Interpelacja w sprawie ochrony zabytków dotkniętych przez powódź we wrześniu 2024 r.
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 7875
do ministra kultury i dziedzictwa narodowego
w sprawie ochrony zabytków dotkniętych przez powódź we wrześniu 2024 r.
Zgłaszający: Katarzyna Czochara
Data wpływu: 06-02-2025
Powódź, która rozpoczęła się 15 września 2024 r., ze swoją ogromną masą i siłą wody zniszczyła wiele miast i wiosek na Dolnym Śląsku oraz na Opolszczyźnie. Woda niszczyła wszystko, co napotykała na swej drodze. Wiele osób potraciło cały dorobek swojego życia i poczucie bezpieczeństwa. Fala powodziowa rozrywała mosty, burzyła budynki, niszczyła drogi. Powódź niszczyła wszystko, co stanęło na jej drodze, nie oszczędziła również zabytków – naszego dziedzictwa kulturowego.
Podczas powodzi w różnym stopniu zostało zniszczonych w tysiącach liczonych zabytków zarówno wpisanych do ewidencji gminnych, jak i podległych wojewódzkim konserwatorom. W wyniku powodzi wiele obiektów kulturalnych, biblioteki, domy kultury, muzea zostało totalnie zalanych, sprzęt został zniszczony i samorządowcy nie mają środków na odbudowę tych obiektów.
W związku z powyższym wnoszę o odpowiedź na pytania:
Ile zabytków ruchomych i nieruchomych, wpisanych do wojewódzkich ewidencji zabytków, uległo zniszczeniu wskutek powodzi we wrześniu 2024 roku w południowo-zachodniej części Polski? Proszę o podanie szczegółowych danych liczbowych z wyszczególnieniem dla poszczególnych województw.
Ile zabytków ruchomych i nieruchomych, wpisanych do gminnych ewidencji zabytków, uległo zniszczeniu wskutek powodzi we wrześniu 2024 roku w południowo-zachodniej części Polski? Proszę o podanie szczegółowych danych liczbowych z wyszczególnieniem danych liczbowych dla poszczególnych województw.
Na jaką kwotę oszacowane są zniszczenia zabytków ruchomych i nieruchomych wpisanych do wojewódzkiej ewidencji zabytków na terenach dotkniętych powodzią? Proszę o wyszczególnienie w podziale na województwa dotknięte powodzią.
Na jaką kwotę oszacowane są zniszczenia zabytków ruchomych i nieruchomych wpisanych do gminnych ewidencji zabytków na terenach dotkniętych powodzią? Proszę o wyszczególnienie w podziale na województwa dotknięte powodzią.
Sekretarz stanu Maciej Wróbel
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
3734 znakówktórych dane są przetwarzane została zamieszczona na stronie http://bip.mkidn.gov.pl w zakładce ochrona danych osobowych.
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Hanna Wróblewska
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 7875 poseł Katarzyny Czochary z 11 lutego 2025 roku
w sprawie ochrony zabytków dotkniętych przez powódź we wrześniu 2024 r., uprzejmie
proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień.
Ad 1.
Zgodnie z danymi zgromadzonymi przez Departament Ochrony Zabytków w MKiDN
w wyniku powodzi uszkodzeniu uległo 476 obiektów zabytkowych wpisanych do rejestru
zabytków oraz 3546 obiektów ujętych w Gminnej Ewidencji Zabytków (GEZ).
Liczba zabytków nieruchomych rejestrowych dotkniętych skutkami powodzi z podziałem na
cztery województwa wynosi:
woj. lubuskie – 34,
woj. śląskie – 18,
woj. opolskie –183,
woj. dolnośląskie – 241.
Zakres strat obejmuje m.in.:
zalanie piwnic i kondygnacji parterowych, co doprowadziło do degradacji substancji
zabytkowej,
uszkodzenie strukturalne budynków, w tym pęknięcia ścian i naruszenie fundamentów,
zniszczenia elementów wyposażenia zabytkowego takich jak posadzki, drewniane
stropy czy stolarka,
erozję terenów otaczających zabytki, co wpłynęło na ich stabilność i bezpieczeństwo.
Jeśli chodzi o zabytki ruchome, to w bazie danych MKiDN mamy informacje o 9 zabytkach
wpisanych do Ksiąg B prowadzonych przez Wojewódzkich Konserwatorów Zabytków. Przy
czym dotyczy to obiektów wpisanych indywidualne do rejestrów zabytków ruchomych, a nie
obiektów stanowiących np. wyposażenie klasztorów czy kościołów. Takie dane mogą mieć
właściciele obiektów zabytków i Wojewódzcy Konserwatorzy Zabytków.
Ad 2.
Liczba zabytków nieruchomych dotkniętych skutkami powodzi ujętych w Gminnych
Ewidencjach Zabytków z podziałem na cztery województwa wynosi:
woj. lubuskie – 39,
woj. śląskie – 260,
woj. opolskie –1101,
woj. dolnośląskie –2146.
-- 1 of 2 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Ad 3, 4.
Do końca 2024 r. MKiDN przeznaczyło w trybie par. 5 ust. 3 Rozporządzenia Ministra
Kultury i Dziedzictwa Narodowego z 16 sierpnia 2017 r. kwotę 360 735,79 zł na prace
konserwatorskie i restauratorskie przy zabytkach wpisanych do rejestru zabytków
(1 zabytek nieruchomy, 3 zabytki ruchome).
2 stycznia 2025 r. MKiDN uruchomiło program dotacyjny do priorytetu Usuwanie skutków
powodzi w zabytkach wpisanych do rejestru zabytków z budżetem 100 000 000 zł. Nabór
wniosków trwał do 28 lutego 2025 r. Obecnie prowadzona jest ich analiza.
Szacowanie start (sporządzanie kosztorysów remontów obiektów zabytkowych) jest po
stronie właścicieli obiektów zabytkowych. Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
uzyska dane dotyczące kosztów remontów obiektów zabytkowych po przyznanych
dotacjach (będą to wówczas dane rzeczywiste).
Dodatkowo Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego wystąpiło do jednostek
samorządu terytorialnego o przekazanie danych na temat kosztów (faktycznych już
poniesionych oraz szacowanych) na zabezpieczenie remontów obiektów zabytkowych,
w podziale na:
- obiekty wpisane do rejestrów prowadzonych przez Wojewódzkiego Konserwatora
Zabytków;
- obiekty ujęte w Gminnych Ewidencjach Zabytków przyjętych zarządzeniem
prezydenta/burmistrza/wójta.
Z poważaniem
z up. MINISTRA KULTURY
I DZIEDZICTWA NARODOWEGO
SEKRETARZ STANU
Maciej Wróbel
-- 2 of 2 --