telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLF.050.1.2024.DP
Warszawa, 21 lutego 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 788 Pana Witolda Tumanowicza, Posła na Sejm RP oraz grupy
posłów, z dnia 16 stycznia 2024 r. w sprawie sytuacji szpitali powiatowych w Polsce,
uprzejmie proszę o przyjęcie następujących informacji.
Jak Pani Minister ocenia ogólną skalę problemów finansowych szpitali powiatowych?
Sytuacja finansowa szpitali powiatowych jest zróżnicowana. W sektorze szpitalnym
funkcjonują bowiem szpitale, które odnotowują pozytywne wyniki finansowe, zadłużenie ich
jest na bezpiecznym poziomie, zachowują płynność finansową i terminowo regulują
zobowiązania. Zaobserwowano także, iż występują szpitale mające problemy w zasadzie we
wszystkich obszarach finansowych, czyli ich rentowność osiąga wartości ujemne, płynność
finansowa jest zbyt niska przez co występują przeterminowane zobowiązania a stan
zadłużenia w tych podmiotach jest bardzo wysoki. Poza tym, działają szpitale,
które przeprowadziły procesy restrukturyzacyjne i odzyskały rentowność, jednakże ich
funkcjonowanie utrudniają długi zaciągnięte w przeszłości. Jednocześnie w grupie szpitali
powiatowych obserwuje się podmioty lecznicze, w których sytuacja nie jest jeszcze bardzo
trudna ale ich sytuacja w najbliższych latach, z różnych powodów może się pogorszyć.
Dane statystyczne i analiza finansowa pokazują, że na kondycję szpitali powiatowych
największy wpływ miała ustawa z dnia 26 maja 2022 r. o zmianie ustawy o sposobie ustalania
najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych
w podmiotach leczniczych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r., poz. 1352) (dalej:
ustawa o wynagrodzeniach), zmuszająca szpitale do wprowadzenia od lipca 2022 roku
podwyżek, których finansowanie przez NFZ okazało się w odniesieniu do części podmiotów
niewystarczające.

-- 1 of 7 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
W związku z powyższym, wskazane jest indywidualne podejście do oceny kondycji
finansowej szpitali powiatowych.
Wiarygodny obraz sytuacji finansowej podmiotów leczniczych za 2023 rok,
będą prezentować dane na koniec okresu sprawozdawczego i dopiero w oparciu o takie dane
można formułować stosowne wnioski. Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości
(Dz. U. z 2023 r. poz. 120 z późn. zm.), daje czas podmiotom leczniczym na sporządzenie
sprawozdania finansowego za rok poprzedni do końca marca następnego roku, po czym
następuje odpowiednio weryfikacja sprawozdań finansowych przez firmy audytorskie oraz
ich zatwierdzenie.
Jakie są założenia mechanizmu oddłużania szpitali, o którym mowa w umowie koalicyjnej?
Na jakim etapie są prace nad tym mechanizmem i kiedy będą procedowane przez rząd?
Ministerstwo Zdrowia dostrzega potrzebę dokonania stosownych zmian w sektorze ochrony
zdrowia. Działania w tym obszarze wymagają szerokiego i kompleksowego podejścia oraz
winny uwzględniać podejście systemowe. Albowiem identyfikacja działań i kierunków
koniecznych do tworzenia optymalnych rozwiązań w podmiotach leczniczych o różnorodnej
strukturze i sposobie funkcjonowania, wskazuje na złożoność prac oraz konieczność
holistycznej oraz kompleksowej oceny i analizy. Dlatego też przygotowanie odpowiednich
i skutecznych rozwiązań w zakresie poprawy sytuacji finansowej szpitali, w tym stosownych
instrumentów będących odpowiedzią na problem narastającego na przestrzeni ostatnich lat
zadłużenia, wymaga pogłębionych i szczegółowych prac analitycznych.
Warto zaznaczyć, iż kierunkowe działania i decyzje w przedmiocie ew. restrukturyzacji
podmiotów leczniczych będą tworzone w ramach wspólnego dialogu na rzecz ochrony
zdrowia.
Oddłużenie, powinno być przeprowadzone wraz z wprowadzeniem nowych założeń
działania szpitalnictwa w Polsce, aby nie doprowadzić do zjawiska ponownego zadłużenia.
Jak Pani Minister ocenia obecny sposób finansowania szpitali powiatowych? Jakie zmiany
w tym zakresie planuje Ministerstwo Zdrowia?
Na wstępie pragnę podkreślić, że Narodowy Fundusz Zdrowia sukcesywnie podnosi ceny
jednostek rozliczeniowych w poszczególnych rodzajach świadczeń. Systematycznie odbywa
się także aktualizacja wycen świadczeń gwarantowanych na podstawie planu taryfikacji
Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji (AOTMiT) na dany rok,
obejmując konkretne obszary świadczeń. W pracach analitycznych nad taryfikacją
świadczeń gwarantowanych uwzględnia się wiele czynników m.in. wzrost kosztów pracy,
w tym dane dotyczące wysokości wynagrodzeń poszczególnych grup zawodowych biorących
udział w realizacji wycenianego świadczenia, inflację i inne zmienne, które mogą wpływać na
zmianę wyceny świadczeń opieki zdrowotnej.

-- 2 of 7 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
W pierwotnym planie finansowym NFZ na rok 2024 zatwierdzonym przez Ministra Zdrowia
w porozumieniu z Ministrem Finansów w dniu 29 września 2023 r. w porównaniu do
pierwotnego planu finansowego NFZ na rok 2023 zatwierdzonego przez Ministra Zdrowia
w porozumieniu z Ministrem Finansów w dniu 26 lipca 2022 r., wysokość środków zapisana
na koszty świadczeń opieki zdrowotnej NFZ wynosi 157,56 mld zł i jest wyższa o 15,45%
tj. o 21,09 mld zł.
Ponadto ustawa o wynagrodzeniach, wprowadziła zmianę w ustawie o świadczeniach,
poprzez dodanie art. 31ha, określającego mechanizm dotyczący przygotowywania raportu
w sprawie zmiany sposobu lub poziomu finansowania świadczeń opieki zdrowotnej oraz
wydawania, na zlecenie ministra właściwego do spraw zdrowia, rekomendacji Prezesa
AOTMiT w zakresie zmiany sposobu lub poziomu finansowania świadczeń opieki zdrowotnej
w związku z nadzwyczajnym wzrostem kosztów udzielania tych świadczeń.
Podstawowym założeniem realizacji przepisów ustawy o wynagrodzeniach, jest ujęcie
środków na wyższe wynagrodzenia w wycenie świadczeń medycznych, a nie, jak do 30
czerwca 2022 r., w odrębnym strumieniu środków, niezależnym od wykonania świadczeń dla
pacjentów. Należy zaznaczyć, że wprowadzona forma przekazywania środków co prawda
zapewnia możliwość elastycznego dysponowania dostępnymi środkami przez
zarządzających podmiotami leczniczymi, jednak w przypadku szpitali realizujących
świadczenia o niskiej wycenie, spowodowała narastanie zadłużenia.
AOTMiT w ramach prac związanych z przygotowaniem ww. raportu monitoruje i analizuje
sytuację finansową podmiotów prowadzących działalność leczniczą, w tym w szczególności
szpitali z uwzględnieniem ich kategorii i poziomu w systemie podstawowego szpitalnego
zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej. Jednym z działań w tym zakresie są
prowadzone przez AOTMiT analizy danych sprawozdawanych w formularzach MZ-BFA, na
podstawie których w okresach kwartalnych monitorowana jest sytuacja finansowo-
ekonomiczna podmiotów. Analizowane są przede wszystkim: struktura i dynamika zmian
w zakresie przychodów oraz kosztów działalności z uwzględnieniem takich elementów jak:
koszty osobowe (wynagrodzenia z tytułu umów o pracę oraz umów cywilnoprawnych), czy
koszty zużycia materiałów i energii.
Analizie podlegają również cyklicznie gromadzone informacje o wysokości poszczególnych
składowych wynagrodzenia i wymiarze zatrudnienia osób zatrudnionych w podmiotach
leczniczych na podstawie umowy o pracę lub świadczących usługi na podstawie umowy
cywilnoprawnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło w zakresie, w jakim dane te dotyczą osób
biorących udział w realizacji świadczeń udzielanych w ramach umowy z NFZ o udzielanie
świadczeń opieki zdrowotnej.
Jednocześnie należy wskazać na liczne działania podejmowane w ostatnim okresie w celu
poprawy sytuacji finansowej szpitali działających w ramach systemu podstawowego

-- 3 of 7 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej (PSZ), w wyniku których m.in.
następował wzrost ceny za punkt w ryczałcie PSZ.
Mając na względzie powyższe pragnę zapewnić, że Ministerstwo Zdrowia wspólnie
z Narodowym Funduszem Zdrowia oraz Agencją Oceny Technologii Medycznych
i Taryfikacji, nieustannie podejmuje działania mające na celu poprawę sytuacji finansowej
podmiotów leczniczych, w tym szpitali powiatowych, uwzględniając aktualne potrzeby.
Czy Ministerstwo Zdrowia przygotowuje strategię mającą na celu uzupełnienie stanów
kadrowych szpitali powiatowych? Jeśli tak, na czym ona się opiera?
Ministerstwo Zdrowia przeprowadza analizy, które są narzędziem wspierającym
wyznaczanie kierunków zmian w celu zapewnienia optymalnego poziomu kadry medycznej
w Polsce. Aplikacja pod nazwą Kadra medyczna pozwalana weryfikację poziomu
zastępowalności pokoleń w różnych grupach zawodowych oraz wśród lekarzy specjalistów.
Na koniec grudnia 2023 r. został opublikowany model popytowo-podażowy lekarzy,
który prognozuje stan potrzebnej kadry lekarskiej do 2034 r. w Polsce.
Ministerstwo Zdrowia nie przygotowuje strategii wprost dla kadr szpitali powiatowych.
Warto jednak zaznaczyć, że zapewnienie wystarczającego poziomu kadry w kraju (w czym
pomocne mogą być analizy zawarte w modelu popytowo-podażowym) przekłada się na
zapewnienie potrzebnej kadry w szpitalach powiatowych.
Aplikacje z analizami dostępne są na platformie BASiW (link:
https://basiw.mz.gov.pl/mapyinformacje/mapa-2022-2026/analizy/kadry-medyczne/ ).
Ponadto należy wskazać, że Ministerstwo Zdrowia nieustannie podejmuje działania
w zakresie zapewnienia na rynku pracy optymalnej liczby lekarzy i lekarzy dentystów.
Działania te mają na celu zniwelowanie do minimum niekorzystnego obrazu
demograficznego kadr lekarskich.
Najważniejsze działania mające na celu zwiększenie liczby osób wykonujących zawód
lekarza i lekarza dentysty:
 wyodrębnienie dziedzin najważniejszych z punktu widzenia epidemiologicznego kraju
i ustanowienie dla nich specjalnych zasad - główną zachętą do podejmowania kształcenia
w dziedzinach priorytetowych jest wyższe wynagrodzenie przysługujące lekarzom
odbywającym szkolenie specjalizacyjne w tych dziedzinach w trybie rezydenckim
(finansowanym przez Ministra Zdrowia). Zaliczenie dziedziny do dziedzin priorytetowych
skutkuje corocznie (od lipca) przyznaniem wyższego wynagrodzenia zasadniczego lekarzom
w trybie specjalizacji rezydenckim, a także przyznawaniem większej liczby miejsc
szkoleniowych rezydenckich w stosunku do pozostałych dziedzin.
Od 1 lipca 2023 roku wynagrodzenie zasadnicze brutto lekarza odbywającego specjalizację
z grupy specjalizacji priorytetowych:

-- 4 of 7 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
o w pierwszych dwóch latach zatrudnienia w trybie rezydentury 8 308 zł (wzrost o 4 706 zł
w stosunku do lipca 2016 (stan na lipiec 2016: 3 602 zł),
o a po dwóch latach zatrudnienia w tym trybie 9 063 zł (wzrost o 5 173 zł w stosunku do
lipca 2016 (stan na lipiec 2016: 3 890 zł).
 W celu zachęcenia młodych lekarzy do pracy w polskich podmiotach leczniczych,
finansowanych ze środków publicznych, po ukończeniu szkolenia specjalizacyjnego,
wprowadzono rozwiązanie, dzięki któremu lekarze odbywający szkolenie specjalizacyjne
w ramach rezydentury mogą otrzymać wynagrodzenie zasadnicze wyższe o 600 zł
miesięcznie (w dziedzinie niepriorytetowej) lub wyższe o 700 zł miesięcznie (w dziedzinie
priorytetowej). Aby otrzymać to wynagrodzenie lekarz musi zobowiązać się do
przepracowania– w podmiocie leczniczym, finansowanym ze środków publicznych – łącznie
2 lata w ciągu kolejnych pięciu lat następujących po zakończeniu szkolenia specjalizacyjnego.
 Dodatkowo, aby ułatwić podejmowanie kształcenia na studiach odpłatnych w języku
polskim na kierunku lekarskim pod koniec 2021 r. wprowadzono dodatkową regulacje,
które przewidują wsparcie finansowe dla osób podejmujących tego typu studia.
Wsparcie finansowe wiąże się jednak z obowiązkiem późniejszego odpracowania kwoty
uzyskanej od państwa w publicznej służbie zdrowia. Zgodnie z treścią ww. regulacji,
o kredyt na studia medyczne mogą ubiegać się studenci odbywający studia na kierunku
lekarskim prowadzone w języku polskim na warunkach odpłatności w polskich uczelniach
wyższych począwszy od roku akademickiego 2021/2022. Studenci, którzy zdecydują się na
skorzystanie z kredytu na studia medyczne, uzyskają możliwość całkowitego lub
częściowego kosztu kształcenia na tych studiach ze środków pochodzących z budżetu
państwa, a następnie po spełnieniu warunków określonych w ustawie, jego częściowego lub
całkowitego umorzenia. Umorzenie kredytu w całości, na kierunku lekarskim,
będzie możliwe, pod warunkiem spełnienia łącznie następujących warunków:
1. obowiązku odpracowania studiów po ich ukończeniu przez okres nie krótszy niż 10 lat
w okresie 12 kolejnych lat liczonych od dnia ukończenia studiów, w podmiotach
wykonujących działalność leczniczą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, które udzielają
świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych,
2. obowiązku uzyskania tytułu specjalisty w wyżej wskazanym okresie, w dziedzinie
medycyny uznanej za priorytetową w dniu rozpoczęcia przez lekarza szkolenia
specjalizacyjnego.
Przewiduje się, że wyżej wspomniane rozwiązania spowodują znaczny wzrost liczby młodych
lekarzy, a szczególnie liczby lekarzy specjalistów w dziedzinach priorytetowych.
Warto również wskazać, że wprowadzono też zmiany w procesie naboru na szkolenie
specjalizacyjne (tzw. Nabór Centralny), w tym możliwość ubiegania się o odbywanie
szkolenia specjalizacyjnego we wszystkich województwach jednocześnie oraz możliwość

-- 5 of 7 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
6
wskazania 15 wyborów obejmujących dziedzinę, tryb i miejsce odbywania szkolenia
specjalizacyjnego w preferowanej kolejności. W przypadku niezakwalifikowania się przez
lekarza do odbywania specjalizacji w preferowanym województwie lub w preferowanej
dziedzinie będzie on mógł zostać zakwalifikowany na jeden z kolejnych „wyborów”
wskazanych we wniosku o odbywanie szkolenia specjalizacyjnego, co do tej pory nie mogło
mieć miejsca. Powyższe rozwiązanie ma na celu zwiększenie liczby lekarzy odbywających
szkolenie specjalizacyjne w dziedzinach, które cieszą się mniejszym zainteresowaniem
lekarzy, poprzez umożliwienie im zakwalifikowania się do odbywania danej specjalizacji
w przypadku jeżeli lekarz nie zakwalifikuje się na preferowaną przez niego dziedzinę.
Zakłada się, że dzięki temu rozwiązaniu zostanie wykorzystana znacznie większa liczba
miejsc w dziedzinach priorytetowych.
W Ministerstwie Zdrowia realizowane są również działania mające na celu zwiększenie
liczby aktywnych zawodowo pielęgniarek i położnych w systemie opieki zdrowotnej,
uatrakcyjnienie oraz zwiększenie prestiżu tych zawodów, a także zachęcenie do
podejmowania kształcenia na kierunkach pielęgniarstwo lub położnictwo.
Zaplanowano system zachęt do podejmowania i kontynuowania studiów na wybranych
kierunkach medycznych, w tym pielęgniarstwo i położnictwo, co pozwoli na uruchomienie
wsparcia planowanego dla pielęgniarek i położnych w ramach Krajowego Planu Odbudowy
(stypendia, współfinansowanie studiów odpłatnych, mentoring).
Kontynuowane są działania obejmujące wsparcie dla kształcenia zawodowego, w tym
kształcenia podyplomowego pielęgniarek i położnych, w szczególności w ramach planowanej
Nowej Perspektywy Finansowej 2021-2027.
Minister Zdrowia, wspierając rozwój zawodowy pielęgniarek i położnych, corocznie
dofinansowuje szkolenia specjalizacyjne w priorytetowych dziedzinach pielęgniarstwa,
w ramach posiadanych środków finansowych przeznaczonych na ten cel w budżecie
państwa. W roku bieżącym na dofinansowanie specjalizacji zaplanowano 10 mln zł.
Systematycznie następuje rozwój kompetencji i uprawnień zawodowych pielęgniarek
i położnych, powodując większą samodzielność zawodową, ale także większą
odpowiedzialność.
Wprowadzane są nowe możliwości rozwoju zawodowego dla tych grup zawodowych
specjalizacja „psychoterapia dzieci i młodzieży” oraz „chirurgiczna asysta lekarza” dla
pielęgniarek posiadających tytuł zawodowy magistra pielęgniarstwa oraz „psychoterapia
uzależnień” i „psychoterapia” dla pielęgniarek i położnych posiadających odpowiednio tytuł
zawodowy magistra pielęgniarstwa lub tytuł zawodowy magistra położnictwa.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Wojciech Konieczny

-- 6 of 7 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
7
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/

-- 7 of 7 --