Interpelacja w sprawie stosowania przez Żandarmerię Wojskową tzw. ustaw antyprzemocowych 1.0 i 2.0
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 7751
do ministra obrony narodowej
w sprawie stosowania przez Żandarmerię Wojskową tzw. ustaw antyprzemocowych 1.0 i 2.0
Zgłaszający: Marcin Romanowski
Data wpływu: 02-02-2025
Proszę o przekazanie szczegółowych informacji dotyczących stosowania przez Żandarmerię Wojskową tzw. ustaw antyprzemocowych 1.0 i 2.0.
Przedmiotowe regulacje wprowadziły wolne od genderowych założeń, wzorowane na austriackich rozwiązaniach narzędzia ochrony osób dotkniętych przemocą domową. Do katalogu tych środków należą: nakaz natychmiastowego opuszczenia mieszkania i jego bezpośredniego otoczenia oraz zakaz zbliżania się (wprowadzony w 2020 roku), a od 2023 roku także zakazy zbliżania się do osób dotkniętych przemocą, kontaktowania się z nimi oraz przebywania w określonych miejscach, takich jak miejsce pracy czy nauki. Narzędzia te, stosowane wobec sprawców, którzy swoim zachowaniem stanowią zagrożenie dla życia lub zdrowia domowników, oceniane są przez ekspertów jako skuteczny krok w zapewnieniu ochrony najbardziej narażonych osób: kobiet, dzieci, osób starszych oraz osób z niepełnosprawnościami.
Jak często Żandarmeria Wojskowa stosowała nakaz natychmiastowego opuszczenia mieszkania i jego bezpośredniego otoczenia oraz zakaz zbliżania się? Jak wygląda miesięczna oraz roczna statystyka zastosowania tego środka w latach 2020-2024? Proszę również o dane statystyczne w podziale terytorialnym.
Jak często stosowano zakazy zbliżania się do osób dotkniętych przemocą, kontaktowania się z nimi oraz przebywania w określonych miejscach, takich jak miejsce pracy czy nauki? Jakie są miesięczne i roczne dane za lata 2023 i 2024? Jak wygląda miesięczna oraz roczna statystyka zastosowania tego środka w latach 2020-2024? Proszę również o dane statystyczne w podziale terytorialnym.
Ile było przypadków, w których konieczne było ponowne zastosowanie któregoś z powyższych nakazów lub zakazów wobec tej samej osoby?
Czy prowadzone są analizy dotyczące skuteczności tych narzędzi w ochronie osób dotkniętych przemocą, w szczególności kobiet, dzieci, osób starszych i osób z niepełnosprawnościami? Czy opracowano propozycje usprawnień w zakresie ich stosowania? Jeśli tak, proszę o ich przekazanie.
Jakie formy współpracy funkcjonują między Żandarmerią Wojskową a innymi instytucjami odpowiedzialnymi za bezpieczeństwo, ochronę i wsparcie osób dotkniętych przemocą domową? Czy identyfikowane są dobre praktyki w tej dziedzinie, które mogłyby przyczynić się do poprawy skuteczności ochrony ofiar przemocy?
Czy w latach 2020-2024 przeprowadzono szkolenia dla żołnierzy Żandarmerii Wojskowej dotyczące stosowania ww. przepisów? Ile takich szkoleń się odbyło i ilu żołnierzy wzięło w nich udział? Proszę o informację z podziałem na lata. Czy przeprowadzono ewaluację tych szkoleń? Jeśli tak, jakie były jej wyniki i czy wskazano ewentualne potrzeby w zakresie dalszego kształcenia żołnierzy w tym obszarze?
Proszę również o przekazanie innych, dodatkowych danych dotyczących stosowania ww. narzędzi, o ile są agregowane.
Sekretarz stanu Paweł Bejda
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4026 znakówAl. Niepodległości 218
00-911 Warszawa
1
Sekretarz Stanu
Paweł BEJDA
BMON-WP.053.105.2025/In-39/25/KT
Warszawa, 25.02.2025 r.
Pan Szymon HOŁOWNIA
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Do wiadomości: Dyrektor Departamentu Spraw Parlamentarnych w KPRM
ePuap
Dotyczy: interpelacji Pana Posła Marcina Romanowskiego nr 7751 w sprawie stosowania przez
Żandarmerię Wojskową tzw. ustaw antyprzemocowych 1.0 i 2.0
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając, z upoważnienia Ministra Obrony Narodowej, na interpelację Pana Posła Marcina
Romanowskiego nr 7751 w sprawie stosowania przez Żandarmerię Wojskową tzw. ustaw
antyprzemocowych 1.0 i 2.0, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych informacji.
