnieniem dołączonym do tego projektu, zaproponowana zmiana art. 38e
ust. 1 pkt 1 wychodzi naprzeciw znacznemu zainteresowaniu gmin, spółdzielni i wspólnot
mieszkaniowych, a także innych podmiotów zlokalizowanych poza obszarami gmin
wiejskich i miejsko-wiejskich. Jednostki te charakteryzują się nie rzadko wysokim zużyciem
-- 1 of 3 --
energii elektrycznej i cieplnej, stwarzając potencjał do zrzeszania kooperatyw
energetycznych oraz lokalnego, efektywnego wytwarzania i bilansowania energii.
Rozwiązanie to pozwoli na znaczną redukcję w ich kosztach energii, stając jednocześnie
naprzeciw problemowi ubóstwa energetycznego.
Jednocześnie w wyżej wymienionym projekcie zastrzeżono, że do czasu wydania przez
Komisję Europejską decyzji stwierdzającej zgodność z rynkiem wewnętrznym zastosowanie
przepisów wspierających spółdzielnie energetyczne do gmin miejskich będzie zawieszone.
Postęp prac nad projektem UD162 można śledzić na stronie Rządowego Centrum Legislacji
pod adresem https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12394351/.
Jakie argumenty przemawiały za odrzuceniem projektu ustawy w Sejmie w poprzedniej
kadencji?
Uprzejmie wyjaśniam, że dotychczas Ministerstwo nie opracowywało propozycji w zakresie
rozszerzania obszaru funkcjonowania spółdzielni energetycznych, oprócz wyżej
wymienionych inicjatyw związanych z projektami UD89 i UD162.
Czy Ministerstwo prowadzi analizy dotyczące funkcjonowania spółdzielni energetycznych
w Polsce oraz możliwości ich rozwoju w miastach, w oparciu o dotychczasowe doświadczenia
polityki energetycznej w Polsce oraz o doświadczenia innych krajów Unii Europejskiej?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska na bieżąco monitoruje i analizuje sytuację spółdzielni
energetycznych, w szczególności w kontekście potencjalnej potrzeby interwencji
legislacyjnych. Oprócz wyżej wymienionej propozycji przepisów w zakresie umożliwienia
spółdzielni energetycznym działalności również na obszarach miejskich, w projekcie ustawy
o zmianie ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych oraz niektórych innych
ustaw (UD89) zaproponowano zmiany mające na celu ułatwienie funkcjonowania
spółdzielni energetycznych, takie jak:
- doprecyzowanie przepisu dotyczącego udostępniania przez operatorów systemów
dystrybucyjnych danych pomiarowych na wniosek spółdzielni, a nie jak obecnie
spółdzielni energetycznej;
- doprecyzowanie trybu i kolejności postępowania spółdzielni oraz spółdzielni
energetycznych w odniesieniu do zawieranych umów ze sprzedawcą oraz rejestracji
w wykazie Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa;
- zmniejszenie obciążeń administracyjnych dla spółdzielni energetycznych w zakresie
przekazywania sprawozdań rocznych do Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa;
- sprecyzowanie, które przepisy stosuje się do procesów zakładania, rejestracji,
przystępowania członków, włączania punktów poboru energii do spółdzielni
energetycznej, a także do późniejszego zarządzania energią elektryczną, jak również
biogazem, biogazem rolniczym, biometanem i ciepłem.
Postęp prac nad projektem UD89 można śledzić na stronie Rządowego Centrum Legislacji
pod adresem https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12389803.
Jednocześnie, w ramach prac nad projektem UD162 dokonano analizy skutków regulacji
rozszerzającej działalność spółdzielni energetycznych na obszary miejskie.
-- 2 of 3 --
W oparciu o tę analizę należy stwierdzić, że obszary wiejskie oraz wiejsko-miejskie
charakteryzują się innym układem zagospodarowania przestrzennego oraz znacznie
większymi niezabudowanymi obszarami niż gminy miejskie, a także istotnie mniejszą
gęstością zaludnienia. W przypadku tych pierwszych, przeważającą część zabudowań
stanowią domy jednorodzinne, natomiast w przypadku gmin miejskich, są to budynki
wielorodzinne. Ponadto tereny miejskie charakteryzują się mniej zintegrowanymi
społecznościami, niższą dostępnością wolnych terenów pod inwestycje, a także podlegają
ograniczeniom planistycznym dla wielu rodzajów źródeł OZE, np. biogazowni, których praca
jest zależna od stałych dostaw dużej ilości substratu. Mieszkańcy tych obszarów mogą
korzystać z oferty instrumentów wsparcia, takich jak prosument lokatorski, zbiorowy czy
wirtualny (od 2 lipca 2025 r.). Mając na uwadze powyższe uwarunkowania przewiduje się,
że liczba spółdzielni, które powstaną na obszarach gmin miejskich nie będzie znacząca.
Czy rząd dostrzega potencjalne korzyści płynące z rozszerzenia modelu spółdzielni
energetycznych na gminy miejskie, w szczególności w kontekście zwiększania lokalnej
samowystarczalności energetycznej, obniżania kosztów energii dla mieszkańców oraz poprawy
bezpieczeństwa energetycznego miast?
Umożliwienie funkcjonowania spółdzielni energetycznych w gminach miejskich może
przynieść szereg korzyści dla mieszkańców tych obszarów. Przystąpienie do spółdzielni
energetycznej pozwala na zwiększenie poziomu samowystarczalności energetycznej
członków takich kooperatyw. Jednocześnie uczestnictwo w spółdzielni energetycznej
umożliwia obniżenie cen energii elektrycznej, dzięki przewidzianemu dla spółdzielni
energetycznych mechanizmowi wsparcia, zgodnie z którym nadwyżka energii elektrycznej
wytworzonej z instalacji OZE członka spółdzielni jest rozliczana ze sprzedawcą energii
elektrycznej. Nadwyżki energii wprowadzone do sieci elektroenergetycznej mogą być
odebrane w okresie 12 miesięcy. Pozostałe 40% energii jest przeznaczone na pokrycie
kosztów opłaty dystrybucyjnej, co oznacza że członkowie nie ponoszą żadnych
dodatkowych kosztów związanych z dystrybucją energii. Energia wygenerowana, a
następnie zużyta przez członków spółdzielni, jest również zwolniona z opłaty mocowej, OZE
oraz kogeneracyjnej.
Jednocześnie chcę podkreślić, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska działa na rzecz
tworzenia sprzyjających regulacji prawnych oraz instrumentów wsparcia stymulujących
działalność spółdzielni energetycznych, uznając je za istotny element lokalnego systemu
energetycznego.
Z wyrazami szacunku
Miłosz Motyka
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM
-- 3 of 3 --