tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/5
Warszawa, 28 lutego 2025 roku
Sprawa: Interpelacja nr 7883 w sprawie zawodu doradcy podatkowego
Znak sprawy: DTS1.054.1.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Interpelacja nr 7883 w sprawie zawodu doradcy podatkowego
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 7883 Posła na Sejm Pana Jarosława Wałęsy
dotyczącą zawodu doradcy podatkowego przedstawiam poniższe informacje
i jednocześnie uprzejmie wyjaśniam, iż większość informacji w zakresie objętym
pytaniami przedmiotowej Interpelacji zawiera się w treści procedowanego przez
Ministerstwo Finansów projektu ustawy o zmianie ustawy o doradztwie podatkowym
(UD134) oraz jego uzasadnienia, który został w październiku 2024 r. przedłożony do
uzgodnień, konsultacji i opiniowania i dostępny jest na stronie RCL:
https://legislacja.rcl.gov.pl/
1. „Czy osoba, która ukończy studia wyższe na kierunku "Doradztwo Podatkowe",
będzie zwolniona z obowiązku przystępowania do egzaminu na doradcę
podatkowego? Jeśli tak, proszę o szczegóły dotyczące zakresu zwolnienia,
a także o uzasadnienie takiej decyzji.”
Zgodnie z obowiązującym art. 22 ust. 13a ustawy z dnia 5 lipca 1996 r. o doradztwie
podatkowym (Dz. U. z 2021 r. poz. 2117) – dalej jako: „ustawa” (przepis dodany
ustawą z dnia 9 maja 2014 r. o ułatwieniu dostępu do wykonywania niektórych
zawodów regulowanych (Dz.U. z 2014 r. poz. 768), która weszła w życie 10 sierpnia
2014 r.), Państwowa Komisja Egzaminacyjna do Spraw Doradztwa Podatkowego
może zawierać z uczelniami posiadającymi uprawnienia do nadawania stopnia
naukowego doktora habilitowanego w zakresie nauk ekonomicznych lub nauk
prawnych umowy, o których mowa w art. 61 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo
o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2024 r. poz. 1571, z późn. zm.), określające

-- 1 of 5 --

2/5
realizowany przez uczelnię program studiów obejmujący zakres wiedzy
i umiejętności wymaganych w części pisemnej egzaminu na doradcę podatkowego.
Zawarte dotychczas przez Komisję Egzaminacyjną z uczelniami umowy
publikowane są na stronie internetowej Ministerstwa Finansów, gdzie można
zapoznać się z ich treścią: https://www.gov.pl/web/finanse/umowy-z-uczelniami
Każda z umów określa kierunek studiów realizowany przez uczelnię, z którą została
zawarta umowa, obejmujący zakres wiedzy i umiejętności wymaganych w części
pisemnej egzaminu na doradcę podatkowego (nazwa kierunku studiów jest
indywidualnie określana przez uczelnię, w związku z czym tylko niektóre
z kierunków studiów objętych zawartymi umowami zostały przez uczelnie nazwane
„Doradztwo podatkowe”).
Wynikające z ustawy preferencje w zakresie egzaminu na doradcę podatkowego dla
osób, które ukończyły studia, których program zrealizowany został w ramach
umowy zawartej przez Komisję Egzaminacyjną z uczelnią – zgodnie z art. 24 ust. 5
ustawy – pozwalają absolwentom tych studiów na przystąpienie do egzaminu na
doradcę podatkowego obejmującego tylko część ustną, umożliwiając tym samym
tzw. „zwolnienie” z części pisemnej egzaminu na doradcę podatkowego (egzamin na
doradcę podatkowego przeprowadzany wobec pozostałych kandydatów składa się
z dwóch części - pisemnej i ustnej).
Stosownie do art. 24 ust. 6 ustawy, absolwenci kierunków studiów objętych umową
zawartą przez Komisję Egzaminacyjną z uczelnią mogą przystępować do części
ustnej egzaminu na doradcę podatkowego lub powtarzać tę część egzaminu
w okresie roku od dnia złożenia wniosku o dopuszczenie do części ustnej egzaminu
po raz pierwszy, nie później jednak niż w okresie 2 lat od ukończenia studiów.
Podkreślić należy, że procedowany przez Ministerstwo Finansów projekt ustawy nie
przewiduje wprowadzenia zmian w zakresie uprawnień dotyczących egzaminu na
doradcę podatkowego wynikających z ukończenia kierunku studiów objętego
umową zawartą przez Komisję Egzaminacyjną z uczelnią.
W konsekwencji, osoby które ukończą kierunek studiów objęty umową zawartą
przez Komisję Egzaminacyjną z uczelnią zarówno przed jak i po wejściu w życie
projektowanej ustawy, nadal będą uprawnione do przystąpienia – w ww. okresie
2 lat od ukończenia studiów – do egzaminu na doradcę podatkowego składającego
się z jednej części (ustnej), tj. bez konieczności przystąpienia do części pisemnej
egzaminu.
Projektowane regulacje jedynie doregulowują kwestie dotyczące samej procedury
zawierania przez Komisję Egzaminacyjną umów z uczelniami i jej następczej
weryfikacji oraz zmierzają do określenia minimalnych wymogów programowych,
jakie powinien spełniać program studiów, którego dotyczy wniosek uczelni - celem
ujednolicenia zarówno sposobu rozpatrywania wniosków uczelni o zawarcie
umowy, jak też zasad przygotowania kandydatów na doradców podatkowych
„zwalnianych” z części pisemnej egzaminu w związku z ukończeniem określonego
kierunku studiów.
Ponadto, przewidziane w przepisach ustawy uprawnienie do „zwolnienia” z części
pisemnej egzaminu na doradcę podatkowego będzie przysługiwało osobom, które

-- 2 of 5 --

3/5
rozpoczęły albo rozpoczną studia na kierunku objętym umową zawartą przez
Komisję Egzaminacyjną z uczelnią – także w przypadku, gdy umowa zostanie
rozwiązana - pod warunkiem, że zrealizują one program studiów na warunkach
określonych tą umową.
2. Czy w wyniku nowych regulacji zawód doradcy podatkowego zostanie objęty
przepisami określającymi strój urzędowy, wzorem zawodów takich jak sędzia
czy adwokat? Jeśli takie plany istnieją, proszę o przedstawienie szczegółów
dotyczących projektu oraz ewentualnego wyglądu stroju urzędowego.
Projekt ustawy o zmianie ustawy o doradztwie podatkowym (UD134) przewiduje
wprowadzenie stroju urzędowego (togi) dla doradców podatkowych biorących
udział w rozprawach sądowych. Zgodnie bowiem z projektowanym art. 38a ust. 1
ustawy o doradztwie podatkowym: „Doradca podatkowy uczestnicząc w rozprawach
sądowych używa stroju urzędowego. Strojem urzędowym doradcy podatkowego jest
toga.”. Przepis ten nakłada na doradcę podatkowego obowiązek każdorazowego
używania stroju urzędowego gdy reprezentuje klienta przed sądem na rozprawie.
Wprowadzenie togi pozytywnie wpłynie na wizerunek doradcy podatkowego
i podniesie prestiż tego zawodu, a przede wszystkim podkreśli powagę sądu oraz
uwypukli rolę procesową doradców podatkowych jako profesjonalnych
pełnomocników, wspierając tym samym właściwy przebieg postępowań sądowych.
Powyższa zmiana należy do grupy zmian mających na celu zbliżenie zasad
funkcjonowania zawodu doradcy podatkowego z innymi zawodami zaufania
publicznego działającymi na rynku usług doradztwa podatkowego jak radca prawny
i adwokat. Stąd też, analogicznie jak w przypadku strojów urzędowych określonych
dla tych zawodów, również wzór stroju urzędowego doradców podatkowych
(m.in. kolor żabotu), zostanie określony w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości,
który dokona tego uwzględniając – zgodnie z wytycznymi zawartymi
w projektowanym upoważnieniu ustawowym - uroczysty charakter stroju,
odpowiedni do powagi sądu i utrwalonej tradycji.
O wprowadzenie stroju urzędowego dla doradców podatkowych zabiegała Krajowa
Izba Doradców Podatkowych, która zwracała uwagę na potrzebę określenia togi
jako symbolu profesjonalizmu doradców podatkowych będących przedstawicielami
zawodu zaufania publicznego, sprzyjającego budowaniu zaufania do doradców
podatkowych i ich kompetencji w reprezentowaniu interesów klientów przed
sądami.
3. W jaki sposób będą zmienione zasady przeprowadzania egzaminu ustnego na
doradcę podatkowego? Czy przewidywane zmiany w procedurze
egzaminacyjnej wpłyną na dostępność tego zawodu dla nowych kandydatów?
Projekt ustawy przewiduje zmianę sposobu liczenia rocznego okresu
przewidzianego na przystępowanie przez kandydatów do części ustnej egzaminu lub
powtarzanie tej części egzaminu, który nie będzie już liczony jak dotychczas „od dnia
przystąpienia do części pisemnej egzaminu”, ale „od dnia ogłoszenia wyniku części
pisemnej egzaminu”, który to termin następuje później, w związku z czym faktyczny

-- 3 of 5 --

4/5
czas na przystępowanie przez kandydata do części ustnej egzaminu lub powtarzanie
tej części egzaminu ulegnie wydłużeniu, a wprowadzana zmiana będzie korzystna
dla wszystkich kandydatów. Nowa zasada obowiązywać będzie po raz pierwszy
kandydatów, którzy przystąpią do części pisemnej egzaminu na doradcę
podatkowego po dniu wejścia w życie nowelizacji.
Regulamin przeprowadzania egzaminu na doradcę podatkowego, w tym
szczegółowe kwestie dot. przeprowadzania części ustnej tego egzaminu określa
obecnie - ale również określi po wejściu w życie nowelizacji – rozporządzenie
Ministra Finansów w sprawie Państwowej Komisji Egzaminacyjnej do Spraw
Doradztwa Podatkowego i przeprowadzania egzaminu na doradcę podatkowego
(obecnie rozporządzenie z dnia 2 listopada 2010 r. Dz. U. z 2016 r. poz. 1972, z późn.
zm.). W ramach regulacji ww. rozporządzenia planuje się umożliwienie kandydatom
korzystania na części ustnej egzaminu z przepisów prawa ogłoszonych
w dziennikach urzędowych lub zawartych w zbiorach przepisów bez komentarzy
(obecnie kandydaci uprawnieni są do tego jedynie w trakcie części pisemnej
egzaminu przy rozwiązywaniu zadania, tzw. kazusu).
Podkreślenia wymaga fakt, że procedowana nowelizacja ustawy nie zmienia
ustawowych zasad dostępu do zawodu doradcy podatkowego, które niezmiennie
zapewniać będą jego otwartość dla wszystkich osób posiadających pełną zdolność
do czynności prawnych, korzystających z pełni praw publicznych i posiadających
wyższe wykształcenie (wystarczające jest ukończenie 3-letnich studiów I stopnia na
dowolnie wybranym kierunku) oraz – co charakterystyczne dla zawodów zaufania
publicznego – będących nieskazitelnego charakteru i swoim dotychczasowym
postępowaniem dających rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu (art. 6
ust. 1 ustawy). Jedyna zmiana dotyczy procesu egzaminowania, która winna być
rozpatrywana w kategorii zmian w sposobie przygotowania się do egzaminu, nie zaś
zmiany w dostępie do zawodu regulowanego. Z uwagi na otwartość dostępu do
zawodu doradcy podatkowego realna możliwość weryfikacji przez Komisję
Egzaminacyjną posiadania przez kandydatów odpowiedniego merytorycznego
przygotowania do wykonywania zawodu – ma istotne znaczenie.
Procedura egzaminacyjna przeprowadzana nadal będzie w oparciu o ten sam
dwuetapowy schemat – część pisemną i ustną egzaminu, zapewniając kandydatom
możliwość wielokrotnego powtarzania każdej części egzaminu. Utrzymane także
zostaną przewidziane w ustawie możliwości „zwolnienia” licznych grup kandydatów
z części egzaminu na doradcę podatkowego – w przypadku absolwentów uczelni
z którymi Komisja Egzaminacyjna zawarła umowy kandydat będzie „zwolniony”
z części pisemnej egzaminu, a w przypadku osób posiadających określone
uprawnienia zawodowe (m.in. radca prawny, adwokat, sędzia, biegły rewident) –
egzamin co do zasady nadal nie będzie obejmować dziedzin, które kandydat zdawał
w ramach innego egzaminu zawodowego (po nowelizacji zwolnienie nie będzie
dotyczyło wyłącznie prawa podatkowego). Utrzymana zostanie także przewidziana
w ustawie możliwość zaliczenia dotychczasowego doświadczenia zawodowego na
poczet wymaganej praktyki.
4. Czy planowane jest wprowadzenie aplikacji dla przyszłych doradców
podatkowych, wzorem aplikacji prawniczych? Jeśli tak, proszę o szczegóły

-- 4 of 5 --

5/5
dotyczące programu aplikacji, jej czasu trwania oraz potencjalnych kosztów dla
uczestników.
Na obecnym etapie wydaje się, że podnoszenie wynikających z uregulowań
prawnych wymagań w dostępie do zawodu doradcy podatkowego, jakim byłoby
wprowadzenie aplikacji, jest niecelowe. Przewidziane projektowaną ustawą
usprawnienie dotychczasowych mechanizmów skutecznego egzekwowania
właściwego przygotowania kandydatów do wykonywania zawodu – poprzez
odpowiednią weryfikację posiadanej wiedzy w ramach egzaminu oraz
doświadczenie zdobyte w ramach zatrudnienia w odpowiednim podmiocie lub
w ramach praktyki zawodowej, powinny być wystarczające dla zapewnienia
odpowiedniego profesjonalizmu przyszłych doradców podatkowych.
W powyższe wpisuje się zapewne także koncepcja wprowadzenia obowiązkowej
aplikacji (na wzór aplikacji radców prawnych czy adwokatów), która istotnie
zmieniłaby sposób przygotowywania kandydata na doradców podatkowych do
wykonywania w przyszłości tego zawodu zaufania publicznego, jednocześnie jednak
znacznie wydłużyłaby sam proces nabywania uprawnień zawodowych, zwiększyła
jego koszt, a przez to mogłaby się stać elementem ograniczającym dostęp do zawodu
doradcy podatkowego (ustawa z dnia 22 grudnia 2015 r. o zasadach uznawania
kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej
(Dz.U. z 2023 r. poz. 334). Między innymi z powyższych względów zagadnienie to
wymaga szerszej analizy, przede wszystkim ze strony samorządu zawodowego, od
którego – zasadniczo – możliwości finansowych, organizacyjnych, czy
strukturalnych (także w kontekście samej struktury Krajowej Izby Doradców
Podatkowych, jej scentralizowania oraz podziału zadań i kompetencji pomiędzy
poszczególne organy Izby) zależałoby powodzenie tej koncepcji.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu

-- 5 of 5 --