Interpelacja w sprawie krajowego programu mieszkaniowego
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 7794
do ministra rozwoju i technologii
w sprawie krajowego programu mieszkaniowego
Zgłaszający: Jarosław Urbaniak
Data wpływu: 04-02-2025
Szanowni Państwo Ministrowie,
pełniąc w latach 2010-2014 urząd Prezydenta Miasta Ostrowa Wielkopolskiego wdrażałem program komunalnego budownictwa mieszkaniowego pn. „Ostrowski Program Mieszkaniowy“, który swój zaczyn znalazł w dwóch projektach mieszkaniowych z poprzedniej kadencji. Istotą programu było – i w zmodyfikowanej formie jest do dziś – umożliwienie w szczególności młodym ludziom posiadającym stałe źródła dochodu, lecz nieposiadającym innego lokalu, zdolności kredytowej oraz wkładu własnego, docelowe nabycie na własność mieszkania o powierzchni od 36 do 56 m2. W programie to gminna spółka mieszkaniowa zawierała bowiem umowę kredytową na budowę bloku, a następnie zawierała z lokatorami umowy najmu oraz przedwstępne umowy sprzedaży lokali. Rata na poczet nabycia własności mieszkania doliczana była do czynszu, zaś wykup mógł nastąpić maksymalnie po 30 latach. Dzięki temu do dziś w Ostrowie Wielkopolskim wybudowano łącznie ponad 200 mieszkań w kilkunastu budynkach.
Śledząc ostatnie dyskusje wokół sytuacji na rynku mieszkaniowym oraz spory wobec wyższości budownictwa komunalnego, społecznego czy komercyjnego ze wsparciem państwa, zastanawiam się, czy chcąc dać młodym Polakom szansę na posiadanie własnego lokum, nie warto wreszcie zaczerpnąć z projektów realizowanych przez wspólnoty lokalne zaspokajające bieżące potrzeby mieszkańców. Taki model współdziałania władz centralnych i samorządów idealnie sprawdził się choćby w ramach programu budowy Orlików. Sam Ostrowski Program Mieszkaniowy był również na tyle dobrze oceniany, że implementowały go niektóre inne gminy na terenie kraju.
Przekładając regulamin „Ostrowskiego Programu Mieszkaniowego“ na grunt krajowy, łącząc postulaty szerokich środowisk, krajowy program mieszkaniowy mógłby przyjąć następujące założenia wstępne:
gmina lub gminna osoba prawna wnosi aportem grunt do programu i pozyskuje z Banku Gospodarstwa Krajowego kredyt 0% na realizację budowy bloku;
kredytu pochodzącego ze środków budżetu państwa nie wlicza się do poziomu zadłużenia gminy;
budowa bloku odbywa się zgodnie z dostosowanym do terenu, dostępnym wariantowo w ramach programu projektem budowlanym;
gmina lub gminna osoba prawna, zawierając umowę przedwstępną sprzedaży, jednocześnie wynajmuje bez zysku mieszkania 1-, 2- i 3-pokojowe nieposiadającym innego mieszkania lub domu (również w okresie poprzedzającym złożenie wniosku) rodzinom lub związkom nieformalnym, w pierwszej kolejności z dziećmi lub singlom do 40 r.ż., posiadającym dochody na osobę w rodzinie na poziomie uprawniającym do najmu mieszkania komunalnego – nie jest badana zdolność kredytowa, a jedynie stałość dochodu w określonej wysokości, nie jest wymagany wkład własny;
najemcy płacą comiesięczny czynsz na poziomie ustalonym w Wieloletnim Programie Gospodarowania Mieszkaniowym Zasobem Gminy, do którego doliczona jest rata na poczet wykupu mieszkania (okres rozłożenia rat wynosi 5-30 lat, po tym okresie obowiązywałoby czasowe ograniczenie możliwości zbycia lub wynajmu lokalu);
gmina lub gminna osoba prawna przekazuje sumę rat kredytu na budowę danego bloku do Banku Gospodarstwa Krajowego;
z chwilą spłaty wszystkich rat następuje przeniesienie aktem notarialnym prawa własności lokalu na najemcę.
Biorąc pod uwagę łączny koszt budowy dwóch ostatnich bloków w Ostrowie Wielkopolskim (5,75 mln zł) w 2022 r., dziś – po nałożeniu skumulowanej inflacji (40%) – byłaby to łączna kwota ok. 8 mln zł. To oznacza, że z obecnego funduszu dopłat do mieszkalnictwa, tj. 2,5 mld zł w 2025 r., mogłoby dzięki udziałowi samorządów powstać ok. 10 tys. mieszkań w rok.
Długofalowo samofinansujący się ze spłat program pozwoliłby samorządom realizować zadania własne i zmniejszać komunalne listy mieszkaniowe, umożliwiłby młodym ludziom zdobycie mieszkania docelowo na własność, bez wkładu własnego, bez badania zdolności kredytowej, jedynie badana byłaby sytuacja finansowa, za cenę odpowiadającą rynkowym, miesięcznym stawkom najmu. Jednocześnie program umożliwiałby dalszy rozwój prywatnego rynku sprzedaży mieszkań jako limitowany jedynie do osób, którym przysługuje prawo do lokalu komunalnego. Do tego zwiększona podaż ze strony budownictwa komunalnego mogłaby wesprzeć stabilizację cen na rynku prywatnym.
Mając na uwadze powyższe, zwracając się z wnioskiem o przeanalizowanie powyższej propozycji pod kątem możliwości wdrożenia, uprzejmie proszę o odpowiedź na pytania:
Kiedy planuje się sfinalizować prace nad programem mieszkaniowym dla młodych Polaków?
Jeśli nie zostanie on oparty o powyższe, proponowane założenia, jak będą się one kształtować?
Jaki budżet i w oparciu o jakie podmioty (jako realizatorów) zakłada się wydatkować na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych młodych Polaków?
Z wyrazami szacunku Jarosław Urbaniak
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Michał Baranowski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 5 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9597 znakówkancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DM-II.054.5.2025
Warszawa, 25 lutego 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 7794 Posła na Sejm RP, Pana Jarosława Urbaniaka w sprawie
krajowego programu mieszkaniowego.
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 7794 Posła na Sejm RP, Pana Jarosława Urbaniaka,
w sprawie krajowego programu mieszkaniowego, przedstawiam poniższe wyjaśnienia.
W chwili obecnej prowadzone są prace nad nowym, kompleksowym programem rozwoju
mieszkalnictwa pn. Klucz do mieszkania, którego wstępne założenia ogłoszono na stronie
internetowej Ministerstwa Rozwoju i Technologii pod adresem:
https://www.gov.pl/web/rozwoj-technologia/klucz-do-mieszkania
Prace obejmują m.in. rozwiązania w ramach pomocy w nabyciu prawa własności lokalu
mieszkalnego lub domu jednorodzinnego, a także w zakresie wsparcia mieszkalnictwa
społeczno-komunalnego.
Zakłada się, że program wsparcia w nabyciu prawa własności lokalu mieszkalnego lub
domu jednorodzinnego pn. Pierwsze klucze będzie dostępny wyłącznie dla osób, które nie
posiadają i nie posiadały w przeszłości własnego mieszkania bądź domu, a także które
spełniają wskazane ustawą kryteria dochodowe. Założenia programu wykluczają kupno
nieruchomości na rynku pierwotnym. Kupowane mieszkanie lub dom powinno być oddane
do użytku co najmniej 5 lat wcześniej, a dotychczasowy właściciel musi je posiadać od co
najmniej 3 lat. Wprowadzenie wskazanego kryterium ma za zadanie uniemożliwić zakup
od deweloperów lub tzw. flipperów. W przypadku domów jednorodzinnych, program
może także posłużyć do wsparcia finansowania ich budowy. Możliwość zakupu
nieruchomości z rynku pierwotnego dotyczyć będzie wyłącznie mieszkań budowanych
przez spółdzielnie mieszkaniowe oraz społeczne inicjatywy mieszkaniowe (SIM-y i TBS-y).
Zakłada się ponadto wprowadzenie limitu ceny metra kwadratowego – do 10 tys. zł (w
przypadku Warszawy, Gdańska, Krakowa, Poznania
i Wrocławia do 11 tys. zł). Przewidziano jednak możliwość samodzielnego wyznaczania
limitu cenowego przez gminy. Mechanizm ten ma na celu przeciwdziałanie wzrostowi cen
nieruchomości, przy jednoczesnym takim ustawieniu limitu, aby program był skuteczny.
W przypadku wsparcia w obszarze mieszkalnictwa własnościowego szczegóły programu
oraz data planowanego wejścia w życie zostaną przedstawione i zamieszczone na stronie
internetowej Ministerstwa Rozwoju i Technologii po zakończeniu prac nad projektem
ustawy. Po uzyskaniu przez projekt ustawy wpisu do Wykazu prac legislacyjnych, projekt
ten zostanie przekazany do uzgodnień międzyresortowych, opiniowania oraz konsultacji
publicznych. Podczas tego etapu zostanie on opublikowany, wraz z uzasadnieniem oraz
oceną skutków regulacji, na stronie Rządowego Centrum Legislacyjnego, aby każdy
-- 1 of 4 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
zainteresowany mógł zapoznać się z brzmieniem przepisów i wziąć udział w konsultacjach
publicznych.
Jednocześnie informuję, że 14 lutego br. został skierowany do rozpatrzenia przez Stały
Komitet Rady Ministrów projekt ustawy o zmianie ustawy o społecznych formach rozwoju
mieszkalnictwa oraz niektórych innych ustaw (UA7).
Zmiany przepisów zaproponowane w projekcie ustawy mają na celu systemowe wsparcie
osób oraz rodzin niebędących w stanie samodzielnie zaspokoić swoich potrzeb
mieszkaniowych ze względu na osiągane dochody, poprzez wprowadzenie rozwiązań
znacznie ułatwiających realizację lokalnej polityki mieszkaniowej oraz przywrócenie
społecznego charakteru finansowanych z budżetu państwa inwestycji mieszkaniowych,
a także umożliwienie wzrostu skali tego typu inwestycji w najbliższych latach,
odpowiadającej zgłaszanemu przez samorządy i inwestorów zapotrzebowaniu.
Projektowane zmiany dotyczą przede wszystkim instrumentów wsparcia samorządów
i inwestorów w ramach:
rządowego programu budownictwa socjalnego i komunalnego, zwanego dalej
„programem BSK”,
rządowego programu preferencyjnych kredytów dla inwestorów społecznego
budownictwa czynszowego, zwanego dalej „programem SBC”.
W ramach projektowanych rozwiązań przewiduje się wydłużenie o 1 rok aktualnie
obowiązującego programu SBC, który według obowiązujących regulacji kończy się
w 2025 r. – z jednoczesnym zwiększeniem budżetu programu SBC z 4,5 mld zł na 6,9 mld
zł (środki Banku Gospodarstwa Krajowego). Proponowanemu zwiększeniu budżetu
programu SBC ze strony BGK towarzyszyć będzie wzrost wydatków budżetowych na
dopłatę do preferencyjnego oprocentowania.
W zakresie programu BSK celem projektu jest przede wszystkim zwiększenie limitów
wydatków – tak, aby odzwierciedlały zgłaszane przez samorządy zapotrzebowanie, co
oznacza zwiększenie w 2025 r. limitu z 1 000 mln zł do 4 943,3 mln zł. Planuje się, że
w kolejnych latach limit wydatków na program będzie stopniowo zwiększany, tak aby
w 2030 r. osiągnąć kwotę 10 mld zł.
Projektowane rozwiązania umożliwią ponadto budowę i remonty powierzchni
zaspokajających potrzeby mieszkaniowe studentów, wpisując się w szeroko rozumianą
politykę mieszkaniową i społeczną, dając samorządom dodatkowy bodziec do rozwoju
lokalnego potencjału.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Michał Baranowski
Podsekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
-- 2 of 4 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Klauzula informacyjna dotycząca przetwarzania danych osobowych:
Zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)
2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z
przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych
oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz. U. L 119 z 4 maja 2016 r., z późn. zm.), zwanego
dalej „RODO”, informuję, że:
1. Administratorem Pani/Pana danych osobowych jest Minister Rozwoju i Technologii
z siedzibą w Warszawie, przy Placu Trzech Krzyży 3/5, 00-507 Warszawa, e-mail:
kancelaria@mrit.gov.pl, tel. +48 222 500 123, adres skrytki na ePUAP:
/MRPiT/SkrytkaESP, adres do doręczeń elektronicznych: AE:PL-68477-29007-EFSHR-
25. Wykonującym obowiązki administratora jest dyrektor Departamentu Mieszkalnictwa.
2. Jeśli ma Pani/Pan pytania dotyczące przetwarzania Pani/Pana danych osobowych, a
także przysługujących Pani/Panu praw, może się Pani/Pan kontaktować z Inspektorem
Ochrony Danych w MRiT wysyłając informację na skrzynkę: iod@mrit.gov.pl.
3. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w oparciu o art. 6 ust. 1 lit. c) RODO tj. w
celu wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na administratorze, na podstawie
Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu
mandatu posła i senatora (Dz. U. z 2024 r. poz. 907), oraz w związku z § 162 uchwały Nr
190 Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r. - Regulamin pracy Rady Ministrów
(M.P. z 2024 r. poz. 806) oraz art. 193 uchwały Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30
lipca 1992 r. – Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (M. P. z 2022 r. poz. 990).
4. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu rozpatrzenia i udzielenia
odpowiedzi na interwencję poselską lub senatorską lub interpelację/zapytanie poselskie.
5. Odbiorcami Pani/Pana danych osobowych mogą być: o organy władzy publicznej oraz
podmioty wykonujące zadania publiczne lub działające na zlecenie organów władzy
publicznej, w zakresie i w celach, które wynikają z przepisów powszechnie obowiązującego
prawa (np. na żądanie sądów, urzędów skarbowych, Prokuratury lub Policji);
o inne podmioty, które na podstawie stosownych umów podpisanych z MRiT
przetwarzają dane osobowe, dla których Administratorem jest Minister Rozwoju i
Technologii (np. podmioty świadczące usługi prawne, dostawcy systemów
informatycznych i usług IT oraz telekomunikacyjnych, operatorzy pocztowi
i kurierzy).
6. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres niezbędny do realizacji celu
ich przetwarzania tj. do chwili załatwienia sprawy, w której zostały one zebrane, a
następnie – w przypadkach, w których wymagają tego przepisy ustawy z dnia 14 lipca
1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (Dz. U. z 2020 r. poz. 164 ze zm.) –
przez czas określony w tych przepisach.
7. Pani/Pana dane osobowe nie będą podlegać zautomatyzowanemu podejmowaniu
decyzji lub profilowaniu.
8. Pani/Pana dane osobowe nie będą przekazywane do państwa trzeciego ani do
organizacji międzynarodowych.
9. Podanie danych jest dobrowolne, ale niezbędne do rozpatrzenia i udzielenia odpowiedzi
na interpelację/zapytanie/interwencję.
10. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przysługują Pani/Panu
następujące prawa:
o prawo dostępu do swoich danych oraz otrzymania ich kopii zgodnie z art. 15
RODO;
o prawo do sprostowania (poprawiania) swoich danych, jeśli są błędne lub
nieaktualne, zgodnie z art. 16 RODO;
-- 3 of 4 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
o prawo do ograniczenia przetwarzania danych zgodnie z art. 18 RODO.
11. W przypadku powzięcia informacji o niezgodnym z prawem przetwarzaniu w
Ministerstwie Rozwoju i Technologii Pani/Pana danych osobowych, przysługuje
Pani/Panu prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego właściwego w sprawach
ochrony danych
osobowych, tj. Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, ul. Stawki 2, 00-193
Warszawa.
-- 4 of 4 --