Interpelacja nr 7736
Interpelacja w sprawie sytuacji małych księgarni
Zgłaszający:
•
Adresat:
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie sytuacji małych księgarni
Interpelacja nr 7736
do ministra kultury i dziedzictwa narodowego
w sprawie sytuacji małych księgarni
Zgłaszający: Barbara Dolniak
Data wpływu: 31-01-2025
Szanowna Pani Minister,
według danych Dun & Bradstreet, na które powołuje się BIG Info Monitor, na koniec 2023 roku w Polsce działało 2,2 tys. księgarń. W 95 proc. są to mikro- i małe przedsiębiorstwa, często jednoosobowe działalności gospodarcze. Od 2010 roku z rynku zniknęło blisko tysiąc księgarń, przede wszystkim tych najmniejszych. Główną przyczyną jest nierówna konkurencja, jaką stworzyły wielkie podmioty, m.in. tanie księgarnie internetowe.
Małe księgarnie nie są w stanie konkurować ceną z dużymi sieciami czy internetowymi księgarniami. Wydawcy, współpracując z księgarniami z własnym kanałem sprzedaży, dają im zniżki sięgające nawet do 50 proc. ceny. W rezultacie zdarza się, że klient kupuje w Internecie książkę taniej niż lokalny księgarz w hurcie.
Biorąc pod uwagę powyższe zwracam się do Pani Minister z następującym pytaniem:
Czy ministerstwo planuje działania mające na celu poprawę sytuacji małych księgarni? Jeśli tak, to jakie to będą działania i kiedy planuje się ich wdrożenie?
Interpelacja nr 7736
do ministra kultury i dziedzictwa narodowego
w sprawie sytuacji małych księgarni
Zgłaszający: Barbara Dolniak
Data wpływu: 31-01-2025
Szanowna Pani Minister,
według danych Dun & Bradstreet, na które powołuje się BIG Info Monitor, na koniec 2023 roku w Polsce działało 2,2 tys. księgarń. W 95 proc. są to mikro- i małe przedsiębiorstwa, często jednoosobowe działalności gospodarcze. Od 2010 roku z rynku zniknęło blisko tysiąc księgarń, przede wszystkim tych najmniejszych. Główną przyczyną jest nierówna konkurencja, jaką stworzyły wielkie podmioty, m.in. tanie księgarnie internetowe.
Małe księgarnie nie są w stanie konkurować ceną z dużymi sieciami czy internetowymi księgarniami. Wydawcy, współpracując z księgarniami z własnym kanałem sprzedaży, dają im zniżki sięgające nawet do 50 proc. ceny. W rezultacie zdarza się, że klient kupuje w Internecie książkę taniej niż lokalny księgarz w hurcie.
Biorąc pod uwagę powyższe zwracam się do Pani Minister z następującym pytaniem:
Czy ministerstwo planuje działania mające na celu poprawę sytuacji małych księgarni? Jeśli tak, to jakie to będą działania i kiedy planuje się ich wdrożenie?
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Maciej Wróbel
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
13%
Konkretność
87%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
1 kwot, 2 %
Precyzyjne daty
1
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
6.4 / 1k zn.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5518 znaków
Informacja dotycząca zasad przetwarzania danych osobowych przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz praw osób,
których dane są przetwarzane została zamieszczona na stronie http://bip.mkidn.gov.pl w zakładce ochrona danych osobowych.
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Hanna Wróblewska
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 7736 poseł Barbary Dolniak z 3 lutego 2025 roku w sprawie
sytuacji małych księgarni, uprzejmie proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień.
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego z uwagą i troską obserwuje sytuację
na polskim rynku książki. Dzięki środkom przyznawanym przez MKiDN Instytut Książki we
współpracy z Polską Izbą Książki od lat prowadzi Ogólnopolską Bazę Księgarń (OBK) - ważne
narzędzie do monitorowania i diagnozy aktualnej sytuacji księgarń w Polsce, pozwalające
śledzić dynamikę ich zamykania i otwierania. To też wartościowa zarówno dla księgarni,
jak i ich klientów przestrzeń obecności w Internecie, pełniąca funkcje informacyjne
i promocyjne.
Już 4 lata temu Instytut Książki uruchomił w związku z dramatycznie malejącą liczbą
księgarń w Polsce program
Certyfikat dla małych księgarni. Jego celem jest wsparcie właśnie
małych, niesieciowych księgarni oraz wzmocnienie ich roli jako placówek aktywnie
popularyzujących czytelnictwo i promotorów kultury dla lokalnych społeczności. W 2021
roku odbyła się pilotażowa odsłona programu. Od 2022 roku program realizowany jest
w trybie dwuletnim, a jego budżet w ostatnich latach to 4 mln zł rocznie. Możliwe do
uzyskania wsparcie finansowe wynosi do 40 000 zł, w podziale na dwa lata budżetowe
(pierwszy rok realizacji – 60% wnioskowanej kwoty, drugi rok – 40% wnioskowanej kwoty),
a finansowy wkład własny w realizowanym zadaniu nie jest wymagany. Pozyskane środki
można przeznaczyć na promocję księgarni, dofinansowanie kosztów ich utrzymania
i wyposażenia, konsulting, doradztwo oraz realizację działań proczytelnicznych. Co roku
dofinansowania o wartości do 40 000 zł przyznawane są ok. 100 niezależnym księgarniom
z całego kraju zarówno z dużych miast, jak i z mniejszych ośrodków.
MKiDN prowadzi aktywną politykę dążącą do wspierania księgarni zarówno małych, jak
i tych większych oraz wzmocnienia ich pozycji na rynku. Od lat w ramach Programów
Ministra realizowany jest program
Partnerstwo dla książki, którego zasadniczym celem jest
wsparcie finansowe wydarzeń kulturalnych (np. spotkań autorskich, czytań, wystąpień,
dyskusji) i warsztatów organizowanych w księgarniach i w bibliotekach. Zależy nam przede
wszystkim na projektach animujących te miejsca, rozwijających kompetencje ich kadry,
aktywizujących społeczność użytkowników. Program ma pomóc pokazać przystępność
i kulturotwórcze ambicje miejsc, w których dostępne są książki, a w efekcie atrakcyjność
czytania jako angażującego formatu korzystania z kultury. W ramach programu można
realizować zadania dotyczące m.in. promocji księgarń stacjonarnych oraz szkoleń księgarzy,
jednakże finansować można wyłącznie działania realizujące co najmniej jeden ze wskazanych
niżej celów wiodących:
-- 1 of 2 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
rozwój kadr kultury – poprzez realizację zadań edukacyjnych i specjalistycznych
skierowanych do księgarzy i bibliotekarzy;
animacja czytelnictwa i upowszechnianie wiedzy o literaturze – poprzez zadania
animacyjne i edukacyjne proponujące czytelnictwo i umożliwiające zdobywanie wiedzy
na temat literatury;
promocja twórczości literackiej – poprzez realizację zadań promujących literaturę i jej
twórców.
Dofinansowanie może wynieść od 10 000 zł do 50 000 zł, budżet programu na 2025 rok to
4 900 000 zł.
Księgarnie są też jednym z podmiotów uprawnionych do korzystania ze wsparcia Programu
Ministra
Promocja czytelnictwa. Jego celem nadrzędnym jest zaproszenie do rozmowy
o książkach. Współfinansowane są wydarzenia, które pomagają czytać aktywnie, dostrzegać
istotne zjawiska literackie, dzielić się doświadczeniami czytelniczymi. W ramach programu
finansować można działania realizujące co najmniej jeden ze wskazanych niżej celów
wiodących:
promocja twórczości literackiej – poprzez realizację zadań promujących literaturę i jej
twórców;
animacja czytelnictwa i upowszechnianie wiedzy o literaturze – poprzez zadania
animacyjne i edukacyjne proponujące czytelnictwo i umożliwiające zdobywanie wiedzy
na temat literatury.
Dofinansowanie na zadania 1-, 2- lub 3-letnie może wynieść minimum 50 000 zł, do 300 000
zł, budżet programu na 2025 rok to 8 400 000 zł.
MKiDN angażuje się więc już teraz we wzmocnienie pozycji niezależnych księgarń na polskim
rynku i nie planuje rezygnacji z prowadzonych działań.
Pragnę również poinformować, że w resorcie kultury trwa stały namysł nad sytuacją
niezależnych księgarń, a także szerzej ujmowanego rynku książki, od którego mechanizmów
i fluktuacji księgarnie są uzależnione. Jako element tego namysłu przez Instytut Książki
zostało zlecone, dzięki dotacji celowej z MKiDN, badanie mające na celu pozyskanie danych
dotyczących sposobu funkcjonowania polskiego rynku książki. Jego wyniki stanowić będą
punkt wyjścia do programowania dalszych prac.
Z poważaniem
z up. MINISTRA KULTURY
I DZIEDZICTWA NARODOWEGO
SEKRETARZ STANU
Maciej Wróbel
-- 2 of 2 --
których dane są przetwarzane została zamieszczona na stronie http://bip.mkidn.gov.pl w zakładce ochrona danych osobowych.
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Hanna Wróblewska
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 7736 poseł Barbary Dolniak z 3 lutego 2025 roku w sprawie
sytuacji małych księgarni, uprzejmie proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień.
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego z uwagą i troską obserwuje sytuację
na polskim rynku książki. Dzięki środkom przyznawanym przez MKiDN Instytut Książki we
współpracy z Polską Izbą Książki od lat prowadzi Ogólnopolską Bazę Księgarń (OBK) - ważne
narzędzie do monitorowania i diagnozy aktualnej sytuacji księgarń w Polsce, pozwalające
śledzić dynamikę ich zamykania i otwierania. To też wartościowa zarówno dla księgarni,
jak i ich klientów przestrzeń obecności w Internecie, pełniąca funkcje informacyjne
i promocyjne.
Już 4 lata temu Instytut Książki uruchomił w związku z dramatycznie malejącą liczbą
księgarń w Polsce program
Certyfikat dla małych księgarni. Jego celem jest wsparcie właśnie
małych, niesieciowych księgarni oraz wzmocnienie ich roli jako placówek aktywnie
popularyzujących czytelnictwo i promotorów kultury dla lokalnych społeczności. W 2021
roku odbyła się pilotażowa odsłona programu. Od 2022 roku program realizowany jest
w trybie dwuletnim, a jego budżet w ostatnich latach to 4 mln zł rocznie. Możliwe do
uzyskania wsparcie finansowe wynosi do 40 000 zł, w podziale na dwa lata budżetowe
(pierwszy rok realizacji – 60% wnioskowanej kwoty, drugi rok – 40% wnioskowanej kwoty),
a finansowy wkład własny w realizowanym zadaniu nie jest wymagany. Pozyskane środki
można przeznaczyć na promocję księgarni, dofinansowanie kosztów ich utrzymania
i wyposażenia, konsulting, doradztwo oraz realizację działań proczytelnicznych. Co roku
dofinansowania o wartości do 40 000 zł przyznawane są ok. 100 niezależnym księgarniom
z całego kraju zarówno z dużych miast, jak i z mniejszych ośrodków.
MKiDN prowadzi aktywną politykę dążącą do wspierania księgarni zarówno małych, jak
i tych większych oraz wzmocnienia ich pozycji na rynku. Od lat w ramach Programów
Ministra realizowany jest program
Partnerstwo dla książki, którego zasadniczym celem jest
wsparcie finansowe wydarzeń kulturalnych (np. spotkań autorskich, czytań, wystąpień,
dyskusji) i warsztatów organizowanych w księgarniach i w bibliotekach. Zależy nam przede
wszystkim na projektach animujących te miejsca, rozwijających kompetencje ich kadry,
aktywizujących społeczność użytkowników. Program ma pomóc pokazać przystępność
i kulturotwórcze ambicje miejsc, w których dostępne są książki, a w efekcie atrakcyjność
czytania jako angażującego formatu korzystania z kultury. W ramach programu można
realizować zadania dotyczące m.in. promocji księgarń stacjonarnych oraz szkoleń księgarzy,
jednakże finansować można wyłącznie działania realizujące co najmniej jeden ze wskazanych
niżej celów wiodących:
-- 1 of 2 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
rozwój kadr kultury – poprzez realizację zadań edukacyjnych i specjalistycznych
skierowanych do księgarzy i bibliotekarzy;
animacja czytelnictwa i upowszechnianie wiedzy o literaturze – poprzez zadania
animacyjne i edukacyjne proponujące czytelnictwo i umożliwiające zdobywanie wiedzy
na temat literatury;
promocja twórczości literackiej – poprzez realizację zadań promujących literaturę i jej
twórców.
Dofinansowanie może wynieść od 10 000 zł do 50 000 zł, budżet programu na 2025 rok to
4 900 000 zł.
Księgarnie są też jednym z podmiotów uprawnionych do korzystania ze wsparcia Programu
Ministra
Promocja czytelnictwa. Jego celem nadrzędnym jest zaproszenie do rozmowy
o książkach. Współfinansowane są wydarzenia, które pomagają czytać aktywnie, dostrzegać
istotne zjawiska literackie, dzielić się doświadczeniami czytelniczymi. W ramach programu
finansować można działania realizujące co najmniej jeden ze wskazanych niżej celów
wiodących:
promocja twórczości literackiej – poprzez realizację zadań promujących literaturę i jej
twórców;
animacja czytelnictwa i upowszechnianie wiedzy o literaturze – poprzez zadania
animacyjne i edukacyjne proponujące czytelnictwo i umożliwiające zdobywanie wiedzy
na temat literatury.
Dofinansowanie na zadania 1-, 2- lub 3-letnie może wynieść minimum 50 000 zł, do 300 000
zł, budżet programu na 2025 rok to 8 400 000 zł.
MKiDN angażuje się więc już teraz we wzmocnienie pozycji niezależnych księgarń na polskim
rynku i nie planuje rezygnacji z prowadzonych działań.
Pragnę również poinformować, że w resorcie kultury trwa stały namysł nad sytuacją
niezależnych księgarń, a także szerzej ujmowanego rynku książki, od którego mechanizmów
i fluktuacji księgarnie są uzależnione. Jako element tego namysłu przez Instytut Książki
zostało zlecone, dzięki dotacji celowej z MKiDN, badanie mające na celu pozyskanie danych
dotyczących sposobu funkcjonowania polskiego rynku książki. Jego wyniki stanowić będą
punkt wyjścia do programowania dalszych prac.
Z poważaniem
z up. MINISTRA KULTURY
I DZIEDZICTWA NARODOWEGO
SEKRETARZ STANU
Maciej Wróbel
-- 2 of 2 --