Interpelacja nr 7929
Interpelacja w sprawie powrotu zjawiska tzw. fali w Wojsku Polskim, skali tego problemu oraz działań prewencyjnych
Zgłaszający:
•
Adresat:
Obrona i Bezpieczeństwo (88%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie powrotu zjawiska tzw. fali w Wojsku Polskim, skali tego problemu oraz działań prewencyjnych
Interpelacja nr 7929
do ministra obrony narodowej
w sprawie powrotu zjawiska tzw. fali w Wojsku Polskim, skali tego problemu oraz działań prewencyjnych
Zgłaszający: Bartosz Józef Kownacki, Jarosław Krajewski, Jan Michał Dziedziczak, Agnieszka Anna Soin, Waldemar Andzel, Lidia Czechak, Krzysztof Sobolewski, Piotr Gliński, Dariusz Matecki
Data wpływu: 10-02-2025
Szanowny Panie Ministrze,
w nawiązaniu do tragicznych wydarzeń z początku lutego br., kiedy to 19-letni żołnierz pełniący dobrowolną służbę wojskową popełnił samobójstwo na terenie, gdzie realizowana jest operacja „Bezpieczne Podlasie”, przy granicy polsko-białoruskiej, zwracam się z prośbą o udzielenie informacji na temat skali zjawiska tzw. fali w Wojsku Polskim oraz działań podejmowanych w celu jego eliminacji.
Z doniesień medialnych wiadomosci.onet.pl wynika, że przed śmiercią żołnierz ten doświadczał uporczywego nękania ze strony starszego stażem kolegi, co może świadczyć o istnieniu nieformalnej hierarchii i praktyk dyskryminacyjnych wśród żołnierzy.
Nawiązując do samobójstwa popełnionego w ostatnim czasie przez żołnierza pełniącego służbę w ramach operacji „Bezpieczne Podlasie”, jak również samobójstwa żołnierza, którego próbowano zmusić do przyjęcia na siebie winy w sprawie tzw. zgubienia przez wojsko min, zwracam się do Pana Ministra z pytaniem:
1. Ile zdarzeń zakwalifikowanych jako fala zostało ujawnionych w roku 2024 i jakie podjęto działania w celu ich eliminacji?
2. Czy telefon zaufania dla żołnierzy i ich rodzin uruchomiony w minionym roku kalendarzowym funkcjonuje? Jaka jest skala jego działalności? Czy operatorzy, oprócz doraźnych porad i działalności kryzysowej, odnotowują, nie naruszając tajemnicy zawodowej, zakres problemów dotyczących żołnierzy w celu merytorycznego wykorzystania poruszanych w trakcie rozmów zagadnień w Systemie Wykorzystania Doświadczeń i przeciwdziałania patologii w Wojsku Polskim?
3. W jaki sposób (oprócz corocznego „Badania stanu dyscypliny i morale w Siłach Zbrojnych RP”) bada się rzeczywisty stan współdziałania i atmosfery w Wojsku Polskim? Czy Pan Minister zdaje sobie sprawę, że wyniki ww. corocznego badania są redagowane przez dowódców i przepisywane z poprzednich lat bez przeprowadzania rozmów z żołnierzami czy prowadzenia jakichkolwiek ankiet lub kwestionariuszy?
4. Na jakim poziomie realizacji jest rządowy projekt ustawy o obronie Ojczyzny wprowadzający Kartę Rodziny Wojskowej? W ilu jednostkach wprowadzono nieetatowe grupy wsparcia rodzin wojskowych i jakimi problemami zajmowały się do tej pory ww. grupy? Założenie nieetatowości grupy powoduje zajmowanie się problemami żołnierzy z tzw. doskoku. Czy nie warto by zetatyzować funkcję szefa tej grupy i pełnienie obowiązków powierzyć żołnierzowi oficerowi z wykształceniem psychologicznym, pedagogicznym lub po ukończonych studiach z resocjalizacji?
Zjawisko fali stanowi poważne zagrożenie dla morale i bezpieczeństwa żołnierzy oraz dla wizerunku Sił Zbrojnych RP. Dlatego istotne jest podjęcie zdecydowanych działań mających na celu jego eliminację oraz zapewnienie bezpiecznych i godnych warunków służby dla wszystkich członków wojska.
Interpelacja nr 7929
do ministra obrony narodowej
w sprawie powrotu zjawiska tzw. fali w Wojsku Polskim, skali tego problemu oraz działań prewencyjnych
Zgłaszający: Bartosz Józef Kownacki, Jarosław Krajewski, Jan Michał Dziedziczak, Agnieszka Anna Soin, Waldemar Andzel, Lidia Czechak, Krzysztof Sobolewski, Piotr Gliński, Dariusz Matecki
Data wpływu: 10-02-2025
Szanowny Panie Ministrze,
w nawiązaniu do tragicznych wydarzeń z początku lutego br., kiedy to 19-letni żołnierz pełniący dobrowolną służbę wojskową popełnił samobójstwo na terenie, gdzie realizowana jest operacja „Bezpieczne Podlasie”, przy granicy polsko-białoruskiej, zwracam się z prośbą o udzielenie informacji na temat skali zjawiska tzw. fali w Wojsku Polskim oraz działań podejmowanych w celu jego eliminacji.
Z doniesień medialnych wiadomosci.onet.pl wynika, że przed śmiercią żołnierz ten doświadczał uporczywego nękania ze strony starszego stażem kolegi, co może świadczyć o istnieniu nieformalnej hierarchii i praktyk dyskryminacyjnych wśród żołnierzy.
Nawiązując do samobójstwa popełnionego w ostatnim czasie przez żołnierza pełniącego służbę w ramach operacji „Bezpieczne Podlasie”, jak również samobójstwa żołnierza, którego próbowano zmusić do przyjęcia na siebie winy w sprawie tzw. zgubienia przez wojsko min, zwracam się do Pana Ministra z pytaniem:
1. Ile zdarzeń zakwalifikowanych jako fala zostało ujawnionych w roku 2024 i jakie podjęto działania w celu ich eliminacji?
2. Czy telefon zaufania dla żołnierzy i ich rodzin uruchomiony w minionym roku kalendarzowym funkcjonuje? Jaka jest skala jego działalności? Czy operatorzy, oprócz doraźnych porad i działalności kryzysowej, odnotowują, nie naruszając tajemnicy zawodowej, zakres problemów dotyczących żołnierzy w celu merytorycznego wykorzystania poruszanych w trakcie rozmów zagadnień w Systemie Wykorzystania Doświadczeń i przeciwdziałania patologii w Wojsku Polskim?
3. W jaki sposób (oprócz corocznego „Badania stanu dyscypliny i morale w Siłach Zbrojnych RP”) bada się rzeczywisty stan współdziałania i atmosfery w Wojsku Polskim? Czy Pan Minister zdaje sobie sprawę, że wyniki ww. corocznego badania są redagowane przez dowódców i przepisywane z poprzednich lat bez przeprowadzania rozmów z żołnierzami czy prowadzenia jakichkolwiek ankiet lub kwestionariuszy?
4. Na jakim poziomie realizacji jest rządowy projekt ustawy o obronie Ojczyzny wprowadzający Kartę Rodziny Wojskowej? W ilu jednostkach wprowadzono nieetatowe grupy wsparcia rodzin wojskowych i jakimi problemami zajmowały się do tej pory ww. grupy? Założenie nieetatowości grupy powoduje zajmowanie się problemami żołnierzy z tzw. doskoku. Czy nie warto by zetatyzować funkcję szefa tej grupy i pełnienie obowiązków powierzyć żołnierzowi oficerowi z wykształceniem psychologicznym, pedagogicznym lub po ukończonych studiach z resocjalizacji?
Zjawisko fali stanowi poważne zagrożenie dla morale i bezpieczeństwa żołnierzy oraz dla wizerunku Sił Zbrojnych RP. Dlatego istotne jest podjęcie zdecydowanych działań mających na celu jego eliminację oraz zapewnienie bezpiecznych i godnych warunków służby dla wszystkich członków wojska.
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Paweł Bejda
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
3
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
5.5 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4015 znaków
tel.: +48 261 874 432
sekretariat.bmon@mon.gov.pl
www.gov.pl/web/obrona-narodowa
al. Niepodległości 218
00-911 Warszawa
Sekretarz Stanu
Paweł BEJDA
BMON-WP.053.139.2025/In-54-25/SW
Warszawa, 25.03.2025 r.
Pan Szymon HOŁOWNIA
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Do wiadomości: Dyrektor Departamentu Spraw Parlamentarnych w KPRM
ePuap
Dotyczy: interpelacji nr 7929 Pana Posła Bartosza Józefa Kownackiego wraz z grupą posłów
w sprawie powrotu zjawiska tzw. fali w Wojsku Polskim, skali tego problemu oraz działań
prewencyjnych
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając, z upoważnienia Ministra Obrony Narodowej, na interpelację nr 7929 Pana
Posła Bartosza Józefa Kownackiego wraz z grupą posłów w sprawie powrotu zjawiska tzw.
fali w Wojsku Polskim, skali tego problemu oraz działań prewencyjnych, uprzejmie proszę
o przyjęcie poniższych informacji.
Zjawisko tzw. „fali”, kojarzonej w opinii społecznej z okresem funkcjonowania
obowiązkowej zasadniczej służby wojskowej, zostało - wraz z uzawodowieniem Sił
Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (SZ RP) - zasadniczo wyeliminowane. Niemniej jednak,
należy mieć na uwadze, że w ponad 200 tys. zbiorowości żołnierskiej mogą zdarzyć się
przypadki negatywnych zachowań pojedynczych żołnierzy wobec kolegów. Żadne
zdarzenie będące przedmiotem prowadzonych w 2024 r. postępowań nie zostało
zakwalifikowane jako tzw. zjawisko „fali”, czyli jako zachowanie będące aktem
dyskryminacji, stosowanym przez starszych-wyższych stopniem żołnierzy wobec
młodszych-niższych stopniem żołnierzy (w formie agresywnych, sadystycznych
i poniżających praktyk).
W kwestii Wojskowego Telefonu Wsparcia Psychologicznego dla żołnierzy i pracowników
SZ RP oraz najbliższych członków ich rodzin uprzejmie informuję, że funkcjonuje on
nieprzerwanie od momentu uruchomienia (tj. od 1 maja 2024 r.). Dzięki ciągłemu (tj. 24
godziny na dobę przez 7 dni w tygodniu) i nieodpłatnemu dostępowi do wykwalifikowanego
personelu, narzędzie wsparcia psychologicznego spełnia swoją rolę. Wysoki poziom
świadczonych usług jest utrzymany dzięki systematycznemu uczestnictwu obsługujących
go psychologów w superwizjach.
Natomiast, jeśli chodzi o metody pozyskiwania informacji o stanie współdziałania
i atmosfery w Wojsku Polskim uprzejmie informuję, że SZ RP posiadają wypracowany,
wieloźródłowy system pozyskiwania informacji. Informacje o nastrojach są zbierane,
analizowane i przetwarzane na poziomie jednostki wojskowej, natomiast sprawy
wymagające decyzji lub działania na wyższych szczeblach dowodzenia są przesyłane drogą
służbową do tych struktur. Ponadto, w jednostkach funkcjonuje system rozpatrywania skarg
i wniosków oraz spraw zgłaszanych przez tzw. "sygnalistów". Wsparciem w rozwiązywaniu
problemów dotyczących służby wojskowej są mężowie zaufania poszczególnych korpusów
osobowych oraz starsi podoficerowie dowództw. W jednostkach z dużą liczbą żołnierzy
ustanowiono etaty psychologów, którzy są ważnym ogniwem w ocenie problemów w
relacjach oraz zjawiskach niepożądanych. W ramach prowadzonych miesięcznych ocen
-- 1 of 2 --
Strona 2 z 2
dyscypliny wojskowej oraz cyklicznych odpraw kadry, podkreśla się konieczność
podejmowania działań prewencyjnych, mających na celu minimalizację ryzyka wystąpienia
zjawisk niepożądanych, jak również przypomina się o konieczności niezwłocznego
reagowania na występujące problemy.
Kończąc, pragnę poinformować, że nie zakłada się nowelizacji ustawy z dnia 11 marca
2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. z 2024 r., poz. 248) w kierunku wprowadzenia Karty
Rodziny Wojskowej, lecz uchwalenie w tym zakresie odrębnej ustawy wspólnie
z Ministerstwem Spraw Wewnętrznych i Administracji. Aktualnie projekt ustawy został
skierowany do Zespołu do spraw Programowania Prac Rządu celem uzyskania wpisu do
wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów, a następnie zostanie
skierowany do konsultacji publicznych, opiniowania i uzgodnień międzyresortowych.
Z wyrazami szacunku
Paweł BEJDA
/dokument podpisany kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
-- 2 of 2 --
sekretariat.bmon@mon.gov.pl
www.gov.pl/web/obrona-narodowa
al. Niepodległości 218
00-911 Warszawa
Sekretarz Stanu
Paweł BEJDA
BMON-WP.053.139.2025/In-54-25/SW
Warszawa, 25.03.2025 r.
Pan Szymon HOŁOWNIA
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Do wiadomości: Dyrektor Departamentu Spraw Parlamentarnych w KPRM
ePuap
Dotyczy: interpelacji nr 7929 Pana Posła Bartosza Józefa Kownackiego wraz z grupą posłów
w sprawie powrotu zjawiska tzw. fali w Wojsku Polskim, skali tego problemu oraz działań
prewencyjnych
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając, z upoważnienia Ministra Obrony Narodowej, na interpelację nr 7929 Pana
Posła Bartosza Józefa Kownackiego wraz z grupą posłów w sprawie powrotu zjawiska tzw.
fali w Wojsku Polskim, skali tego problemu oraz działań prewencyjnych, uprzejmie proszę
o przyjęcie poniższych informacji.
Zjawisko tzw. „fali”, kojarzonej w opinii społecznej z okresem funkcjonowania
obowiązkowej zasadniczej służby wojskowej, zostało - wraz z uzawodowieniem Sił
Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (SZ RP) - zasadniczo wyeliminowane. Niemniej jednak,
należy mieć na uwadze, że w ponad 200 tys. zbiorowości żołnierskiej mogą zdarzyć się
przypadki negatywnych zachowań pojedynczych żołnierzy wobec kolegów. Żadne
zdarzenie będące przedmiotem prowadzonych w 2024 r. postępowań nie zostało
zakwalifikowane jako tzw. zjawisko „fali”, czyli jako zachowanie będące aktem
dyskryminacji, stosowanym przez starszych-wyższych stopniem żołnierzy wobec
młodszych-niższych stopniem żołnierzy (w formie agresywnych, sadystycznych
i poniżających praktyk).
W kwestii Wojskowego Telefonu Wsparcia Psychologicznego dla żołnierzy i pracowników
SZ RP oraz najbliższych członków ich rodzin uprzejmie informuję, że funkcjonuje on
nieprzerwanie od momentu uruchomienia (tj. od 1 maja 2024 r.). Dzięki ciągłemu (tj. 24
godziny na dobę przez 7 dni w tygodniu) i nieodpłatnemu dostępowi do wykwalifikowanego
personelu, narzędzie wsparcia psychologicznego spełnia swoją rolę. Wysoki poziom
świadczonych usług jest utrzymany dzięki systematycznemu uczestnictwu obsługujących
go psychologów w superwizjach.
Natomiast, jeśli chodzi o metody pozyskiwania informacji o stanie współdziałania
i atmosfery w Wojsku Polskim uprzejmie informuję, że SZ RP posiadają wypracowany,
wieloźródłowy system pozyskiwania informacji. Informacje o nastrojach są zbierane,
analizowane i przetwarzane na poziomie jednostki wojskowej, natomiast sprawy
wymagające decyzji lub działania na wyższych szczeblach dowodzenia są przesyłane drogą
służbową do tych struktur. Ponadto, w jednostkach funkcjonuje system rozpatrywania skarg
i wniosków oraz spraw zgłaszanych przez tzw. "sygnalistów". Wsparciem w rozwiązywaniu
problemów dotyczących służby wojskowej są mężowie zaufania poszczególnych korpusów
osobowych oraz starsi podoficerowie dowództw. W jednostkach z dużą liczbą żołnierzy
ustanowiono etaty psychologów, którzy są ważnym ogniwem w ocenie problemów w
relacjach oraz zjawiskach niepożądanych. W ramach prowadzonych miesięcznych ocen
-- 1 of 2 --
Strona 2 z 2
dyscypliny wojskowej oraz cyklicznych odpraw kadry, podkreśla się konieczność
podejmowania działań prewencyjnych, mających na celu minimalizację ryzyka wystąpienia
zjawisk niepożądanych, jak również przypomina się o konieczności niezwłocznego
reagowania na występujące problemy.
Kończąc, pragnę poinformować, że nie zakłada się nowelizacji ustawy z dnia 11 marca
2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. z 2024 r., poz. 248) w kierunku wprowadzenia Karty
Rodziny Wojskowej, lecz uchwalenie w tym zakresie odrębnej ustawy wspólnie
z Ministerstwem Spraw Wewnętrznych i Administracji. Aktualnie projekt ustawy został
skierowany do Zespołu do spraw Programowania Prac Rządu celem uzyskania wpisu do
wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów, a następnie zostanie
skierowany do konsultacji publicznych, opiniowania i uzgodnień międzyresortowych.
Z wyrazami szacunku
Paweł BEJDA
/dokument podpisany kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
-- 2 of 2 --