Interpelacja nr 7755
Interpelacja w sprawie szkolenia prokuratorów w związku ze zmianą art. 197 Kodeksu karnego
Zgłaszający:
•
Adresat:
Sprawiedliwość i Sądy (100%)
Edukacja i Szkolnictwo (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie szkolenia prokuratorów w związku ze zmianą art. 197 Kodeksu karnego
Interpelacja nr 7755
do ministra sprawiedliwości
w sprawie szkolenia prokuratorów w związku ze zmianą art. 197 Kodeksu karnego
Zgłaszający: Anita Kucharska-Dziedzic, Klaudia Jachira, Katarzyna Kierzek-Koperska, Agnieszka Maria Kłopotek, Alicja Łepkowska-Gołaś, Dorota Łoboda, Wanda Nowicka, Barbara Okuła, Ewa Szymanowska, Katarzyna Ueberhan, Joanna Wicha, Anna Maria Żukowska, Monika Rosa, Sylwia Bielawska, Jolanta Niezgodzka, Maja Ewa Nowak, Dorota Olko, Barbara Dolniak
Data wpływu: 03-02-2025
Szanowny Panie Ministrze,
13 lutego 2025 roku wejdzie w życie ustawa z dnia 28 czerwca 2024 roku o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw, zmieniająca funkcjonującą od lat w polskim systemie prawnym definicję przestępstwa zgwałcenia. Wprowadzona zmiana poszerzyła zakres czynów stanowiących zgwałcenie o doprowadzenie do czynności seksualnej (mimo braku zgody) w inny sposób niż przemocą, groźbą bezprawną lub podstępem. Przedmiotowa ustawa wprowadziła również zmiany w zakresie odpowiedzialności za doprowadzenie do czynności seksualnej osoby z zakłóceniami psychicznymi.
Zmiana ta ma zasadnicze znaczenie w kwestii dotyczącej zgody na współżycie seksualne. Art. 197 Kodeksu karnego w dotychczasowym swoim brzmieniu przewidywał odpowiedzialność karną jedynie wobec takiego sprawcy, który do czynności seksualnych doprowadził przemocą, groźbą bezprawną lub podstępem. Obowiązująca jeszcze regulacja milczy o przypadkach, w których nie dochodzi do przemocowego doprowadzenia ofiary do współżycia seksualnego, a jednak współżycie to nie odbywa się za obopólną zgodą osób w nim uczestniczących. Właśnie w tej kwestii zmiana wprowadzona nowymi przepisami jest najdonioślejsza. Według nowego brzmienia wspomnianego wyżej art. 197 Kodeksu karnego, już samo doprowadzenie do obcowania płciowego, bez zgody wszystkich uczestników tej sytuacji, zagrożone będzie karą.
Wprowadzone zmiany legislacyjne mają ogromne znaczenie w kwestii przyjętej praktyki prowadzenia postępowań przygotowawczych w sprawie przestępstwa zgwałcenia. Dodatkowa przesłanka determinująca zaistnienie przestępstwa powoduje, że sprawy, w których dotychczas brak było znamion przestępstwa, w obliczu nowej regulacji podlegać będą odpowiedzialności karnej. W tym świetle zasadne zdaje się uprzednie przygotowanie prowadzących sprawy prokuratorów na tak doniosłą zmianę, wymagającą zwrócenia szczególnej uwagi na istnienie nowej przesłanki.
1. Czy Ministerstwo Sprawiedliwości przeprowadziło szkolenia zwracające uwagę prokuratorów na dokonaną zmianę art. 197 Kodeksu karnego?
2. W jakiej formie przedmiotowe szkolenia zostały przeprowadzone?
3. Jeżeli do tej pory takie szkolenie nie zostało przeprowadzone czy resort planuje przeprowadzenie takiego szkolenia dla prokuratorów i w jakim terminie miałoby ono się odbyć?
Z poważaniem dra Anita Kucharska-Dziedzic
Posłanka na Sejm RP
Interpelacja nr 7755
do ministra sprawiedliwości
w sprawie szkolenia prokuratorów w związku ze zmianą art. 197 Kodeksu karnego
Zgłaszający: Anita Kucharska-Dziedzic, Klaudia Jachira, Katarzyna Kierzek-Koperska, Agnieszka Maria Kłopotek, Alicja Łepkowska-Gołaś, Dorota Łoboda, Wanda Nowicka, Barbara Okuła, Ewa Szymanowska, Katarzyna Ueberhan, Joanna Wicha, Anna Maria Żukowska, Monika Rosa, Sylwia Bielawska, Jolanta Niezgodzka, Maja Ewa Nowak, Dorota Olko, Barbara Dolniak
Data wpływu: 03-02-2025
Szanowny Panie Ministrze,
13 lutego 2025 roku wejdzie w życie ustawa z dnia 28 czerwca 2024 roku o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw, zmieniająca funkcjonującą od lat w polskim systemie prawnym definicję przestępstwa zgwałcenia. Wprowadzona zmiana poszerzyła zakres czynów stanowiących zgwałcenie o doprowadzenie do czynności seksualnej (mimo braku zgody) w inny sposób niż przemocą, groźbą bezprawną lub podstępem. Przedmiotowa ustawa wprowadziła również zmiany w zakresie odpowiedzialności za doprowadzenie do czynności seksualnej osoby z zakłóceniami psychicznymi.
Zmiana ta ma zasadnicze znaczenie w kwestii dotyczącej zgody na współżycie seksualne. Art. 197 Kodeksu karnego w dotychczasowym swoim brzmieniu przewidywał odpowiedzialność karną jedynie wobec takiego sprawcy, który do czynności seksualnych doprowadził przemocą, groźbą bezprawną lub podstępem. Obowiązująca jeszcze regulacja milczy o przypadkach, w których nie dochodzi do przemocowego doprowadzenia ofiary do współżycia seksualnego, a jednak współżycie to nie odbywa się za obopólną zgodą osób w nim uczestniczących. Właśnie w tej kwestii zmiana wprowadzona nowymi przepisami jest najdonioślejsza. Według nowego brzmienia wspomnianego wyżej art. 197 Kodeksu karnego, już samo doprowadzenie do obcowania płciowego, bez zgody wszystkich uczestników tej sytuacji, zagrożone będzie karą.
Wprowadzone zmiany legislacyjne mają ogromne znaczenie w kwestii przyjętej praktyki prowadzenia postępowań przygotowawczych w sprawie przestępstwa zgwałcenia. Dodatkowa przesłanka determinująca zaistnienie przestępstwa powoduje, że sprawy, w których dotychczas brak było znamion przestępstwa, w obliczu nowej regulacji podlegać będą odpowiedzialności karnej. W tym świetle zasadne zdaje się uprzednie przygotowanie prowadzących sprawy prokuratorów na tak doniosłą zmianę, wymagającą zwrócenia szczególnej uwagi na istnienie nowej przesłanki.
1. Czy Ministerstwo Sprawiedliwości przeprowadziło szkolenia zwracające uwagę prokuratorów na dokonaną zmianę art. 197 Kodeksu karnego?
2. W jakiej formie przedmiotowe szkolenia zostały przeprowadzone?
3. Jeżeli do tej pory takie szkolenie nie zostało przeprowadzone czy resort planuje przeprowadzenie takiego szkolenia dla prokuratorów i w jakim terminie miałoby ono się odbyć?
Z poważaniem dra Anita Kucharska-Dziedzic
Posłanka na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Dariusz Mazur
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
17%
Konkretność
83%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
1 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
11
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
7.9 / 1k zn.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (11)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6339 znaków
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Podsekretarz Stanu
Dariusz Mazur
BK-VII.0520.54.2025
Warszawa, 27 lutego 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 7755 złożoną do Ministra Sprawiedliwości przez Panią
posłankę Anitę Kucharską - Dziedzic wraz z grupą posłanek w sprawie szkolenia
prokuratorów w związku ze zmianą art. 197 Kodeksu karnego, uprzejmie przedstawiam
następujące informacje.
Z uwagi na zbieżność tematu, niniejsza odpowiedź jest analogiczna do odpowiedzi
na interpelację Pań posłanek nr 7754.
Ministerstwo Sprawiedliwości bardzo pozytywnie ocenia zmianę wprowadzoną w art.
197 Kodeksu karnego. Należy wyrazić nadzieję, że rozszerzenie przestępstwa zgwałcenia
na sytuacje, w których bez zgody osoby dochodzi do doprowadzenia jej do obcowania
płciowego oraz inne zmiany odpowiadają na oczekiwania społeczne i odniosą skutek
zgodny z intencją autorów projektu.
Biorąc pod uwagę niezwykle istotny charakter ww. nowelizacji, Ministerstwo
Sprawiedliwości zwróciło się do Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury
o uwzględnienie tej tematyki w programie szkoleń na rok 2025 i 2026.
Warto podkreślić, że kształcenie i doskonalenie kadr sądów powszechnych i prokuratury
należy do zadań wyspecjalizowanej jednostki, jaką jest właśnie Krajowa Szkoła
Sądownictwa i Prokuratury z siedzibą w Krakowie (w dalszej treści: KSSiP).
Adresatami szkoleń ustawicznych prowadzonych przez KSSiP, stosownie do art. 2 ust. 1
pkt 2 i 3 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury
(Dz. U. z 2022 r. poz. 217 ze zm., w dalszej treści: uKSSiP), są sędziowie, asesorzy sądowi,
prokuratorzy i asesorzy prokuratury, a także referendarze sądowi, asystenci sędziów,
asystenci prokuratorów, kuratorzy zawodowi oraz urzędnicy sądów i prokuratury.
W myśl art. 15a ust. 1 i art. 15b ust. 1 uKSSiP, szkolenia ustawiczne odbywają się, co do
zasady, zgodnie z rocznym harmonogramem działalności szkoleniowej KSSiP, który
-- 1 of 3 --
2
uwzględnia potrzeby szkoleniowe zgłaszane przez Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora
Generalnego, Prokuratora Krajowego, Krajową Radę Sądownictwa, Krajową Radę
Prokuratorów przy Prokuratorze Generalnym, prezesów sądów apelacyjnych
oraz prokuratorów regionalnych.
W związku z problematyką objętą zakresem nowelizacji, należy wskazać na szkolenia
zorganizowane przez KSSiP w 2024 r.:
1) „Dochodzenie roszczeń w postępowaniu karnym na rzecz małoletniego wobec
popełnienia na jego szkodę czynu zabronionego przeciwko wolności seksualnej
i obyczajności”
Szkolenie przeprowadzono w formule online w terminach: 13 września 2024 r.,
21 października 2024 r. oraz 27 listopada 2024 r.;
2) „Psychospołeczne zjawisko wykorzystywania seksualnego dzieci”
Szkolenie zostało przeprowadzone w formule seminarium w Lublinie w terminie 9-10
grudnia 2024 r. w ramach Krajowego Planu przeciwdziałania przestępstwom przeciwko
wolności seksualnej i obyczajności na szkodę małoletnich na lata 2023-2026;
3) „Praktyczne aspekty zapobiegania i zwalczania przestępstw przeciwko wolności
seksualnej na szkodę małoletnich”
Szkolenie odbyło się w dniach 11-13 grudnia 2024 r. w Lublinie w ramach Krajowego Planu
przeciwdziałania przestępstwom przeciwko wolności seksualnej i obyczajności na szkodę
małoletnich na lata 2023-2026.
Wprawdzie harmonogram działalności szkoleniowej KSSiP na rok 2025 (dostępny
pod adresem: https://www.kssip.gov.pl/node/5025) aktualnie nie przewiduje wprost
dedykowanego szkolenia dla sędziów w temacie nowej definicji przestępstw z art. 197 k.k.
i art. 198 k.k. (obowiązującej od 13 lutego 2025 r.), to ujęte w nim szkolenia dotyczące
przestępstw przeciwko wolności seksualnej i obyczajności będą realizowane
z uwzględnieniem znowelizowanego brzmienia przywołanych przepisów m.in.:
1) „Wykorzystanie seksualne dzieci – zwalczanie przestępstw przeciwko wolności
seksualnej i obyczajności na szkodę małoletnich pokrzywdzonych”
Szkolenie przewidziano w trybie stacjonarnym. Planowane są dwie jego edycje w dniach
28-30 kwietnia 2025 r. (KSSiP Lublin) oraz 24-26 września 2025 r. (Wrocław);
2) „Przestępstwa przeciwko rodzinie i opiece popełniane na szkodę małoletniego
pokrzywdzonego – wybrane zagadnienia”
Szkolenie również realizuje założenia Krajowego Planu Przeciwdziałania Przestępstwom
Przeciwko Wolności Seksualnej i Obyczajności na Szkodę Małoletnich na lata 2023-2026
-- 2 of 3 --
3
i jest planowane w formule stacjonarnego seminarium. Aktualnie nie wyznaczono jeszcze
terminu jego realizacji;
3) „Dochodzenie roszczeń w postępowaniu karnym na rzecz małoletniego wobec
popełnienia na jego szkodę czynu zabronionego przeciwko wolności seksualnej
i obyczajności”
Przeprowadzenie tego szkolenia stanowi również rezultat zobowiązań KSSiP wynikających
z Krajowego Planu Przeciwdziałania Przestępstwom Przeciwko Wolności Seksualnej
i Obyczajności na Szkodę Małoletnich na lata 2023-2026. Zostało ono zaplanowane
w trybie online (e-seminarium), w dwóch edycjach. Aktualnie nie wyznaczono jeszcze
terminu jego realizacji.
W harmonogramie działalności szkoleniowej KSSiP na rok 2025 zostały uwzględnione
również:
- szkolenie nt. „Zmiany w kodyfikacjach karnych – wybrane zagadnienia”, podczas którego
zostaną omówione m.in. kwestie wprowadzonych w 2024 i 2025 r. zmian w prawie
karnym materialnym i procesowym (dwie edycje w trybie online e-seminarium w terminie
czerwiec-wrzesień 2025 r.);
- seminarium pt. „Aktualne problemy orzecznicze w sprawach karnych”, którego tematem
będą najbardziej aktualne problemy praktyczne, a także najnowsze zmiany przepisów
prawnych (osiem edycji w trybie online e-seminarium w terminie czerwiec-wrzesień 2025
r.).
Warto zaznaczyć, że znamiona przestępstw przeciwko wolności seksualnej i obyczajności,
w tym przestępstw z art. 197 k.k. i art. 198 k.k., są omawiane w ramach szkolenia
aplikantów aplikacji prokuratorskiej i aplikacji uzupełniającej prokuratorskiej.
Z kolei zgodnie z art. 98 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. – Prawo o prokuraturze (Dz. U.
z 2024 r. poz. 390), prokuratorzy są obowiązani stale podnosić kwalifikacje zawodowe,
w tym uczestniczyć w szkoleniach i innych formach doskonalenia zawodowego.
Z wyrazami szacunku
Dariusz Mazur
Podsekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 3 of 3 --
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Podsekretarz Stanu
Dariusz Mazur
BK-VII.0520.54.2025
Warszawa, 27 lutego 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 7755 złożoną do Ministra Sprawiedliwości przez Panią
posłankę Anitę Kucharską - Dziedzic wraz z grupą posłanek w sprawie szkolenia
prokuratorów w związku ze zmianą art. 197 Kodeksu karnego, uprzejmie przedstawiam
następujące informacje.
Z uwagi na zbieżność tematu, niniejsza odpowiedź jest analogiczna do odpowiedzi
na interpelację Pań posłanek nr 7754.
Ministerstwo Sprawiedliwości bardzo pozytywnie ocenia zmianę wprowadzoną w art.
197 Kodeksu karnego. Należy wyrazić nadzieję, że rozszerzenie przestępstwa zgwałcenia
na sytuacje, w których bez zgody osoby dochodzi do doprowadzenia jej do obcowania
płciowego oraz inne zmiany odpowiadają na oczekiwania społeczne i odniosą skutek
zgodny z intencją autorów projektu.
Biorąc pod uwagę niezwykle istotny charakter ww. nowelizacji, Ministerstwo
Sprawiedliwości zwróciło się do Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury
o uwzględnienie tej tematyki w programie szkoleń na rok 2025 i 2026.
Warto podkreślić, że kształcenie i doskonalenie kadr sądów powszechnych i prokuratury
należy do zadań wyspecjalizowanej jednostki, jaką jest właśnie Krajowa Szkoła
Sądownictwa i Prokuratury z siedzibą w Krakowie (w dalszej treści: KSSiP).
Adresatami szkoleń ustawicznych prowadzonych przez KSSiP, stosownie do art. 2 ust. 1
pkt 2 i 3 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury
(Dz. U. z 2022 r. poz. 217 ze zm., w dalszej treści: uKSSiP), są sędziowie, asesorzy sądowi,
prokuratorzy i asesorzy prokuratury, a także referendarze sądowi, asystenci sędziów,
asystenci prokuratorów, kuratorzy zawodowi oraz urzędnicy sądów i prokuratury.
W myśl art. 15a ust. 1 i art. 15b ust. 1 uKSSiP, szkolenia ustawiczne odbywają się, co do
zasady, zgodnie z rocznym harmonogramem działalności szkoleniowej KSSiP, który
-- 1 of 3 --
2
uwzględnia potrzeby szkoleniowe zgłaszane przez Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora
Generalnego, Prokuratora Krajowego, Krajową Radę Sądownictwa, Krajową Radę
Prokuratorów przy Prokuratorze Generalnym, prezesów sądów apelacyjnych
oraz prokuratorów regionalnych.
W związku z problematyką objętą zakresem nowelizacji, należy wskazać na szkolenia
zorganizowane przez KSSiP w 2024 r.:
1) „Dochodzenie roszczeń w postępowaniu karnym na rzecz małoletniego wobec
popełnienia na jego szkodę czynu zabronionego przeciwko wolności seksualnej
i obyczajności”
Szkolenie przeprowadzono w formule online w terminach: 13 września 2024 r.,
21 października 2024 r. oraz 27 listopada 2024 r.;
2) „Psychospołeczne zjawisko wykorzystywania seksualnego dzieci”
Szkolenie zostało przeprowadzone w formule seminarium w Lublinie w terminie 9-10
grudnia 2024 r. w ramach Krajowego Planu przeciwdziałania przestępstwom przeciwko
wolności seksualnej i obyczajności na szkodę małoletnich na lata 2023-2026;
3) „Praktyczne aspekty zapobiegania i zwalczania przestępstw przeciwko wolności
seksualnej na szkodę małoletnich”
Szkolenie odbyło się w dniach 11-13 grudnia 2024 r. w Lublinie w ramach Krajowego Planu
przeciwdziałania przestępstwom przeciwko wolności seksualnej i obyczajności na szkodę
małoletnich na lata 2023-2026.
Wprawdzie harmonogram działalności szkoleniowej KSSiP na rok 2025 (dostępny
pod adresem: https://www.kssip.gov.pl/node/5025) aktualnie nie przewiduje wprost
dedykowanego szkolenia dla sędziów w temacie nowej definicji przestępstw z art. 197 k.k.
i art. 198 k.k. (obowiązującej od 13 lutego 2025 r.), to ujęte w nim szkolenia dotyczące
przestępstw przeciwko wolności seksualnej i obyczajności będą realizowane
z uwzględnieniem znowelizowanego brzmienia przywołanych przepisów m.in.:
1) „Wykorzystanie seksualne dzieci – zwalczanie przestępstw przeciwko wolności
seksualnej i obyczajności na szkodę małoletnich pokrzywdzonych”
Szkolenie przewidziano w trybie stacjonarnym. Planowane są dwie jego edycje w dniach
28-30 kwietnia 2025 r. (KSSiP Lublin) oraz 24-26 września 2025 r. (Wrocław);
2) „Przestępstwa przeciwko rodzinie i opiece popełniane na szkodę małoletniego
pokrzywdzonego – wybrane zagadnienia”
Szkolenie również realizuje założenia Krajowego Planu Przeciwdziałania Przestępstwom
Przeciwko Wolności Seksualnej i Obyczajności na Szkodę Małoletnich na lata 2023-2026
-- 2 of 3 --
3
i jest planowane w formule stacjonarnego seminarium. Aktualnie nie wyznaczono jeszcze
terminu jego realizacji;
3) „Dochodzenie roszczeń w postępowaniu karnym na rzecz małoletniego wobec
popełnienia na jego szkodę czynu zabronionego przeciwko wolności seksualnej
i obyczajności”
Przeprowadzenie tego szkolenia stanowi również rezultat zobowiązań KSSiP wynikających
z Krajowego Planu Przeciwdziałania Przestępstwom Przeciwko Wolności Seksualnej
i Obyczajności na Szkodę Małoletnich na lata 2023-2026. Zostało ono zaplanowane
w trybie online (e-seminarium), w dwóch edycjach. Aktualnie nie wyznaczono jeszcze
terminu jego realizacji.
W harmonogramie działalności szkoleniowej KSSiP na rok 2025 zostały uwzględnione
również:
- szkolenie nt. „Zmiany w kodyfikacjach karnych – wybrane zagadnienia”, podczas którego
zostaną omówione m.in. kwestie wprowadzonych w 2024 i 2025 r. zmian w prawie
karnym materialnym i procesowym (dwie edycje w trybie online e-seminarium w terminie
czerwiec-wrzesień 2025 r.);
- seminarium pt. „Aktualne problemy orzecznicze w sprawach karnych”, którego tematem
będą najbardziej aktualne problemy praktyczne, a także najnowsze zmiany przepisów
prawnych (osiem edycji w trybie online e-seminarium w terminie czerwiec-wrzesień 2025
r.).
Warto zaznaczyć, że znamiona przestępstw przeciwko wolności seksualnej i obyczajności,
w tym przestępstw z art. 197 k.k. i art. 198 k.k., są omawiane w ramach szkolenia
aplikantów aplikacji prokuratorskiej i aplikacji uzupełniającej prokuratorskiej.
Z kolei zgodnie z art. 98 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. – Prawo o prokuraturze (Dz. U.
z 2024 r. poz. 390), prokuratorzy są obowiązani stale podnosić kwalifikacje zawodowe,
w tym uczestniczyć w szkoleniach i innych formach doskonalenia zawodowego.
Z wyrazami szacunku
Dariusz Mazur
Podsekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 3 of 3 --