Interpelacja w sprawie nierównego traktowania Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w Sokółce
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 7782
do ministra zdrowia
w sprawie nierównego traktowania Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w Sokółce
Zgłaszający: Dariusz Piontkowski
Data wpływu: 04-02-2025
W ostatnim czasie z pisemną prośbą o interwencję zwrócił się do mnie starosta sokólski. Sprawa dotyczy aktualnej, trudnej sytuacji finansowej Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w Sokółce.
Powiat sokólski jest jednym z największych powiatów w województwie podlaskim, w skład którego wchodzi 10 gmin zamieszkiwanych łącznie przez ponad 60 tysięcy polskich obywateli. Lokalizacja placówki w rejonie przygranicznym z Białorusią wiąże się z dodatkowymi wyzwaniami organizacyjnymi i operacyjnymi, a także ze zwiększoną liczbą pacjentów oraz sytuacjami nagłymi, trudnymi do przewidzenia.
Z informacji, jakie pojawiły się w piśmie władz powiatu sokólskiego, wynika, że obecna, trudna sytuacja finansowa szpitala w Sokółce wynika przede wszystkim z:
1. niedoszacowania kosztów procedur medycznych przez NFZ. Środki przyznawane w ramach kontraktów z NFZ są niewystarczające w stosunku do rzeczywistych potrzeb szpitala oraz liczby pacjentów, co szczególnie widać w przypadku zabiegów rehabilitacyjnych,
2. braku zapłaty lub kolejnych opóźnień w zapłacie za nadwykonania w zakresach limitowanych oraz nielimitowanych świadczeń opieki zdrowotnej,
3. niefunkcjonalnego systemu finansowania podwyżek oraz stale rosnących kosztów wynagrodzeń personelu medycznego, który szpital musi zatrudniać i zapewnić jego dostępność 24h/dobę przez 365 dni w roku.
Władze powiatu sokólskiego przypominają także, że szpital w pewnym sensie, a przynajmniej finansowo, został ukarany za zaangażowanie się w walkę z pandemią Covid-19.
Pan starosta przytacza dane dotyczące wysokości ryczałtów przyznanych SPZOZ w Sokółce w porównaniu z innymi placówkami o podobnym potencjale (np. Grajewo, Wysokie Mazowieckie, Bielsk Podlaski). Z tych danych wynika, że w przypadku SPZOZ w Grajewie nastąpił wzrost z około 21 mln zł w 2022 roku do ponad 42 mln zł w 2023 roku (dynamika wzrostu 97,83%); w przypadku SPZOZ w Łapach – wzrost z około 10 mln zł w 2022 roku do ponad 23 mln zł w 2023 roku (dynamika wzrostu 116,71%); w przypadku SPZOZ w Bielsku Podlaskim – wzrost z około 32 mln zł w 2022 roku do ponad 46 mln zł w 2023 roku (dynamika wzrostu 42,61%) i w przypadku SPZOZ w Wysokiem Mazowieckiem – wzrost z około 32 mln zł w 2022 roku do ponad 48 mln zł w 2023 roku (dynamika wzrostu 46,66%). Natomiast SPZOZ w Sokółce w tym samym okresie miał jedynie wzrost z około 23 mln zł w 2022 roku do ok. 30 mln zł w 2023 roku (dynamika wzrostu 30,83%). Podobnie rzecz się ma jeśli chodzi o zabiegi kontraktowane oddzielnie, gdzie SPZOZ w Sokółce otrzymuje znacznie mniejsze środki niż inne szpitale powiatowe w województwie, mimo tego że musi obsłużyć znacznie większą liczbę pacjentów. Również w zakresie wyceny punktu rozliczeniowego za badania tomografii komputerowej SPZOZ w Sokółce jest traktowany nierówno. Wycena punktu jest znacznie niższa w porównaniu do wyceny obowiązującej w innych szpitalach w województwie podlaskim.
SPZOZ w Sokółce stara się zapewnić pacjentom konieczne zabiegi, bez wielomiesięcznych czy wręcz wieloletnich opóźnień, co powoduje, że wykonywana jest znacznie większa liczba procedur niż przewiduje to ryczałt i kontrakt. Brak zapłaty za nadwykonania powoduje, że lawinowo rośnie zadłużenie szpitala. Tylko w roku 2024 w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w Sokółce nadwykonania ryczałtowe wynoszą już prawie 3,4 min zł, co stanowi ponad 110% przyznanego ryczałtu!
