Interpelacja w sprawie szkolenia funkcjonariuszy Policji w związku ze zmianą art. 197 Kodeksu karnego
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 7753
do ministra spraw wewnętrznych i administracji
w sprawie szkolenia funkcjonariuszy Policji w związku ze zmianą art. 197 Kodeksu karnego
Zgłaszający: Anita Kucharska-Dziedzic, Klaudia Jachira, Katarzyna Kierzek-Koperska, Agnieszka Maria Kłopotek, Alicja Łepkowska-Gołaś, Dorota Łoboda, Wanda Nowicka, Barbara Okuła, Ewa Szymanowska, Katarzyna Ueberhan, Joanna Wicha, Anna Maria Żukowska, Monika Rosa, Sylwia Bielawska, Jolanta Niezgodzka, Maja Ewa Nowak, Dorota Olko, Barbara Dolniak
Data wpływu: 03-02-2025
Szanowny Panie Ministrze,
13 lutego 2025 roku wejdzie w życie ustawa z dnia 28 czerwca 2024 roku o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw, zmieniająca funkcjonującą od lat w polskim systemie prawnym definicję przestępstwa zgwałcenia. Wprowadzona zmiana poszerzyła zakres czynów stanowiących zgwałcenie o doprowadzenie do czynności seksualnej (mimo braku zgody) w inny sposób niż przemocą, groźbą bezprawną lub podstępem. Przedmiotowa ustawa wprowadziła również zmiany w zakresie odpowiedzialności za doprowadzenie do czynności seksualnej osoby z zakłóceniami psychicznymi.
Zmiana ta ma zasadnicze znaczenie w kwestii dotyczącej zgody na współżycie seksualne. Art. 197 Kodeksu karnego w dotychczasowym swoim brzmieniu przewidywał odpowiedzialność karną jedynie wobec takiego sprawcy, który do czynności seksualnych doprowadził przemocą, groźbą bezprawną lub podstępem. Obowiązująca jeszcze regulacja milczy o przypadkach, w których nie dochodzi do przemocowego doprowadzenia ofiary do współżycia seksualnego, a jednak współżycie to nie odbywa się za obopólną zgodą osób w nim uczestniczących. Właśnie w tej kwestii zmiana wprowadzona nowymi przepisami jest najdonioślejsza. Według nowego brzmienia wspomnianego wyżej art. 197 Kodeksu karnego, już samo doprowadzenie do obcowania płciowego bez zgody wszystkich uczestników tej sytuacji zagrożone będzie karą.
W sprawach dotyczących wykrywania oraz zwalczania przestępstwa zgwałcenia kluczową rolę odgrywa, podległa ministrowi spraw wewnętrznych i administracji, Policja. To do tej służby w pierwszej kolejności trafia osoba pokrzywdzona przestępstwem zgwałcenia. To do funkcjonariuszek i funkcjonariuszy Policji należy wstępna ocena sprawy. Zdaje się zatem, że wchodząca w najbliższym czasie w życie zmiana przepisów dotyczących przestępstwa zgwałcenia, w dużym stopniu dotknie codziennej pracy funkcjonariuszek i funkcjonariuszy. Dokonana zmiana legislacyjna determinuje konieczność przystosowania się funkcjonariuszek i funkcjonariuszy Policji do nowych standardów ochrony osób pokrzywdzonych przestępstwem zgwałcenia.
Wobec powyższego zwracam się o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy funkcjonariuszki i funkcjonariusze Policji zostali przeszkoleni z zakresu zmian art. 197 Kodeksu karnego?
W jakiej formie przedmiotowe szkolenia zostały przeprowadzone?
Jeżeli do tej pory takie szkolenie nie zostało przeprowadzone czy resort planuje przeprowadzenie takiego szkolenia dla funkcjonariuszek i funkcjonariuszy oraz w jakim terminie miałoby ono się odbyć?
Z poważaniem dr Anita Kucharska-Dziedzic
Posłanka na Sejm RP
Sekretarz stanu Czesław Mroczek
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4112 znaków02‐591 Warszawa, Polska
BMP.0713.2.12.2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację numer 7753 Pani Poseł Anity Kucharskiej‐Dziedzic oraz grupy
Posłów1 w sprawie szkolenia funkcjonariuszy Policji w związku ze zmianą art. 197 Kodeksu
karnego, na podstawie stanowiska Komendy Głównej Policji, uprzejmie przedstawiam co
następuje.
Funkcjonariusze w sprawach o przestępstwa zgwałcenia stosują nie tylko przepisy ustawy
z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny2
, ale również Wytyczne Prokuratora Generalnego z
dnia 18 grudnia 2015 r. dotyczące zasad postępowania w sprawach
o przestępstwo zgwałcenia. Zgodnie z pkt 2 ww. Wytycznych, protokół zawiadomienia o
przestępstwie, ograniczony do wskazania najważniejszych faktów i dowodów, powinien
być sporządzony przez prokuratora. Tylko w szczególnie uzasadnionych przypadkach
protokół sporządza funkcjonariusz innego uprawnionego organu.
Dodatkowo, funkcjonariusze są zobowiązani do stosowania Wytycznych Prokuratora
Generalnego z dnia 29 sierpnia 2024 r. w sprawie zasad postępowania powszechnych
jednostek organizacyjnych prokuratury w zakresie prowadzenia spraw
o przestępstwa przeciwko wolności seksualnej i obyczajności na szkodę małoletnich
z rozdziału XXV Kodeksu karnego. Powyższy dokument realizuje założenia Krajowego
Planu Przeciwdziałania Przestępstwom Przeciwko Wolności Seksualnej i Obyczajności na
Szkodę Małoletnich na lata 2023‐2026 3
.
W celu zwiększenia efektywności współdziałania instytucji państwowych
zaangażowanych w ściganie przedmiotowej kategorii przestępstw, w prokuraturach
okręgowych oraz Prokuraturze Krajowej wyznaczono koordynatorów, którzy
współpracują z koordynatorami w Komedzie Głównej Policji i komendach wojewódzkich
(Stołecznej) Policji oraz w zarządach Centralnego Biura Zwalczania Cyberprzestępczości i
w oddziałach Straży Granicznej.
Kolejnym dokumentem stanowiącym wsparcie dla funkcjonariuszy są Wytyczne
nr 2/2024 Prokuratora Generalnego z dnia 9 sierpnia 2024 r. w sprawie zasad
postępowania powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury w zakresie
1 Pani Klaudii Jachiry, Pani Katarzyny Kierzek‐Koperskiej, Pani Agnieszki Marii Kłopotek, Pani Alicji Łepkowskiej‐Gołaś, Pani
Doroty Łobody, Pani Wandy Nowickiej, Pani Barbary Okuły, Pani Ewy Szymanowskiej, Pani Katarzyny Ueberhan, Pani
Joanny Wichy, Pani Anny Marii Żukowskiej, Pani Moniki Rosy, Pani Sylwii Bielawskiej, Pani Jolanty Niezgodzkiej, Pani Mai
Ewy Nowak, Pani Doroty Olko, Pani Barbary Dolniak
2 Dz. U. z 2024 r. poz. 17, z późn. zm., dalej: k.k.
3 przyjętego uchwałą nr 204 Rady Ministrów z dnia 17 października 2023 r. (M.P. poz. 1235)
-- 1 of 2 --
Strona 2 z 2 ul. Stefana Batorego 5
02‐591 Warszawa, Polska
przeciwdziałania przemocy domowej.
Pragnę zapewnić, że problematyka poruszona w niniejszym wystąpieniu jest przedmiotem
stałego szkolenia policjantów zarówno w ramach szkoleń zawodowych, jak i doskonalenia
zawodowego realizowanych w trybie określonym w rozporządzeniu Ministra Spraw
Wewnętrznych i Administracji z dnia 8 listopada 2023 r. w sprawie szkoleń zawodowych i
doskonalenia zawodowego w Policji 4, a treści programów nauczania są na bieżąco
aktualizowane.
Powyższa tematyka w szczególności jest omawiana na kursie specjalistycznym dla
funkcjonariuszy służby kryminalnej wykonujących czynności dochodzeniowo‐śledcze. Przy
wykorzystaniu form szkoleniowych przewidzianych dla doskonalenia zawodowego
lokalnego policjanci zostali zapoznani ze zmianami art. 197 k.k.
Jednocześnie należy wskazać, że w celu zapobieżenia potencjalnego wystąpienia
niejednolitości stosowania nowego brzmienia art. 197 k.k. w praktyce, Komenda Główna
Policji, we współpracy z komendami wojewódzkimi (Stołeczną) Policji, wdrożyła system
monitorowania stosowania ww. przepisu prawa.
Z poważaniem
z up. Czesław Mroczek
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji
/podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
Otrzymuje:
Departament Spraw Parlamentarnych w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów.
4 Dz. U. poz. 2506
-- 2 of 2 --