Interpelacja w sprawie zatrudniania obcokrajowców w branży transportowej
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 7759
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej, ministra spraw wewnętrznych i administracji
w sprawie zatrudniania obcokrajowców w branży transportowej
Zgłaszający: Waldemar Sługocki
Data wpływu: 03-02-2025
Szanowni Państwo Ministrowie,
pracodawcy branży transportowej zwracają się do mnie z prośbą o podjęcie skutecznych działań legislacyjnych, a przede wszystkim organizacyjnych, usprawniających proces legalnego zatrudniania cudzoziemców w Polsce. W ostatnich latach branża transportowa odgrywa kluczową rolę w polskiej gospodarce, przyczyniając się do rozwoju handlu i wzrostu PKB. Jednocześnie pracodawcy tej branży coraz częściej zgłaszają problemy związane z niedoborem wykwalifikowanej kadry, co zmusza ich do poszukiwania pracowników poza granicami Polski. Wobec rosnących potrzeb rynku zatrudnianie obcokrajowców stało się dla wielu firm jedynym sposobem na utrzymanie ciągłości działalności. Według raportu związku pracodawców Transport i Logistyka Polska w branży transportowej brakuje 120 tys. zawodowych kierowców, w innych branżach nieobsadzonych jest ponad 110 tys. miejsc pracy. Przedstawiciele pracodawców branży transportowej wskazują, iż zatrudnianie pracowników z zagranicy napotyka liczne bariery formalne, administracyjne i prawne, takie jak:
1) długotrwałe procedury uzyskiwania zezwoleń na pracę i pobyt, które powodują opóźnienia w zatrudnianiu potrzebnych pracowników,
2) z uwagi na dość wydrenowany rynek z pracowników ukraińskich i białoruskich są rekrutowani pracownicy np. z Filipin i przy ich zatrudnianiu czas wydania zezwolenia na pracę wynosi ponad 3 mesiące,
3) po otrzymaniu zezwolenia na pracę przez pracownika z Filipin nie ma możliwości uzyskania terminu wizyty wizowej, ponieważ w konsulacie w Manili od grudnia nie ma terminów,
4) w przypadku zawodów regulowanych, takich jak kierowca zawodowy, usprawnienia wymaga procedura składania wniosków o wydanie karty kwalifikacyjnej kierowcy i świadectwa kierowcy - są to dokumenty, w których dublowane są informacje o tych samych uprawnieniach, a wszystkie dane o uprawnieniach powinny być dostępne dla służb kontrolnych prowadzących kontrole w formie elektronicznej i powinna być możliwość aplikowania o dokument i załączania oświadczenia, że będzie się go posiadało do czasu rozpoczęcia pracy,
5) ograniczenia wynikające z przepisów o delegowaniu pracowników, szczególnie w kontekście wykonywania przewozów międzynarodowych,
6) problemy z uznawalnością kwalifikacji zawodowych obcokrajowców, w szczególności uprawnień kierowców ciężarówek i autobusów,
7) brak jednolitych regulacji dotyczących warunków pracy i wynagrodzenia dla obcokrajowców, co prowadzi do niejasności i trudności w zapewnieniu zgodności z prawem,
8) kolejny wniosek powinien być rozpatrywany automatycznie na podstawie informacji z bazy danych, w której są wszystkie aktualne dane obcokrajowca, a jeśli nic nie wymaga wyjaśnienia lub uzupełnienia, kolejna karta powinna być wydana automatycznie.
Mając na uwadze powyższe, zwracam się z uprzejmą prośbą o odpowiedzi na następujące pytania:
1. Jakie działania podejmuje ministerstwo w celu uproszczenia procedur związanych z zatrudnieniem obcokrajowców w branży transportowej?
2. Czy planowane są zmiany legislacyjne, które umożliwią szybsze zatrudnianie i uznawanie kwalifikacji zawodowych kierowców będących obcokrajowcami?
3. Czy rozważane jest wprowadzenie rozwiązań umożliwiających większą elastyczność w zatrudnianiu pracowników spoza Unii Europejskiej w sektorze transportu?
4. Jakie działania podejmuje rząd, aby przeciwdziałać nadużyciom związanym z zatrudnianiem obcokrajowców, przy jednoczesnym wspieraniu uczciwych pracodawców?
Z poważaniem
Waldemar Sługocki
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Maciej Duszczyk
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5883 znakówinfo@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
BM-II.059.1.63.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 7759 Pana Posła Waldemara Sługockiego w sprawie
zatrudniania obcokrajowców w branży transportowej, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Celem ustawy o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na
terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, uchwalonej przez Sejm 21 lutego 2025 r., jest
ograniczenie nieprawidłowości związanych z dostępem cudzoziemców do rynku pracy,
usprawnienie procedur dotyczących powierzania im pracy, usprawnienie procedowania
spraw przez urzędy i pełna elektronizacja postępowań. Przepisy ustawy nie zawierają
szczególnych rozwiązań, które miałyby zastosowanie wyłącznie do branży transportowej.
W sektorze tym obowiązują ogólne zasady powierzania pracy cudzoziemcom.
Dotychczas obowiązujące regulacje dotyczące dostępu obcokrajowców do polskiego rynku
pracy były wyzyskiwane przez nieuczciwe podmioty, które w zamian za opłatę ułatwiały
cudzoziemcom wjazd na terytorium strefy Schengen, wydając im w tym celu zezwolenia na
pracę. Pozorny charakter tych działań sprawia, że nie prowadzą one do zaspokojenia potrzeb
rynku pracy i zatrudnienia cudzoziemców, powodując wydłużanie kolejek w urzędach, coraz
dłuższe terminy załatwiania spraw oraz wysokie koszty działania administracji. Proceder
przybrał znaczne rozmiary. Omawiana ustawa wzmacnia narzędzia, które pozwolą na
skuteczną walkę z nadużyciami.
W ramach systemowego uszczelnienia dostępu cudzoziemców do rynku pracy
wprowadzono nowe przesłanki odmowy wydawania zezwoleń na pracę lub wpisu
oświadczeń o powierzeniu pracy cudzoziemcowi do ewidencji oświadczeń, dotyczące m.in.
przypadków, gdy podmiot nie ma zamiaru zatrudnić cudzoziemca, a jego celem jest jedynie
uzyskanie dokumentów, na podstawie których można wystawić cudzoziemcowi wizę
i ułatwić mu wjazd na terytorium Unii Europejskiej.
Dokumentów legalizujących pracę cudzoziemców w Polsce nie uzyskają też podmioty, które
nie opłacają składek na ubezpieczenie społeczne i nie płacą podatków. Z nowej ustawy
wynika, że wszystkie zaległości muszą być uregulowane przed wydaniem zezwolenia na
pracę lub przed wpisem oświadczenia do ewidencji oświadczeń. Rozwiązania te wyeliminują
działalność nieuczciwych pośredników, czerpiących korzyści z przemytu cudzoziemców pod
pozorem powierzania im pracy. Omawiane regulacje przyczynią się też do ograniczenia
nieuczciwej konkurencji ze strony podmiotów, które korzystają z nielegalnej pracy
cudzoziemców sprowadzonych przez przemytników.
Podmioty ograniczające koszty pracy poprzez nielegalne zatrudnianie cudzoziemców
i spółki korzystające z ich pracy w zamian za akcje stanowią nieuczciwą konkurencję
i poważne zagrożenie dla interesów przedsiębiorców, powierzających obcokrajowcom pracę
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
zgodnie z przepisami prawa. Wychodząc naprzeciw postulatom uczciwych pracodawców,
ustawa ogranicza prawo cudzoziemców do świadczenia pracy lub wykonywania usług
w zamian za udziały lub akcje w spółkach kapitałowych - np. prostej spółki akcyjnej (wykup
jednej akcji pozwalał na pominięcie nie tylko obowiązku uzyskania zezwolenia na pracę, ale
też obowiązków dotyczących opłacania składek na ubezpieczenie społeczne, podatków
wymaganych w związku z wykonywaniem pracy i wypłatą wynagrodzenia).
Oprócz mechanizmów przeciwdziałających nadużyciom związanym z powierzaniem pracy
cudzoziemcom, ustawa wprowadza rozwiązania ułatwiające ich przepisowe zatrudnianie -
także w branży transportowej.
W celu skrócenia terminów wydawania dokumentów legalizujących pracę obcokrajowców
oraz usprawnienia procesu rozpatrywania spraw w tym zakresie, omawiany akt przewiduje
pełną elektronizację procedur, począwszy od złożenia wniosku, aż po odbiór decyzji
w sprawach wydawania zezwoleń na pracę lub oświadczeń o powierzeniu pracy
cudzoziemcowi. System teleinformatyczny umożliwi automatyczne pobieranie niezbędnych
danych z rejestrów innych instytucji, co pozwoli na sprawne przeprowadzenie postępowania
wyjaśniającego w sprawach dotyczących zatrudniania cudzoziemców.
System ten umożliwi też szybki kontakt pracodawcy i cudzoziemca z organem rozpatrującym
sprawy zezwoleń na pracę cudzoziemców i oświadczeń. Będzie to możliwe za
pośrednictwem konta pracodawcy, do którego założenia będzie on zobowiązany. Dla
wnioskodawców występujących o wydanie zezwolenia na pracę lub wpis oświadczenia do
ewidencji oświadczeń oznacza to znaczne skrócenie procesu uzupełniania brakujących
dokumentów oraz składania wyjaśnień w sprawie oraz szybsze załatwianie spraw przez
urzędy. Uproszczony zostanie też sposób dopełniania obowiązków informacyjnych,
przewidzianych w związku z wydaniem zezwolenia na pracę lub z rejestracją oświadczenia.
Wprowadzone ustawą uproszczenia proceduralne będą dotyczyły również branży
transportowej. Zrezygnowano z odrębnej regulacji przedłużenia zezwolenia na pracę,
przewidując możliwość kontynuacji zatrudnienia u tego samego pracodawcy, na tym samym
stanowisku, w procedurze uzyskania kolejnego zezwolenia na pracę na dotychczasowych
warunkach. Zniesiony zostanie też obowiązek uzyskania od starosty informacji na temat
możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych pracodawcy, co znacznie skróci procedurę
wydawania zezwolenia na pracę.
Informuję, że w zakresie pytania dotyczącego uznawania kwalifikacji zawodowych
kierowców, będących cudzoziemcami, Ministrem właściwym do udzielenia odpowiedzi jest
Minister Infrastruktury.
Z wyrazami szacunku
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --