Interpelacja w sprawie realizacji polskiej narodowej misji księżycowej przez Polską Agencję Kosmiczną
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 7898
do ministra rozwoju i technologii
w sprawie realizacji polskiej narodowej misji księżycowej przez Polską Agencję Kosmiczną
Zgłaszający: Michał Połuboczek
Data wpływu: 07-02-2025
Na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu RP składam interpelację w sprawie działań podejmowanych przez Polską Agencję Kosmiczną w kontekście przetargu BO/23/2024 „Wstępna analiza i projekt misji księżycowej” oraz ich zgodności z celami strategicznymi polityki kosmicznej Rzeczypospolitej Polskiej.
Polska Agencja Kosmiczna (POLSA) ogłosiła przetarg na realizację projektu dotyczącego wstępnej analizy i projektu misji księżycowej, co rodzi pytania o celowość i uzasadnienie takich działań w kontekście krajowej polityki kosmicznej oraz strategii przyjętej w 2017 roku. Niejasności budzi także wybór konsorcjum, w którym głównym dostawcą technologii statków kosmicznych jest spółka zarejestrowana w Luksemburgu, będąca w 100% własnością niemieckiego podmiotu.
W związku z powyższym, zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
1. Czy Polska Agencja Kosmiczna przygotowuje się do realizacji polskiej narodowej misji na Księżyc?
• Czy projekt misji księżycowej został oficjalnie zatwierdzony przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii lub inne ministerstwo, czy też jest autonomiczną inicjatywą POLSA?
2. W jaki sposób projekt ten wpisuje się w Polską Strategię Kosmiczną przyjętą w 2017 roku?
• Proszę wskazać konkretny zapis strategii, który określa Księżyc jako obszar priorytetowy dla polskiego sektora kosmicznego.
3. Wybór zagranicznego dostawcy technologii w polskim projekcie kosmicznym
• Czy Polska Agencja Kosmiczna, finansując projekt z budżetu państwa, świadomie wybrała jako głównego dostawcę technologii firmę spoza Polski?
• Czy standardem w innych państwach (Francja, Niemcy, Wielka Brytania) jest, aby narodowe misje kosmiczne były realizowane przez podmioty zagraniczne?
4. Udział polskich firm i transfer technologii
• Kto jest kierownikiem projektu po stronie POLSA i w jakiej polskiej firmie jest zatrudniony?
• Ile osób zatrudnia na terenie Polski luksemburska firma będąca częścią zwycięskiego konsorcjum?
• Ile projektów kosmicznych firma ta dotychczas zrealizowała na terenie Polski?
• Czy firma ta w ramach przetargu zobowiązała się do:
a) transferu technologii do Polski,
b) otworzenia działalności w Polsce,
c) przeprowadzenia szkoleń dla polskich podmiotów?
5. Rola polskich firm w europejskich projektach księżycowych
• Czy prawdą jest, że Europejska Agencja Kosmiczna (ESA) wybrała polskie firmy (z kapitałem polskim lub działające w Polsce od kilkunastu lat) jako głównych partnerów i dostawców technologii dla swoich misji księżycowych?
• Czy te projekty dotyczyły mapowania zasobów na Księżycu?
6. Dublowanie projektów
• Czy projekt Polskiej Agencji Kosmicznej „Wstępna analiza i projekt misji księżycowej” również dotyczy mapowania zasobów na Księżycu?
• Jeśli tak, to jaki jest cel realizowania równoległego projektu z budżetu POLSA, gdy podobne zadania wykonują już polskie firmy na zlecenie ESA, finansowane ze składki Polski do tej organizacji?
Mając na uwadze potrzebę efektywnego gospodarowania środkami publicznymi oraz wspierania polskich firm w strategicznych projektach technologicznych, proszę o szczegółowe wyjaśnienia dotyczące powyższych kwestii.
Z poważaniem Michał Połuboczek
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Michał Baranowski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (14)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
15870 znakówkancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DPO-III.054.2.2024
Warszawa, 03 marca 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Dotyczy: Interpelacji nr 7898 Posła na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Pana Michała
Połuboczka, w sprawie realizacji polskiej narodowej misji księżycowej przez Polską Agencję
Kosmiczną.
Szanowny Panie Marszałku,
na podstawie art. 193 ust. 1 i 2 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej1 przedstawiam
odpowiedzi na pytania Posła na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Pana Michała Połuboczka
zawarte w interpelacji nr 7898 z 11 lutego 2025 r., w sprawie realizacji polskiej narodowej
misji księżycowej przez Polską Agencję Kosmiczną.
1. Czy Polska Agencja Kosmiczna przygotowuje się do realizacji polskiej narodowej misji
na Księżyc?
• Czy projekt misji księżycowej został oficjalnie zatwierdzony przez Ministerstwo
Rozwoju i Technologii lub inne ministerstwo, czy też jest autonomiczną inicjatywą
POLSA?
Realizacja orbitalnej misji księżycowej została zatwierdzona przez Ministerstwo Rozwoju
i Technologii w ramach „Krajowego Programu Kosmicznego - działania Ministra Rozwoju
i Technologii na lata 2023¬2027” podpisanego 14.09.2023 r. POLSA prowadzi działania w
ścisłej współpracy z organami administracji publicznej, dostosowując je do strategicznych
celów państwa.
Polska Agencja Kosmiczna podjęła działania w celu realizacji polskiej misji księżycowej,
w tym m.in. wybór projektu „Cognition” oraz wstępne konsultacje rynkowe, w obrębie
całego ekosystemu polskiego sektora kosmicznego, które trwały rok i zaangażowały 23
podmioty. W ramach procesu konsultacji przeprowadzono też badania ankietowe badające
opinię poszczególnych podmiotów na temat możliwości realizacji narodowej misji
księżycowej. Przetarg na analizę misji księżycowej jest kontynuacją tych działań.
2. W jaki sposób projekt ten wpisuje się w Polską Strategię Kosmiczną przyjętą w 2017
roku?
• Proszę wskazać konkretny zapis strategii, który określa Księżyc jako obszar
priorytetowy dla polskiego sektora kosmicznego.
1 Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
(M. P. z 2022 r. poz. 990 z poźn.zm. ).
-- 1 of 6 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Projekt wspiera cel strategiczny Polskiej Strategii Kosmicznej dot. zwiększenia
konkurencyjności polskiego sektora kosmicznego na rynku europejskim, tak aby jego obroty
stanowiły co najmniej 3% ogólnych obrotów tego rynku.
Dodatkowo wpisuje się w cel szczegółowy nr 1, który obejmuje m.in.:
określenie najbardziej obiecujących dla polskiego sektora kosmicznego obszarów
technologicznych,
podniesienie pozycji polskiego sektora kosmicznego z dostawcy komponentów do
dostawcy podsystemów lub systemów satelitarnych,
zainicjowanie udziału polskiego sektora kosmicznego w tzw. „New Space”.
Polska Strategia Kosmiczna wskazuje na działania w obszarze eksploracji, w tym Księżyca,
jako szansę dla polskiego sektora kosmicznego w ramach New Space. Wskazuje również
na rozwój technologii wspierających eksplorację kosmosu i zwiększania udziału Polski w
międzynarodowych programach kosmicznych. Dynamiczny rozwój technologii oraz rosnące
znaczenie Księżyca w eksploracji kosmicznej (wzrost liczby misji i wartości rynku) wskazują
na strategiczne znaczenie tego obszaru, co potwierdzają działania największych potęg
kosmicznych takich jak Stany Zjednoczone, Europa (ESA), Chiny, Indie, Japonia.
3. Wybór zagranicznego dostawcy technologii w polskim projekcie kosmicznym
• Czy Polska Agencja Kosmiczna, finansując projekt z budżetu państwa, świadomie
wybrała jako głównego dostawcę technologii firmę spoza Polski?
• Czy standardem w innych państwach (Francja, Niemcy, Wielka Brytania) jest, aby
narodowe misje kosmiczne były realizowane przez podmioty zagraniczne?
Wybór wykonawców przedsięwzięcia, został poprzedzony przeprowadzeniem
postępowania o udzielenie zamówienia publicznego na podstawie ustawy Prawo zamówień
publicznych, w tym przepisów przenoszących postanowienia Dyrektywy Parlamentu
Europejskiego i Rady 2014/24/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie zamówień
publicznych, uchylająca dyrektywę 2004/18/WE.
Przepisy te nie pozwalają na stosowanie preferencji krajowych oraz różnicowania
podmiotów z państw UE z uwagi na kraj UE (inny niż PL) prowadzenia przez nich
działalności.
Postępowanie o udzielenie zamówienia zostało opublikowane zgodnie z ustawą Prawo
zamówień publicznych. W postępowaniu uczestniczyło 8. wykonawców, którzy zbudowali
dwa konsorcja tj. Konsorcjum składające się z 5. wykonawców, w tym jeden z Luksemburga
i 4 podmioty z Polski, oraz konsorcjum 3. wykonawców z Polski. Wyłoniona została oferta
konsorcjum pięciu wykonawców jako jedyna spełniająca wszystkie warunki postępowania,
której liderem jest polski podmiot.
Warto dodać, że faza 0/A dotyczy opracowania misji, a nie dostarczenia technologii. Jednym
z celów jest zdefiniowanie wymagań misji, architektury jak i jej elementów a nie określenie
szczegółowe technologii i zamrożenie łańcucha dostaw.
-- 2 of 6 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Należy nadmienić, że wiodące kraje takie jak Francja, Niemcy i Wielka Brytania posiadają
daleko większe niż Polska doświadczenie w realizacji misji kosmicznych. Francuski AIRBUS
oraz niemiecka firma OHB to czołowi integratorzy misji kosmicznych w Europie. W Wielkiej
Brytanii działa Airbus UK posiadający również kompetencje integratora misji kosmicznych.
Dotychczas polscy wykonawcy integrowali niewielkie misje takie jak BRITE, misje
cubesatowe, czy misje studenckie PW-SAT. Ich skala i złożoność jest nieporównanie
mniejsza niż misji księżycowej.
4. Udział polskich firm i transfer technologii
• Kto jest kierownikiem projektu po stronie POLSA i w jakiej polskiej firmie jest
zatrudniony?
W ramach Polskiej Agencji Kosmicznej (POLSA) decyzje dotyczące projektu podejmowane
są kolektywnie przez wewnętrzną grupę roboczą. Nie wyznaczono odrębnej funkcji
„kierownika projektu”. W umowie z konsorcjum realizującym projekt „Wstępna analiza
i projekt misji księżycowej dotyczący mapowania zasobów na Księżycu” osobą
reprezentującą POLSA jest Prezes Agencji, prof. Grzegorz Wrochna, osoba do kontaktu nie
została jeszcze wyznaczona. Projekt realizowany będzie w Departamencie Badań
i Innowacji POLSA.
• Ile osób zatrudnia na terenie Polski luksemburska firma będąca częścią
zwycięskiego konsorcjum?
Informacje dotyczące liczby pracowników firmy będącej członkiem zwycięskiego
konsorcjum na terenie Polski nie były przedmiotem analiz w ramach postępowania
przetargowego prowadzonego przez POLSA. Dane te mogą być dostępne publicznie, o ile
nie stanowią tajemnicy handlowej przedsiębiorstwa.
• Ile projektów kosmicznych firma ta dotychczas zrealizowała na terenie Polski?
Liczba projektów kosmicznych realizowanych przez podmiot na terenie Polski nie była
analizowana w ramach postępowania.
• Czy firma ta w ramach przetargu zobowiązała się do:
a) transferu technologii do Polski,
Faza 0/A dotyczy opracowania misji, a nie dostarczenia technologii. Realizacja projektu ma
na celu wzmocnienie kompetencji polskiego sektora kosmicznego, w tym rozwój inżynierii
kosmicznej i budowy ładunków użytecznych, co wiąże się z transferem wiedzy do Polski.
b) otworzenia działalności w Polsce,
W dokumentacji przetargowej nie określono formalnego zobowiązania do otwarcia
działalności w Polsce.
c) przeprowadzenia szkoleń dla polskich podmiotów?
POLSA, zgodnie ze swoimi celami statutowymi, przewiduje organizację cyklu szkoleń dla
polskich podmiotów, wykorzystując wiedzę i doświadczenia zdobyte w ramach realizacji
projektu.
Ponadto zgodnie z umową, wszystkie rezultaty prac staną się własnością Polskiej Agencji
Kosmicznej, co umożliwi dalsze zarządzanie zdobytymi kompetencjami oraz ich
wykorzystanie w kolejnych fazach misji.
-- 3 of 6 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
5. Rola polskich firm w europejskich projektach księżycowych
• Czy prawdą jest, że Europejska Agencja Kosmiczna (ESA) wybrała polskie firmy (z
kapitałem polskim lub działające w Polsce od kilkunastu lat) jako głównych
partnerów i dostawców technologii dla swoich misji księżycowych?
• Czy te projekty dotyczyły mapowania zasobów na Księżycu?
Polskie firmy uczestniczą w projektach ESA związanych z eksploracją Księżyca, m.in.:
• Program obowiązkowy TDE (Technology Development Element): dwa projekty dot.
fazy 0/A dot. mapowania zasobów księżycowych (misje orbitalne):
Konsorcjum na czele z firmą Creotech i misją „Twardowski”,
GMV Spain z udziałem m. in. SAAB Aerospace oraz GMV Poland.
• Kampania OSIP (The Open Space innovation Platform) na pierwszy nabór („call”) na
małe misje księżycowe („Small Mission for the Moon”). Nabór rozpoczął się 21
września 2023 r. i zakończył 14 grudnia 2024 r. ESA otrzymała 62 propozycje
wstępnych koncepcji. W 27 różnych projektach obecne były polskie podmioty. Pod
koniec 2024 r. ESA wybrała 9 najlepszych koncepcji do realizacji fazy 0/A („Pre-
Phase A studies”). Projekty mogą obejmować elementy związane z mapowaniem
powierzchni Księżyca, ale szczegóły nie zostały jeszcze publicznie ujawnione,
więcej informacji na ten temat powinno zostać opublikowanych w marcu 2025
roku.
Obie inicjatywy ESA rozpoczęły się później niż działania Polskiej Agencji Kosmicznej
związane z rozwojem koncepcji Polskiej Misji Księżycowej. Dodatkowo powszechną
praktyką pośród największych agencji kosmicznych (NASA, ESA, JAXA etc.) jest rozwijanie
kilku konceptów misji równocześnie, szczególnie w ramach pierwszych, początkowych faz
misji kosmicznych (faza 0, faza A) co znakomicie widoczne jest w przytoczonych powyżej
przykładach. Takie podejście zapewnia redundancje, konkurencyjność oraz optymalny
przepływ wiedzy i doświadczenia.
6. Dublowanie projektów
• Czy projekt Polskiej Agencji Kosmicznej „Wstępna analiza i projekt misji księżycowej”
również dotyczy mapowania zasobów na Księżycu?
• Jeśli tak, to jaki jest cel realizowania równoległego projektu z budżetu POLSA, gdy
podobne zadania wykonują już polskie firmy na zlecenie ESA, finansowane ze składki
Polski do tej organizacji?
Według informacji uzyskanej z Polskiej Agencji Kosmicznej, zgodnie z treścią Opisu
Przedmiotu Zamówienia, celem niniejszego przedsięwzięcia jest opracowanie projektu
orbitalnej misji księżycowej do poziomu i szczegółowości odpowiadającego fazie A (łącznie
zgodnie ze standardem opisanym w ECSS-M-ST-10C) z wykorzystaniem potencjału
polskich podmiotów z sektora kosmicznego, której celem jest stworzenie mapy złóż
Księżyca. Jednym z głównych założeń misji jest wykorzystanie spektrometru dalekiej
podczerwieni, który umożliwi mapowanie powierzchni Księżyca pod kątem wykorzystania
złóż.
-- 4 of 6 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Zgodnie z treścią odpowiedzi na pytanie nr 5, realizacja równoległych inicjatyw badawczo-
rozwojowych jest standardową praktyką w agencjach takich jak NASA, ESA i JAXA. Takie
podejście zapewnia konkurencyjność, redundancję, transfer wiedzy i rozwój kompetencji
krajowego sektora kosmicznego, umożliwiając Polsce lepsze przygotowanie do przyszłych
międzynarodowych misji.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Michał Baranowski
Podsekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
Podstawa prawna
Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. Regulamin Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej (M. P. z 2022 r. poz. 990 ze zm.).
Klauzula informacyjna dotycząca przetwarzania danych osobowych:
Zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)
2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z
przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych
oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz. U. L 119 z 4 maja 2016 r., z późn. zm.), zwanego
dalej „RODO”, informuję, że:
1. Administratorem Pani/Pana danych osobowych jest Minister Rozwoju i
Technologii z siedzibą w Warszawie, przy Placu Trzech Krzyży 3/5, 00-507
Warszawa, e-mail: kancelaria@mrit.gov.pl, tel. +48 222 500 123, adres skrytki na
ePUAP: /MRPiT/SkrytkaESP, adres do doręczeń elektronicznych: AE:PL-68477-
29007-EFSHR-25. Wykonującym obowiązki administratora jest dyrektor
Departamentu Przemysłu Obronnego.
2. Jeśli ma Pani/Pan pytania dotyczące przetwarzania Pani/Pana danych osobowych,
a także przysługujących Pani/Panu praw, może się Pani/Pan kontaktować
z Inspektorem Ochrony Danych w MRiT wysyłając informację na skrzynkę:
iod@mrit.gov.pl.
3. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w oparciu o art. 6 ust. 1 lit. c) RODO
tj. w celu wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na administratorze, na
podstawie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o
wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. z 2024 r. poz. 907), oraz w
związku z § 162 uchwały Nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r. -
Regulamin pracy Rady Ministrów (M.P. z 2024 r. poz. 806) oraz art. 193 uchwały
Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. – Regulamin Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej (M. P. z 2022 r. poz. 990).
-- 5 of 6 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
4. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu rozpatrzenia i udzielenia
odpowiedzi na interwencję poselską lub senatorską lub interpelację/zapytanie
poselskie.
5. Odbiorcami Pani/Pana danych osobowych mogą być:
o organy władzy publicznej oraz podmioty wykonujące zadania publiczne
lub działające na zlecenie organów władzy publicznej, w zakresie i w
celach, które wynikają z przepisów powszechnie obowiązującego prawa
(np. na żądanie sądów, urzędów skarbowych, Prokuratury lub Policji);
o inne podmioty, które na podstawie stosownych umów podpisanych z
MRiT przetwarzają dane osobowe, dla których Administratorem jest
Minister Rozwoju i Technologii (np. podmioty świadczące usługi prawne,
dostawcy systemów informatycznych i usług IT oraz
telekomunikacyjnych, operatorzy pocztowi i kurierzy).
6. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres niezbędny do
realizacji celu ich przetwarzania tj. do chwili załatwienia sprawy, w której zostały
one zebrane, a następnie – w przypadkach, w których wymagają tego przepisy
ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (Dz.
U. z 2020 r. poz. 164 ze zm.) – przez czas określony w tych przepisach.
7. Pani/Pana dane osobowe nie będą podlegać zautomatyzowanemu podejmowaniu
decyzji lub profilowaniu.
8. Pani/Pana dane osobowe nie będą przekazywane do państwa trzeciego ani do
organizacji międzynarodowych.
9. Podanie danych jest dobrowolne, ale niezbędne do rozpatrzenia i udzielenia
odpowiedzi na interpelację/zapytanie/interwencję.
10. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przysługują
Pani/Panu następujące prawa:
o prawo dostępu do swoich danych oraz otrzymania ich kopii zgodnie z art.
15 RODO;
o prawo do sprostowania (poprawiania) swoich danych, jeśli są błędne lub
nieaktualne, zgodnie z art. 16 RODO;
o prawo do ograniczenia przetwarzania danych zgodnie z art. 18 RODO.
11. W przypadku powzięcia informacji o niezgodnym z prawem przetwarzaniu
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii Pani/Pana danych osobowych, przysługuje
Pani/Panu prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego właściwego w
sprawach ochrony danych osobowych, tj. Prezesa Urzędu Ochrony Danych
Osobowych, ul. Stawki 2, 00-193 Warszawa.
-- 6 of 6 --