Interpelacja w sprawie praw skazanych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 7870
do ministra sprawiedliwości
w sprawie praw skazanych
Zgłaszający: Kamil Wnuk, Piotr Paweł Strach
Data wpływu: 06-02-2025
Szanowny Panie Ministrze,
w interpelacji nr 3648 poruszona została kwestia ograniczenia prawa skazanych do korespondencji z sądami i obrońcami, wynikającego ze zmiany art. 105 Kodeksu karnego wykonawczego wprowadzonej ustawą z dnia 5 sierpnia 2022 r. Zgodnie z nowym brzmieniem przepisów skazani są zobowiązani do pokrywania kosztów swojej korespondencji, w tym korespondencji urzędowej, a jedynie w szczególnie uzasadnionych przypadkach mogą otrzymać znaczki pocztowe na koszt administracji zakładu karnego.
Uzasadnieniem tej zmiany było przeciwdziałanie nadużyciom związanym z nadmiernym wykorzystywaniem bezpłatnej korespondencji przez niektórych osadzonych, jednak w praktyce nowe przepisy spowodowały poważne ograniczenia w realizacji prawa do obrony. Osoby skazane, które nie posiadają środków finansowych, mogą znaleźć się w sytuacji, w której nie będą mogły samodzielnie składać wniosków dowodowych, odwołań czy apelacji. Szczególnie istotnym problemem pozostaje utrudniona komunikacja z obrońcami, zwłaszcza gdy kancelaria adwokata znajduje się w innym województwie niż zakład karny.
W odpowiedzi na tę interpelację wskazano, że sprawa ta jest obecnie analizowana przez Komisję Kodyfikacyjną Prawa Karnego.
Mając na uwadze istotność tej problematyki oraz jej wpływ na konstytucyjne prawo do obrony, zwracam się z prośbą o udzielenie informacji:
1. Na jakim etapie znajdują się prace Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Karnego w zakresie regulacji dotyczących korespondencji skazanych z sądami i obrońcami?
2. Czy komisja wypracowała już konkretne propozycje zmian w tym zakresie?
3. Kiedy można spodziewać się rezultatów tych prac oraz ewentualnych działań legislacyjnych zmierzających do korekty obecnych regulacji?
Podsekretarz stanu Maria Ejchart
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
3904 znakówkontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Podsekretarz Stanu
Maria Ejchart
BK-VII.0520.58.2025
Warszawa, 03 kwietnia 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 7870 złożoną do Ministra Sprawiedliwości przez Pana
posła Kamila Wnuka oraz Pana posła Piotra Pawła Stracha w sprawie praw skazanych,
uprzejmie przedstawiam następujące informacje.
Obecnie nie są prowadzone prace legislacyjne w zakresie zmiany treści art. 105 § 6a
ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy (Dz.U. z 2024 r. poz. 706
i 1907) (dalej: „k.k.w.”) regulującego kwestie ponoszenia przez skazanych kosztów
prowadzonej korespondencji.
Należy wskazać, że w ramach obowiązujących przepisów skazani mają obowiązek
ponoszenia kosztów prowadzenia swojej korespondencji. Jednocześnie zgodnie z art. 105
§ 6a zdanie drugie k.k.w. w szczególnie uzasadnionych wypadkach skazany, który
nie posiada środków pieniężnych, może otrzymać od administracji zakładu karnego
znaczki pocztowe na korespondencję. Ponadto zgodnie z § 22 Rozporządzenia Ministra
Sprawiedliwości z dnia 23 grudnia 2022 r. w sprawie regulaminu organizacyjno-
porządkowego wykonywania kary pozbawienia wolności w przypadku otrzymania
od administracji zakładu karnego znaczków pocztowych na korespondencję z organami,
o których mowa w art. 8a § 3 Kodeksu, skazany otrzymuje od administracji zakładu
karnego także papier i koperty.
Z informacji uzyskanych od Dyrektora Generalnego Służby Więziennej wynika, że każda
prośba osoby pozbawionej wolności o pokrycie kosztów korespondencji przez
administrację zakładu karnego jest rozpatrywana indywidualnie. Decyzja w tym zakresie
jest uzależniona od możliwości finansowych osadzonego. Jeśli osadzony nie posiada
własnych środków za zgodą dyrektora zakładu karnego otrzymuje stosowną pomoc.
Z dokumentów, które posiada Służba Więzienna nie wynika, aby występowały
jakiekolwiek trudności związane z uzyskaniem takiej pomocy. Przykładowo w jednostkach
penitencjarnych okręgu warszawskiego od początku 2025 roku wydano ok. 1900 zgód
na pokrycie kosztów korespondencji urzędowej, w jednostkach okręgu katowickiego
takich zgód odnotowano ok. 1100, a w jednostkach okręgu lubelskiego wydano
osadzonym ok. 700 znaczków pocztowych. Liczba udzielonych zgód jest uzależniona
-- 1 of 2 --
2
od rodzaju jednostki penitencjarnej. Na przykład w jednostkach typu półotwartego
i otwartego przeważająca liczba osadzonych pracuje (uzyskuje wynagrodzenie) i wobec
takich osób nie zachodzi potrzeba udzielenia wspomnianej pomocy. Ewentualne odmowy
w uzyskaniu środków umożliwiających prowadzenie korespondencji mają charakter
incydentalny i dotyczą głównie sytuacji, w których osadzeni posiadają własne środki
finansowe.
Odnosząc się do pytania o prace Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Karnego (dalej: Komisja
Kodyfikacyjna) wyjaśniam, że dotychczasowa działalność Komisji Kodyfikacyjnej była
skoncentrowana na innych zagadnieniach niż zmiana art. 105 § 6a k.k.w., regulującego
kwestie ponoszenia przez skazanych kosztów korespondencji. W tym zakresie warto
podkreślić, że w ostatnim czasie Komisja Kodyfikacyjna przygotowała projekt nowelizacji
przepisów Kodeksu postępowania karnego, który przewiduje wprowadzenie nowego
środka zapobiegawczego w postaci aresztu elektronicznego. Głównym celem
przygotowanego projektu jest ograniczenie nadużywania tymczasowego aresztowania.
W dyskursie publicznym podkreśla się, że ten środek bywa stosowany zbyt często,
w szczególności, gdy realne jest tylko zagrożenie surową karą, a nie istnieje konkretna
obawa matactwa.
Z efektami prac Komisji Kodyfikacyjnej można się zapoznać pod adresem:
https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/komisja-kodyfikacyjna-prawa-karnego
Z wyrazami szacunku
Maria Ejchart
Podsekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 2 of 2 --