We wskazanych w interpelacji latach 2020-2024 Żandarmeria Wojskowa (ŻW) prowadziła następujące
działania profilaktyczne podejmowane w celu zapobiegania aktom przemocy:
nakaz natychmiastowego opuszczenia wspólnie zajmowanego mieszkania i jego
bezpośredniego otoczenia, obowiązujący do dnia 14 sierpnia 2023 r. (nakaz);
zakaz zbliżania się do mieszkania i jego bezpośredniego otoczenia, obowiązujący do dnia 14
sierpnia 2023 r. (zakaz);
nakaz natychmiastowego opuszczenia wspólnie zajmowanego mieszkania i jego
bezpośredniego otoczenia i zakaz zbliżania się do wspólnie zajmowanego mieszkania i jego
bezpośredniego otoczenia, obowiązujący od dnia 15 sierpnia 2023 r. (nakaz i zakaz);
zakaz zbliżania się do osoby doznającej przemocy na wyrażoną w metrach odległość,
obwiązujący od dnia 15 sierpnia 2023 r. (zakaz zbliżania);
zakaz kontaktowania się z osobą doznającą przemocy domowej, obowiązujący od dnia 15
sierpnia 2023 r. (zakaz kontaktowania);
zakaz wstępu na teren szkoły, placówki oświatowej, opiekuńczej lub artystycznej, obiektu
sportowego lub miejsca pracy, i przebywania na tym terenie, obowiązujący od dnia 15 sierpnia
2023 r. (zakaz wstępu).
Wyżej wymienione instrumenty cywilnoprawne we wskazanym okresie były zastosowane przez
terenowe jednostki organizacyjne Żandarmerii Wojskowej wobec osób stosujących przemoc domową
w Warszawie, Bydgoszczy, Elblągu, Krakowie, Lublinie, Szczecinie i Żaganiu. Łącznie zastosowano: nakaz
- 37 razy, zakaz - 57 razy, nakaz i zakaz - 68 razy, zakaz zbliżania się - 58 razy, zakaz kontaktowania - 44
razy i zakaz wstępu - 15 razy. W analizowanym okresie w siedmiu przypadkach konieczne było ponowne
zastosowanie instrumentów cywilnoprawnych wobec tej samej osoby stosującej przemoc domową.
Żandarmeria Wojskowa uczestniczy w „Rządowym Programie Przeciwdziałania Przemocy Domowej na
lata 2024-2030”, którego celem jest zwiększenie skuteczności przeciwdziałania przemocy domowej oraz
zmniejszenie skali tego zjawiska w Polsce. Włącza się w proces legislacyjny przy pracach
uzgodnieniowych dotyczących nowelizacji ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie oraz zmian w
kodeksie postępowania cywilnego. Nawiązała współpracę z Ogólnopolskim Pogotowiem dla Ofiar
Przemocy w Rodzinie „Niebieska Linia”. Ściśle współdziała z Policją w zakresie przeciwdziałania
-- 1 of 2 --
www.gov.pl/web/obrona narodowa
Al. Niepodległości 218
00-911 Warszawa
2
przemocy domowej, a także z jednostkami organizacyjnymi pomocy społecznej. Na początku 2025 r.
zainicjowała współpracę z Krajowym Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom.
W omawianym okresie ŻW zorganizowała również liczne szkolenia wdrażające przepisy tzw. ustawy
antyprzemocowej, z udziałem m.in. ekspertów z Ministerstwa Sprawiedliwości czy Państwowej Agencji
Rozwiązywania Problemów Alkoholowych. Żołnierze ŻW regularnie uczestniczą w szkoleniach, które
pozwalają im skutecznie dostosowywać się do zmieniających się przepisów prawa, a także doskonalą ich
metody działania (w 2024 r. liczba przeszkolonych żołnierzy wyniosła 2678). Ponadto, w celu
powszechnego samokształcenia żołnierzy Sił Zbrojnych RP oraz pracowników resortu obrony
opracowano kurs online pt. „Przeciwdziałanie przemocy domowej”.
Z wyrazami szacunku
Paweł BEJDA
/dokument podpisany kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
-- 2 of 2 --