Interpelacja w sprawie zapewnienia bezpieczeństwa ratowników medycznych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 7820
do ministra zdrowia
w sprawie zapewnienia bezpieczeństwa ratowników medycznych
Zgłaszający: Artur Szałabawka
Data wpływu: 05-02-2025
Szanowna Pani Minister,
zwracam się do Pani Minister z interpelacją dotyczącą konieczności poprawy bezpieczeństwa ratowników medycznych w trakcie pełnienia obowiązków służbowych. Ratownicy medyczni stanowią kluczowy element systemu ratownictwa, jednak coraz częściej są narażeni na agresję fizyczną i werbalną ze strony pacjentów oraz osób postronnych. W związku z tym środowisko ratowników medycznych przedstawiło szereg postulatów mających na celu zwiększenie ich ochrony.
Do najważniejszych należą:
1. Zaostrzenie kar za napaść na ratowników medycznych – obecnie obowiązujące przepisy nie zapewniają wystarczającej ochrony. Konieczne jest wprowadzenie surowszych sankcji karnych wobec sprawców aktów agresji wobec ratowników.
2. Wyposażenie zespołów ratowniczych w kamery rejestrujące interwencje – wprowadzenie obowiązku rejestracji przebiegu działań ratowniczych mogłoby ograniczyć liczbę agresywnych zachowań, a także dostarczać dowodów w przypadku incydentów.
3. Zakup kamizelek nożoodpornych dla ratowników – wzrost liczby napaści z użyciem niebezpiecznych narzędzi powoduje konieczność wyposażenia ratowników w kamizelki ochronne.
4. Wprowadzenie przycisku alarmowego zintegrowanego z systemem ratownictwa – w sytuacjach zagrożenia ratownicy powinni mieć możliwość szybkiego wezwania pomocy za pomocą specjalnego przycisku alarmowego, który byłby połączony z odpowiednimi służbami.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
Czy Ministerstwo Zdrowia planuje podjęcie działań legislacyjnych w celu zaostrzenia kar za napaści na ratowników medycznych?
Czy istnieje możliwość wdrożenia programu pilotażowego polegającego na wyposażeniu zespołów ratowniczych w kamery rejestrujące interwencje?
Czy ministerstwo przewiduje zabezpieczenie środków finansowych na zakup kamizelek nożoodpornych dla ratowników w ramach budżetu na najbliższy rok?
Czy Ministerstwo Zdrowia rozważa wdrożenie systemu alarmowego w postaci przycisku pomocy, który umożliwiłby ratownikom natychmiastowe wezwanie wsparcia w sytuacjach zagrożenia?
Zapewnienie bezpieczeństwa ratownikom medycznym jest nie tylko wyrazem szacunku dla ich pracy, ale także warunkiem sprawnego funkcjonowania systemu ratownictwa medycznego. Proszę o przedstawienie stanowiska ministerstwa w tej sprawie.
Podsekretarz stanu Marek Kos
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7989 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DBR.050.3.2025.JB
Warszawa, 22 lutego 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 7820 Pana Posła Artura Szałabawki dotyczącą
konieczności poprawy bezpieczeństwa ratowników medycznych w trakcie pełnienia
obowiązków służbowych, proszę o przyjęcie poniższych informacji.
Na wstępie wskazać należy, że w zespołach ratownictwa medycznego systemu Państwowe
Ratownictwo Medyczne (PRM) oprócz ratowników medycznych swoje zadania wykonują
także lekarze, pielęgniarki i kierowcy nie posiadający wykształcenia medycznego. Dlatego
działania mające na celu poprawę bezpieczeństwa powinny odnosić się do wszystkich
członków tych zespołów.
W styczniu br. powołany został zespół złożony z przedstawicieli Ministerstwa Zdrowia,
Ministerstwa Sprawiedliwości, Ministerstwa Administracji i Spraw Wewnętrznych, Policji
oraz reprezentacji ratowników medycznych i innych grup, który ma na celu wypracowanie
dodatkowych rozwiązań poprawiających bezpieczeństwo ratowników medycznych, m.in. w
oparciu o postulaty środowisk ratowniczych.
Zintensyfikowanie współpracy z ww. instytucjami w kontekście bezpieczeństwa osób
wykonujących zawód medyczny w systemie PRM obejmuje kilka kluczowych obszarów, a
są to między innymi kwestie dotyczące:
egzekwowania kar za przestępstwa wobec medyków oraz zaostrzenia przepisów
prawnych w tym zakresie,
wzmocnienia ochrony prawnej,
możliwości odbywania cyklicznych szkoleń z samoobrony i technik
deeskalacyjnych,
usprawniania Systemu Wspomagania Dowodzenia Państwowego Ratownictwa
Medycznego w zakresie zgłaszania incydentów niebezpiecznych,
wdrożenia kamer nasobnych/wideorejestratorów,
wyposażenia członków zespołów ratownictwa medycznego w dodatkowe środki
ochrony osobistej (w tym kamizelki nożoodporne),
wsparcia psychologicznego.
Spotkania zespołu będą się odbywały do czasu osiągnięcia możliwie najlepszych rozwiązań
dla zapewnienia bezpieczeństwa członkom zespołów ratownictwa medycznego.
Jednocześnie, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych informacji.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2006 r.
o Państwowym Ratownictwie
Medycznym (Dz.U. z 2025 r. poz. 91) osoba udzielająca pierwszej pomocy albo
kwalifikowanej pierwszej pomocy, osoba wchodząca w skład zespołu ratownictwa
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
medycznego, osoba udzielająca świadczeń zdrowotnych w szpitalnym oddziale
ratunkowym, dyspozytor medyczny podczas wykonywania swoich zadań, wojewódzki
koordynator ratownictwa medycznego wykonujący zadania, o których mowa w art. 29 ust.
5, oraz krajowy koordynator ratownictwa medycznego wykonujący zadania, o których
mowa w art. 20a ust. 3, korzystają z ochrony przewidzianej w ustawie z dnia 6 czerwca
1997 r. - Kodeks karny (Dz.U. z 2024 r. poz. 17) dla funkcjonariuszy publicznych.
Już cztery lata temu1 Ministerstwo Zdrowia skierowało do Ministerstwa Sprawiedliwości
prośbę o podjęcie działań mających na celu ochronę członków zespołów ratownictwa
medycznego udzielających świadczeń zdrowotnych w nagłych stanach zagrożenia życia
poprzez podejmowanie z urzędu postępowań w sprawach związanych z agresją skierowaną
przeciwko członkom ZRM. Kwestia zapewnienia wzmożonej ochrony prawnej członków
ZRM została w pełni poparta przez Ministerstwo Sprawiedliwości. Zrównanie statusu
członków ZRM pod względem ochrony prawnokarnej z funkcjonariuszami publicznymi
oznacza także, że członkowie ZRM objęci są szerszą ochroną, poprzez włączenie aktów
skierowanych przeciwko nim do grupy szczególnych typów przestępstw, w których
pokrzywdzonymi są funkcjonariusze publiczni (np. art. 223 k.k. – napaść na funkcjonariusza
publicznego). Ściganie takich czynów odbywa się z urzędu, bez konieczności
wystosowywania przez pokrzywdzonego prywatnego aktu oskarżenia.
W odniesieniu do możliwości wdrożenia monitoringu nasobnego, Ministerstwo Zdrowia
dokonało analizy potrzeb i możliwości w zakresie wprowadzenia systemu monitoringu
wizyjnego, czyli kamer nasobnych w ZRM. W tym celu w 2018 r. zobowiązano urzędy
wojewódzkie do przekazywania comiesięcznych informacji na temat aktów agresji wobec
członków ZRM. Informacje te zbierane były od czerwca 2018 r. do grudnia 2019 r.
