Interpelacja nr 7843
Interpelacja w sprawie zapewnienia opieki i wsparcia psychologicznego kobietom po poronieniu
Zgłaszający:
•
Adresat:
Zdrowie i Lecznictwo (100%)
Edukacja i Szkolnictwo (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie zapewnienia opieki i wsparcia psychologicznego kobietom po poronieniu
Interpelacja nr 7843
do ministra zdrowia
w sprawie zapewnienia opieki i wsparcia psychologicznego kobietom po poronieniu
Zgłaszający: Agnieszka Maria Kłopotek
Data wpływu: 06-02-2025
Szanowna Pani Ministro,
zwracam się z interpelacją w sprawie opieki i wsparcia psychologicznego oferowanego kobietom, które doświadczyły poronienia. Z danych dostępnych w Polsce wynika, że rocznie około 40 tysięcy kobiet traci ciążę na skutek poronienia. Jest to nie tylko dramatyczne przeżycie fizyczne, ale także ogromne obciążenie emocjonalne, które może prowadzić do długotrwałych problemów psychicznych, takich jak depresja, lęk czy stres pourazowy. Wiele kobiet czuje się wtedy zagubionych, zrozpaczonych, samotnych, nawet jeśli mają wsparcie od bliskich osób. Często jednak, kiedy są same z tym problemem, mogą doświadczać uczucia osamotnienia i stygmatyzacji, co potęguje ból.
Wiele kobiet w takich sytuacjach zmaga się z poczuciem winy – mogą się obwiniać, myśląc, że coś zrobiły źle lub że ich ciało zawiodło. Inne mogą czuć się zagubione, bo nie wiedzą, jak poradzić sobie z tą stratą, zwłaszcza jeśli nie mają wokół siebie osób, które mogą zrozumieć, przez co przechodzą. Niekiedy pojawiają się też silne emocje związane z lękiem o przyszłość i możliwość ponownego zajścia w ciążę.
Samotność może także prowadzić do tego, że kobieta nie ma z kim podzielić się swoimi myślami, co może spotęgować poczucie niepewności i frustracji. Często w takich sytuacjach pojawia się też poczucie, że społeczeństwo nie rozumie w pełni rozmiaru tej straty, bo poronienie bywa traktowane jako temat tabu, a nie zawsze otrzymuje się otwarte wsparcie.
Warto pamiętać, że każda kobieta może przeżywać to inaczej. Niektóre mogą czuć ulgę, inne mogą potrzebować dużo czasu, by się pozbierać. Wsparcie psychiczne, czy to od terapeuty, bliskich czy grup wsparcia, może być bardzo ważne, by pomóc przetrwać te trudne chwile.
W kontekście tego trudnego doświadczenia kluczowe jest zapewnienie odpowiedniego wsparcia psychologicznego, które pomoże kobietom przejść przez ten traumatyczny moment.
Z tego powodu chciałbym zapytać o następujące kwestie:
Czy w Polsce istnieje ogólnokrajowy system wsparcia psychologicznego dla kobiet po poronieniu?
Jeśli taki system istnieje, w jaki sposób jest on zorganizowany? Kto odpowiada za jego koordynację – Ministerstwo Zdrowia, placówki medyczne czy organizacje pozarządowe?
Jakie instytucje są odpowiedzialne za świadczenie tego wsparcia? Czy są to ośrodki zdrowia publicznego, czy wsparcie jest realizowane przez specjalistów prywatnych?
Czy kobietom po poronieniu oferuje się pomoc psychologiczną w ramach opieki zdrowotnej?
Czy lekarze prowadzący ciążę oraz personel medyczny w szpitalach i przychodniach informują kobiety o możliwości skorzystania z pomocy psychologicznej?
Czy kobietom po poronieniu proponuje się systematyczne sesje terapeutyczne lub porady psychologiczne, a jeśli tak, to na jakich zasadach?
Czy kobiety po poronieniu są informowane o swoich prawach, w tym o przysługujących im świadczeniach zdrowotnych, które mogą obejmować wsparcie psychologiczne?
Jakie informacje są przekazywane kobietom w kontekście ich praw do opieki psychologicznej po poronieniu?
Czy są dostępne materiały edukacyjne i informacyjne dotyczące możliwości skorzystania z pomocy psychologicznej po utracie ciąży?
Jakie działania podejmowane są w celu zwiększenia świadomości na temat potrzeby wsparcia psychologicznego po poronieniu, zarówno wśród personelu medycznego, jak i w społeczeństwie?
Czy Ministerstwo Zdrowia planuje w najbliższym czasie wprowadzenie programów edukacyjnych skierowanych do lekarzy i pielęgniarek w celu poprawy jakości opieki psychologicznej oferowanej kobietom po poronieniu?
Biorąc pod uwagę skalę tego problemu oraz emocjonalne i psychiczne skutki poronienia, które mogą trwać przez długie lata, uważam, że niezbędne jest zapewnienie kompleksowej pomocy psychologicznej dla kobiet, które przeżyły tę traumatyczną sytuację.
Interpelacja nr 7843
do ministra zdrowia
w sprawie zapewnienia opieki i wsparcia psychologicznego kobietom po poronieniu
Zgłaszający: Agnieszka Maria Kłopotek
Data wpływu: 06-02-2025
Szanowna Pani Ministro,
zwracam się z interpelacją w sprawie opieki i wsparcia psychologicznego oferowanego kobietom, które doświadczyły poronienia. Z danych dostępnych w Polsce wynika, że rocznie około 40 tysięcy kobiet traci ciążę na skutek poronienia. Jest to nie tylko dramatyczne przeżycie fizyczne, ale także ogromne obciążenie emocjonalne, które może prowadzić do długotrwałych problemów psychicznych, takich jak depresja, lęk czy stres pourazowy. Wiele kobiet czuje się wtedy zagubionych, zrozpaczonych, samotnych, nawet jeśli mają wsparcie od bliskich osób. Często jednak, kiedy są same z tym problemem, mogą doświadczać uczucia osamotnienia i stygmatyzacji, co potęguje ból.
Wiele kobiet w takich sytuacjach zmaga się z poczuciem winy – mogą się obwiniać, myśląc, że coś zrobiły źle lub że ich ciało zawiodło. Inne mogą czuć się zagubione, bo nie wiedzą, jak poradzić sobie z tą stratą, zwłaszcza jeśli nie mają wokół siebie osób, które mogą zrozumieć, przez co przechodzą. Niekiedy pojawiają się też silne emocje związane z lękiem o przyszłość i możliwość ponownego zajścia w ciążę.
Samotność może także prowadzić do tego, że kobieta nie ma z kim podzielić się swoimi myślami, co może spotęgować poczucie niepewności i frustracji. Często w takich sytuacjach pojawia się też poczucie, że społeczeństwo nie rozumie w pełni rozmiaru tej straty, bo poronienie bywa traktowane jako temat tabu, a nie zawsze otrzymuje się otwarte wsparcie.
Warto pamiętać, że każda kobieta może przeżywać to inaczej. Niektóre mogą czuć ulgę, inne mogą potrzebować dużo czasu, by się pozbierać. Wsparcie psychiczne, czy to od terapeuty, bliskich czy grup wsparcia, może być bardzo ważne, by pomóc przetrwać te trudne chwile.
W kontekście tego trudnego doświadczenia kluczowe jest zapewnienie odpowiedniego wsparcia psychologicznego, które pomoże kobietom przejść przez ten traumatyczny moment.
Z tego powodu chciałbym zapytać o następujące kwestie:
Czy w Polsce istnieje ogólnokrajowy system wsparcia psychologicznego dla kobiet po poronieniu?
Jeśli taki system istnieje, w jaki sposób jest on zorganizowany? Kto odpowiada za jego koordynację – Ministerstwo Zdrowia, placówki medyczne czy organizacje pozarządowe?
Jakie instytucje są odpowiedzialne za świadczenie tego wsparcia? Czy są to ośrodki zdrowia publicznego, czy wsparcie jest realizowane przez specjalistów prywatnych?
Czy kobietom po poronieniu oferuje się pomoc psychologiczną w ramach opieki zdrowotnej?
Czy lekarze prowadzący ciążę oraz personel medyczny w szpitalach i przychodniach informują kobiety o możliwości skorzystania z pomocy psychologicznej?
Czy kobietom po poronieniu proponuje się systematyczne sesje terapeutyczne lub porady psychologiczne, a jeśli tak, to na jakich zasadach?
Czy kobiety po poronieniu są informowane o swoich prawach, w tym o przysługujących im świadczeniach zdrowotnych, które mogą obejmować wsparcie psychologiczne?
Jakie informacje są przekazywane kobietom w kontekście ich praw do opieki psychologicznej po poronieniu?
Czy są dostępne materiały edukacyjne i informacyjne dotyczące możliwości skorzystania z pomocy psychologicznej po utracie ciąży?
Jakie działania podejmowane są w celu zwiększenia świadomości na temat potrzeby wsparcia psychologicznego po poronieniu, zarówno wśród personelu medycznego, jak i w społeczeństwie?
Czy Ministerstwo Zdrowia planuje w najbliższym czasie wprowadzenie programów edukacyjnych skierowanych do lekarzy i pielęgniarek w celu poprawy jakości opieki psychologicznej oferowanej kobietom po poronieniu?
Biorąc pod uwagę skalę tego problemu oraz emocjonalne i psychiczne skutki poronienia, które mogą trwać przez długie lata, uważam, że niezbędne jest zapewnienie kompleksowej pomocy psychologicznej dla kobiet, które przeżyły tę traumatyczną sytuację.
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Jerzy Szafranowicz
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
4
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
3.2 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9994 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
RZZR.050.2.2025.JK
Warszawa, 19 marca 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 7843 Poseł Agnieszki Marii Kłopotek w sprawie
zapewnienia opieki i wsparcia psychologicznego kobietom po poronieniu, uprzejmie proszę
o przyjęcie następujących informacji.
Działania na rzecz poprawy opieki zdrowotnej nad matką i dzieckiem są ważnym
elementem polityki zdrowotnej Ministerstwa Zdrowia.
Kobiety w sytuacji szczególnej, do której zalicza się rozpoznanie podczas ciąży ciężkiej
choroby lub wady dziecka, poronienie, urodzenie dziecka martwego, niezdolnego do życia,
chorego lub z wadami wrodzonymi, mają zagwarantowaną opiekę zdrowotną odpowiednią
do ich stanu zdrowia, jak również opiekę psychologiczną finansowaną ze środków
publicznych.
Organizacja udzielania świadczeń w sytuacjach szczególnych stanowi ważną część
obowiązujących przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 16 sierpnia 2018 r. w
sprawie standardu organizacyjnego opieki okołoporodowej (Dz.U. z 2023 r. poz. 1324).
Kobiety, o których mowa w części XV ww. rozporządzenia powinny zostać jak najszybciej
otoczone wsparciem psychologicznym oraz odpowiednią do ich stanu zdrowia i potrzeb
opieką zdrowotną. Na życzenie kobiety należy jej umożliwić pożegnanie się ze zmarłym
dzieckiem w obecności osób bliskich, kontakt z duchownym jej wyznania oraz wsparcie
osób bliskich, jeżeli wyraża taką potrzebę. Powinny zostać im udzielone wszelkie informacje
zarówno o możliwości uzyskania dalszej pomocy psychologicznej, miejscach i organizacjach
udzielających wsparcia osobom w podobnej sytuacji jak i przysługujących prawach, w
szczególności wynikających z przepisów o aktach stanu cywilnego, zabezpieczenia
społecznego i prawa pracy dotyczącego sytuacji, w jakiej się znalazły, jak również o
możliwości pochówku. Standard wskazuje ponadto, że osoby sprawujące opiekę powinny
nawiązać z kobietą dobry kontakt słowny i mieć świadomość, jak ważny jest ton rozmowy,
ich postawa oraz słowa kierowane do kobiety po utracie dziecka.
W celu zapewnienia większej dostępności do pomocy psychologicznej na oddziałach
położniczych, przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 28 grudnia 2021 r.
zmieniającego rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia
szpitalnego (Dz.U. 2021 poz. 2482) wprowadziły od 2022 r. wymóg zapewnienia porady
psychologa na oddziałach położnictwo i ginekologia na I oraz II poziomie referencyjnym, w
tym na I poziomie co najmniej 0,5 etatu lub zapewnienie porady psychologicznej w czasie
nie przekraczającym 24 h liczonych od momentu zgłoszenia. Do tego okresu do spełnienia
minimalnego wymogu zapewnienia psychologa w wymiarze co najmniej 0,5 etatu byli
zobowiązani wyłącznie świadczeniodawcy realizujący umowy w zakresie położnictwo i
ginekologia – trzeci poziom referencyjny. Ponadto, należy podkreślić, że kobiety po
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
poronieniu mają również możliwość korzystania ze świadczeń psychologiczno-
psychiatrycznych oraz psychologicznych ogólnodostępnych w ramach świadczeń
kontraktowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia.
W odniesieniu do pytania czy lekarze prowadzący ciążę oraz personel medyczny w
szpitalach i przychodniach informują kobiety o możliwości skorzystania z pomocy
psychologicznej, wyjaśniam, że pacjent, ma prawo do uzyskania od osoby wykonującej
zawód medyczny przystępnej informacji o swoim stanie zdrowia, rozpoznaniu,
proponowanych oraz możliwych metodach diagnostycznych i leczniczych, dających się
przewidzieć następstwach ich zastosowania albo zaniechania, wynikach leczenia oraz
rokowaniu, w zakresie udzielanych przez tę osobę świadczeń zdrowotnych oraz zgodnie z
posiadanymi przez nią uprawnieniami. Przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia w
sprawie standardu organizacyjnego opieki okołoporodowej obligują personel medyczny do
jak najszybszego wsparcia psychologicznego kobiety w sytuacji szczególnej. Dodatkowo, w
okresie ciąży wskazują potrzebę wczesnego rozpoznawania przez lekarzy położników i
położne depresji przez ocenę ryzyka i nasilenia jej objawów u pacjentek w okresie ciąży i
połogu. Celem oceny ryzyka jest zwrócenie uwagi pacjentki lub jej rodziny na
występowanie możliwych objawów, ich obserwacji i zalecenia ewentualnej konsultacji
psychiatrycznej, bądź psychologicznej.
Decyzja o dalszej konsultacji psychiatrycznej lub psychologicznej leży po stronie pacjentki.
W odniesieniu do konieczności budowania świadomości przyszłych matek na temat
możliwości uzyskania wsparcia psychologicznego, pragnę zauważyć, że problemy
psychologiczne i emocjonalne kobiety i jej rodziny w okresie ciąży, porodu i połogu są
niezbędną częścią ramowego programu edukacji przedporodowej, prowadzonej w formie
indywidualnej lub grupowej przez położną. Powyższe kładzie nacisk na ocenę stanu
psychicznego pacjentki przez osoby sprawujące opiekę nad kobietą w ciąży (lekarz
położnik, położna), jak również uświadomienie kobietom i osobom im bliskim, jakie
zachowania mogą świadczyć o depresji, aby jak najszybciej objąć kobietę właściwą opieką i
leczeniem.
Dodatkowo, na zlecenie Ministra Zdrowia w ramach Celu Operacyjnego nr 5: wyzwania
demograficzne, Narodowego Programu Zdrowia na lata 2021-2025, został opracowany
Informator ABC opieki okołoporodowej dostępny również w wersji elektronicznej na
stronie internetowej (https://www.gov.pl/web/zdrowie/opieka-okoloporodowa).
Informator skierowany jest do kobiet w ciąży, jego zadaniem jest przekazanie w sposób
przystępny wiedzy o przepisach standardu organizacyjnego opieki okołoporodowej.
Powyższe powinno przyczynić się do zwiększenia świadomości pacjentów w zakresie
organizacji tej opieki i pełnego korzystania z przysługujących im świadczeń zdrowotnych.
Informator w rozdziale dotyczącym opieki nad kobietą w sytuacjach szczególnych
dostarcza szczegółowych informacji dotyczących pomocy psychologicznej, świadczeń
realizowanych przez hospicja perinatalne, obowiązującego stanu prawnego w zakresie
przepisów o aktach stanu cywilnego, zabezpieczeniu społecznym i prawa pracy
dotyczącego sytuacji, w jakiej kobieta się znalazła, jak również o możliwości pochówku. W
dodatkowych załącznikach Informator przedstawia treści związane z :
wzmacnianiem zdrowia psychicznego w ciąży,
zaburzeniami poporodowymi w sferze psychicznej,
emocjami po stracie dziecka i przeżywania okresu żałoby.
Zgodnie z złożeniami, Informator w latach 2024-2025 powinien trafić do kobiet za
pośrednictwem świadczeniodawców udzielających specjalistycznych porad w zakresie
położnictwa i ginekologii oraz Naczelnej Izby Pielęgniarek i Położnych w celu przekazania
Informatora położnym podstawowej opieki zdrowotnej. W 2024 r. Informator został
rozdystrybuowany w liczbie ponad 130 tys. egzemplarzy.
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Ponadto, szpitale korzystają z opracowanych na potrzeby poszczególnych województw
rekomendacji dobrych praktyk postępowania z pacjentkami w sytuacji niepowodzeń
położniczych dla personelu medycznego oddziałów położniczo – ginekologicznych,
współpracują z organizacjami pozarządowymi udzielającymi wsparcia kobietom w
sytuacjach szczególnych, zapewnia wsparcie psychologiczne oraz informacje o
przysługujących im prawach. Większość oddziałów ginekologiczno-położniczych posiada
procedurę dotyczącą opieki nad kobietą w sytuacjach szczególnych.
Jednocześnie Ministerstwo Zdrowia wychodząc naprzeciw oczekiwaniom, co do
zagwarantowania wysokiej jakości opieki okołoporodowej, wyrażonym przez ekspertów w
dziedzinie położnictwa i ginekologii, perinatologii, neonatologii, pielęgniarstwa
ginekologiczno-położniczego, anestezjologii i środowisk reprezentujących kobiety, podjęło
pracę nad nowelizacją przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 16 sierpnia 2018
r. w sprawie standardu organizacyjnego opieki okołoporodowej, w której zaproponowano
większą ochronę kobiet w sytuacji szczególnej przed pogłębianiem traumy.
W części XVI. załącznika do rozporządzenia dotyczącego opieki nad kobietą w sytuacjach
szczególnych, pod pojęciem których należy rozumieć: poronienie, urodzenie dziecka
martwego, niezdolnego do życia lub obarczonego wadami letalnymi, urodzenie chorego
dziecka lub dziecka z wadami wrodzonymi, wprowadzono bezwzględny zakaz umieszczania
tych kobiet w salach szpitalnych razem z kobietami w ciąży bądź kobietami w połogu,
których ciąża zakończyła się urodzeniem zdrowego dziecka. Podstawą tej zmiany jest
zagwarantowanie kobietom takich warunków w podmiotach leczniczych, które zapobiegną
pogłębianiu ich traumy i zapewnią możliwość szybszej rekonwalescencji.
Ponadto, w standardzie planuje się rozszerzenie możliwości skorzystania, przez kobiety w
sytuacji szczególnej, w przypadku wyrażenia przez nie zgody, z ciągłej profesjonalnej opieki
położnej podstawowej opieki zdrowotnej w miejscu zamieszkania albo pobytu.
Do poinformowania położnej zostanie zobowiązany podmiot wykonujący działalność
leczniczą sprawujący opiekę nad kobietą w sytuacji szczególnej, który przekaże do dnia jej
wypisu zgłoszenie położnej podstawowej opieki zdrowotnej lub podmiotowi
wykonującemu działalność leczniczą w zakresie podstawowej opieki zdrowotnej.
Analogicznie jak w przypadku kobiet w połogu opracowano podstawowe informacje, jakie
powinno zawierać zgłoszenie. Jednocześnie wskazano podstawowe elementy opieki
położnej w miejscu zamieszkania albo pobytu, nie precyzując częstotliwości i liczby wizyt,
pozwalając na ich odpowiednie dostosowanie do stanu zdrowia kobiety.
Aktualnie trwa analiza uwag zgłoszonych w ramach konsultacji publicznych i uzgodnień
zewnętrznych projektu.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Jerzy Szafranowicz
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
RZZR.050.2.2025.JK
Warszawa, 19 marca 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 7843 Poseł Agnieszki Marii Kłopotek w sprawie
zapewnienia opieki i wsparcia psychologicznego kobietom po poronieniu, uprzejmie proszę
o przyjęcie następujących informacji.
Działania na rzecz poprawy opieki zdrowotnej nad matką i dzieckiem są ważnym
elementem polityki zdrowotnej Ministerstwa Zdrowia.
Kobiety w sytuacji szczególnej, do której zalicza się rozpoznanie podczas ciąży ciężkiej
choroby lub wady dziecka, poronienie, urodzenie dziecka martwego, niezdolnego do życia,
chorego lub z wadami wrodzonymi, mają zagwarantowaną opiekę zdrowotną odpowiednią
do ich stanu zdrowia, jak również opiekę psychologiczną finansowaną ze środków
publicznych.
Organizacja udzielania świadczeń w sytuacjach szczególnych stanowi ważną część
obowiązujących przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 16 sierpnia 2018 r. w
sprawie standardu organizacyjnego opieki okołoporodowej (Dz.U. z 2023 r. poz. 1324).
Kobiety, o których mowa w części XV ww. rozporządzenia powinny zostać jak najszybciej
otoczone wsparciem psychologicznym oraz odpowiednią do ich stanu zdrowia i potrzeb
opieką zdrowotną. Na życzenie kobiety należy jej umożliwić pożegnanie się ze zmarłym
dzieckiem w obecności osób bliskich, kontakt z duchownym jej wyznania oraz wsparcie
osób bliskich, jeżeli wyraża taką potrzebę. Powinny zostać im udzielone wszelkie informacje
zarówno o możliwości uzyskania dalszej pomocy psychologicznej, miejscach i organizacjach
udzielających wsparcia osobom w podobnej sytuacji jak i przysługujących prawach, w
szczególności wynikających z przepisów o aktach stanu cywilnego, zabezpieczenia
społecznego i prawa pracy dotyczącego sytuacji, w jakiej się znalazły, jak również o
możliwości pochówku. Standard wskazuje ponadto, że osoby sprawujące opiekę powinny
nawiązać z kobietą dobry kontakt słowny i mieć świadomość, jak ważny jest ton rozmowy,
ich postawa oraz słowa kierowane do kobiety po utracie dziecka.
W celu zapewnienia większej dostępności do pomocy psychologicznej na oddziałach
położniczych, przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 28 grudnia 2021 r.
zmieniającego rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia
szpitalnego (Dz.U. 2021 poz. 2482) wprowadziły od 2022 r. wymóg zapewnienia porady
psychologa na oddziałach położnictwo i ginekologia na I oraz II poziomie referencyjnym, w
tym na I poziomie co najmniej 0,5 etatu lub zapewnienie porady psychologicznej w czasie
nie przekraczającym 24 h liczonych od momentu zgłoszenia. Do tego okresu do spełnienia
minimalnego wymogu zapewnienia psychologa w wymiarze co najmniej 0,5 etatu byli
zobowiązani wyłącznie świadczeniodawcy realizujący umowy w zakresie położnictwo i
ginekologia – trzeci poziom referencyjny. Ponadto, należy podkreślić, że kobiety po
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
poronieniu mają również możliwość korzystania ze świadczeń psychologiczno-
psychiatrycznych oraz psychologicznych ogólnodostępnych w ramach świadczeń
kontraktowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia.
W odniesieniu do pytania czy lekarze prowadzący ciążę oraz personel medyczny w
szpitalach i przychodniach informują kobiety o możliwości skorzystania z pomocy
psychologicznej, wyjaśniam, że pacjent, ma prawo do uzyskania od osoby wykonującej
zawód medyczny przystępnej informacji o swoim stanie zdrowia, rozpoznaniu,
proponowanych oraz możliwych metodach diagnostycznych i leczniczych, dających się
przewidzieć następstwach ich zastosowania albo zaniechania, wynikach leczenia oraz
rokowaniu, w zakresie udzielanych przez tę osobę świadczeń zdrowotnych oraz zgodnie z
posiadanymi przez nią uprawnieniami. Przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia w
sprawie standardu organizacyjnego opieki okołoporodowej obligują personel medyczny do
jak najszybszego wsparcia psychologicznego kobiety w sytuacji szczególnej. Dodatkowo, w
okresie ciąży wskazują potrzebę wczesnego rozpoznawania przez lekarzy położników i
położne depresji przez ocenę ryzyka i nasilenia jej objawów u pacjentek w okresie ciąży i
połogu. Celem oceny ryzyka jest zwrócenie uwagi pacjentki lub jej rodziny na
występowanie możliwych objawów, ich obserwacji i zalecenia ewentualnej konsultacji
psychiatrycznej, bądź psychologicznej.
Decyzja o dalszej konsultacji psychiatrycznej lub psychologicznej leży po stronie pacjentki.
W odniesieniu do konieczności budowania świadomości przyszłych matek na temat
możliwości uzyskania wsparcia psychologicznego, pragnę zauważyć, że problemy
psychologiczne i emocjonalne kobiety i jej rodziny w okresie ciąży, porodu i połogu są
niezbędną częścią ramowego programu edukacji przedporodowej, prowadzonej w formie
indywidualnej lub grupowej przez położną. Powyższe kładzie nacisk na ocenę stanu
psychicznego pacjentki przez osoby sprawujące opiekę nad kobietą w ciąży (lekarz
położnik, położna), jak również uświadomienie kobietom i osobom im bliskim, jakie
zachowania mogą świadczyć o depresji, aby jak najszybciej objąć kobietę właściwą opieką i
leczeniem.
Dodatkowo, na zlecenie Ministra Zdrowia w ramach Celu Operacyjnego nr 5: wyzwania
demograficzne, Narodowego Programu Zdrowia na lata 2021-2025, został opracowany
Informator ABC opieki okołoporodowej dostępny również w wersji elektronicznej na
stronie internetowej (https://www.gov.pl/web/zdrowie/opieka-okoloporodowa).
Informator skierowany jest do kobiet w ciąży, jego zadaniem jest przekazanie w sposób
przystępny wiedzy o przepisach standardu organizacyjnego opieki okołoporodowej.
Powyższe powinno przyczynić się do zwiększenia świadomości pacjentów w zakresie
organizacji tej opieki i pełnego korzystania z przysługujących im świadczeń zdrowotnych.
Informator w rozdziale dotyczącym opieki nad kobietą w sytuacjach szczególnych
dostarcza szczegółowych informacji dotyczących pomocy psychologicznej, świadczeń
realizowanych przez hospicja perinatalne, obowiązującego stanu prawnego w zakresie
przepisów o aktach stanu cywilnego, zabezpieczeniu społecznym i prawa pracy
dotyczącego sytuacji, w jakiej kobieta się znalazła, jak również o możliwości pochówku. W
dodatkowych załącznikach Informator przedstawia treści związane z :
wzmacnianiem zdrowia psychicznego w ciąży,
zaburzeniami poporodowymi w sferze psychicznej,
emocjami po stracie dziecka i przeżywania okresu żałoby.
Zgodnie z złożeniami, Informator w latach 2024-2025 powinien trafić do kobiet za
pośrednictwem świadczeniodawców udzielających specjalistycznych porad w zakresie
położnictwa i ginekologii oraz Naczelnej Izby Pielęgniarek i Położnych w celu przekazania
Informatora położnym podstawowej opieki zdrowotnej. W 2024 r. Informator został
rozdystrybuowany w liczbie ponad 130 tys. egzemplarzy.
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Ponadto, szpitale korzystają z opracowanych na potrzeby poszczególnych województw
rekomendacji dobrych praktyk postępowania z pacjentkami w sytuacji niepowodzeń
położniczych dla personelu medycznego oddziałów położniczo – ginekologicznych,
współpracują z organizacjami pozarządowymi udzielającymi wsparcia kobietom w
sytuacjach szczególnych, zapewnia wsparcie psychologiczne oraz informacje o
przysługujących im prawach. Większość oddziałów ginekologiczno-położniczych posiada
procedurę dotyczącą opieki nad kobietą w sytuacjach szczególnych.
Jednocześnie Ministerstwo Zdrowia wychodząc naprzeciw oczekiwaniom, co do
zagwarantowania wysokiej jakości opieki okołoporodowej, wyrażonym przez ekspertów w
dziedzinie położnictwa i ginekologii, perinatologii, neonatologii, pielęgniarstwa
ginekologiczno-położniczego, anestezjologii i środowisk reprezentujących kobiety, podjęło
pracę nad nowelizacją przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 16 sierpnia 2018
r. w sprawie standardu organizacyjnego opieki okołoporodowej, w której zaproponowano
większą ochronę kobiet w sytuacji szczególnej przed pogłębianiem traumy.
W części XVI. załącznika do rozporządzenia dotyczącego opieki nad kobietą w sytuacjach
szczególnych, pod pojęciem których należy rozumieć: poronienie, urodzenie dziecka
martwego, niezdolnego do życia lub obarczonego wadami letalnymi, urodzenie chorego
dziecka lub dziecka z wadami wrodzonymi, wprowadzono bezwzględny zakaz umieszczania
tych kobiet w salach szpitalnych razem z kobietami w ciąży bądź kobietami w połogu,
których ciąża zakończyła się urodzeniem zdrowego dziecka. Podstawą tej zmiany jest
zagwarantowanie kobietom takich warunków w podmiotach leczniczych, które zapobiegną
pogłębianiu ich traumy i zapewnią możliwość szybszej rekonwalescencji.
Ponadto, w standardzie planuje się rozszerzenie możliwości skorzystania, przez kobiety w
sytuacji szczególnej, w przypadku wyrażenia przez nie zgody, z ciągłej profesjonalnej opieki
położnej podstawowej opieki zdrowotnej w miejscu zamieszkania albo pobytu.
Do poinformowania położnej zostanie zobowiązany podmiot wykonujący działalność
leczniczą sprawujący opiekę nad kobietą w sytuacji szczególnej, który przekaże do dnia jej
wypisu zgłoszenie położnej podstawowej opieki zdrowotnej lub podmiotowi
wykonującemu działalność leczniczą w zakresie podstawowej opieki zdrowotnej.
Analogicznie jak w przypadku kobiet w połogu opracowano podstawowe informacje, jakie
powinno zawierać zgłoszenie. Jednocześnie wskazano podstawowe elementy opieki
położnej w miejscu zamieszkania albo pobytu, nie precyzując częstotliwości i liczby wizyt,
pozwalając na ich odpowiednie dostosowanie do stanu zdrowia kobiety.
Aktualnie trwa analiza uwag zgłoszonych w ramach konsultacji publicznych i uzgodnień
zewnętrznych projektu.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Jerzy Szafranowicz
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --