Interpelacja nr 7927
Interpelacja w sprawie budownictwa czynszowego i braku środków niezbędnych do realizacji polityki mieszkaniowej w ramach SIM i TBS
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki i Finanse (100%)
Infrastruktura i Transport (55%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie budownictwa czynszowego i braku środków niezbędnych do realizacji polityki mieszkaniowej w ramach SIM i TBS
Interpelacja nr 7927
do ministra rozwoju i technologii
w sprawie budownictwa czynszowego i braku środków niezbędnych do realizacji polityki mieszkaniowej w ramach SIM i TBS
Zgłaszający: Michał Cieślak, Sebastian Łukaszewicz, Arkadiusz Czartoryski, Fryderyk Sylwester Kapinos
Data wpływu: 10-02-2025
W 2020 roku rząd Prawa i Sprawiedliwości przyjął rozwiązania inicjujące nowy rządowy program budownictwa mieszkaniowego społecznych inicjatyw mieszkaniowych SIM oraz rozszerzył katalog możliwości w ramach funkcjonowania TBS-ów.
Program zakładał: budowę mieszkań o umiarkowanym czynszu przez SIM-y (dawne TBS-y) z przeznaczeniem dla osób i rodzin nieposiadających własnego mieszkania w danej miejscowości, którzy dysponują środkami na regularne opłacanie czynszu, jednak ich dochody są za niskie na zaciągnięcie kredytu hipotecznego na zakup mieszkania.
Utworzenie społecznych inicjatyw mieszkaniowych miało na celu: wybudowanie mieszkań na wynajem z niskim czynszem i możliwość dojścia lokatorów do własności wynajmowanego lokalu przy wpłacie niskiej partycypacji, skorzystanie z wakacji w płaceniu czynszu dla tych lokatorów, którzy nie zdecydują się na możliwość wykupu mieszkania (po upływie okresu spłaty przez SIM kredytu), lokatorom miały przysługiwać rządowe dopłaty do czynszu. Program społecznych inicjatyw mieszkaniowych zakładał: jednostkowe wsparcie w wysokości 3 mln zł udzielane gminom na utworzenie nowego SIM, dofinansowanie gmin na dokapitalizowanie działających SIM lub TBS w związku z planowaną inwestycją, możliwość skorzystania ze środków KPO.
Źródła finansowania SIM
Źródłami finansowania społecznych inicjatyw mieszkaniowych są: bezzwrotne wsparcie samorządów z Funduszu Dopłat pokrywające 35% kosztów inwestycji, od 10 do 30% udziału wniesione przez lokatorów, 35-55% preferencyjnego kredytu udzielanego z programu społecznego budownictwa czynszowego przez Bank Gospodarstwa Krajowego – kredyt będzie spłacany przez SIM z wpływów z płatności czynszowych.
Na wsparcie gmin zakładających SIM-y w ramach rządowego Funduszu Rozwoju Mieszkalnictwa przewidziano w sumie 1,5 mld zł w latach 2020-2022 i 2,4 mld zł w 2023 roku.
W 2023 roku przygotowaliśmy około 60 SIM-ów, które powinny wybudować 60 tys. lokali dla 200-250 tys. osób.
W okresie od lipca do grudnia 2022 roku SIM-y otrzymały pozwolenie na budowę około 3 tys. mieszkań, w 2023 roku było to już 10 tys. lokali i kolejne samorządy tworzyły z KZN nowe SIM-y.
Kilka dni temu media obiegła informacja udzielona przez Katarzynę Pełczyńską-Nałęcz, minister funduszy i polityki regionalnej, z której wynikało, że „tylnymi drzwiami” obcięto fundusze na budownictwo społeczne. Z zatwierdzonego wcześniej 1,1 miliarda zostało 618 mln zł.
Z udzielonej przez ministra Paszyka odpowiedzi wynika, iż kwota 500 milionów została przeznaczona, przesunięta na inne cele.
Według danych otrzymanych z Banku Gospodarstwa Krajowego w ramach zapotrzebowania SIM i TBS obecnie wymagalne jest 3,79 miliarda złotych, co odpowiada 103 złożonym wnioskom na budowę 5600 mieszkań. Jak więc rząd zamierza zrealizować budowę tych mieszkań, skoro obecnie budżet wynosi 618 mln zł?
Mając na uwadze oczekiwania społeczne w zakresie dostępu do tanich mieszkań na wynajem oraz doniesienia medialne potwierdzone przez członków rządu o ograniczeniu finansowania budownictwa mieszkaniowego w ramach rządowego programu budownictwa mieszkaniowego, proszę o udzielnie odpowiedzi na następujące pytania:
Dlaczego w 2024 roku nie były niezwłocznie wnoszone nieruchomości do SIM-ów?
Dlaczego poprzez niewnoszenie aportów (nieruchomości) KZN opóźnia proces inwestycyjny w SIM-ach?
Dlaczego nieruchomości KZN nie są wnoszone w całości do SIM (jak było do 2023 r.), przez co obniża się wartość SIM i obniża zdolność kredytową SIM?
Dlaczego KZN zrezygnował z udzielania zabezpieczeń kredytów dla SIM-ów, chociaż ma taką ustawową możliwość (w styczniu 2024 zlikwidowano tego rodzaju zabezpieczenia, jakie wprowadzono w 2023 r.)?
Ile założono nowych spółek SIM poza rozpoczętymi inicjatywami jeszcze w 2023 roku?
Ile środków zabezpieczono w RFRM na rok 2024 i ile przekazano do SIM-ów (w rozbiciu miesięcznym) do grudnia 2024 r.?
Dlaczego w ostatnich dniach grudnia 2024 r. przekazano środki z RFRM (przy okazji go likwidując) do udziałowców SIM, stawiając ich (gminy) w trudnej sytuacji na koniec roku budżetowego (!), szkodząc przy tym spółkom SIM, które nie mogły tych środków otrzymać w roku 2024, a tym samym nie mogły stworzyć pełnego montażu finansowego, a tym samym rozpocząć inwestycji (wszystkie inwestycje, jakie były w 2024 r realizowane i są też obecnie realizowane bazują na środkach, jakie zabezpieczyliśmy SIM-om w latach 2021-2023)?
Dlaczego rozpoczęto proces legislacyjny mający na celu zwiększenie dotacji podmiotowej dopiero w 2. połowie 2024 r., chociaż wiadomym było dużo wcześniej, że dotacja jest niewystarczająca? W konsekwencji otrzymano dotację w drugiej połowie grudnia 2024 r. (!).
Czy KZN poniósł z tego tytułu dodatkowe koszty (np. z tytułu opóźnień w opłaceniu zobowiązań)?
Dlaczego finalnie o 1/4 zwiększyła się dotacja budżetowa dla KZN (do 4,5 mln) w porównaniu do dotacji w roku 2023 (4 mln) i lat wcześniejszych?
Dlaczego w uzasadnieniu do zmiany ustawy o KZN podwyższającej dotację podmiotową kosztem dotacji celowej kłamano, iż taka zamiana jest obojętna dla budżetu państwa?
Kosztem był tu dodatkowy podatek, który poniósł Skarb Państwa:
- dotacja celowa finansowała VAT od wnoszonych aportów i ten VAT wracał do urzędu skarbowego;
- natomiast dotacja podmiotowa jest dodatkowym obciążeniem budżetu.
Czy prawdą jest, że minister Krzysztof Paszyk zasiada we władzach Fundacji Rozwoju, który posiada udziały w spółkach deweloperskich, takich jak: Lavender House, Dalia House, Clover House, Kalina House, Platan Finance?
Program, który opracował rząd Zjednoczonej Prawicy jest przełomowym i pierwszym w historii Polski po 1989 roku w zakresie społecznej budowy mieszkań we współpracy rządu z samorządem. Tym bardziej niepokoi fakt, że konsekwencją politycznych sporów w koalicji, co do kształtu polityki mieszkaniowej, zagrożone jest budownictwo mieszkaniowe mające na celu rozwiązanie problemów osób, których nie stać na żaden kredyt.
Samorząd terytorialny był głównym partnerem w opracowaniu, a następnie w praktycznej przebudowie tego programu.
Dlatego niezmiernie ważna jest pełna kontynuacja wieloletnich założeń, w sposób który nie podważa autorytetu państwa w zakresie planowania strategicznego i wieloletnich rozwiązań społecznych.
Interpelacja nr 7927
do ministra rozwoju i technologii
w sprawie budownictwa czynszowego i braku środków niezbędnych do realizacji polityki mieszkaniowej w ramach SIM i TBS
Zgłaszający: Michał Cieślak, Sebastian Łukaszewicz, Arkadiusz Czartoryski, Fryderyk Sylwester Kapinos
Data wpływu: 10-02-2025
W 2020 roku rząd Prawa i Sprawiedliwości przyjął rozwiązania inicjujące nowy rządowy program budownictwa mieszkaniowego społecznych inicjatyw mieszkaniowych SIM oraz rozszerzył katalog możliwości w ramach funkcjonowania TBS-ów.
Program zakładał: budowę mieszkań o umiarkowanym czynszu przez SIM-y (dawne TBS-y) z przeznaczeniem dla osób i rodzin nieposiadających własnego mieszkania w danej miejscowości, którzy dysponują środkami na regularne opłacanie czynszu, jednak ich dochody są za niskie na zaciągnięcie kredytu hipotecznego na zakup mieszkania.
Utworzenie społecznych inicjatyw mieszkaniowych miało na celu: wybudowanie mieszkań na wynajem z niskim czynszem i możliwość dojścia lokatorów do własności wynajmowanego lokalu przy wpłacie niskiej partycypacji, skorzystanie z wakacji w płaceniu czynszu dla tych lokatorów, którzy nie zdecydują się na możliwość wykupu mieszkania (po upływie okresu spłaty przez SIM kredytu), lokatorom miały przysługiwać rządowe dopłaty do czynszu. Program społecznych inicjatyw mieszkaniowych zakładał: jednostkowe wsparcie w wysokości 3 mln zł udzielane gminom na utworzenie nowego SIM, dofinansowanie gmin na dokapitalizowanie działających SIM lub TBS w związku z planowaną inwestycją, możliwość skorzystania ze środków KPO.
Źródła finansowania SIM
Źródłami finansowania społecznych inicjatyw mieszkaniowych są: bezzwrotne wsparcie samorządów z Funduszu Dopłat pokrywające 35% kosztów inwestycji, od 10 do 30% udziału wniesione przez lokatorów, 35-55% preferencyjnego kredytu udzielanego z programu społecznego budownictwa czynszowego przez Bank Gospodarstwa Krajowego – kredyt będzie spłacany przez SIM z wpływów z płatności czynszowych.
Na wsparcie gmin zakładających SIM-y w ramach rządowego Funduszu Rozwoju Mieszkalnictwa przewidziano w sumie 1,5 mld zł w latach 2020-2022 i 2,4 mld zł w 2023 roku.
W 2023 roku przygotowaliśmy około 60 SIM-ów, które powinny wybudować 60 tys. lokali dla 200-250 tys. osób.
W okresie od lipca do grudnia 2022 roku SIM-y otrzymały pozwolenie na budowę około 3 tys. mieszkań, w 2023 roku było to już 10 tys. lokali i kolejne samorządy tworzyły z KZN nowe SIM-y.
Kilka dni temu media obiegła informacja udzielona przez Katarzynę Pełczyńską-Nałęcz, minister funduszy i polityki regionalnej, z której wynikało, że „tylnymi drzwiami” obcięto fundusze na budownictwo społeczne. Z zatwierdzonego wcześniej 1,1 miliarda zostało 618 mln zł.
Z udzielonej przez ministra Paszyka odpowiedzi wynika, iż kwota 500 milionów została przeznaczona, przesunięta na inne cele.
Według danych otrzymanych z Banku Gospodarstwa Krajowego w ramach zapotrzebowania SIM i TBS obecnie wymagalne jest 3,79 miliarda złotych, co odpowiada 103 złożonym wnioskom na budowę 5600 mieszkań. Jak więc rząd zamierza zrealizować budowę tych mieszkań, skoro obecnie budżet wynosi 618 mln zł?
Mając na uwadze oczekiwania społeczne w zakresie dostępu do tanich mieszkań na wynajem oraz doniesienia medialne potwierdzone przez członków rządu o ograniczeniu finansowania budownictwa mieszkaniowego w ramach rządowego programu budownictwa mieszkaniowego, proszę o udzielnie odpowiedzi na następujące pytania:
Dlaczego w 2024 roku nie były niezwłocznie wnoszone nieruchomości do SIM-ów?
Dlaczego poprzez niewnoszenie aportów (nieruchomości) KZN opóźnia proces inwestycyjny w SIM-ach?
Dlaczego nieruchomości KZN nie są wnoszone w całości do SIM (jak było do 2023 r.), przez co obniża się wartość SIM i obniża zdolność kredytową SIM?
Dlaczego KZN zrezygnował z udzielania zabezpieczeń kredytów dla SIM-ów, chociaż ma taką ustawową możliwość (w styczniu 2024 zlikwidowano tego rodzaju zabezpieczenia, jakie wprowadzono w 2023 r.)?
Ile założono nowych spółek SIM poza rozpoczętymi inicjatywami jeszcze w 2023 roku?
Ile środków zabezpieczono w RFRM na rok 2024 i ile przekazano do SIM-ów (w rozbiciu miesięcznym) do grudnia 2024 r.?
Dlaczego w ostatnich dniach grudnia 2024 r. przekazano środki z RFRM (przy okazji go likwidując) do udziałowców SIM, stawiając ich (gminy) w trudnej sytuacji na koniec roku budżetowego (!), szkodząc przy tym spółkom SIM, które nie mogły tych środków otrzymać w roku 2024, a tym samym nie mogły stworzyć pełnego montażu finansowego, a tym samym rozpocząć inwestycji (wszystkie inwestycje, jakie były w 2024 r realizowane i są też obecnie realizowane bazują na środkach, jakie zabezpieczyliśmy SIM-om w latach 2021-2023)?
Dlaczego rozpoczęto proces legislacyjny mający na celu zwiększenie dotacji podmiotowej dopiero w 2. połowie 2024 r., chociaż wiadomym było dużo wcześniej, że dotacja jest niewystarczająca? W konsekwencji otrzymano dotację w drugiej połowie grudnia 2024 r. (!).
Czy KZN poniósł z tego tytułu dodatkowe koszty (np. z tytułu opóźnień w opłaceniu zobowiązań)?
Dlaczego finalnie o 1/4 zwiększyła się dotacja budżetowa dla KZN (do 4,5 mln) w porównaniu do dotacji w roku 2023 (4 mln) i lat wcześniejszych?
Dlaczego w uzasadnieniu do zmiany ustawy o KZN podwyższającej dotację podmiotową kosztem dotacji celowej kłamano, iż taka zamiana jest obojętna dla budżetu państwa?
Kosztem był tu dodatkowy podatek, który poniósł Skarb Państwa:
- dotacja celowa finansowała VAT od wnoszonych aportów i ten VAT wracał do urzędu skarbowego;
- natomiast dotacja podmiotowa jest dodatkowym obciążeniem budżetu.
Czy prawdą jest, że minister Krzysztof Paszyk zasiada we władzach Fundacji Rozwoju, który posiada udziały w spółkach deweloperskich, takich jak: Lavender House, Dalia House, Clover House, Kalina House, Platan Finance?
Program, który opracował rząd Zjednoczonej Prawicy jest przełomowym i pierwszym w historii Polski po 1989 roku w zakresie społecznej budowy mieszkań we współpracy rządu z samorządem. Tym bardziej niepokoi fakt, że konsekwencją politycznych sporów w koalicji, co do kształtu polityki mieszkaniowej, zagrożone jest budownictwo mieszkaniowe mające na celu rozwiązanie problemów osób, których nie stać na żaden kredyt.
Samorząd terytorialny był głównym partnerem w opracowaniu, a następnie w praktycznej przebudowie tego programu.
Dlatego niezmiernie ważna jest pełna kontynuacja wieloletnich założeń, w sposób który nie podważa autorytetu państwa w zakresie planowania strategicznego i wieloletnich rozwiązań społecznych.
Odpowiedź urzędowa
Minister Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
13 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
6
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
7.4 / 1k zn.
- Zawiera 13 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
11835 znaków
Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz
tel. 22 273 70 10
www.gov.pl/web/fundusze-regiony
www.funduszeeuropejskie.gov.pl
ul. Wspólna 2/4
00-926 Warszawa
Warszawa, data: 10 marca 2025 r.
znak sprawy: DPA-Ia.011.19.2025.PS
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 7927 Pana Posła Michała Cieślaka oraz
grupy Posłów w sprawie budownictwa czynszowego i braku środków
niezbędnych do realizacji polityki mieszkaniowej w ramach SIM i TBS
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację przedstawiam następujące informacje.
Pyt. 1. Dlaczego w 2024 roku nie były niezwłocznie wnoszone nieruchomości
do SIM-ów?
Pyt. 3. Dlaczego nieruchomości KZN nie są wnoszone w całości do SIM (jak było
do 2023) przez co obniża się wartość SIM i obniża zdolność kredytową SIM.
Plan aportów i projekt umowy o dotację celową na 2024 r. były przygotowane
jeszcze przez poprzednie kierownictwo KZN pod koniec 2023 r. W ramach
prowadzonych procedur naprawczych w KZN, od początku 2024 r.
przeprowadzono weryfikację planowanych aportów (których plan został
przygotowany pod koniec 2023 r.) pod kątem ustalenia: faktycznego
zapotrzebowania przez gminę na mieszkania na danym terenie, planów
inwestycyjnych SIM oraz zapotrzebowania SIM na grunty (powierzchnię
nieruchomości w danej lokalizacji) w odniesieniu do potrzeb mieszkaniowych
gminy, jak również powierzchni nieruchomości niezbędnej do realizacji inwestycji
mieszkaniowej wynikającej z zapotrzebowania gminy oraz planów
inwestycyjnych SIM.
-- 1 of 5 --
2
W przypadku zaistnienia potrzeby podziału geodezyjnego nieruchomości, KZN
opracowuje wstępny projekt podziału i zleca jej podział.
KZN, konfigurując przedmiot aportu, kieruje się zasadą, aby SIM mógł
wykorzystać nieruchomość w sposób optymalny w celu realizacji planowanej
inwestycji mieszkaniowej wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą. Część
zaplanowanych w 2023 r. aportów na rok 2024 była nieuzasadniona i wymagała
zmiany pod kątem dostosowania powierzchni do potrzeb inwestycyjnych w danej
lokalizacji. Wnoszenie w latach ubiegłych jako aportów do SIM nieruchomości
o dużych powierzchniach, znacznie przewyższających potrzeby inwestycyjne,
świadczy o niegospodarności i złym dysponowaniu nieruchomościami Skarbu
Państwa poprzez ich „wyprowadzanie” do spółek bez uzasadnionej potrzeby.
Wartość wnoszonego aportu nieruchomości nie ma bezpośredniego wpływu na
zdolność kredytową SIM. Jednocześnie, należy podkreślić, że KZN udziela zgody
na ustanowienie hipoteki na wniesionej nieruchomości do SIM, w celu
zabezpieczenia realizacji inwestycji mieszkaniowej na potrzeby uzyskania kredytu
przez spółkę. Zdolność kredytowa SIM wynika z wielu czynników i w dużym
stopniu zależy od działań zarządu danej spółki, m.in. pozyskania pozostałych
źródeł finansowania inwestycji (poza finansowaniem dłużnym), konieczne jest
również spełnienie szeregu wymagań formalnych i proceduralnych związanych
z prawidłowym przygotowaniem inwestycji do realizacji. Z dotychczasowego
doświadczenia wynika, że spółki uzyskują pozytywne decyzje kredytowe oraz
zawierają umowy kredytowe na częściowe finansowanie inwestycji, bez
dodatkowego zabezpieczenia kredytu w postaci ustanowienia hipoteki na innej
nieruchomości gruntowej.
Pyt. 2. Dlaczego poprzez niewnoszenie aportów (nieruchomości) KZN opóźnia
proces inwestycyjny w SIMach?
Za proces inwestycyjny w SIM odpowiedzialne są zarządy spółek i to one
przygotowują plany inwestycyjne, z których m.in. wynika kolejność pozyskiwania
gruntów pod inwestycje mieszkaniowe. Aporty nieruchomości do SIM
są wnoszone przez KZN na uzasadniony wniosek SIM, uwzględniający
zapotrzebowanie na mieszkania w danej gminie. W tym miejscu należy podkreślić
również, że w 2024 r. na wniosek SIM, KZN przygotował aport nieruchomości
do SIM (uzyskując wszystkie stosowne zgody organów nadzorujących), a gminy -
wspólnicy SIM nie wyraziły zgody na ten aport. Niezależnie od powyższego należy
podkreślić, że KZN wspiera proces przyspieszenia realizacji inwestycji
mieszkaniowych w SIM poprzez m.in. udzielanie zgód do dysponowania
nieruchomościami Zasobu KZN na cele projektowe SIM w trakcie prowadzonej
procedury przygotowania nieruchomości do aportu. Dzięki tej procedurze
po wniesieniu nieruchomości jako aportu do SIM, spółka może od razu
rozpoczynać proces inwestycyjny związany z realizacją robót budowlanych.
-- 2 of 5 --
3
Pyt. 4. Dlaczego KZN zrezygnował z udzielania zabezpieczeń kredytów dla
SIM-ów, chociaż ma taką ustawową możliwość? (W styczniu 2024
zlikwidowano tego rodzaju zabezpieczenia, jakie wprowadzono w 2023).
Potwierdzamy, że ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. o Krajowym Zasobie
Nieruchomości (dalej: ustawa o KZN) w dalszym ciągu przewiduje możliwość
ustanawiania zabezpieczeń kredytów dla SIMów. Niemniej jednak należy
podkreślić fakt, że udzielanie tego typu zabezpieczeń finansowych, w tym
w formie ustanowienia hipoteki na nieruchomościach Zasobu KZN ograniczałoby
na wiele lat możliwość realizacji zadań, o których mowa w art. 5, 7 i 7a ustawy
z dnia 20 lipca 2017 r. o Krajowym Zasobie Nieruchomości (dalej: ustawa o KZN),
w szczególności przez możliwość wykorzystania nieruchomości Zasobu
obciążonych hipoteką do realizacji inwestycji mieszkaniowych, a co za tym idzie
zwiększenia dostępności mieszkań na wynajem. Ponadto podkreślenia wymaga,
że zgodnie z ustawą o KZN sumy hipotek nie mogą łącznie przekroczyć kwoty
350 000 000 zł. Łączne potrzeby kredytowe SIM na projekty będące w realizacji
szacowane są na ponad 2 mld zł w 2025 r. (co wynika ze złożonych wniosków
kredytowanych do BGK), a co za tym idzie obowiązujące rozwiązania prawne nie
odpowiadają rzeczywistym potrzebom w tym zakresie.
Pyt. 5. Ile założono nowych spółek SIM, poza rozpoczętymi inicjatywami jeszcze
w 2023 roku?
W 2024 roku założono 3 spółki SIM, natomiast 2025 roku planowane jest
utworzenie jednej spółki SIM. Co do zasady, KZN nie planuje tworzenia kolejnych
spółek, działania koncentrować się będą na wzmocnieniu potencjału istniejących
SIM, poprzez przystępowanie nowych partnerów (gmin) do istniejących spółek.
Powyższe ma na celu ograniczenie kosztów operacyjnych związanych
z tworzeniem nowych spółek, tj. brak ponoszenia lub znaczne obniżenie kosztów
funkcjonowania nowych zarządów SIM, rad nadzorczych, pracowników,
organizacji biura spółek, itd.
Pyt. 6. Ile środków zabezpieczono w RFRM na rok 2024 i ile przekazano
do SIM-ów (w rozbiciu miesięcznym) do grudnia 2024.
Plan finansowy RFRM na 2024 rok przyjęty we wrześniu 2023 r. przewidywał
na realizację zadań kwotę 69,8 mln zł. W 2024 r. Minister Funduszy i Polityki
Regionalnej i Prezes KZN starali się o zmianę tego planu i zwiększenie limitu
środków na 2024 r. o ponad 374,7 mln zł. Ostatecznie plan RFRM został
zmieniony i środki zostały zwiększone ponad pięciokrotnie w odniesieniu
do planu przyjętego w roku 2023. W 2024 r. wypłacono w ramach wsparcia
dla gmin 448,1 mln zł (sierpień – 38,7 mln zł, wrzesień – 20,6 mln zł, październik –
10,5 mln zł, grudzień - 378,3 mln zł) przy bardzo dużym zaangażowaniu KZN, BGK
i MFiPR. Przepisy ustawy z dnia 26 lipca 1995 r. o społecznych formach rozwoju
mieszkalnictwa nie przewidują możliwości przekazywania środków finansowych
-- 3 of 5 --
4
z RFRM bezpośrednio do SIM. Wsparcie z RFRM było wypłacane na wnioski gmin
w celu objęcia udziałów w SIM.
Pyt. 7. Dlaczego w ostatnich dniach grudnia 2024 przekazano środki z RFRM
(przy okazji go likwidując) do udziałowców SIM stawiając ich (gminy) w trudnej
sytuacji na koniec roku budżetowego, szkodząc przy tym spółkom SIM, które
nie mogły tych środków otrzymać w roku 2024, a tym samym nie mogły
stworzyć pełnego montażu finansowego, a tym samym rozpocząć inwestycji?
(Wszystkie inwestycje, jakie były w 2024 r. realizowane i są też obecnie
realizowane bazują na środkach, jakie zabezpieczyliśmy SIMom
w l. 2021-2023).
Środki finansowe z RFRM były wypłacane nie tylko w ostatnich dniach grudnia
2024 r. Wypłaty rozpoczęto w drugiej połowie 2024 r. KZN nie ma wpływu
na termin przekazywania przez gminy środków finansowych z RFRM do SIM.
Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 26 lipca 1995 r. o społecznych formach
rozwoju mieszkalnictwa gminy mają 6 miesięcy na objęcie udziałów w SIM
od dnia zaksięgowania środków na rachunku bankowym gminy. Należy zauważyć,
że do roku 2023, środki z RFRM były również wypłacane pod koniec grudnia,
a gminy nie zgłaszały zastrzeżeń z tym związanych. Jednocześnie, nie można
zgodzić się z twierdzeniem, jakoby spółki nie mogły rozpocząć przygotowania
inwestycji. Proces inwestycyjny jest wieloetapowy. Spółki przygotowywały
dokumentację projektową, uzyskiwały pozwolenia na budowę, gminy prowadziły
nabór najemców, podpisywane były umowy o partycypację w kosztach
inwestycji, co również stanowiło jedno ze źródeł finansowania inwestycji.
Pyt. 8. Dlaczego rozpoczęto proces legislacyjny mający na celu zwiększenie
dotacji podmiotowej dopiero w 2 połowie 2024, chociaż wiadomym było dużo
wcześniej, że dotacja jest niewystarczająca. W konsekwencji otrzymano dotację
w drugiej połowie grudnia 2024. Czy KZN poniósł z tego tytułu dodatkowe
koszty (np. z tytułu opóźnień w opłaceniu zobowiązań).
Kierownictwo KZN od początku 2024 roku podejmowało wysiłki w celu
ograniczenia kosztów funkcjonowania instytucji. Prowadzone były analizy
wielkości kosztów i możliwości ich niwelowania, trwały też rozmowy z organami
nadzorującymi w zakresie możliwości uzyskania zmian w dotacjach. Twierdzenie,
jakoby proces legislacyjny został rozpoczęty zbyt późno, jest nieuzasadnione.
Zmiany w przepisach weszły w życie w terminie umożliwiającym realizację zadań
i zobowiązań finansowych KZN. KZN nie poniósł dodatkowych kosztów.
Zobowiązania były realizowane terminowo.
-- 4 of 5 --
5
Pyt. 9. Dlaczego finalnie o 1/4 zwiększyła się dotacja budżetowa dla KZN
(do 4,5 mln) w porównaniu do dotacji w roku 2023 (4 mln) i lat wcześniejszych.
W 2024 roku KZN otrzymał 18 502 000 zł środków z dotacji podmiotowej.
Nie była to większa kwota w stosunku do 2023 roku. Wysokość otrzymanych
dotacji podmiotowych w latach 2022-2024 kształtowała się w następujący
sposób: 2022 – 15 mln zł, 2023 – 19 mln zł, 2024 – 18,5 mln zł.
Pyt. 10. Dlaczego w uzasadnieniu do zmiany ustawy o KZN podwyższającej
dotację podmiotową kosztem dotacji celowej kłamano, iż taka zmiana jest
obojętna dla budżetu państwa? Kosztem był tu dodatkowy podatek, który
poniósł skarb państwa:
- dotacja celowa finansowała VAT od wnoszonych aportów i ten VAT wracał
do Urzędu Skarbowego,
- natomiast dotacja podmiotowa jest dodatkowym obciążeniem budżetu.
Dotacja celowa, zgodnie z ustawą o KZN, przeznaczona i wykorzystywana jest
na pokrycie kosztów związanych bezpośrednio z wnoszeniem nieruchomości
wchodzących w skład Zasobu jako aport do spółek, o których mowa w art. 7 ust.
1, oraz do społecznych inicjatyw mieszkaniowych lub towarzystw budownictwa
społecznego. Oznacza to, że z dotacji pokrywany jest nie tylko podatek VAT,
ale również finansowane są opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości
spowodowanej uchwaleniem MPZP, w związku ze zbyciem nieruchomości
aportem do SIM. Dotacja celowa zabezpiecza również środki na opłaty
adiacenckie związane z podziałami geodezyjnymi nieruchomości, koszty wyceny
nieruchomości, podziału nieruchomości i koszty sporządzenia aktów notarialnych
– umów powołania SIM, aportu nieruchomości do SIM.
Pyt. 11. Czy prawdą jest, że minister Krzysztof Paszyk zasiada we władzach
Fundacji Rozwoju, który posiada udziały w spółkach deweloperskich, takich jak
Levender House, Dalina House, Clover House, Kalina House, Platan Finance?
Zgodnie z informacją przekazaną przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii,
w kontekście nomenklatury stosowanej w Ustawie z dnia 6 kwietnia 1984 r.
o fundacjach, Minister Krzysztof Paszyk nie zasiada we władzach fundacji.
Z poważaniem
Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz
/podpisano elektronicznie/
-- 5 of 5 --
tel. 22 273 70 10
www.gov.pl/web/fundusze-regiony
www.funduszeeuropejskie.gov.pl
ul. Wspólna 2/4
00-926 Warszawa
Warszawa, data: 10 marca 2025 r.
znak sprawy: DPA-Ia.011.19.2025.PS
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 7927 Pana Posła Michała Cieślaka oraz
grupy Posłów w sprawie budownictwa czynszowego i braku środków
niezbędnych do realizacji polityki mieszkaniowej w ramach SIM i TBS
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację przedstawiam następujące informacje.
Pyt. 1. Dlaczego w 2024 roku nie były niezwłocznie wnoszone nieruchomości
do SIM-ów?
Pyt. 3. Dlaczego nieruchomości KZN nie są wnoszone w całości do SIM (jak było
do 2023) przez co obniża się wartość SIM i obniża zdolność kredytową SIM.
Plan aportów i projekt umowy o dotację celową na 2024 r. były przygotowane
jeszcze przez poprzednie kierownictwo KZN pod koniec 2023 r. W ramach
prowadzonych procedur naprawczych w KZN, od początku 2024 r.
przeprowadzono weryfikację planowanych aportów (których plan został
przygotowany pod koniec 2023 r.) pod kątem ustalenia: faktycznego
zapotrzebowania przez gminę na mieszkania na danym terenie, planów
inwestycyjnych SIM oraz zapotrzebowania SIM na grunty (powierzchnię
nieruchomości w danej lokalizacji) w odniesieniu do potrzeb mieszkaniowych
gminy, jak również powierzchni nieruchomości niezbędnej do realizacji inwestycji
mieszkaniowej wynikającej z zapotrzebowania gminy oraz planów
inwestycyjnych SIM.
-- 1 of 5 --
2
W przypadku zaistnienia potrzeby podziału geodezyjnego nieruchomości, KZN
opracowuje wstępny projekt podziału i zleca jej podział.
KZN, konfigurując przedmiot aportu, kieruje się zasadą, aby SIM mógł
wykorzystać nieruchomość w sposób optymalny w celu realizacji planowanej
inwestycji mieszkaniowej wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą. Część
zaplanowanych w 2023 r. aportów na rok 2024 była nieuzasadniona i wymagała
zmiany pod kątem dostosowania powierzchni do potrzeb inwestycyjnych w danej
lokalizacji. Wnoszenie w latach ubiegłych jako aportów do SIM nieruchomości
o dużych powierzchniach, znacznie przewyższających potrzeby inwestycyjne,
świadczy o niegospodarności i złym dysponowaniu nieruchomościami Skarbu
Państwa poprzez ich „wyprowadzanie” do spółek bez uzasadnionej potrzeby.
Wartość wnoszonego aportu nieruchomości nie ma bezpośredniego wpływu na
zdolność kredytową SIM. Jednocześnie, należy podkreślić, że KZN udziela zgody
na ustanowienie hipoteki na wniesionej nieruchomości do SIM, w celu
zabezpieczenia realizacji inwestycji mieszkaniowej na potrzeby uzyskania kredytu
przez spółkę. Zdolność kredytowa SIM wynika z wielu czynników i w dużym
stopniu zależy od działań zarządu danej spółki, m.in. pozyskania pozostałych
źródeł finansowania inwestycji (poza finansowaniem dłużnym), konieczne jest
również spełnienie szeregu wymagań formalnych i proceduralnych związanych
z prawidłowym przygotowaniem inwestycji do realizacji. Z dotychczasowego
doświadczenia wynika, że spółki uzyskują pozytywne decyzje kredytowe oraz
zawierają umowy kredytowe na częściowe finansowanie inwestycji, bez
dodatkowego zabezpieczenia kredytu w postaci ustanowienia hipoteki na innej
nieruchomości gruntowej.
Pyt. 2. Dlaczego poprzez niewnoszenie aportów (nieruchomości) KZN opóźnia
proces inwestycyjny w SIMach?
Za proces inwestycyjny w SIM odpowiedzialne są zarządy spółek i to one
przygotowują plany inwestycyjne, z których m.in. wynika kolejność pozyskiwania
gruntów pod inwestycje mieszkaniowe. Aporty nieruchomości do SIM
są wnoszone przez KZN na uzasadniony wniosek SIM, uwzględniający
zapotrzebowanie na mieszkania w danej gminie. W tym miejscu należy podkreślić
również, że w 2024 r. na wniosek SIM, KZN przygotował aport nieruchomości
do SIM (uzyskując wszystkie stosowne zgody organów nadzorujących), a gminy -
wspólnicy SIM nie wyraziły zgody na ten aport. Niezależnie od powyższego należy
podkreślić, że KZN wspiera proces przyspieszenia realizacji inwestycji
mieszkaniowych w SIM poprzez m.in. udzielanie zgód do dysponowania
nieruchomościami Zasobu KZN na cele projektowe SIM w trakcie prowadzonej
procedury przygotowania nieruchomości do aportu. Dzięki tej procedurze
po wniesieniu nieruchomości jako aportu do SIM, spółka może od razu
rozpoczynać proces inwestycyjny związany z realizacją robót budowlanych.
-- 2 of 5 --
3
Pyt. 4. Dlaczego KZN zrezygnował z udzielania zabezpieczeń kredytów dla
SIM-ów, chociaż ma taką ustawową możliwość? (W styczniu 2024
zlikwidowano tego rodzaju zabezpieczenia, jakie wprowadzono w 2023).
Potwierdzamy, że ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. o Krajowym Zasobie
Nieruchomości (dalej: ustawa o KZN) w dalszym ciągu przewiduje możliwość
ustanawiania zabezpieczeń kredytów dla SIMów. Niemniej jednak należy
podkreślić fakt, że udzielanie tego typu zabezpieczeń finansowych, w tym
w formie ustanowienia hipoteki na nieruchomościach Zasobu KZN ograniczałoby
na wiele lat możliwość realizacji zadań, o których mowa w art. 5, 7 i 7a ustawy
z dnia 20 lipca 2017 r. o Krajowym Zasobie Nieruchomości (dalej: ustawa o KZN),
w szczególności przez możliwość wykorzystania nieruchomości Zasobu
obciążonych hipoteką do realizacji inwestycji mieszkaniowych, a co za tym idzie
zwiększenia dostępności mieszkań na wynajem. Ponadto podkreślenia wymaga,
że zgodnie z ustawą o KZN sumy hipotek nie mogą łącznie przekroczyć kwoty
350 000 000 zł. Łączne potrzeby kredytowe SIM na projekty będące w realizacji
szacowane są na ponad 2 mld zł w 2025 r. (co wynika ze złożonych wniosków
kredytowanych do BGK), a co za tym idzie obowiązujące rozwiązania prawne nie
odpowiadają rzeczywistym potrzebom w tym zakresie.
Pyt. 5. Ile założono nowych spółek SIM, poza rozpoczętymi inicjatywami jeszcze
w 2023 roku?
W 2024 roku założono 3 spółki SIM, natomiast 2025 roku planowane jest
utworzenie jednej spółki SIM. Co do zasady, KZN nie planuje tworzenia kolejnych
spółek, działania koncentrować się będą na wzmocnieniu potencjału istniejących
SIM, poprzez przystępowanie nowych partnerów (gmin) do istniejących spółek.
Powyższe ma na celu ograniczenie kosztów operacyjnych związanych
z tworzeniem nowych spółek, tj. brak ponoszenia lub znaczne obniżenie kosztów
funkcjonowania nowych zarządów SIM, rad nadzorczych, pracowników,
organizacji biura spółek, itd.
Pyt. 6. Ile środków zabezpieczono w RFRM na rok 2024 i ile przekazano
do SIM-ów (w rozbiciu miesięcznym) do grudnia 2024.
Plan finansowy RFRM na 2024 rok przyjęty we wrześniu 2023 r. przewidywał
na realizację zadań kwotę 69,8 mln zł. W 2024 r. Minister Funduszy i Polityki
Regionalnej i Prezes KZN starali się o zmianę tego planu i zwiększenie limitu
środków na 2024 r. o ponad 374,7 mln zł. Ostatecznie plan RFRM został
zmieniony i środki zostały zwiększone ponad pięciokrotnie w odniesieniu
do planu przyjętego w roku 2023. W 2024 r. wypłacono w ramach wsparcia
dla gmin 448,1 mln zł (sierpień – 38,7 mln zł, wrzesień – 20,6 mln zł, październik –
10,5 mln zł, grudzień - 378,3 mln zł) przy bardzo dużym zaangażowaniu KZN, BGK
i MFiPR. Przepisy ustawy z dnia 26 lipca 1995 r. o społecznych formach rozwoju
mieszkalnictwa nie przewidują możliwości przekazywania środków finansowych
-- 3 of 5 --
4
z RFRM bezpośrednio do SIM. Wsparcie z RFRM było wypłacane na wnioski gmin
w celu objęcia udziałów w SIM.
Pyt. 7. Dlaczego w ostatnich dniach grudnia 2024 przekazano środki z RFRM
(przy okazji go likwidując) do udziałowców SIM stawiając ich (gminy) w trudnej
sytuacji na koniec roku budżetowego, szkodząc przy tym spółkom SIM, które
nie mogły tych środków otrzymać w roku 2024, a tym samym nie mogły
stworzyć pełnego montażu finansowego, a tym samym rozpocząć inwestycji?
(Wszystkie inwestycje, jakie były w 2024 r. realizowane i są też obecnie
realizowane bazują na środkach, jakie zabezpieczyliśmy SIMom
w l. 2021-2023).
Środki finansowe z RFRM były wypłacane nie tylko w ostatnich dniach grudnia
2024 r. Wypłaty rozpoczęto w drugiej połowie 2024 r. KZN nie ma wpływu
na termin przekazywania przez gminy środków finansowych z RFRM do SIM.
Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 26 lipca 1995 r. o społecznych formach
rozwoju mieszkalnictwa gminy mają 6 miesięcy na objęcie udziałów w SIM
od dnia zaksięgowania środków na rachunku bankowym gminy. Należy zauważyć,
że do roku 2023, środki z RFRM były również wypłacane pod koniec grudnia,
a gminy nie zgłaszały zastrzeżeń z tym związanych. Jednocześnie, nie można
zgodzić się z twierdzeniem, jakoby spółki nie mogły rozpocząć przygotowania
inwestycji. Proces inwestycyjny jest wieloetapowy. Spółki przygotowywały
dokumentację projektową, uzyskiwały pozwolenia na budowę, gminy prowadziły
nabór najemców, podpisywane były umowy o partycypację w kosztach
inwestycji, co również stanowiło jedno ze źródeł finansowania inwestycji.
Pyt. 8. Dlaczego rozpoczęto proces legislacyjny mający na celu zwiększenie
dotacji podmiotowej dopiero w 2 połowie 2024, chociaż wiadomym było dużo
wcześniej, że dotacja jest niewystarczająca. W konsekwencji otrzymano dotację
w drugiej połowie grudnia 2024. Czy KZN poniósł z tego tytułu dodatkowe
koszty (np. z tytułu opóźnień w opłaceniu zobowiązań).
Kierownictwo KZN od początku 2024 roku podejmowało wysiłki w celu
ograniczenia kosztów funkcjonowania instytucji. Prowadzone były analizy
wielkości kosztów i możliwości ich niwelowania, trwały też rozmowy z organami
nadzorującymi w zakresie możliwości uzyskania zmian w dotacjach. Twierdzenie,
jakoby proces legislacyjny został rozpoczęty zbyt późno, jest nieuzasadnione.
Zmiany w przepisach weszły w życie w terminie umożliwiającym realizację zadań
i zobowiązań finansowych KZN. KZN nie poniósł dodatkowych kosztów.
Zobowiązania były realizowane terminowo.
-- 4 of 5 --
5
Pyt. 9. Dlaczego finalnie o 1/4 zwiększyła się dotacja budżetowa dla KZN
(do 4,5 mln) w porównaniu do dotacji w roku 2023 (4 mln) i lat wcześniejszych.
W 2024 roku KZN otrzymał 18 502 000 zł środków z dotacji podmiotowej.
Nie była to większa kwota w stosunku do 2023 roku. Wysokość otrzymanych
dotacji podmiotowych w latach 2022-2024 kształtowała się w następujący
sposób: 2022 – 15 mln zł, 2023 – 19 mln zł, 2024 – 18,5 mln zł.
Pyt. 10. Dlaczego w uzasadnieniu do zmiany ustawy o KZN podwyższającej
dotację podmiotową kosztem dotacji celowej kłamano, iż taka zmiana jest
obojętna dla budżetu państwa? Kosztem był tu dodatkowy podatek, który
poniósł skarb państwa:
- dotacja celowa finansowała VAT od wnoszonych aportów i ten VAT wracał
do Urzędu Skarbowego,
- natomiast dotacja podmiotowa jest dodatkowym obciążeniem budżetu.
Dotacja celowa, zgodnie z ustawą o KZN, przeznaczona i wykorzystywana jest
na pokrycie kosztów związanych bezpośrednio z wnoszeniem nieruchomości
wchodzących w skład Zasobu jako aport do spółek, o których mowa w art. 7 ust.
1, oraz do społecznych inicjatyw mieszkaniowych lub towarzystw budownictwa
społecznego. Oznacza to, że z dotacji pokrywany jest nie tylko podatek VAT,
ale również finansowane są opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości
spowodowanej uchwaleniem MPZP, w związku ze zbyciem nieruchomości
aportem do SIM. Dotacja celowa zabezpiecza również środki na opłaty
adiacenckie związane z podziałami geodezyjnymi nieruchomości, koszty wyceny
nieruchomości, podziału nieruchomości i koszty sporządzenia aktów notarialnych
– umów powołania SIM, aportu nieruchomości do SIM.
Pyt. 11. Czy prawdą jest, że minister Krzysztof Paszyk zasiada we władzach
Fundacji Rozwoju, który posiada udziały w spółkach deweloperskich, takich jak
Levender House, Dalina House, Clover House, Kalina House, Platan Finance?
Zgodnie z informacją przekazaną przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii,
w kontekście nomenklatury stosowanej w Ustawie z dnia 6 kwietnia 1984 r.
o fundacjach, Minister Krzysztof Paszyk nie zasiada we władzach fundacji.
Z poważaniem
Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz
/podpisano elektronicznie/
-- 5 of 5 --