Ostatecznie przepisy sankcjonujące kamery nasobne w ZRM nie zostały wprowadzone z
uwagi na negatywne stanowisko Urzędu Ochrony Danych Osobowych, który podnosił
możliwość ujawnienia na nagraniach danych wrażliwych o uczestnikach zdarzenia,
dotyczących m. in. ich wizerunku i stanu zdrowia.
Zgodnie z postulatami środowiska ratowniczego, rozmowy w powyższym zakresie zostaną
wznowione podczas prac zespołu ds. bezpieczeństwa RM. Trzeba jednak podkreślić, że
mówimy tutaj o nagrywaniu głosu i wizerunku pacjentów, którzy mogą mieć uzasadnione
zastrzeżenia co do takiego postępowania w trudnej, a często intymnej sytuacji.
Kontrowersje budzi też brak możliwości uzyskania zgody na nagrywanie osób, które ze
względu na swój stan nie mogą takiej zgody wyrazić w sposób świadomy. Stanowisko
samych ratowników medycznych odnośnie stosowania kamer nasobnych jest również
niejednoznaczne.
Od 20 grudnia 2019 r. na tabletach wykorzystywanych przez zespoły ratownictwa
medycznego w celu obsługi zdarzeń w Systemie Wspomagania Dowodzenia Państwowego
Ratownictwa Medycznego (SWD PRM) wprowadzono przycisk „POMOC”. Jest to
funkcjonalność, która w przypadku bezpośredniego zagrożenia pozwala kierownikowi
zespołu z poziomu uruchomionej aplikacji powiadomić dyspozytora medycznego
o potrzebie natychmiastowej pomocy. Jednocześnie dyspozytorzy medyczni, którzy
otrzymali to powiadomienie (dyspozytor główny, zastępca oraz dyspozytorzy wysyłający
w danej dyspozytorni medycznej) są zobowiązani do potwierdzenia odebrania komunikatu
oraz do podjęcia określonych działań zmierzających do udzielenia pomocy ZRM, czyli np.
wezwania Policji na miejsce zdarzenia.
W ramach procedowanej obecnie nowelizacji ustawy o Państwowym Ratownictwie
Medycznym (UD 43) Ministerstwo Zdrowia zaproponowało ujęcie w niej przepisów
zobowiązujących dysponentów zespołów ratownictwa medycznego do zapewnienia
realizacji szkoleń z samoobrony i technik deeskalacyjnych dla członków zespołów.
Ponadto, członkom ZRM zostanie zapewnione wsparcie psychologiczne obejmujące:
1 pismem z dnia 25 stycznia 2021 r., znak: ROR.520.1.3.2020.JB
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
1) prewencję skutków stresorów zawodowych;
2) poradnictwo i pomoc psychologiczną w zakresie problemów psychologicznych
wpływających na dobrostan psychiczny członków zespołów ratownictwa
medycznego;
3) interwencje psychologiczne w sytuacjach kryzysowych.
W celu zwiększenia bezpieczeństwa członków ZRM, trwają również prace nad
rozszerzeniem obowiązkowego wyposażenia ambulansów o dodatkowe środki ochrony
osobistej w postaci kamizelek nożoodpornych. Dodatkowo, planowane są prace nad
określeniem w przepisach zakresu współpracy członków ZRM z m.in. Policją w przypadku
wyjazdów do pacjentów agresywnych, bez względu na czynnik, który wywołał tę agresję.
W mediach społecznościowych udostępniona została kampania informacyjna o systemie
Państwowe Ratownictwo Medyczne. Kampania ma na celu pokazanie pracy wykonywanej
przez członków ZRM oraz przybliżenie społeczeństwu wyzwań, z jakimi wiąże się ta praca.
Zostanie w niej również zawarta zachęta do zachowań polegających na okazywaniu
szacunku dla osób powołanych do niesienie pomocy medycznej osobom w stanie nagłym.
Jednocześnie uprzejmie informuję, że kwestia zaostrzenia kar za napaść na członków ZRM,
jak również orzecznictwa sądów w tym zakresie pozostaje poza właściwością Ministra
Zdrowia.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Marek Kos
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --