Interpelacja w sprawie żywienia zbiorowego w placówkach oświatowych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 7894
do ministra zdrowia
w sprawie żywienia zbiorowego w placówkach oświatowych
Zgłaszający: Ewa Schädler, Izabela Bodnar, Piotr Górnikiewicz, Bożenna Hołownia, Barbara Okuła, Barbara Oliwiecka, Bartosz Romowicz, Piotr Paweł Strach, Ewa Szymanowska, Wioleta Tomczak, Kamil Wnuk
Data wpływu: 07-02-2025
Szanowna Pani Minister,
zwracam się z interpelacją w sprawie potrzeby aktualizacji przepisów dotyczących żywienia zbiorowego w jednostkach systemu oświaty, w szczególności w kontekście promowania zrównoważonego i zdrowego odżywiania dzieci i młodzieży.
Obecnie obowiązujące rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie grup środków spożywczych przeznaczonych do sprzedaży dzieciom i młodzieży w jednostkach systemu oświaty oraz wymagań, jakie muszą spełniać środki spożywcze stosowane w ramach żywienia zbiorowego dzieci i młodzieży w tych jednostkach określa m.in. obowiązek serwowania ryb raz w tygodniu. Jednakże, biorąc pod uwagę rosnącą świadomość żywieniową społeczeństwa oraz wyniki badań dotyczących postaw konsumenckich, pojawia się potrzeba wprowadzenia podobnego obowiązku w odniesieniu do roślinnych źródeł białka, takich jak nasiona roślin strączkowych.
Według wyników badań przedstawionych w raporcie "Evolving Appetites: An In-depth Look at European Attitudes Towards Plant-Based Eating" (Smart Protein Project, 2023), ponad połowa obywateli i obywatelek Polski (57%) opowiada się za zwiększeniem dostępności posiłków opartych na produktach roślinnych w instytucjach publicznych, takich jak stołówki szkolne. Ponadto Komisja Europejska, w ramach Strategicznego Dialogu dotyczącego Przyszłości Żywności i Rolnictwa, zwraca uwagę na konieczność podejmowania przez państwa członkowskie działań wspierających zrównoważone praktyki w zakresie zamówień publicznych na żywność.
W związku z powyższym, uprzejmie proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Zdrowia planuje wprowadzenie zmian w obowiązującym rozporządzeniu, które zobowiązywałyby do uwzględnienia roślinnych źródeł białka (np. nasion roślin strączkowych) w jadłospisach zbiorowego żywienia w placówkach oświatowych, na wzór obecnych wymogów dotyczących ryb?
Czy przewidywane są zmiany w przepisach, które uwzględniłyby roślinne źródła wapnia jako alternatywę dla obecnego wymogu podawania dwóch porcji mleka lub nabiału dziennie, co mogłoby lepiej odpowiadać potrzebom uczniów niespożywających produktów mlecznych?
Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie obowiązku zapewnienia alternatywnych posiłków dostosowanych do różnych preferencji żywieniowych dzieci i młodzieży, w tym diet roślinnych, aby zapewnić równy dostęp do pełnowartościowych posiłków dla wszystkich uczniów?
Eksperci z Narodowego Centrum Edukacji Żywieniowej podkreślają korzyści płynące ze spożycia nasion roślin strączkowych, które stanowią cenne źródło składników odżywczych w zrównoważonej diecie (Branża żywności roślinnej w Polsce 2024 – dane, szanse i wyzwania. Raport Polskiego Związku Producentów Żywności Roślinne, 2024). Poszerzenie oferty posiłków roślinnych w placówkach oświatowych może odegrać istotną rolę w promowaniu zdrowych nawyków żywieniowych i wspieraniu działań na rzecz ochrony środowiska.
Z wyrazami szacunku
Ewa Schädler
Posłanka na Sejm RP
Sekretarz stanu Wojciech Konieczny
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4236 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPN.050.5.2025.EL
Warszawa, 27 lutego 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację poselską nr 7894, złożoną przez Panią Poseł Ewę Schadler i
grupę posłów, w sprawie żywienia zbiorowego w placówkach oświatowych, uprzejmie
proszę o przyjęcie poniższych informacji.
Zdrowe i racjonalne żywienie jest jedną z podstawowych potrzeb człowieka, warunkiem
prawidłowego rozwoju, zachowania zdrowia a także dobrego samopoczucia.
Nieprawidłowości w żywieniu oraz niska aktywność fizyczna są przyczyną wielu zaburzeń
metabolicznych, w tym przede wszystkim nadwagi i otyłości. Sposób żywienia dziecka ma
wpływ na jego rozwój poznawczy oraz wyniki w nauce, co ponad wszelką wątpliwość
pokazują doniesienia naukowe ostatnich lat. Dzieje się tak, ponieważ procesy nauki są
nierozerwalnie związane z rozwojem anatomicznym mózgu, na który wpływ mają m.in.
składniki pokarmowe diety.
Środowisko przedszkolne i szkolne odgrywa kluczową rolę w zaspokajaniu potrzeb
żywieniowych dzieci i młodzieży oraz w kształtowaniu właściwych zachowań
żywieniowych, uzupełniając tym samym rolę rodziców. Żywienie dziecka w placówce
oświatowej stanowi integralną część procesu nauczania i rozwoju. Placówki oświatowe
powinny kształtować postawę prozdrowotną u dzieci i młodzieży, w tym zapewnić:
prawidłowo skomponowane pod względem wartości odżywczej posiłki, edukację
żywieniową i kulinarną, a także edukację związaną z ochroną środowiska naturalnego.
Zmieniający się klimat, zwiększające się koszty utylizacji odpadów, zmniejszające się zasoby
wody pitnej oraz aspekty zdrowotne to tylko niektóre czynniki, które wpływają na
konieczność wprowadzenia zasad diety planetarnej w żywieniu, także zbiorowym w
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
placówkach oświatowych. Względy środowiskowe, ekonomiczne, a także edukacyjne
sprawiają, że coraz więcej placówek oświatowych zaczyna wprowadzać konkretne
działania, które mogą wpłynąć na zmianę diety na korzystniejszą dla zdrowia i środowiska.
Wdrażanie diety planetarnej jest ważnym zadaniem dla wszystkich osób zajmujących się
realizacją żywienia. Warunkiem sukcesu wprowadzanych zmian jest edukacja personelu,
rodziców oraz dzieci, a także stopniowe wprowadzanie zmian w jadłospisie, tak aby
zarówno personel placówki, dzieci, jak i rodzice mogli zapoznać się ze zmianami w sposób
ewolucyjny. Należy podkreślić, że zmiany „na talerzu” to tak naprawdę zmiany nawyków
żywieniowych. Podjęte wyzwanie, jakim jest wprowadzenie zasad diety planetarnej w
żywieniu zbiorowym będzie owocować w przyszłości nie tylko zmniejszeniem obciążeń
finansowych dla placówki, ale przede wszystkim wpłynie pozytywnie na warunki życia i
zdrowie przyszłych pokoleń.
W tym miejscu pragnę zwrócić uwagę, że kwestia promocji posiłków roślinnych w żywieniu
zbiorowym jest przedmiotem analiz prowadzonych przez Ministerstwo Zdrowia. W
Ministerstwie Zdrowia odbyło się spotkanie robocze dotyczące omówienia zasadności
nowelizacji tzw. „rozporządzenia sklepikowego ”. W spotkaniu uczestniczyli eksperci
Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego PZH – Państwowego Instytutu Badawczego,
Instytutu Matki i Dziecka, Instytutu „Pomnik-Centrum Zdrowia Dziecka”, a także
przedstawiciele Ministerstwa Edukacji Narodowej, Ministerstwa Rodziny i Polityki
Społecznej oraz Głównego Inspektoratu Sanitarnego. Uczestnicy spotkania poparli
propozycję promocji posiłków roślinnych. Ponadto, dyskutowano również o kwestii
uwzględnienia napojów zastępujących mleko, co niewątpliwie rozszerzyłoby asortyment i
wpłynęło na różnorodność produktów oferowanych w żywieniu zbiorowym.
Niezależnie od powyższego, pragnę zauważyć, że z uwagi na prowadzone wstępne analizy i
spotkania robocze dotyczące nowelizacji „rozporządzenia sklepikowego”, aktualnie nie jest
możliwe wskazanie precyzyjnego zakresu oraz terminu wejścia w życie ewentualnych
zmian w ww. przepisach.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Wojciech Konieczny
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 2 of 2 --