Interpelacja nr 7739
Interpelacja w sprawie przyznania poszkodowanym w wypadkach komunikacyjnych statusu konsumentów w relacji z ubezpieczycielami
Zgłaszający:
•
Adresat:
Sprawiedliwość i Sądy (100%)
Edukacja i Szkolnictwo (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie przyznania poszkodowanym w wypadkach komunikacyjnych statusu konsumentów w relacji z ubezpieczycielami
Interpelacja nr 7739
do ministra finansów
w sprawie przyznania poszkodowanym w wypadkach komunikacyjnych statusu konsumentów w relacji z ubezpieczycielami
Zgłaszający: Lidia Czechak
Data wpływu: 31-01-2025
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się z wątpliwościami co do zasadności aktualnego stanu prawnego odnoszącego się do statusu poszkodowanych w wypadkach komunikacyjnych w relacji z ubezpieczycielem. Na to zagadnienie zwrócił uwagę jeden z pokrzywdzonych obywateli proszący mnie o interwencję.
Obecnie osoby fizyczne, które nie prowadzą działalności gospodarczej, dochodząc roszczeń z tytułu OC sprawcy wypadku, są pozbawione ochrony konsumenckiej, co prowadzi do licznych nadużyć i patologii ze strony firm ubezpieczeniowych. Stanowisko to opiera się na uchwale Sądu Najwyższego z dnia 9 września 2015 r. (sygn. akt III SZP 2/15), która stwierdza, że poszkodowany, dochodząc roszczeń od ubezpieczyciela w ramach odpowiedzialności gwarancyjnej OC, nie dokonuje czynności prawnej, a zatem nie spełnia definicji konsumenta zawartej w art. 221 k.c. oraz art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Niestety, brak tej ochrony prowadzi do patologii, gdzie ubezpieczyciele wykorzystują swoją dominującą pozycję rynkową, co skutkuje:
- zaniżaniem wysokości odszkodowań,
- utrudnianiem procesu dochodzenia roszczeń,
- brakiem transparentności w wycenach szkód.
Wskazuje się na to, że firmy ubezpieczeniowe coraz częściej stosują praktyki ograniczające możliwość dochodzenia pełnych roszczeń przez obywateli, w szczególności przez:
1. Przewlekłość postępowań – ubezpieczyciele przeciągają procesy likwidacyjne, przekraczając ustawowe terminy, co powoduje, że poszkodowani przez wiele miesięcy, a nawet lat, pozostają bez należnych środków finansowych.
2. Brak transparentności – wyceny szkód są często oparte na niejasnych lub zamkniętych procedurach (np. tajnych aukcjach wraków), co uniemożliwia obywatelom weryfikację decyzji finansowych.
3. Zaniżanie odszkodowań – odszkodowania są celowo obniżane na podstawie nieweryfikowalnych danych, co prowadzi do sytuacji, w której poszkodowani nie mogą pokryć pełnych kosztów napraw lub strat.
4. Nieprawidłową obsługę reklamacji – firmy często uchylają się od udzielania merytorycznych odpowiedzi na reklamacje, ignorując prawa konsumentów i zasady dobrych praktyk.
5. Niewłaściwe traktowanie poszkodowanych – osoby, które już poniosły stratę w wyniku wypadku lub zdarzenia losowego, są narażone na stres, dodatkowe koszty (np. ubezpieczenia OC wraków) oraz przedłużające się postępowania, które prowadzą do pogorszenia ich sytuacji finansowej i psychicznej.
W związku z pojawiającymi się poważnymi zastrzeżeniami odnośnie do systemowego funkcjonowania sektora ubezpieczeń w Polsce proszę o odpowiedź na poniższe pytania:
1. Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie zmian prawnych, które polepszą sytuację poszkodowanych w wypadkach komunikacyjnych w relacji z ubezpieczycielami?
2. Czy możliwe jest przyznanie takim osobom statusu konsumentów?
3. Czy obecne uregulowania krajowe są całkowicie wystarczające z punktu widzenia implementacji prawa unijnego?
Z wyrazami szacunku
Lidia Czechak
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 7739
do ministra finansów
w sprawie przyznania poszkodowanym w wypadkach komunikacyjnych statusu konsumentów w relacji z ubezpieczycielami
Zgłaszający: Lidia Czechak
Data wpływu: 31-01-2025
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się z wątpliwościami co do zasadności aktualnego stanu prawnego odnoszącego się do statusu poszkodowanych w wypadkach komunikacyjnych w relacji z ubezpieczycielem. Na to zagadnienie zwrócił uwagę jeden z pokrzywdzonych obywateli proszący mnie o interwencję.
Obecnie osoby fizyczne, które nie prowadzą działalności gospodarczej, dochodząc roszczeń z tytułu OC sprawcy wypadku, są pozbawione ochrony konsumenckiej, co prowadzi do licznych nadużyć i patologii ze strony firm ubezpieczeniowych. Stanowisko to opiera się na uchwale Sądu Najwyższego z dnia 9 września 2015 r. (sygn. akt III SZP 2/15), która stwierdza, że poszkodowany, dochodząc roszczeń od ubezpieczyciela w ramach odpowiedzialności gwarancyjnej OC, nie dokonuje czynności prawnej, a zatem nie spełnia definicji konsumenta zawartej w art. 221 k.c. oraz art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Niestety, brak tej ochrony prowadzi do patologii, gdzie ubezpieczyciele wykorzystują swoją dominującą pozycję rynkową, co skutkuje:
- zaniżaniem wysokości odszkodowań,
- utrudnianiem procesu dochodzenia roszczeń,
- brakiem transparentności w wycenach szkód.
Wskazuje się na to, że firmy ubezpieczeniowe coraz częściej stosują praktyki ograniczające możliwość dochodzenia pełnych roszczeń przez obywateli, w szczególności przez:
1. Przewlekłość postępowań – ubezpieczyciele przeciągają procesy likwidacyjne, przekraczając ustawowe terminy, co powoduje, że poszkodowani przez wiele miesięcy, a nawet lat, pozostają bez należnych środków finansowych.
2. Brak transparentności – wyceny szkód są często oparte na niejasnych lub zamkniętych procedurach (np. tajnych aukcjach wraków), co uniemożliwia obywatelom weryfikację decyzji finansowych.
3. Zaniżanie odszkodowań – odszkodowania są celowo obniżane na podstawie nieweryfikowalnych danych, co prowadzi do sytuacji, w której poszkodowani nie mogą pokryć pełnych kosztów napraw lub strat.
4. Nieprawidłową obsługę reklamacji – firmy często uchylają się od udzielania merytorycznych odpowiedzi na reklamacje, ignorując prawa konsumentów i zasady dobrych praktyk.
5. Niewłaściwe traktowanie poszkodowanych – osoby, które już poniosły stratę w wyniku wypadku lub zdarzenia losowego, są narażone na stres, dodatkowe koszty (np. ubezpieczenia OC wraków) oraz przedłużające się postępowania, które prowadzą do pogorszenia ich sytuacji finansowej i psychicznej.
W związku z pojawiającymi się poważnymi zastrzeżeniami odnośnie do systemowego funkcjonowania sektora ubezpieczeń w Polsce proszę o odpowiedź na poniższe pytania:
1. Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie zmian prawnych, które polepszą sytuację poszkodowanych w wypadkach komunikacyjnych w relacji z ubezpieczycielami?
2. Czy możliwe jest przyznanie takim osobom statusu konsumentów?
3. Czy obecne uregulowania krajowe są całkowicie wystarczające z punktu widzenia implementacji prawa unijnego?
Z wyrazami szacunku
Lidia Czechak
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Jurand Drop
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
4
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
3.7 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7849 znaków
tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
Warszawa, 20 lutego 2025 roku
Sprawa: Odpowiedź na Interpelację nr 7739
Znak sprawy: FN6.054.4.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 7739 Pani Poseł Lidii Czechak w sprawie
„przyznania poszkodowanym w wypadkach komunikacyjnych statusu
konsumentów w relacji z ubezpieczycielami” uprzejmie informuję, że kwestie
poruszone w interpelacji zostały skonsultowane z: Urzędem Komisji Nadzoru
Finansowego (UKNF), Urzędem Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKIK)
oraz Polską Izbą Ubezpieczeń (PIU). Na podstawie otrzymanych informacji
uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień.
I. Ad. 1.
Odnosząc się do pytania pierwszego dotyczącego wprowadzenia zmian prawnych,
które polepszą sytuację poszkodowanego w wypadkach komunikacyjnych w relacji
z ubezpieczycielami wskazać należy, że polski system prawny przewiduje aktualnie
szereg instytucji prawnych wzmacniających sytuację poszkodowanego w relacji z
zakładem ubezpieczeń, m.in.:
- osoba poszkodowana ma prawo żądania od ubezpieczyciela udostępnienia
pełnych akt szkody oraz samodzielnej weryfikacji dowodów zgromadzonych w
sprawie;
- zakład ubezpieczeń zobowiązany jest do przeprowadzenia postępowania
likwidacyjnego oraz wypłaty odszkodowania w ustawowo określonych terminach,
za naruszenie których ponosi odpowiedzialność administracyjną ze strony organu
nadzoru (KNF);
- zakład ubezpieczeń ma obowiązek udzielenia odpowiedzi na reklamację
poszkodowanego w terminie 30 dni (w szczególnie skomplikowanych przypadkach
60 dni), zaś w przypadku niedotrzymania terminu, reklamację uważa się za
rozpatrzoną zgodnie z wolą klienta (art. 6, 7 i 8 ustawy o rozpatrywaniu reklamacji
przez podmioty rynku finansowego1 , a ponadto na ubezpieczyciela może zostać
nałożona kara administracyjna;
-- 1 of 3 --
2/3
- decyzje/stanowiska ubezpieczyciela muszą zawierać pouczenia o prawach
poszkodowanego, np. o prawie do wniesienia reklamacji, złożenia wniosku o
interwencję do Rzecznika Finansowego (RF), skierowania sprawy do sądu,
wskazania sądu właściwego oraz podmiotu, który należy pozwać.
Ponadto RF, działając w granicach i na podstawie ustawy o rozpatrywaniu
reklamacji przez podmioty rynku finansowego1, stale monitoruje działalność
zakładów ubezpieczeń, w szczególności analizując sprawy, w których
poszkodowani złożyli wniosek o wszczęcie interwencji Rzecznika, udzielając
odpowiedzi na zapytania mailowe poszkodowanych oraz udzielając telefonicznych
porad prawnych. W przypadku dostrzeżenia systemowych nieprawidłowości w
funkcjonowaniu danego zakładu ubezpieczeń RF zawiadamia organ nadzoru, tj.
Komisję Nadzoru Finansowego, o dostrzeżonych nieprawidłowościach, wnosząc o
podjęcie stosownych działań nadzorczych.
Z informacji przekazanych przez KNF wynika, że zgodnie ze swoimi kompetencjami
i w ramach realizowanych zadań nadzoruje proces likwidacji szkód (w tym szkód
komunikacyjnych) i w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości po stronie
zakładów ubezpieczeń wydaje stosowne zalecenia zobowiązujące do zaniechania
naruszania przepisów prawa lub interesów ubezpieczających, ubezpieczonych lub
uprawnionych z umów ubezpieczenia, a w przypadku naruszenia ustawowych
terminów dotyczących likwidacji szkód komunikacyjnych wydaje decyzje o
nałożeniu kar pieniężnych. W celu m.in. zwiększenia transparentności procesu
likwidacji szkód komunikacyjnych, KNF wydała „Rekomendacje dotyczące
likwidacji szkód z ubezpieczeń komunikacyjnych”.
Mając powyższe na uwadze informuję, że obecnie nie są rozważane zmiany
legislacyjne w powyższym zakresie.
II. Ad. 2.
Odnosząc się do pytania drugiego dotyczącego możliwości przyznania
poszkodowanym w wypadkach komunikacyjnych statusu konsumentów uprzejmie
informuję, że zgodnie z art. 221 Kodeksu cywilnego2, za konsumenta uważa się
osobę fizyczną dokonującą z przedsiębiorcą czynności prawnej niezwiązanej
bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową. Poszkodowany nie
dokonuje z ubezpieczycielem OC sprawcy żadnej czynności prawnej, w
szczególności nie zawiera z nim umowy, lecz jedynie dochodzi roszczenia o
naprawienie szkody wyrządzonej przez ubezpieczonego. Pojęcie konsumenta
zasadniczo dotyczy więc relacji kontraktowych lub przedkontraktowych z
przedsiębiorcą, a nie dochodzenia roszczeń odszkodowawczych. Charakter prawny
instytucji prawnej konsumenta nie przystaje do sytuacji prawnej poszkodowanego.
W kontekście ubezpieczeniowym status poszkodowanego i możliwość uznania
go za konsumenta negatywnie ocenił także Sąd Najwyższy.
KNF przypomniała, że w przywołanej w interpelacji uchwale (sygn. akt III SZP 2/15)
Sąd Najwyższy przyjął, że poszkodowany będący osobą fizyczną nieprowadzącą
działalności gospodarczej dochodzący roszczenia z ubezpieczenia w ramach
odpowiedzialności gwarancyjnej z tytułu umowy obowiązkowego ubezpieczenia
OC posiadaczy pojazdów mechanicznych nie jest konsumentem w rozumieniu art.
24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów3 . Nie przysługuje mu zatem
ochrona przewidziana w tym przepisie, a co za tym idzie wykluczona jest możliwość
-- 2 of 3 --
3/3
bezpośredniego wykorzystania instrumentarium będącego w dyspozycji Prezesa
UOKiK, w razie naruszenia zbiorowych interesów tych osób.
Z informacji przekazanych przez UOKiK wynika, że Prezes UOKIK stale monitoruje
sygnały dotyczące rynku usług finansowych, w tym rynku usług komunikacyjnych.
UOKiK prowadzi obecnie 4 postępowania wyjaśniające, których przedmiotem są
działania zakładów ubezpieczeń przy likwidacji szkód z OC komunikacyjnego w
zakresie zasad zapewniania pojazdów zastępczych. Nie dały one jednak dotąd
podstaw do wszczęcia postępowań w przedmiocie naruszenia zbiorowych
interesów konsumentów bądź w sprawie o uznanie postanowień wzorca umowy za
niedozwolone. Zarzut zaniżania odszkodowań – jak wynika z praktyki UOKIK – w
większości przypadków jest bowiem silnie powiązany z indywidualnym
charakterem spraw dotyczących likwidacji szkód. Potwierdza to charakter
otrzymywanych sygnałów konsumenckich związanych z wyceną szkody lub
pozostałości pojazdu, które to sygnały co do zasady miały charakter spraw
indywidualnych. Zgodnie natomiast z 24 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i
konsumentów3 suma indywidualnych interesów konsumentów nie stanowi
zbiorowego interesu konsumentów.
Jednocześnie w ocenie UOKiK, nadanie poszkodowanym statusu konsumentów nie
wpłynie w żaden sposób na indywidualny charakter spraw dotyczących likwidacji
szkody, a już obecnie RF, działając w ramach swoich kompetencji ustawowych,
pomaga poszkodowanym w ich indywidulanych sporach z zakładami ubezpieczeń.
III. Ad. 3.
Odpowiadając na pytanie trzecie wskazać należy, że w opinii PIU, będącej
organizacją samorządu gospodarczego zrzeszającą wszystkich ubezpieczycieli,
wszelkie uregulowania prawa unijnego dotyczące ochrony poszkodowanych w
ubezpieczeniach komunikacyjnych w relacjach z zakładami ubezpieczeń zostały w
Polsce wdrożone.
Także w ocenie resortu finansów, ukształtowany w polskim systemie prawa zakres
ochrony interesów poszkodowanych w wypadkach komunikacyjnych,
dochodzących roszczeń od zakładu ubezpieczeń wydaje się być szeroki i zgodny z
przepisami prawa unijnego.
Podstawa prawna:
1. Ustawa z dnia 5 sierpnia 2025 r. o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty
rynku finansowego, o Rzeczniku Finansowym i o Funduszu Edukacji Finansowej
(Dz.U. z 2024 r. poz. 1109);
2. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks Cywilny (Dz. U. z 2024 r. poz. 1061 z
późn. zm.);
3. Ustawa z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z
2024 r. poz. 1616).
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Jurand Drop
podsekretarz stanu
-- 3 of 3 --
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
Warszawa, 20 lutego 2025 roku
Sprawa: Odpowiedź na Interpelację nr 7739
Znak sprawy: FN6.054.4.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 7739 Pani Poseł Lidii Czechak w sprawie
„przyznania poszkodowanym w wypadkach komunikacyjnych statusu
konsumentów w relacji z ubezpieczycielami” uprzejmie informuję, że kwestie
poruszone w interpelacji zostały skonsultowane z: Urzędem Komisji Nadzoru
Finansowego (UKNF), Urzędem Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKIK)
oraz Polską Izbą Ubezpieczeń (PIU). Na podstawie otrzymanych informacji
uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień.
I. Ad. 1.
Odnosząc się do pytania pierwszego dotyczącego wprowadzenia zmian prawnych,
które polepszą sytuację poszkodowanego w wypadkach komunikacyjnych w relacji
z ubezpieczycielami wskazać należy, że polski system prawny przewiduje aktualnie
szereg instytucji prawnych wzmacniających sytuację poszkodowanego w relacji z
zakładem ubezpieczeń, m.in.:
- osoba poszkodowana ma prawo żądania od ubezpieczyciela udostępnienia
pełnych akt szkody oraz samodzielnej weryfikacji dowodów zgromadzonych w
sprawie;
- zakład ubezpieczeń zobowiązany jest do przeprowadzenia postępowania
likwidacyjnego oraz wypłaty odszkodowania w ustawowo określonych terminach,
za naruszenie których ponosi odpowiedzialność administracyjną ze strony organu
nadzoru (KNF);
- zakład ubezpieczeń ma obowiązek udzielenia odpowiedzi na reklamację
poszkodowanego w terminie 30 dni (w szczególnie skomplikowanych przypadkach
60 dni), zaś w przypadku niedotrzymania terminu, reklamację uważa się za
rozpatrzoną zgodnie z wolą klienta (art. 6, 7 i 8 ustawy o rozpatrywaniu reklamacji
przez podmioty rynku finansowego1 , a ponadto na ubezpieczyciela może zostać
nałożona kara administracyjna;
-- 1 of 3 --
2/3
- decyzje/stanowiska ubezpieczyciela muszą zawierać pouczenia o prawach
poszkodowanego, np. o prawie do wniesienia reklamacji, złożenia wniosku o
interwencję do Rzecznika Finansowego (RF), skierowania sprawy do sądu,
wskazania sądu właściwego oraz podmiotu, który należy pozwać.
Ponadto RF, działając w granicach i na podstawie ustawy o rozpatrywaniu
reklamacji przez podmioty rynku finansowego1, stale monitoruje działalność
zakładów ubezpieczeń, w szczególności analizując sprawy, w których
poszkodowani złożyli wniosek o wszczęcie interwencji Rzecznika, udzielając
odpowiedzi na zapytania mailowe poszkodowanych oraz udzielając telefonicznych
porad prawnych. W przypadku dostrzeżenia systemowych nieprawidłowości w
funkcjonowaniu danego zakładu ubezpieczeń RF zawiadamia organ nadzoru, tj.
Komisję Nadzoru Finansowego, o dostrzeżonych nieprawidłowościach, wnosząc o
podjęcie stosownych działań nadzorczych.
Z informacji przekazanych przez KNF wynika, że zgodnie ze swoimi kompetencjami
i w ramach realizowanych zadań nadzoruje proces likwidacji szkód (w tym szkód
komunikacyjnych) i w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości po stronie
zakładów ubezpieczeń wydaje stosowne zalecenia zobowiązujące do zaniechania
naruszania przepisów prawa lub interesów ubezpieczających, ubezpieczonych lub
uprawnionych z umów ubezpieczenia, a w przypadku naruszenia ustawowych
terminów dotyczących likwidacji szkód komunikacyjnych wydaje decyzje o
nałożeniu kar pieniężnych. W celu m.in. zwiększenia transparentności procesu
likwidacji szkód komunikacyjnych, KNF wydała „Rekomendacje dotyczące
likwidacji szkód z ubezpieczeń komunikacyjnych”.
Mając powyższe na uwadze informuję, że obecnie nie są rozważane zmiany
legislacyjne w powyższym zakresie.
II. Ad. 2.
Odnosząc się do pytania drugiego dotyczącego możliwości przyznania
poszkodowanym w wypadkach komunikacyjnych statusu konsumentów uprzejmie
informuję, że zgodnie z art. 221 Kodeksu cywilnego2, za konsumenta uważa się
osobę fizyczną dokonującą z przedsiębiorcą czynności prawnej niezwiązanej
bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową. Poszkodowany nie
dokonuje z ubezpieczycielem OC sprawcy żadnej czynności prawnej, w
szczególności nie zawiera z nim umowy, lecz jedynie dochodzi roszczenia o
naprawienie szkody wyrządzonej przez ubezpieczonego. Pojęcie konsumenta
zasadniczo dotyczy więc relacji kontraktowych lub przedkontraktowych z
przedsiębiorcą, a nie dochodzenia roszczeń odszkodowawczych. Charakter prawny
instytucji prawnej konsumenta nie przystaje do sytuacji prawnej poszkodowanego.
W kontekście ubezpieczeniowym status poszkodowanego i możliwość uznania
go za konsumenta negatywnie ocenił także Sąd Najwyższy.
KNF przypomniała, że w przywołanej w interpelacji uchwale (sygn. akt III SZP 2/15)
Sąd Najwyższy przyjął, że poszkodowany będący osobą fizyczną nieprowadzącą
działalności gospodarczej dochodzący roszczenia z ubezpieczenia w ramach
odpowiedzialności gwarancyjnej z tytułu umowy obowiązkowego ubezpieczenia
OC posiadaczy pojazdów mechanicznych nie jest konsumentem w rozumieniu art.
24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów3 . Nie przysługuje mu zatem
ochrona przewidziana w tym przepisie, a co za tym idzie wykluczona jest możliwość
-- 2 of 3 --
3/3
bezpośredniego wykorzystania instrumentarium będącego w dyspozycji Prezesa
UOKiK, w razie naruszenia zbiorowych interesów tych osób.
Z informacji przekazanych przez UOKiK wynika, że Prezes UOKIK stale monitoruje
sygnały dotyczące rynku usług finansowych, w tym rynku usług komunikacyjnych.
UOKiK prowadzi obecnie 4 postępowania wyjaśniające, których przedmiotem są
działania zakładów ubezpieczeń przy likwidacji szkód z OC komunikacyjnego w
zakresie zasad zapewniania pojazdów zastępczych. Nie dały one jednak dotąd
podstaw do wszczęcia postępowań w przedmiocie naruszenia zbiorowych
interesów konsumentów bądź w sprawie o uznanie postanowień wzorca umowy za
niedozwolone. Zarzut zaniżania odszkodowań – jak wynika z praktyki UOKIK – w
większości przypadków jest bowiem silnie powiązany z indywidualnym
charakterem spraw dotyczących likwidacji szkód. Potwierdza to charakter
otrzymywanych sygnałów konsumenckich związanych z wyceną szkody lub
pozostałości pojazdu, które to sygnały co do zasady miały charakter spraw
indywidualnych. Zgodnie natomiast z 24 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i
konsumentów3 suma indywidualnych interesów konsumentów nie stanowi
zbiorowego interesu konsumentów.
Jednocześnie w ocenie UOKiK, nadanie poszkodowanym statusu konsumentów nie
wpłynie w żaden sposób na indywidualny charakter spraw dotyczących likwidacji
szkody, a już obecnie RF, działając w ramach swoich kompetencji ustawowych,
pomaga poszkodowanym w ich indywidulanych sporach z zakładami ubezpieczeń.
III. Ad. 3.
Odpowiadając na pytanie trzecie wskazać należy, że w opinii PIU, będącej
organizacją samorządu gospodarczego zrzeszającą wszystkich ubezpieczycieli,
wszelkie uregulowania prawa unijnego dotyczące ochrony poszkodowanych w
ubezpieczeniach komunikacyjnych w relacjach z zakładami ubezpieczeń zostały w
Polsce wdrożone.
Także w ocenie resortu finansów, ukształtowany w polskim systemie prawa zakres
ochrony interesów poszkodowanych w wypadkach komunikacyjnych,
dochodzących roszczeń od zakładu ubezpieczeń wydaje się być szeroki i zgodny z
przepisami prawa unijnego.
Podstawa prawna:
1. Ustawa z dnia 5 sierpnia 2025 r. o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty
rynku finansowego, o Rzeczniku Finansowym i o Funduszu Edukacji Finansowej
(Dz.U. z 2024 r. poz. 1109);
2. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks Cywilny (Dz. U. z 2024 r. poz. 1061 z
późn. zm.);
3. Ustawa z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z
2024 r. poz. 1616).
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Jurand Drop
podsekretarz stanu
-- 3 of 3 --