Władze powiatu sokólskiego wskazują także, że powiat dofinansowuje działalność SPZOZ w Sokółce z własnego budżetu (kilka milionów złotych w ostatnich latach), ale nie jest w stanie finansować tak ogromnych niedoborów w budżecie szpitala, wynikających z niedoszacowania kontraktu z NFZ i nieopłacania nadwykonań.
Utrzymywanie dotychczasowych trendów w finansowaniu szpitala w Sokółce doprowadzi do dalszego pogorszenia jego kondycji finansowej. W rezultacie może doprowadzić to do braku wystarczających środków na wypłatę wynagrodzeń oraz braku możliwości regulowania innych zobowiązań, co może zakończyć się upadłością szpitala. Ucierpieliby na tym przede wszystkim pacjenci nie tylko z terenu powiatu, ale także z całego województwa podlaskiego.
Swobodny dostęp do szpitali i specjalistów to warunek niezbędny dla budowy systemu opieki zdrowotnej, który chroni życie, zdrowie i godność każdego pacjenta.
Mając powyższe na uwadze, uprzejmie proszę o wyjaśnienie:
Czy Ministerstwo Zdrowia oraz NFZ przeprowadziły analizę nierówności w finansowaniu szpitali powiatowych w województwie podlaskim, a jeśli tak, jakie są jej wyniki?
Jakie kryteria są brane pod uwagę przy podziale środków dla poszczególnych szpitali powiatowych i czy są one jednakowe dla wszystkich placówek?
Czy ministerstwo planuje podjęcie działań w celu bardziej proporcjonalnego finansowania szpitali w poszczególnych powiatach?
Czy jest planowane opłacenie nadwykonań w szpitalach, co pozwoliłoby poprawić ich sytuację finansową, a także zabezpieczyć dostępność usług medycznych na właściwym poziomie?
Czy są planowane dodatkowe środki dla szpitali powiatowych w województwie podlaskim, które borykają się z trudnościami finansowymi, a jeśli tak, to kiedy i na jakich zasadach będą one przyznawane? Jakie to mogą być kwoty?
Czy jest planowane podniesienie wartości kontraktu na rehabilitację dla szpitali powiatowych, a zwłaszcza takich SPZOZ jak ten w Sokółce, gdzie ewidentnie zaniżono zapotrzebowanie na takiego typu zabiegi?
Czy jest planowane ujednolicenie wyceny punktów za poszczególne procedury medyczne, w tym za tomografię komputerową, dla szpitali powiatowych?
Czy i jakie mechanizmy monitorujące i ewaluacyjne zostaną wdrożone, aby zapewnić transparentność procesu przydziału środków szpitalom w przyszłości oraz proporcjonalne do potrzeb zdrowotnych poszczególnych powiatów finansowanie przyznawanych kontraktów i ryczałtów?
Podsekretarz stanu Jerzy Szafranowicz
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 4 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (10)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
11683 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLF.050.5.2025.DP
Warszawa, 25 lutego 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 7782 z 11 lutego 2025 r. Pana Dariusza Piontkowskiego, Posła
na Sejm RP, w sprawie nierównego traktowania Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki
Zdrowotnej w Sokółce, uprzejmie proszę o przyjęcie następujących informacji.
1. Czy Ministerstwo Zdrowia oraz NFZ przeprowadziły analizę nierówności w finansowaniu
szpitali powiatowych w województwie podlaskim, a jeśli tak, jakie są jej wyniki? oraz
2. Jakie kryteria są brane pod uwagę przy podziale środków dla poszczególnych szpitali
powiatowych i czy są one jednakowe dla wszystkich placówek? oraz
3. Czy Ministerstwo planuje podjęcie działań w celu bardziej proporcjonalnego finansowania
szpitali w poszczególnych powiatach? oraz
8. Czy i jakie mechanizmy monitorujące i ewaluacyjne zostaną wdrożone, aby zapewnić
transparentność procesu przydziału środków szpitalom w przyszłości oraz proporcjonalne
do potrzeb zdrowotnych poszczególnych powiatów finansowanie przyznawanych
kontraktów i ryczałtów?
Na wstępie pragnę poinformować, że mechanizm ustalenia wartości ryczałtu systemu
podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej (PSZ)
zdefiniowany w rozporządzeniu Ministra Zdrowia w sprawie sposobu ustalania ryczałtu PSZ
nie opiera się na zasadzie proporcjonalnego podziału środków finansowych pomiędzy
świadczeniodawców systemu zabezpieczenia. Podstawę kalkulacji ryczałtu PSZ na dany
okres rozliczeniowy, stanowi poziom zrealizowanych przez dany podmiot świadczeń opieki
zdrowotnej, dla których przewidzianą formą finansowania jest ryczałt PSZ.
-- 1 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Zasady oraz sposób oszacowania wszystkich parametrów niezbędnych do ustalenia wartości
ryczałtu PSZ na dany okres rozliczeniowy precyzyjnie określa ww. rozporządzenie.
Odnosząc się do przedstawionego przez władze powiatu sokólskiego argumentu, że wartość
ryczałtu PSZ SP ZOZ w Sokółce jest niższa niż wartość ryczałtu PSZ następujących szpitali:
Szpitala Ogólnego im. dr. Witolda Ginela w Grajewie, Szpitala Ogólnego w Wysokiem
Mazowieckiem, SP ZOZ w Bielsku Podlaskim, SP ZOZ w Hajnówce, SP ZOZ w Augustowie,
NFZ poinformował, że wynika to z faktu, że poziom zrealizowanych świadczeń przez SP ZOZ
w Sokółce w okresie styczeń-grudzień 2023 r., tj. okresie, na podstawie którego
przeprowadzona została kalkulacja ryczałtu PSZ na 2024 r., jest znacząco niższy niż
w przypadku ww. szpitali. Liczba zrealizowanych jednostek sprawozdawczych w tym okresie
przez szpital w Sokółce jest bowiem istotnie niższa od realizacji wymienionych przez władze
powiatu sokólskiego podmiotów, a różnice wahają się w przedziale od 39,30% do 71,05%.
Jednocześnie NFZ wskazał, że SP ZOZ w Sokółce nie zgłaszał wcześniej zastrzeżeń co do
metodyki ustalania oraz wartości przyznawanego ryczałtu PSZ.
Niezależnie od powyższego pragnę wskazać, iż wartość ryczałtu PSZ na okres rozliczeniowy
styczeń-grudzień 2025 r. ustalona zostanie w terminie do 31 marca 2025 r. Do kalkulacji
wartości ryczałtu PSZ wykorzystane zostaną dane dot. zrealizowanych świadczeń opieki
zdrowotnej w okresie styczeń-grudzień 2024 r. W przypadku odnotowania realizacji
ryczałtu PSZ w tym okresie na poziomie wyższym niż 100% określony w rozporządzeniu
w sprawie sposobu ustalania ryczałtu PSZ mechanizm przewiduje możliwość zwiększenia
wartości ryczałtu PSZ i ustalenie dodatkowej, tzw. ponadplanowej, liczby jednostek
sprawozdawczych.
4. Czy planowane jest opłacenie nadwykonań w szpitalach, co pozwoliłoby poprawić ich
sytuację finansową, a także zabezpieczyć dostępność usług medycznych na właściwym
poziomie? oraz
5. Czy planowane są dodatkowe środki dla szpitali powiatowych w województwie podlaskim,
które borykają się z trudnościami finansowymi, a jeśli tak, to kiedy i na jakich zasadach będą
one przyznawane? Jakie to mogą być kwoty?
Pragnę zapewnić, że Ministerstwo Zdrowia wspólnie z Narodowym Funduszem Zdrowia,
systematycznie podejmuje działania mające na celu poprawę sytuacji finansowej
świadczeniodawców.
Należy wskazać na istotne zwiększenie środków z tytułu dotacji podmiotowej dla NFZ
w 2024 r. – wzrost z kwoty 8,8 mld zł uwzględnionej w pierwotnym planie finansowym NFZ
na 2024 r. do wysokości 14,8 mld zł dotychczas przekazanej do NFZ (wzrost o 68,1%).
Na podstawie decyzji Ministra Zdrowia, NFZ otrzymał również w 2024 r. dodatkowe środki
na zwiększenie funduszu zapasowego w łącznej kwocie 344,67 mln zł.
-- 2 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Ponadto zaplanowana na 2025 r. dotacja podmiotowa z budżetu państwa dla NFZ wynosi
18,35 mld zł, tj. ponad dwukrotnie więcej niż zaplanowana pierwotnie na 2024 r., natomiast
jeśli nastąpi konieczność zwiększenia nakładów finansowych na świadczenia opieki
zdrowotnej, Minister Zdrowia może skorzystać z instrumentu, jakim jest wsparcie z budżetu
państwa dla NFZ na finansowanie świadczeń gwarantowanych, o którym mowa w art. 131d
ustawy o świadczeniach, na podstawie którego minister właściwy do spraw zdrowia jest
uprawniony do przekazania NFZ dotacji podmiotowej lub wpłaty na zasilenie funduszu
zapasowego NFZ.
Ponadto w zakresie posiadanych kompetencji oraz środków finansowych oddziały
wojewódzkie NFZ prowadzą działania zmierzające do zmiany warunków finansowych umów
o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zarówno na wniosek świadczeniodawców jak
i z inicjatywy własnej oddziału wojewódzkiego NFZ, uwzględniające m.in. wyniki analizy
stopnia wykorzystania przez świadczeniodawców środków zaangażowanych w umowy
o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Działania te ukierunkowane są na optymalne
wykorzystanie środków finansowych przeznaczonych na finansowanie świadczeń opieki
zdrowotnej określonych w planie oddziału wojewódzkiego NFZ i wzrostu wartości umów
o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej – w kontekście poprawy dostępności do
świadczeń zdrowotnych, zakontraktowania większej liczby świadczeń i opłacenia
nadwykonań.
Zgodnie z informacją Podlaskiego oddziału wojewódzkiego NFZ, Oddział sfinansował
świadczenia ponadlimitowe udzielone przez SP ZOZ w Sokółce w 2024 r. na kwotę
2 021 678,32 zł, przy czym dotychczasowe sfinansowanie świadczeń ponadlimitowych
w 2024 r. dotyczyło zrealizowanych w I - III kwartale 2024 r. świadczeń udzielonych
dzieciom do 18 r.ż. oraz innych świadczeń nielimitowanych na kwotę 1 492 956,95 zł oraz
pozostałych świadczeń (hemodializoterapia) na kwotę 80 708,54 zł, natomiast po 31 grudnia
2024 r. Oddział NFZ przekazał aneksy dotyczące świadczeń udzielonych dzieciom do 18 r.ż.
oraz innych świadczeń nielimitowanych na kwotę 448 012,83 zł.
Zgodnie z informacją NFZ z 19 lutego br., aktualnie oddziały wojewódzkie NFZ są na etapie
rozliczania wykonania umów za okres styczeń-grudzień 2024 r., przedstawiania propozycji
dotyczących bilansowania umów oraz dalszej analizy naszych możliwości finansowych w celu
ewentualnego sfinansowania pozostałych świadczeń wykonanych ponad limit umów.
6. Czy planowane jest podniesienie wartości kontraktu na rehabilitację dla szpitali
powiatowych, a zwłaszcza takich SPZOZ jak ten w Sokółce, gdzie ewidentnie zaniżono
zapotrzebowanie na takiego typu zabiegi?
Zgodnie z danymi przekazanymi przez NFZ od 2021 r. wartość umowy SP ZOZ w Sokółce na
świadczenia rehabilitacji ogólnoustrojowej w warunkach stacjonarnych na koniec każdego
roku w porównaniu do wartości umowy pierwotnej stale wzrastała. Poniższa tabela obrazuje
-- 3 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
wzrost wartości umowy w latach 2021-2024 uwzględniając ugody (za wyjątkiem wartości
końcowej umowy na 2024 r., która jest w trakcie rozliczania).
Rok Wartość umowy pierwotnej (zł) Wartość umowy końcowej* (zł)
Wzrost wartości umowy
końcowej* w stosunku do umowy
pierwotnej
2021 364 861,20 409 736,80 112%
2022 505 973,94 1 491 218,04 295%
2023 642 037,92 2 274 395,02 354%
2024 1 455 655,20 1 480 935,45 102%
2025 1 564 384,41 n.d. n.d.
Jednocześnie pragnę podkreślić, że każdorazowo wartości proponowane do umowy są
adekwatne do możliwości finansowych Funduszu oraz są zgodne z zasadami równego
traktowania wszystkich świadczeniodawców, biorąc pod uwagę m.in. posiadane środki
finansowe i konieczność zabezpieczenia środków na świadczenia nielimitowane, w tym
udzielane osobom legitymującym się znacznym stopniem niepełnosprawności.
NFZ poinformował, że 70% pacjentów powiatu sokólskiego korzysta ze świadczeń
w zakresie rehabilitacja ogólnoustrojowa w warunkach stacjonarnych w SP ZOZ w Sokółce.
Pozostałe 30% pacjentów wybiera świadczeniodawców z innych powiatów, tj. powiatu
monieckiego oraz m. Białystok. Powyższa sytuacja wynika z uprawnienia pacjenta do prawa
wyboru szpitala spośród szpitali, które zawarły umowę o udzielanie świadczeń opieki
zdrowotnej. Liczba mieszkańców w danym powiecie nie jest wyłączną przesłanką do
kształtowania wartości umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w danym zakresie
świadczeń.
7. Czy planowane jest ujednolicenie wyceny punktów za poszczególne procedury medyczne,
w tym za tomografię komputerową, dla szpitali powiatowych?
Zgodnie z informacją NFZ, na wniosek SP ZOZ w Sokółce Podlaski oddział wojewódzki
Funduszu przeprowadził w oparciu o ustawę o świadczeniach procedurę, w wyniku której od
1 lipca 2023 r. umożliwił realizację badań tomografii komputerowej w ramach zawartej ze
świadczeniodawcą umowy w systemie podstawowego szpitalnego zabezpieczenia
świadczeń opieki zdrowotnej. Przedstawiona przez oddział aneksem cena jednostki
rozliczeniowej w zakresie świadczeń
badania tomografii komputerowej wynosiła 1,43 zł.
Cena ta, zgodnie z informacją NFZ, 30 czerwca 2023 r. uzyskała akceptację dyrektor SP ZOZ
w Sokółce wyrażoną podpisaniem przedmiotowego aneksu. Wskazana cena ustalona została
na poziomie ceny średniej w województwie podlaskim oraz była wyższa o 0,09 zł od ceny
jednostki rozliczeniowej, która obowiązywała w okresie styczeń-czerwiec 2023 r. na terenie
powiatu sokólskiego.
Mając na uwadze realizację ustawy o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia
w przypadku SP ZOZ w Sokółce Podlaski oddział wojewódzki Funduszu dokonał
zwiększenia ceny jednostki rozliczeniowej w omawianym zakresie świadczeń. Zmiany ceny
-- 4 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
jednostki rozliczeniowej zostały przeprowadzone w myśl zatwierdzonych przez Ministra
Zdrowia rekomendacji Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji. Tym
samym cenę jednostki rozliczeniowej w przypadku SP ZOZ w Sokółce w zakresie świadczeń
02.7220.072.02 - badania tomografii komputerowej (TK) w lipcu 2023 r. oddział zwiększył z
1,43 zł do 1,49 zł (wzrost o 0,06 zł), zaś w lipcu 2024 r. z 1,49 zł do 1,55 zł (wzrost o 0,06 zł).
Należy podkreślić, iż wzrost ceny jednostki rozliczeniowej o 0,06 zł w przypadku badań
tomografii komputerowej był jednolity w skali całego kraju. Cena jednostki rozliczeniowej
we wskazanym zakresie świadczeń nie podlega renegocjacji. W związku z tym w przypadku
wydania oraz zatwierdzenia przez Ministra Zdrowia kolejnych rekomendacji Oddział
zapewnił, że niezwłocznie przystąpi do ich implementacji oraz procesu aneksowania umów.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Jerzy Szafranowicz
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 5 of 5 --