Interpelacja w sprawie kredytów dla rolników
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 7783
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie kredytów dla rolników
Zgłaszający: Barbara Grygorcewicz, Maciej Tomczykiewicz
Data wpływu: 04-02-2025
Szanowny Panie Ministrze,
od kilku lat obserwujemy stopniowe zmiany klimatyczne, czyniące klimat w Polsce coraz bardziej nieprzewidywalnym. Taka sytuacja w znacznym stopniu utrudnia polskim rolnikom planowanie przyszłości. W związku z tym profesja rolnika staje się ryzykowna, a co za tym idzie – coraz mniej ludzi chce się jej podejmować. Ponadto od pewnego czasu obserwujemy nieproporcjonalny do cen płodów rolnych wzrost kosztów prowadzenia gospodarstw rolnych. Na przestrzeni ostatnich 5 lat ceny nawozów azotanowych oraz fosforanowych wzrosły o prawie 100%, a maszyn rolniczych – o około 60%. Wzrost cen płodów rolnych był w tym okresie nieproporcjonalnie mniejszy. Obecna trudna sytuacja w rolnictwie oraz rosnące koszty produkcji rolnej powodują, że wsparcie dla gospodarstw w postaci preferencyjnych kredytów staje się kluczowym narzędziem umożliwiającym ich rozwój oraz zabezpieczenie przyszłej produkcji żywności.
Jednym z proponowanych rozwiązań jest kredyt na zakup gruntów, który miałby oferować Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa właścicielom małych i średnich gospodarstw rolnych. Kredyt taki miałby opierać się na stałym oprocentowaniu 2%, długim okresie kredytowania (rzędu 20 lub więcej lat) oraz zabezpieczeniu kredytu w postaci zakupionego gruntu. Zdaniem środowisk rolniczych, z którymi niejednokrotnie miałam okazję rozmawiać m. in. jako członkini sejmowej Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi, taka forma pomocy byłaby szansą na kontynuowanie ekonomicznie uzasadnionej działalności rolniczej.
W związku z powyższym kieruję do Pana Ministra następujące pytania:
1. Czy ministerstwo rozpatrywało możliwość wsparcia polskiego rolnictwa za pomocą preferencyjnych kredytów na zakup gruntu?
2. Czy ministerstwo planuje wdrożenie innych form wsparcia dla polskich rolników dotyczących zakupu gruntów?
Z poważaniem Barbara Grygorcewicz
Posłanka na Sejm RP
Sekretarz stanu Stefan Krajewski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 6 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (20)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
11077 znakówul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 04 marca 2025 r.
znak sprawy: DBD.pp.058.1.2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 7783 w sprawie kredytów dla rolników
Szanowny Panie Marszałku,
W związku interpelacją nr 7783 złożoną przez Panią Barbarę Grygorcewicz Posłanką
na sejm RP w sprawie kredytów dla rolników, uprzejmie informuję, że zgodnie z
przepisami rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowego zakresu i
sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji
Rolnictwa (Dz. U. z 2015r. poz. 187 z późn. zm.), producenci rolni mogą ubiegać się w
bankach współpracujących z Agencją Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o:
Kredyt na zakup ziemi.
Kredyt może zostać udzielony na zakup użytków rolnych, których przeznaczenie
określone w planie zagospodarowania przestrzennego gminy jest rolnicze, o ile
inwestycja ma na celu poprawę struktury agrarnej.
Kredytowaniem może być objęta produkcja rolna prowadzona w ramach działalności
wymienionych w „Wykaz działalności w zakresie rolnictwa, przetwórstwa produktów
rolnych, przetwórstwa ryb, skorupiaków i mięczaków lub w zakresie rybactwa
śródlądowego.
Kredyt nie może zostać przeznaczony m.in. na zakup użytków rolnych w celu
utworzenia nowego gospodarstwa rolnego o powierzchni mniejszej od średniej
powierzchni gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w danym województwie
ogłoszonej na podstawie przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia
bezpośredniego, obowiązującej na dzień złożenia wniosku o kredyt lub zakup tej części
-- 1 of 6 --
użytków rolnych, która spowoduje, że powierzchnia gospodarstwa rolnego lub
gospodarstw rolnych będących w posiadaniu tego samego producenta rolnego
przekroczy 300 ha użytków rolnych.
Kredyt może zostać udzielony maksymalnie na 15 lat. Kwota kredytu, nie może
przekroczyć:
1) 80% wartości nakładów inwestycyjnych i wynosić więcej niż 5 mln zł,
2) łączna kwota kredytów udzielonych jednemu podmiotowi na realizację
równocześnie kilku inwestycji nie może przekroczyć 5 mln zł.
Kredytobiorca jest zobowiązany wnieść wkład własny.
Oprocentowanie należne bankowi, jest płacone przez kredytobiorcę w wysokości
0,67 oprocentowania, jednak nie mniej niż 3%, a w przypadku gdy oprocentowanie
obliczone zgodnie ze sposobem wynosi poniżej 3% - w wysokości tego
oprocentowania. Oprocentowanie płacone bankowi przez kredytobiorcę w
zależności od Banku wynosi 5,58 % – 5,59 %.
Powyższa pomoc udzielana jest w formule pomocy de minimis zgodnie z przepisami
rozporządzenia Komisji (UE) nr 1408/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie
stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de
minimis w sektorze rolnym (Dz. Urz. UE L 352 z 24.12.2013, str. 9, z późn. zm.).
Kredyt na inwestycje w rolnictwie i w rybactwie śródlądowym
Kredyt może zostać udzielony na zakup użytków rolnych w części nieprzekraczającej
10% łącznej kwoty spośród planowanych do poniesienia nakładów inwestycyjnych,
jeżeli w okresie ostatnich 10 lat poprzedzających dzień złożenia wniosku o udzielenie
kredytu, zakup tych użytków nie był objęty pomocą ze środków publicznych.
Oprocentowanie kredytu na realizację inwestycji jest zmienne i nie może wynosić
więcej niż stopa referencyjna WIBOR 3M powiększona o nie więcej niż 2,5 punktu
procentowego. Oprocentowanie płacone bankowi przez kredytobiorcę w zależności
od Banku wynosi 5,58 % – 5,59 %.
-- 2 of 6 --
Kredytu z częściową spłatą kapitału na zakup użytków rolnych przez młodych
rolników
Kredyt może zostać udzielony na realizację inwestycji mających na celu rozpoczęcie
działalności przez młodych rolników. Środki z kredytu mogą zostać przeznaczone na
sfinansowanie zakupu użytków rolnych, których przeznaczenie określone w planie
zagospodarowania przestrzennego gminy jest rolnicze, w celu utworzenia nowego
lub powiększenia istniejącego gospodarstwa rolnego do powierzchni nie większej niż
300 ha użytków rolnych.
Kwota kredytu nie może przekroczyć 90% wartości nakładów inwestycyjnych na
gospodarstwo rolne i wynosić więcej niż 5 mln zł.
Łączna wysokość pomocy nie może przekroczyć 60% kwoty udzielonego kredytu
bankowego i nie może być wyższa niż równowartość w złotych kwoty 20 tys. euro,
przeliczonej według średniego kursu Narodowego Banku Polskiego ustalonego na
dzień udzielenia pomocy.
Pomoc w formie częściowej spłaty kapitału wypłacana jest w dwóch ratach, przy
czym:
1) pierwsza rata w wysokości 80% kwoty pomocy,
2) druga rata w wysokości 20% kwoty pomocy po 5 latach od dnia zawarcia umowy
kredytu, chyba że kredyt został wcześniej spłacony.
Ponadto w ramach Planu Strategicznego Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027
przewidziano wsparcie kredytowe na preferencyjnych warunkach na zakup ziemi.
W ramach interwencji I.10.1.2 – Inwestycje w gospodarstwach rolnych zwiększające
konkurencyjność mogą być realizowane takie rodzaje operacji, które będą
przyczyniały się do poprawy konkurencyjności gospodarstwa rolnego i jego
zorientowania na rynek, w tym m. in. poprzez zakup ziemi.
Należy podkreślić, że na zakup gruntów młody rolnik, czyli osoba w wieku nie więcej
niż 40 lat, może przeznaczyć do 100% wartości kredytu. Pozostali rolnicy na zakup
gruntów mogą przeznaczyć do 10% wartości kredytu, pozostała część musi być
przeznaczona na inne cele inwestycyjne. Kredyty na zakup gruntów przez młodych
rolników cieszą się dużym zainteresowaniem. Formą wsparcia jest Fundusz Gwarancji
Rolnych Plus (FGR Plus), który oferuje gwarancję do kredytów inwestycyjnych i
-- 3 of 6 --
obrotowych, udzielanych przez banki komercyjne i spółdzielcze, które podpisały
umowę z Bankiem Gospodarstwa Krajowego.
Gwarancja FGR Plus może zabezpieczyć do 80 % kwoty kredytu pozostającego do
spłaty, a jej udzielenie jest bezpłatne.
Okres gwarancji wynosi do 183 miesięcy w przypadku kredytów inwestycyjnych.
Możliwe jest też uzyskanie kredytu obrotowego powiązanego z kredytem
inwestycyjnym do 20% kredytu inwestycyjnego – na okres do 51 miesięcy.
Maksymalna kwota gwarancji wynosi 5 mln zł.
Możliwe jest też uzyskanie dotacji na spłatę odsetek do kredytu (inwestycyjnego
i/lub obrotowego) przez okres 2 lat przy spełnieniu określonych warunków, przy czy
szczególnie korzystne warunki wsparcia przewidziano dla młodych rolników.
Dotacje na spłatę odsetek do kredytu udzielane są w wysokości:
a) do 50%, w przypadku:
gospodarstwa rolnego, którego wielkość ekonomiczna wynosi: poniżej 25 tys.
euro,
gospodarstwa rolnego, którego wielkość ekonomiczna wynosi 25 tys. euro i
więcej, ale inwestycja przyczynia się do ochrony środowiska i klimatu;
b) do 100%, w przypadku:
gospodarstwa rolnego, którego wielkość ekonomiczna wynosi poniżej 25 tys.
euro, gdy inwestycja przyczynia się do ochrony środowiska i klimatu
gdy odbiorcą pomocy jest młody rolnik.
Informacje na temat szczegółów wsparcia można znaleźć na stronie MRiRW:
https://www.gov.pl/web/rolnictwo/fundusz-gwarancji-rolnych-plus.
Odnosząc się do planowanych do wdrożenia innych form wsparcia dla polskich
rolników dotyczących zakupu gruntów, uprzejmie informuję, że w ramach interwencji
Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023 – 2027 (PS WPR) nie
ma interwencji w sposób bezpośredni wspierających zakup nieruchomości. Zgodnie z
wytyczną podstawową1) za koszty niekwalifikowalne uznaje się inwestycje polegające
na kosztach zakupu nieruchomości z wyłączeniem zakupu gruntu stanowiącego
element operacji polegającej na budowie budynku inwentarskiego do wysokości 10%
-- 4 of 6 --
kosztów kwalifikowalnych operacji w ramach I.10.1.1 Inwestycje w gospodarstwach
rolnych zwiększające konkurencyjność (dotacje).
Inną formą wsparcia realizowanego w ramach PS WPR jest pomoc w formie premii.
Pomoc ta realizowana jest w ramach interwencji I. 11 Premie dla młodych rolników2).
Interwencja ta adresowana jest do młodych rolników rozpoczynających prowadzenie
gospodarstwa rolnego. Premia wspiera rozpoczynanie i rozwój działalności rolniczej
w gospodarstwie rolnym przez młodych rolników, zapewniając im dostęp do kapitału
niezbędnego w początkowej fazie prowadzenia gospodarstwa. Pomoc w ramach tej
interwencji realizowana jest w postaci premii w wysokości 200 tys. zł (wypłacana w
dwóch ratach). Premia może być przeznaczona m.in. na zakup nieruchomości rolnych
(jeśli biznesplan przewiduje m.in. inwestycje w środki trwałe o szacunkowej wartości
w kwocie netto wynoszącej co najmniej 70% kwoty pomocy).
W ramach inwestycji uwzględnia się przede wszystkim:
inwestycje budowlane związane z budynkami lub budowlami
wykorzystywanymi do wytwarzania nieprzetworzonych produktów rolnych
lub przygotowania ich do sprzedaży,
zakup nieruchomości rolnych,
zakup zwierząt gospodarskich lub innych zwierząt niezbędnych do
prowadzenia produkcji zwierzęcej,
zakup nowych maszyn, urządzeń, wyposażenia lub sprzętu, w tym sprzętu
komputerowego i oprogramowania służącego wsparciu wytwarzania
nieprzetworzonych produktów rolnych lub przygotowania ich do sprzedaży.
Należy pamiętać, że premia nie może być przeznaczona na inwestycje polegające na
dokonaniu zakupów od małżonka beneficjenta, rodzeństwa beneficjenta, wstępnego
lub zstępnego beneficjenta, wstępnego lub zstępnego małżonka beneficjenta ani
rodzeństwa małżonka beneficjenta. Zarówno młody rolnik, jak i jego gospodarstwo
muszą spełniać określone warunki. Młody rolnik ma nie więcej niż 40 lat,
odpowiednie kwalifikacje zawodowe lub umiejętności i po raz pierwszy rozpoczyna
prowadzenie działalności rolniczej w gospodarstwie rolnym.
Natomiast gospodarstwo młodego rolnika powinno mieć powierzchnię użytków
rolnych równą co najmniej średniej wojewódzkiej lub krajowej (tej niższej) lub
wielkość ekonomiczną równą co najmniej 15 000 euro.
-- 5 of 6 --
Beneficjent jest zobowiązany przede wszystkim do realizacji biznesplanu, uzyskania
odpowiedniego wzrostu wielkości ekonomicznej oraz osiągnięcia co najmniej 60–
procentowego udziału przychodów uzyskiwanych w związku z prowadzoną w
gospodarstwie działalnością rolniczą we wszystkich swoich przychodach.
Nabory wniosków w ramach PS WPR odbywają się w oparciu o opracowany przez
Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji harmonogram planowanych naborów
wniosków o przyznanie pomocy na dany rok kalendarzowy:
https://www.gov.pl/web/rolnictwo/harmonogram-naboru-wnioskow-w-ramach-
pswpr
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Stefan Krajewski
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Podstawa prawna:
1) Część VIII.2 Wytycznych podstawowych w zakresie pomocy finansowej w
ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027
2) Wytyczne szczegółowe w zakresie przyznawania, wypłaty i zwrotu pomocy
finansowej w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na
lata 2023–2027 dla interwencji I.11 Premie dla młodych rolników
3) Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie szczegółowego zakresu i
sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji
Rolnictwa (Dz. U. z 2015r. poz. 187 z późn. zm.)
-- 6 of 6 --