Interpelacja w sprawie zagrożeń dla polskiej branży rolno-spożywczej oraz konieczności podjęcia dialogu między rządem a przedsiębiorcami
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 7913
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie zagrożeń dla polskiej branży rolno-spożywczej oraz konieczności podjęcia dialogu między rządem a przedsiębiorcami
Zgłaszający: Dariusz Matecki
Data wpływu: 10-02-2025
Zwracam się z interpelacją dotyczącą aktualnych zagrożeń dla polskiej branży rolno-spożywczej, które mogą prowadzić do destabilizacji bezpieczeństwa żywnościowego Polski i całej Unii Europejskiej. Sytuacja wymaga natychmiastowej interwencji rządu oraz podjęcia efektywnego dialogu z przedsiębiorcami, którzy każdego dnia budują bezpieczeństwo żywnościowe kraju i dostarczają zdrową, polską żywność dla obywateli.
Zaniepokojenie przedstawicieli branży wynika m.in. z braku realnej współpracy rządu z przedstawicielami organizacji rolniczych oraz firm sektora spożywczego, a także preferencyjnego traktowania organizacji antyrolniczych, które działają na szkodę polskich przedsiębiorców.
Brak skutecznych działań i wsparcia ze strony rządu w obliczu kryzysowych zjawisk gospodarczych prowadzi do realnego zagrożenia dla krajowego rolnictwa i przemysłu spożywczego.
W związku z tym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
1. Umowa Mercosur a polska branża rolno-spożywcza
Umowa handlowa Unii Europejskiej z krajami Mercosur (m.in. Brazylią i Argentyną) stanowi bezpośrednie zagrożenie dla polskich producentów mięsa, nabiału i innych produktów rolno-spożywczych. Ze względu na olbrzymie różnice w kosztach produkcji polscy rolnicy nie będą w stanie konkurować z producentami z Ameryki Południowej.
Czy polski rząd podejmie działania na forum Unii Europejskiej, aby renegocjować warunki umowy Mercosur lub doprowadzić do jej zablokowania, mając na uwadze interesy polskich rolników i producentów żywności?
Jakie konkretne mechanizmy wsparcia rząd planuje wdrożyć, aby polskie rolnictwo nie ucierpiało w wyniku zalewu rynku przez tańsze produkty z Ameryki Południowej?
Czy rząd przeprowadził analizy dotyczące potencjalnych strat dla polskiego sektora rolno-spożywczego wynikających z wejścia w życie umowy Mercosur?
2. Możliwe skutki przyjęcia Ukrainy do Unii Europejskiej dla polskiego rolnictwa
Niepokój budzi także perspektywa integracji Ukrainy z Unią Europejską, co może doprowadzić do niekontrolowanego napływu tanich produktów rolnych, osłabiając konkurencyjność polskiego rolnictwa.
Czy polski rząd przeprowadził szczegółowe analizy dotyczące wpływu przystąpienia Ukrainy do UE na polski sektor rolno-spożywczy?
Jakie działania podejmie rząd, aby zabezpieczyć polskich rolników przed zalewem tanich produktów z Ukrainy?
Czy rząd planuje zabiegać o wprowadzenie mechanizmów ochronnych, takich jak kontyngenty taryfowe lub okresy przejściowe dla produktów rolno-spożywczych z Ukrainy?
3. Brak skutecznego dialogu rządu z polskimi rolnikami i przedsiębiorcami rolno-spożywczymi
Obecna polityka rolna faworyzuje organizacje antyrolnicze, które często mają lepszy dostęp do decydentów niż przedstawiciele branży, którzy realnie budują bezpieczeństwo żywnościowe Polski.
Dlaczego rząd unika konstruktywnego dialogu z przedstawicielami branży rolno-spożywczej, a jednocześnie aktywnie wspiera organizacje antyrolnicze, których celem jest likwidacja ferm i hodowli zwierząt w Polsce?
Czy ministerstwo planuje stworzenie stałej platformy konsultacyjnej z udziałem przedsiębiorców i organizacji rolniczych, aby rozwiązywać realne problemy sektora?
Czy Pan Minister jest gotów na organizację okrągłego stołu dla branży rolno-spożywczej, w którym udział wezmą wszyscy kluczowi interesariusze, w tym rolnicy, producenci żywności oraz przedstawiciele administracji państwowej?
4. Działalność organizacji antyrolniczych i ich wpływ na polską gospodarkę
Organizacje takie jak: Otwarte Klatki i Koalicja Stop Fermom Przemysłowym prowadzą zorganizowaną kampanię dezinformacyjną przeciwko polskiemu rolnictwu, co prowadzi do likwidacji hodowli i osłabienia pozycji Polski jako lidera produkcji żywności w Unii Europejskiej.
Czy rząd ma świadomość, że te organizacje są finansowane przez zagraniczne fundacje, których celem jest zlikwidowanie polskiego sektora hodowlanego i zastąpienie go produktami pochodzącymi z innych krajów?
Czy ministerstwo planuje jakiekolwiek kroki prawne wobec organizacji, które blokują rozwój polskiego rolnictwa i utrudniają budowę nowoczesnych ferm, które spełniają najwyższe standardy ekologiczne i dobrostanu zwierząt?
Czy rząd planuje wzmocnienie wsparcia dla polskich hodowców i producentów mięsa, aby mogli skutecznie konkurować na rynku europejskim?
5. Potrzeba interwencji rządu w obronie polskiego rolnictwa
W obliczu powyższych zagrożeń rząd powinien jak najszybciej podjąć konkretne działania, aby ochronić polską branżę rolno-spożywczą przed upadkiem.
W związku z tym wnoszę o:
Zorganizowanie obrad okrągłego stołu dla branży rolno-spożywczej, aby wypracować skuteczne rozwiązania dla sektora.
Podjęcie stanowczych działań na poziomie Unii Europejskiej w celu renegocjacji warunków umowy Mercosur oraz ochrony polskich rolników przed napływem produktów z Ukrainy.
Wprowadzenie skutecznych mechanizmów ochronnych dla polskiego sektora hodowlanego przed działalnością organizacji antyrolniczych, które blokują rozwój nowoczesnej produkcji żywności.
Zapewnienie równego traktowania przedsiębiorców sektora rolno-spożywczego w konsultacjach i procesach legislacyjnych, tak aby ich głos był słyszany i brany pod uwagę.
Bez natychmiastowych działań rządu polskie rolnictwo i produkcja żywności mogą znaleźć się w głębokim kryzysie, co wpłynie nie tylko na sytuację gospodarczą kraju, ale również na bezpieczeństwo żywnościowe obywateli.
Oczekuję na szczegółowe odpowiedzi na powyższe pytania oraz przedstawienie konkretnych działań rządu na rzecz ochrony polskiego rolnictwa.
__________________________________________________
Interpelacja została przygotowana w oparciu o apel i analizę przedstawioną przez organizacje branżowe sektora rolno-spożywczego, w tym m.in.:
Krajową Radę Drobiarstwa – Izbę Gospodarczą (KRD-IG) – reprezentowaną przez Dariusza Goszczyńskiego,
Związek Polskie Mięso – reprezentowany przez Jacka Strzeleckiego,
Unię Producentów i Pracodawców Przemysłu Mięsnego (UPEMI) – reprezentowaną przez Wiesława Różańskiego,
Wipasz S.A. i Zielone Fermy – reprezentowane przez Józefa Wiśniewskiego.
Pytania zawarte w interpelacji wynikają z analiz zawartych w dokumencie „Aktualne zagrożenia bezpieczeństwa żywnościowego Polski – 2025“, opracowanym przez powyższe organizacje. Dokument ten szczegółowo opisuje kluczowe wyzwania, przed jakimi stoi polska branża rolno-spożywcza. Apel organizacji wskazuje także na pilną potrzebę organizacji obrad okrągłego stołu, które pozwolą na wypracowanie długofalowej strategii ochrony bezpieczeństwa żywnościowego Polski i Unii Europejskiej. Interpelacja ma na celu przedstawienie tych postulatów rządowi i uzyskanie odpowiedzi na kluczowe kwestie związane z przyszłością polskiego rolnictwa i sektora spożywczego.
Sekretarz stanu Jacek Czerniak
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 12 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (5)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (13)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
27098 znakówul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 03 marca 2025 r.
znak sprawy: DŻW.hzg.058.2.2025.1
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: Interpelacji nr 7913 w sprawie zagrożeń dla polskiej branży rolno-
spożywczej oraz konieczności podjęcia dialogu między rządem a przedsiębiorcami.
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 7913 z dnia 11 lutego 2025 r. Pana Dariusza
Mateckiego, Posła na Sejm RP, w sprawie zagrożeń dla polskiej branży rolno-
spożywczej oraz konieczności podjęcia dialogu między rządem a przedsiębiorcami,
uprzejmie wyjaśniam, co następuje.
Ad. 1. Umowa Mercosur a polska branża rolno-spożywcza oraz Ad 5. pkt 2 Podjęcie
stanowczych działań na poziomie UE – renegocjacja warunków umowy Mercosur.
Decyzje dotyczące umowy UE - Mercosur należą do obszaru Wspólnej Polityki
Handlowej Unii Europejskiej, za którą w Polsce odpowiada resort rozwoju
i technologii. Ma to również wpływ na sposób procedowania umowy UE - Mercosur
na forum UE. Dyskusje toczą się przede wszystkim na posiedzeniach Komitetu ds.
Polityki Handlowej, Komitetu Stałych Przedstawicieli (COREPER) oraz Rady UE do
Spraw Zagranicznych w formacie handel. Polska jest reprezentowana w tych
gremiach przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii (MRiT) oraz Stałe
Przedstawicielstwo RP przy UE. Dlatego z punktu widzenia działań na forum UE
kluczową rolę mają MRiT oraz Kancelaria Prezesa Rady Ministrów (KPRM), z którymi
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi (MRiRW) współpracuje.
W związku z przewodnictwem Polski w Radzie UE w I połowie 2025 r. MRiRW
wprowadziło na agendę styczniowego i majowego posiedzenia Rady UE
ds. Rolnictwa i Rybołówstwa (AGRIFISH) punkty dotyczące handlu zagranicznego.
-- 1 of 12 --
2
W ramach tego punktu na posiedzeniu Rady AGRIFISH 27 stycznia 2025 r. odbyła
się debata, w trakcie której ministrowie rolnictwa państw członkowskich UE
prezentowali swoje oceny dotyczące bieżących problemów w handlu
międzynarodowym, w tym zakończonych negocjacji z Mercosur. Podobna debata jest
przewidziana na posiedzeniu w maju 2025 r. Z informacji jakimi dysponuje MRiRW
wynika, że Komisja Europejska nie planuje obecnie renegocjacji warunków umowy
UE - Mercosur. Należy jednak podkreślić, że zakończenie negocjacji umowy UE -
Mercosur w grudniu 2024 r. nie oznacza jej automatycznego wejścia w życie.
Obecnie Komisja Europejska prowadzi prace prawno-lingwistyczne celem
przygotowania skonsolidowanej wersji umowy we wszystkich językach urzędowych
państw członkowskich UE oraz przesłania do Rady i Parlamentu Europejskiego
wniosku o jej zatwierdzenie. MRIRW we współpracy z MRiT oraz KPRM prowadzi
obecnie rozmowy z partnerami innych państw członkowskich UE i z instytucjami UE.
Komisja Europejska sygnalizowała również możliwość utworzenia specjalnego
funduszu w celu złagodzenia możliwych negatywnych skutków dla unijnego sektora
rolnego związanych z ewentualnym wejściem w życie umowy UE - Mercosur.
Ponadto MRiRW analizowało jaki wpływ na polskie rolnictwo może mieć umowa
Mercosur. Zidentyfikowane przez resort zagrożenia mają przede wszystkim pośredni
charakter i polegają na ryzyku wypierania polskiego eksportu z rynków innych
państw członkowskich UE (głównie z Europy Zachodniej i Południowej), do których
może trafiać zwiększony import z krajów Mercosur. Dotyczy to zwłaszcza sektorów
mięsa drobiowego (i w mniejszym stopniu sektora jaj) oraz mięsa wołowego.
Zagrożenie bezpośrednie zidentyfikowano w przypadku tytoniu (zwłaszcza
nieprzetworzonego) i przewidywanej umową liberalizacji w postaci zniesienia ceł
w okresie 4 lat od wejścia w życie umowy. Już obecnie import tytoniu
nieprzetworzonego z Mercosur do Polski i UE stanowi około 1/3 importu ogółem
z krajów trzecich. W kategoriach zagrożenia dla konkurencyjności unijnej produkcji
rozpatrujemy brak satysfakcjonującego rozwiązania problemu standardów produkcji
związanych ze zrównoważonym rozwojem, które nie obowiązują w takim samym
zakresie producentów z Mercosur.
Ad. 2. Możliwe skutki przyjęcia Ukrainy do Unii Europejskiej dla polskiego rolnictwa
oraz Ad 5. pkt 2 Podjęcie stanowczych działań na poziomie UE – ochrona rolników
przed napływem produktów z Ukrainy.
-- 2 of 12 --
3
Import z Ukrainy (podobnie jak import z innych krajów trzecich) jest kontrolowany.
Produkty importowane z krajów trzecich muszą przejść kontrolę graniczną i spełnić
unijne wymogi bezpieczeństwa żywności lub ekwiwalentne, co jest kontrolowane
przez właściwe inspekcje. Krajowa Administracja Skarbowa monitoruje tranzyty
w systemie NCTS2 (nowy skomputeryzowany system tranzytowy), ma wiedzę o
terminie dostarczenia towarów do miejsca przeznaczenia czy też docelowym
urzędzie celnym, do którego przesyłka ma być dostarczona. Zabezpieczane są trasy
przewozu i sam towar, do momentu jego dostarczenia do miejsca zakończenia
procedury tranzytu i uzyskania pewności, że transport opuścił granice kraju.
Od połowy kwietnia 2023 r. obowiązuje zakaz importu do Polski z Ukrainy
najbardziej wrażliwych produktów, tj. pszenicy, kukurydzy, rzepaku i słonecznika, a
od połowy września 2023 r., również niektórych produktów ich przetwórstwa takich
jak otręby, śruty, makuchy czy mąka pszenna. Przepisy obowiązują bezterminowo
(rozporządzenie Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 15 września 2023 r. w sprawie
zakazu przywozu z Ukrainy produktów rolnych, poz. 1898). Szczegółowy wykaz
towarów objęty zakazem jest określony w załączniku do ww. rozporządzenia.
Dzięki staraniom m.in. Polski, w obecnie obowiązującym rozporządzeniu 2024/1392,
w sprawie autonomicznych środków handlowych (ATM) zawarto skuteczniejsze niż
w latach 2022 i 2023 mechanizmy ochronne. Mowa przede wszystkim o tzw.
automatycznym mechanizmie ochronnym. Na tej podstawie Komisja Europejska
przywróciła w połowie 2024 r. unijne cła erga omnes (tj. obowiązujące w imporcie ze
wszystkich kierunków niepreferencyjnych) w imporcie z Ukrainy: owsa, cukru, jaj,
kasz i miodu. Cła obowiązywały do końca 2024 r. Od 1 stycznia 2025 r. do
wygaśnięcia regulacji ATM 5 czerwca 2025 r. w imporcie z Ukrainy ww. produktów
zostały otwarte bezcłowe kwoty określone w przepisach UE, poza którymi
obowiązuje stawka celna erga omnes.
Po wygaśnięciu środków ATM relacje handlowe z Ukrainą powinny wrócić do zasad
wynikających z Układu o stowarzyszeniu UE - Ukraina. Jednocześnie Komisja będzie
negocjować z Ukrainą porozumienie na podstawie art. 29 Układu o stowarzyszeniu,
dotyczącego pogłębienia liberalizacji wynikającej z Układu, które miałoby wejść
w życie w momencie wygaśnięcia środków ATM. Polska przekazała do KE
opracowane w MRiRW stanowisko na te negocjacje już w czerwcu 2024 r. MRiRW
stoi na stanowisku, że przyszłe porozumienie z Ukrainą powinno przewidywać
-- 3 of 12 --
4
stopniowe i wzajemne pogłębianie liberalizacji z uwzględnieniem możliwości działań
ochronnych wobec wszystkich towarów rolnych w przypadku wzrostu importu
zagrażającego równowadze rynkowej lub produkcji rolnej w państwach UE. Przyszłe
porozumienie powinno być też powiązane z dostosowaniem przepisów ukraińskich
do unijnych standardów. Postulujemy również na zasadzie wzajemności poprawę
dostępu do ukraińskiego rynku dla unijnego, w tym polskiego eksportu.
Ad. 3. Brak skutecznego dialogu rządu z polskimi rolnikami i przedsiębiorcami rolno-
spożywczymi oraz Ad 5. pkt 1 Zorganizowanie obrad okrągłego stołu dla branży
rolno spożywczej.
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi prowadzi stały dialog z rolnikami. W styczniu
br. odbył się cykl spotkań z rolnikami i przedstawicielami wszystkich środowisk
związanych z rolnictwem, mający na celu wypracowanie takich rozwiązań, które
w wystarczającym stopniu będą ukierunkowywać wsparcie na osoby faktycznie
wykonujące działalność rolniczą i wspierać rozwój polskiej wsi. Konsultacje dotyczyły
m.in. definicji rolnika aktywnego zawodowo, proponowanych regulacji
w przygotowywanej ustawie o dzierżawie rolniczej oraz propozycji rozwiązań
zmierzających do skutecznej ochrony producentów oraz produkcji rolnej na terenach
wiejskich.
15 stycznia br. w Centrum Partnerstwa Społecznego „Dialog” odbyło się bardzo
ważne spotkanie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi p. Czesława Siekierskiego
z rolnikami protestującymi w ubiegłym roku, przede wszystkim na przejściach
granicznych. Podczas tego spotkania omawiane były m.in. kwestie dotyczące umowy
UE - Mercosur, przyszłej akcesji Ukrainy do UE oraz pomocy dla producentów
rolnych. W spotkaniu tym uczestniczyła także Podsekretarz Stanu w Ministerstwie
Finansów p. Małgorzata Krok, która przedstawiła działania Krajowej Administracji
Skarbowej związane z kontrolami towarów wpływających do Polski oraz Sekretarz
Stanu w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów p. Ignacy Niemczycki.
Dialog ze środowiskiem rolniczym prowadzony jest również poprzez prace
funkcjonujących w resorcie rolnictwa ciał opiniodawczo-doradczych. W ich skład
w większości wchodzą m.in. przedstawiciele organizacji rolniczych i organizacji
przedsiębiorców. Są to np. Zespół ds. spółdzielczości czy Zespół ds. mleczarstwa
działający w ramach Porozumienia Rolniczego (oddolnej inicjatywy organizacji
rolniczych). Ponadto, w związku z problemami występującymi na rynkach
-- 4 of 12 --
5
wieprzowiny, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi współpracuje z Polską Radą
ds. Wieprzowiny, która zrzesza największe związki hodowców i producentów świń
oraz przetwórców mięsa wieprzowego. W toku dyskusji i spotkań z podmiotami
należącymi obecnie do Polskiej Rady ds. Wieprzowiny przedstawiciele sektora
wieprzowiny potwierdzili potrzebę przygotowania strategii rozwoju rynku
wieprzowiny, jednocześnie podejmując wyzwanie jej przygotowania. MRiRW
deklaruje wsparcie w procesie opracowania tej strategii. Środki na ten cel mają zostać
pozyskane z Funduszu promocji mięsa wieprzowego.
Mając na względzie powyższe, nie ma uzasadnienia do zwoływania specjalnego
okrągłego stołu dla rozwiązywania problemów branży rolno-spożywczej, gdyż
bieżące działania resortu są wystarczające.
Ad. 4. Działalność organizacji antyrolniczych i ich wpływ na polską gospodarkę oraz
Ad 5. pkt 3 Wprowadzenie skutecznych mechanizmów ochronnych dla polskiego
sektora hodowlanego przed działalnością organizacji antyrolniczych i pkt 4
Zapewnienie równego traktowania przedsiębiorców sektora rolno-spożywczego
w konsultacjach i procesach legislacyjnych.
W kontekście zagadnienia dotyczącego „organizacji antyrolniczych, których celem
jest likwidacji ferm i hodowli zwierząt”, uprzejmie informuję, że MRiRW obecnie nie
prowadzi żadnych prac legislacyjnych zmierzających do ograniczenia produkcji
zwierzęcej w Polsce. Jednocześnie należy zaznaczyć, że w Sejmie RP obecnie
procedowanych jest kilka poselskich projektów ustaw o zmianie ustawy o ochronie
zwierząt, a także obywatelski projekt ustawy o zmianie ustawy o ochronie zwierząt
i niektórych innych ustaw (druk nr 700), które mogą mieć wpływ na prowadzenie
produkcji zwierzęcej.
Organizacje rolnicze, w tym organizacje przedsiębiorców, są przez MRiRW równo
traktowane w procesie konsultacji projektów aktów prawnych. Projekty te są
konsultowane z wieloma partnerami społecznymi.
Natomiast w odniesieniu do wzmocnienia wsparcia dla polskich hodowców
i producentów mięsa uprzejmie informuje Pana Marszałka, że wsparcie inwestycji
w zakresie przetwarzania i wprowadzania do obrotu produktów mięsnych jest od lat
realizowane przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi. W Programie Rozwoju
Obszarów Wiejskich 2014-2020 w ramach poddziałania 4.2 „Wsparcie inwestycji
w przetwarzanie produktów rolnych, obrót nimi lub ich rozwój” na dzień 27 stycznia
-- 5 of 12 --
6
2025 r., według danych monitoringowych, liczba beneficjentów otrzymujących
wsparcie wynosiła 299, zaś kwota przyznanych środków publicznych ogółem
wyniosła 678,4 mln zł. W rozbiciu na następujące sektory:
• 10.11.Z Przetwarzanie i konserwowanie mięsa, z wyłączeniem mięsa z drobiu –
156,9 mln zł – 59 umów;
• 10.12.Z Przetwarzanie i konserwowanie mięsa z drobiu – 231 mln zł
• – 64 umowy;
• 10.13.Z Produkcja wyrobów z mięsa, włączając wyroby z mięsa drobiowego
• – 246,5 mln zł – 166 umów;
• 46.32.Z Sprzedaż hurtowa mięsa i wyrobów z mięsa – 44 mln zł – 10 umów.
Sektor rolno-spożywczy, w tym branża mięsna, został wyróżniony spośród
pozostałych działów gospodarki w ramach wsparcia z Krajowego Planu Odbudowy
i Zwiększania Odporności (KPO), jako szczególnie ważny w tworzeniu stabilnych
warunków wzrostu gospodarczego po pandemii COVID-19 i w czasach kryzysu
żywnościowego. Przedsięwzięcia inwestycyjne w powyższym zakresie zostały
uwzględnione w ramach inwestycji A1.4.1 KPO – Inwestycje na rzecz dywersyfikacji
i skracania łańcucha dostaw produktów rolnych i spożywczych oraz budowy
odporności podmiotów uczestniczących w łańcuchu.
W 2022 r. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR)
przeprowadziła nabór wniosków dot. wsparcia przedsięwzięć realizowanych przez
mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP) prowadzące działalność w zakresie
przetwórstwa lub wprowadzania do obrotu produktów rolnych, rybołówstwa lub
akwakultury w celu zagospodarowania pierwotnej produkcji rolnej na poziomie
lokalnym. Wsparcie dotyczy przedsięwzięć w zakresie budowy lub modernizacji
zakładów, zakupu maszyn i urządzeń oraz środków transportu. W ramach naboru
złożono 2 056 wniosków na kwotę przeszło 6,0 mld zł wsparcia, w tym wnioski
branży mięsnej. W ramach przetwórstwa i wprowadzania do obrotu mięsa zawarto
136 umów z branży mięsnej (dane na dzień 27.01.2025 r.), z czego na przetwórstwo
(PKD: 10.11.Z Przetwarzanie i konserwowanie mięsa, z wyłączeniem mięsa z drobiu,
10.12.Z Przetwarzanie i konserwowanie mięsa z drobiu, 10.13.Z Produkcja wyrobów
z mięsa, włączając wyroby z mięsa drobiowego) zawarto 128 umów na łączną kwotę
364,7 mln zł, zaś na wprowadzanie do obrotu (PKD 46.32.Z Sprzedaż hurtowa mięsa
i wyrobów z mięsa) - 8 umów na łączną kwotę 12,8 mln zł.
-- 6 of 12 --
7
W 2023 r. ARiMR przeprowadziła kolejny nabór wniosków w ramach inwestycji
A1.4.1 KPO – dot. wsparcia w zakresie przechowywania lub wprowadzania do
obrotu produktów rolnych, rybołówstwa lub akwakultury oraz artykułów rolno-
spożywczych (tzw. centra przechowalniczo-dystrybucyjne i rolno-spożywcze rynki
hurtowe). Wsparcie jest skierowane na budowę i modernizację tzw. centrów
przechowalniczo-dystrybucyjnych produktów rolnych, rybołówstwa lub akwakultury
oraz wsparcie rolno-spożywczych rynków hurtowych, w tym rynków hurtowych
z udziałem Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego. Złożono 876
wniosków na kwotę 4,4 mld zł. W ramach branży mięsnej złożono 45 wniosków
o objęcie wsparciem, na łączną kwotę 240,4 mln zł, dla których w systemie został
przyporządkowany kod PKD 46.32.Z Sprzedaż hurtowa mięsa i wyrobów z mięsa
jako kod główny lub dodatkowy. Na dzień 27.01.2025 r. zawarto 2 umowy na kwotę
12 473 344,00 zł.
Branża mięsna uzyskała również wsparcie w ramach części nr 3 inwestycji A1.4.1
KPO – Wsparcie rolników i rybaków w zakresie przetwarzania lub wprowadzania do
obrotu produktów rolnych, spożywczych, rybołówstwa lub akwakultury (tzw. małe
przetwórstwo). Przeprowadzono dwa nabory wniosków: pierwszy w 2022 r., zaś
drugi w styczniu 2024 r. Nabory dotyczyły wsparcia małego przetwórstwa w ramach
rolniczego handlu detalicznego (RHD), sprzedaży bezpośredniej i działalności
marginalnej, lokalnej i ograniczonej (MOL), w celu skracania łańcuchów
żywnościowych i wzmocnienia pozycji rolnika oraz zapewnienia dodatkowych
dochodów. Im krótszy jest łańcuch dostaw, tym łatwiej jest zachować i przekazać
autentyczność i oryginalność żywności, jeśli chodzi o jej przynależność kulturową,
tradycyjne metody produkcji i pochodzenie składników. W związku z tym, że rolnicy
nie musza prowadzić działalności gospodarczej, a w formularzu Wniosku o Objęcie
Wsparciem nie przewidziano wskazywania sektora/branży, w ramach którego/której
jest realizowane przedsięwzięcie brak jest możliwości podania danych dla branży
mięsnej.
Po zakończeniu KPO dla sektora przetwórczego, w tym branży mięsnej, przewidziano
wsparcie, które będzie realizowane z Planu Strategicznego Wspólnej Polityki Rolnej
2023-2027 (PS WPR) w ramach Interwencji I.10.6.1 Rozwój współpracy w ramach
łańcucha wartości (dotacja) – w gospodarstwie (Budżet: 51 mln EUR) i I.10.7.1
Rozwój współpracy w ramach łańcucha wartości (dotacja) - poza gospodarstwem
(Budżet: 204 mln EUR).
-- 7 of 12 --
8
Nabór w ramach interwencji I10.6.1 planowany jest na I kwartał 2026 r. Wsparcie
w ramach tej interwencji jest nakierowane na realizację działań inwestycyjnych, które
mają wzmocnić pozycję rynkową rolników/mikroprzedsiębiorców, a także wpłynąć
na dywersyfikację i skracanie etapów łańcucha żywnościowego. Pomoc udzielana
jest na inwestycje materialne i niematerialne dotyczące przetwarzania lub
sprzedaży/zbywania produktów rolnych oraz wytwarzania produktów nierolnych,
z wyłączeniem produktów rybołówstwa i akwakultury.
Pomoc realizowana będzie w formie płatności ryczałtowej lub refundacji.
W odniesieniu do:
- wykonywania lub podejmowania wykonywania działalności w ramach RHD,
- podejmowania wykonywania działalności gospodarczej/MOL w zakresie
przetwarzania produktów rolnych – ryczałt na jednego beneficjenta w okresie
realizacji interwencji wynosi w zależności od wielkości operacji,
- kontynuacji wykonywania działalności gospodarczej/MOL przez
mikroprzedsiębiorcę.
Nabór w ramach interwencji I10.7.1 planowany jest na IV kwartał 2025 r. Wsparcie
w ramach tej interwencji jest nakierowane na realizację działań inwestycyjnych,
które mają wzmocnić pozycję rynkową sektora MŚP na obszarach wiejskich (na
rynkach lokalnych), wpłynąć na dywersyfikację i skracanie etapów łańcucha
żywnościowego, a także promować współpracę w ramach łańcucha wartości
poprzez obowiązek podpisywania umów na dostawy pomiędzy rolnikami a
przemysłem przetwórczym. Pomoc udzielana będzie na inwestycje materialne
i niematerialne dotyczące przetwarzania lub wprowadzania do obrotu produktów
rolnych, z wyłączeniem produktów rybołówstwa i akwakultury.
W ramach interwencji wspierane będą inwestycje materialne i niematerialne
dotyczące m.in. budowy budynków lub budowli do przetwarzania, magazynowania,
przygotowywania do sprzedaży lub wprowadzania do obrotu produktów rolnych,
zakupu technologii na cele dotyczące przetwarzania produktów rolnych lub
wprowadzania do obrotu produktów, ochrony środowiska, infrastruktury do
przetwarzania odpadów żywnościowych na biokomponenty lub przetwarzania
produktów ubocznych powstałych przy wytwarzaniu produktów rolnych.
Należy też zauważyć, że w każdym regionie naszego kraju rolnicy mają możliwość
utworzenia grupy producentów rolnych albo organizacji producentów lub
-- 8 of 12 --
9
przystąpienia do istniejącej już grupy albo organizacji. Wspólne działanie rolników
pozwala obniżyć koszty produkcji oraz produkować jednolite, duże partie towarów
dla odbiorców. Pojedyncze, średniej wielkości gospodarstwo nie jest w stanie ich
zapewnić. Współpraca w grupie albo organizacji powinna też ułatwiać
funkcjonowanie w sytuacji, gdy rolnicy napotykają trudności wynikające
z niesprzyjających warunków pogodowych. Dzięki wspólnemu działaniu można też
korzystać ze wspólnych inwestycji i tym samym obniżać koszty własne.
Rolnicy, którzy podejmą trud zrzeszenia się, mogą liczyć na wsparcie finansowe ze
środków publicznych, dedykowane wyłącznie grupom producentów rolnych
i organizacjom producentów. W ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki
Rolnej na lata 2023-2027 zostało przewidziane wsparcie dla producentów, którzy
chcą wspólnie działać na rynku.
W ramach interwencji I.13.2 „Tworzenie organizacji producentów i grup
producentów rolnych” PS WPR 2023-2027 wsparciem mogą zostać objęte grupy
producentów rolnych i organizacje producentów, które powstały najwcześniej w dniu
1 stycznia 2023 r. Pomoc jest realizowana w formie rocznych płatności w okresie
pierwszych pięciu lat od uznania grupy lub organizacji producentów i stanowi
procentowy ryczałt od wartości przychodów netto grupy lub organizacji ze sprzedaży
produktów lub grup produktów, wytworzonych w gospodarstwach rolnych członków
w poszczególnych latach i sprzedanych na rynek do podmiotów niepowiązanych
z beneficjantem lub jego członkami. Wsparcie obejmuje pierwsze 5 lat
funkcjonowania grupy oraz organizacji producentów i wynosi odpowiednio: 10%,
9,5%, 9%, 8,5% i 8% wartości przychodów netto grupy lub organizacji producentów,
odpowiednio w pierwszym, drugim, trzecim, czwartym i piątym roku okresu wsparcia.
Uzyskane wsparcie może być przeznaczane zarówno na cele administracyjne jak i na
inwestycje, a podejmowane przez beneficjenta działania zależą od niego samego,
przy czym muszą być oczywiście zbieżne z celem funkcjonowania i wspierania.
Głównym warunkiem otrzymywania wsparcia przez okres 5 lat jest realizacja planu
biznesowego, opracowanego przez samego beneficjenta, zawierającego
w szczególności zakres i opis działań, jakie zamierza zrealizować w odniesieniu do
celów, ze względu na które został utworzony.
-- 9 of 12 --
10
Od 3 grudnia 2024 r. do 30 stycznia 2025 r. trwał II nabór wniosków o przyznanie
pomocy w ramach ww. interwencji I.13.2 PS WPR 2023-2027 i obecnie trwa ocena
złożonych wniosków.
Jednocześnie warto dodać, że nadal realizowane są wypłaty środków finansowych
dla grup producentów rolnych, będących beneficjentami działania 9 „Tworzenie grup
producentów i organizacji producentów” objętego Programem Rozwoju Obszarów
Wiejskich na lata 2014–2020. W ramach tego działania odbyło się 12 naborów
wniosków o przyznanie pomocy, w których złożono 804 wnioski. Ostatecznie,
wsparciem objęto 772 podmioty, którym wypłacono dotychczas kwotę 847 756 808,
74 zł. Płatności będą realizowane do 2028 r.
Natomiast w odniesieniu do kwestii wsparcia polskich hodowców i producentów
mięsa pod kątem skutecznej konkurencji na rynku europejskim uprzejmie informuje
Pana Marszałka, że jednym z rozwiązań systemowych, służącym promocji oraz ww.
wsparciu są fundusze promocji. Środki finansowe funduszy promocji mogą służyć
jako wkład własny przy realizacji programów promocyjnych i informacyjnych oraz
zostać przeznaczone na finansowanie lub współfinansowanie tych programów.
Finansowanie działań ze środków funduszy, służy osiąganiu celów, mających za sobą
realne racje społeczne i ekonomiczne, tak po stronie konsumentów, jak i podmiotów
zaangażowanych w procesy chowu, hodowli oraz przetwórstwa rolno-spożywczego.
Z jednej strony, działania promocyjne finansowane ze środków funduszy promocji
wpływają na zwiększenie świadomości konsumentów na temat jakości i cech, w tym
zalet, produktów rolno-spożywczych, a co się z tym wiąże powodują wzrost spożycia
tych produktów. Z drugiej strony, działania te mają na celu poprawę jakości
produkowanych wyrobów, zapewniają konkurencyjność krajowej branży rolno-
spożywczej w warunkach globalnego rynku, a w konsekwencji ułatwiają zdobycie
nowych rynków zbytu. Podejmowane działania wspierają producentów, hodowców
i przetwórców branży rolno-spożywczej, służą ich integracji, a także ugruntowują
pozycję polskich produktów rolnych na rynku unijnym i wybranych strategicznych
rynkach światowych.
Jednocześnie należy mieć na względzie, że o wsparcie finansowe ze środków
funduszu promocji mogą ubiegać się:
ogólnokrajowe organizacje zrzeszające producentów rolnych lub przetwórców
produktów rolno-spożywczych mające miejsce zamieszkania albo siedzibę na
-- 10 of 12 --
11
terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, którzy produkują lub dokonują obrotu
mięsem lub przetworami mięsnymi lub
ogólnokrajowe organizacje branżowe i międzybranżowe zrzeszające
producentów lub przetwórców produktów rolno-spożywczych inne niż
określone powyżej, jeżeli ich cele statutowe są zgodne z celami funduszy
promocji, tj. wspieraniem marketingu rolnego, wzrostu spożycia i promocji
produktów rolno-spożywczych.
Należy też podkreślić, że sukces polskiego rolnictwa, przetwórstwa i handlu w dużej
mierze jest możliwy dzięki systematycznie i skutecznie prowadzonym działaniom
informacyjno-promocyjnym realizowanym zarówno w kraju, jak i za granicą. Stąd
jednym z priorytetowych zadań resortu rolnictwa jest budowanie marki polskiej
żywności wysokiej jakości, w tym regionalnej, tradycyjnej i ekologicznej, na
krajowym, europejskich i światowych rynkach zbytu.
Mając na uwadze coraz większe zainteresowanie krajowych i zagranicznych
konsumentów polskimi produktami rolno-spożywczymi i obierając sobie za cel
zwiększenie rozpoznawalności polskich produktów żywnościowych, działania
promocyjne prowadzone przez MRiRW i KOWR realizowane są w ramach spójnej
i jednolitej strategii komunikacji za pomocą hasła ,,Poland tastes good”.
Organizowane są m.in. stoiska informacyjno-promocyjne podczas krajowych
i zagranicznych wydarzeń wystawienniczo-targowych oraz ogólnopolskie kampanie
informacyjno-edukacyjne. Dzięki temu zarówno w kraju jak i za granicą budowana
jest silna i rozpoznawalna marka polskiej żywności, a polska żywność, w tym mięso
i przetwory mięsne, znajduje swoich licznych nabywców zarówno na wymagających
rynkach europejskich jak i w krajach trzecich.
Prowadzone przez resort rolnictwa działania promocyjne koncentrują się nie tylko na
kluczowych dla Polski rynkach europejskich, ale także na rynkach Bliskiego Wschodu,
Azji, Afryki, Ameryki Północnej. Są to rynki perspektywiczne, odznaczające się dużym
potencjałem i otwartością na nowe produkty.
Priorytetowe kierunki dla sektora rolno-spożywczego konsultowane są zarówno
z przedsiębiorcami jak i organizacjami oraz instytucjami związanymi z rolnictwem.
W ten sposób uzyskiwane są informacje na temat aktualnych potrzeb
poszczególnych branż, planowanych do realizacji przez nie działań promocyjnych na
wybranych rynkach oraz kierunków działań uznawanych przez dane sektory za
-- 11 of 12 --
12
perspektywiczne. Propozycje branż w zakresie wsparcia współpracy i rozeznania
rynków uznawanych za kluczowe analizowane są także we współudziale
przedstawicieli placówek dyplomatycznych RP we wskazanych krajach oraz
przedstawicieli Zagranicznych Biur Handlowych PAiH działających na danych
rynkach. Rynki strategiczne dla eksportu polskiej żywności wybierane są również
z uwzględnieniem aktualnego stanu i przewidywanego postępu prac służb
weterynaryjnych i fitosanitarnych w zakresie zapewnienia lub rozszerzenia dostępu
do rynku krajów trzecich dla polskich produktów rolno-spożywczych, a także
wymiany handlowej z krajami trzecimi.
Tego typu współpraca zapewnia lepszą koordynację i synergię działań promocyjnych
w sektorze rolno-spożywczym, koncentrację wsparcia promocji produktów
spożywczych na strategicznych rynkach docelowych, a także maksymalizację
efektywności działań informacyjno-promocyjnych.
Prowadzone działania informacyjno-promocyjne niewątpliwie wspomagają
i stabilizują wolumen eksportu polskiej żywności, w tym również mięsa i przetworów
mięsnych. Przyczyniają się także do wzmacniania konkurencyjności oraz zdobywania
nowych rynków zbytu dla polskich produktów spożywczych.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Jacek Czerniak
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 12 of 12 --