Interpelacja w sprawie nagłego wzrostu zachorowań na grypę, koklusz i inne choroby wirusowe
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 7932
do ministra zdrowia
w sprawie nagłego wzrostu zachorowań na grypę, koklusz i inne choroby wirusowe
Zgłaszający: Józefa Szczurek-Żelazko, Ewa Leniart, Anna Dąbrowska-Banaszek, Patryk Wicher, Władysław Kurowski
Data wpływu: 10-02-2025
Na podstawie ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora składam interpelację w sprawie dramatycznej sytuacji w ochronie zdrowia, którą w ostatnich miesiącach pogłębił wielokrotny wzrost zachorowań na choroby infekcyjne (grypa, krztusiec), i nieprzygotowania podmiotów leczniczych na wypadek epidemii, co skutkuje pojawiającymi się coraz częściej sygnałami o braku dostępności lekarzy POZ, leków przeciwwirusowych w aptekach, jak również wolnych miejsc, szczególnie w oddziałach pediatrycznych, a nawet pojawiającymi się sygnałami o tragicznych wydarzeniach, tj. zgonach dzieci w wyniku powikłań.
Na stronach MZ czy GIS nie ma konkretnych danych o skali zachorowań, co sugeruje, że te instytucje nie monitorują przebiegu fali zachorowań i nie informują o działaniach podejmowanych w celu usprawnienia działania systemu ochrony zdrowia.
W związku z tym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Jaka była liczba zachorowań na grypę i krztusiec w skali kraju, jak również w podziale na województwa w grudniu 2024 r i styczniu 2025 r., w porównaniu do tych samych miesięcy sprzed roku?
2. Jakie działania podejmowali minister zdrowia i główny inspektor sanitarny w IV kwartale 2024 r. w celu zwiększenia działań profilaktycznych (szczepienia, szczególnie dzieci i seniorów przeciw grypie) i przygotowania podmiotów leczniczych na ew. wystąpienie epidemii?
3. Jakie działania podjął minister zdrowia w celu wsparcia placówek POZ, szpitali i oddziałów pediatrycznych w zakresie zwiększenia bezpieczeństwa zdrowotnego Polaków?
4. W związku z informacjami o niedostępności w aptekach leków przeciwwirusowych stosowanych w tych infekcjach (szczególnie zalecanego leku Ebilfumin), antybiotyków, proszę o informację o zabezpieczeniu tych leków dla pacjentów wymagających leczenia przeciwwirusowego.
5. Proszę o informację dotyczącą liczby zgonów w wyniku zachorowania na grypę (w podziale na grupy wiekowe) w okresie grudzień 2023 r. i grudzień 2024 r. oraz styczeń 2024 r. i styczeń 2025 r.
Sekretarz stanu Wojciech Konieczny
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
13088 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPŚ.050.4.2025.ES
Warszawa, 26 marca 2025
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację z 17 lutego br.nr 7932 Posłów na Sejm RP, w sprawie nagłego
wzrostu zachorowań na grypę, koklusz i inne choroby wirusowe, przekazuję poniższe
informacje.
Przekazuję poniżej dane przygotowane na podstawie rejestru zdarzeń medycznych we
wnioskowanym układzie. Dane zostały zunifikowane do pacjenta – przypisano jedno
możliwe zachorowanie na jednego pacjenta w ciągu 60 dni. Nie są to dane meldunkowe,
zachorowania zarejestrowane w rejestrze zdarzeń medycznych nie muszą być
potwierdzone testem. Raportowanie do rejestru, choć obowiązkowe, obejmuje około 80-
90% podmiotów publicznych oraz trudnego do oszacowania odsetka podmiotów
prywatnych. W przedstawionych informacjach uwzględniono zdarzenia finansowane
zarówno ze środków publicznych jak i prywatnych.
Tabela 1. Zachorowania na grypę. Opracowanie własne Ministerstwa Zdrowia na
podstawie rejestru zdarzeń medycznych
Region Grudzień
2023
Grudzień
2024
Styczeń
2024
Styczeń
2025
Dolnośląskie 5 022 14 582 14 230 64 246
kujawsko-pomorskie 1 562 13 492 6 390 36 604
Lubelskie 2 236 10 428 13 646 55 282
Lubuskie 1 048 1 216 4 864 9 564
-- 1 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Łódzkie 3 184 26 542 13 180 61 324
Małopolskie 8 950 87 760 25 384 50 406
Mazowieckie 9 890 80 720 25 190 139 532
Opolskie 742 6 958 2 710 19 136
Podkarpackie 2 364 68 330 10 410 19 422
Podlaskie 1 156 9 986 5 678 24 346
Pomorskie 2 534 7 060 13 186 32 126
Śląskie 6 048 40 516 31 544 124 906
świętokrzyskie 1 514 18 230 7 184 19 678
warmińsko-mazurskie 868 1 710 3 892 17 456
Wielkopolskie 4 596 10 098 18 578 50 454
zachodniopomorskie 2 110 2 260 4 568 17 724
brak danych 948 6 638 3 666 11 874
Polska 54 772 406 526 204 300 754 080
Tabela 2. Zachorowania na krztusiec. Opracowanie własne Ministerstwa Zdrowia na
podstawie rejestru zdarzeń medycznych
Region Grudzień
2023
Grudzień
2024
Styczeń
2024
Styczeń
2025
Dolnośląskie 36 444 58 356
kujawsko-pomorskie 14 338 2 242
Lubelskie 14 240 4 198
Lubuskie 4 66 4 66
Łódzkie 60 418 106 344
Małopolskie 38 458 32 272
Mazowieckie 66 1 570 54 1 050
Opolskie 20 80 4 70
Podkarpackie 8 224 8 138
Podlaskie 40 190 26 160
Pomorskie 18 618 18 386
Śląskie 24 806 24 542
świętokrzyskie 18 78 4 52
warmińsko-mazurskie 4 196 4 158
Wielkopolskie 16 424 28 230
zachodniopomorskie - 222 4 176
brak danych 10 170 22 118
Polska 390 6 542 402 4 558
Działania Ministerstwa Zdrowia na rzecz zwiększenia świadomości społeczeństwa na
temat szczepień ochronnych prowadzone są m.in. w ramach Narodowego Programu
Zdrowia (NPZ) – głównego krajowego dokumentu polityki zdrowia publicznego,
wyznaczającego cele strategiczne i operacyjne oraz najważniejsze zadania do realizacji na
rzecz m. in. zmniejszenia występowania chorób zakaźnych. W ramach celu operacyjnego nr
-- 2 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
4 - Zdrowie środowiskowe zadań NPZ realizowane jest m.in. zadanie nr 5 - Promocja
szczepień, utrzymanie funkcjonalności portalu informacyjnego dotyczącego szczepień–
działania promocyjne i popularyzacyjne dotyczące szczepień . Zadanie to zostało
powierzone do realizacji Narodowemu Instytutowi Zdrowia Publicznego PZH –
Państwowemu Instytutowi Badawczemu. Celem zadania jest popularyzacja szczepień
ochronnych, w tym za pośrednictwem serwisu internetowego
https://szczepienia.pzh.gov.pl.
Na portalu przekazywane są wiarygodne, oparte na dowodach naukowych informacje,
dotyczące szczepień ochronnych. Informacje prezentowane na portalu są adresowane do
odbiorcy ogólnego i profesjonalistów medycznych.
Ponadto Ministerstwo Zdrowia stale monitoruje dostępność do świadczeń
gwarantowanych, w tym również udzielanych w związku z zachorowaniami na choroby
infekcyjne. Poniższa tabela przedstawia dane dotyczące liczby pacjentów, którym
udzielono świadczeń oraz hospitalizacji ze wskazanym rozpoznaniem głównym spośród
wybranych rozpoznań wg klasyfikacji ICD-10 W zestawieniu ujęto następujące
rozpoznania:
J00–J06 Ostre zakażenia górnych dróg oddechowych
J09–J18 Grypa i zapalenie płuc
J20–J22 Inne ostre zakażenia dolnych dróg oddechowych
U07.1, U07.2 COVID-19 potwierdzony laboratoryjnie lub rozpoznany na
podstawie objawów klinicznych.
B97.0, B97.2, B97.4 Adenowirusy, koronawirusy, wirusy RSV jako przyczyna
chorób sklasyfikowanych w innych rozdziałach ICD-10
Tabela 3. Zbiorcze zestawienie liczby pacjentów, którym udzielono świadczeń oraz
hospitalizowano z danym rozpoznaniem głównym spośród wybranych rozpoznań wg
klasyfikacji ICD-10. Dane wg stanu na dzień 17.02.2025 r.
Liczba pacjentów, którym
udzielono świadczeń z danym
rozpoznaniem głównym
Liczba pacjentów, którym
udzielono hospitalizacji z danym
rozpoznaniem głównym
Październik 2024 2 294 933 24 574
Listopad 2024 1 977 620 24 361
Grudzień 2024 2 619 895 36 682
Analizując kolejne miesiące od października do grudnia 2024 r., nie obserwuje się liniowego
wzrostu liczby pacjentów, którym udzielono świadczeń ambulatoryjnych lub których
-- 3 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
hospitalizowano w związku ze wskazanymi rozpoznaniami. W grudniu 2024 r. nastąpił
wzrost liczby tych pacjentów w stosunku do poprzedniego miesiąca, jednak nie
towarzyszyło mu pojawienie się problemów z zapewnieniem dostępności do świadczeń w
związku ze zwiększoną zachorowalnością na grypę, koklusz i inne choroby wirusowe.
Dostępność rynkowa produktów leczniczych, jest na bieżąco monitorowane przez Ministra
Zdrowia oraz jednostki podległe. W zakresie stałego monitorowania dostępności rynkowej
Minister Zdrowia podejmuje na bieżąco szereg czynności, utrzymując stały kontakt z
Głównym Inspektorem Farmaceutycznym, Prezesem Urzędu Rejestracji Produktów
Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych oraz podmiotami
odpowiedzialnymi i hurtowniami farmaceutycznymi.
Występujące na polskim rynku niedobory produktów leczniczych nie mają charakteru
systemowego. Problemy z dostępnością dotyczą jedynie jednostkowych produktów
leczniczych, pochodzących od określonych producentów i mają charakter lokalny.
Zgodnie z danymi zaraportowanymi w Zintegrowanym Systemie Monitorowania Obrotu
Produktami Leczniczymi (ZSMOPL), gromadzącym dane o stanach magazynowych na
podstawie codziennych raportów składanych przez podmioty odpowiedzialne, hurtownie
farmaceutyczne i apteki, obecnie na rynku dostępne są następujące szczepionki przeciw
grypie:
Efluelda Tetra, czterowalentna szczepionka przeciw grypie (rozszczepiony wirion),
inaktywowana zawiesina do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce, 60 mcg
HA/szczep, 1 dawka (0,7 ml)
Influvac Tetra, vaccinum influenzae inactivatum ex corticis antigeniis praeparatum
szczepionka przeciw grypie (antygen powierzchniowy), inaktywowana, zawiesina
do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce,
VaxigripTetra, czterowalentna szczepionka przeciw grypie (rozszczepiony wirion),
inaktywowana zawiesina do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce, 1 dawka (0,5 ml).
Minister Zdrowia monitoruje dostępność produktów leczniczych również na pomocą
Modułu Eksploracji Rynku Leków (MERL), który umożliwia m. in.: monitorowanie
potencjalnych braków leków czy wykazywanie liczby niezrealizowanych recept, co stanowi
niezwykle istotny element oceny w zakresie dostępności.
Do produktów sezonowych stosowanych w leczeniu grypy zaliczane są leki
przeciwwirusowe z substancją czynną Oseltamivirum, jak również leki o działaniu
przeciwgorączkowym i przeciwzapalnym (zawierające m. in. substancje czynne.:
Ibuprofenum i Paracetamolum). Należy wskazać, że w grupie leków przeciwgorączkowych i
przeciwzapalnych znajduje się szeroka gama produktów leczniczych, które zostały
-- 4 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
dopuszczone do obrotu z różną kategorią dostępności, tj. są to zarówno leki o kategorii
dostępności OTC – leki wydawane bez przepisu lekarza, jak również leki wydawane na
podstawie recepty wystawionej przez lekarza. Obecnie leki te są dostępne na rynku
zarówno na poziomie hurtowym jak i detalicznym tj. aptek. Niemniej, zgodnie z danych
zaraportowanych w ZSMOPL wynika, że obecnie na polskim rynku dostępne są, na różnych
poziomach dystrybucji, w tym również na stanach aptek ogólnodostępnych, produkty
lecznicze z substancją czynną Oseltamivirum takie jak:
Ebilfumin kapsułki twarde 30 mg, 45 mg, 75 mg,
Tamiflu kapsułki twarde 30 mg, 45 mg, 75 mg,
Tamivil tabletki 75 mg,
Segosana kapsułki twarde 30 mg, 45 mg, 75 mg.
W obecnym sezonie infekcyjnym obserwuje się znaczący wzrost zapotrzebowania na
produkty lecznicze z substancją czynną Oseltamivirum w porównaniu z latami poprzednimi,
co może powodować krótkotrwałe trudności w zakupie tych produktów jedynie w skali
lokalnej.
W celu poprawy dostępności do leków przeciwwirusowych z substancją czynną
Oseltamivirum oraz zabezpieczenia możliwości prowadzenia terapii pacjentów, Minister
Zdrowia zwrócił się do poszczególnych podmiotów odpowiedzialnych z prośbą o
zwiększenie i przyspieszenie dostaw przedmiotowych produktów na polski rynek.
Wszystkie podmioty zadeklarowały dostawy do hurtowni farmaceutycznych na luty i
marzec bieżącego roku, co poprawia dostępność tych leków w aptekach ogólnodostępnych.
Jednocześnie podmioty odpowiedzialne na bieżąco przekazują do Ministra Zdrowia oraz
Głównego Inspektora Farmaceutycznego, do zadań którego należy m. in. nadzór nad
obrotem produktami leczniczymi, informacje w zakresie aktualnej dostępności oraz
planowanych dostawach i ich wielkościach leków przeciwwirusowych z substancją czynną
Oseltamivirum.
Należy również wskazać, że w ramach posiadanych kompetencji, Minister Zdrowia wydał
zgody na czasowe dopuszczenie do obrotu produktów leczniczych z substancją czynną
Oseltamivirum w ramach procedury importu interwencyjnego na podstawie art. 4 ust. 8
ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2024 r. poz. 686), co
oznacza, że na rynku mogą być dostępne także produkty lecznicze w obcojęzycznych
opakowaniach.
Zgodnie zobowiązującymi przepisami prawa, w przypadku, gdy podmiot prowadzący
aptekę, punkt apteczny lub dział farmacji szpitalnej nie może wykonać obowiązku
zapewnienia dostępu do produktu leczniczego wydawanego na receptę, środka
spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego lub wyrobu medycznego, jest
-- 5 of 6 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
6
obowiązany w ciągu 24 godzin poinformować o tym za pośrednictwem Zintegrowanego
Systemu Monitorowania Obrotu Produktami Leczniczymi właściwego miejscowo
wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego, który ustala przyczyny braku tego dostępu,
a następnie inspektor wojewódzki niezwłocznie informuje Głównego Inspektora
Farmaceutycznego o braku dostępności i jej przyczynach. Po otrzymaniu wskazanej
informacji Główny Inspektor Farmaceutyczny ustala dostępność leku w obrocie hurtowym.
Zatem każda sytuacja braku leku powinna być weryfikowana przez Państwową Inspekcję
Farmaceutyczną, jako jedno z podstawowych zadań tej inspekcji. Natomiast w celu
uzyskania szczegółowych informacji na temat dostępności wybranego produktu
leczniczego w aptece ogólnodostępnej w pierwszej kolejności pacjent powinien
skontaktować się z właściwym wojewódzkim inspektoratem farmaceutycznym.
Ordynowanie leków w terapii pacjenta należy wyłącznie do kompetencji lekarza
prowadzącego leczenie. Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 19 sierpnia 2024 r. o zawodach
lekarza i lekarza dentysty (Dz.U. z 2024 r. poz. 1287), to lekarz ma obowiązek wykonywać
zawód, zgodnie ze wskazaniami aktualnej wiedzy medycznej, dostępnymi mu metodami i
środkami zapobiegania, rozpoznawania i leczenia chorób, zgodnie z zasadami etyki
zawodowej oraz z należytą starannością. Zatem w sytuacji, gdy następuje faktyczny
problem z nabyciem leku lub wątpliwości dotyczące terapii, pacjent powinien skontaktować
się z lekarzem prowadzącym, celem porady i ustalenia możliwości zastosowania innej,
alternatywnej technologii lekowej.
Szczegółowe informacje o liczbie zmarłych z rozróżnieniem przyczyn zgonów są dostępne
na stronie internetowej GUS w bazie DEMOGRAFIA
https://demografia.stat.gov.pl/BazaDemografia/Tables.aspx, m. in. tablica 3 (Zgony według
wieku i płci zmarłych oraz przyczyn zgonów). Aktualnie dostępne są dane za lata 2002-
2023. Wskazująca kody przyczyn zgonów, możliwe jest samodzielnie pozyskanie informacji
o wszystkich przyczynach zgonów, nie tylko związanych ze wskazanymi w pytaniach
wybranymi chorobami zakaźnymi. Za lata 2024-2025 dane nie zostały jeszcze
opublikowane.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Wojciech Konieczny
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 6 of 6 --