Interpelacja w sprawie trudności w uzyskaniu zaświadczenia o niekaralności
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 7735
do ministra sprawiedliwości
w sprawie trudności w uzyskaniu zaświadczenia o niekaralności
Zgłaszający: Barbara Dolniak
Data wpływu: 31-01-2025
Szanowny Panie Ministrze,
przepisy zmienionej ustawy o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich, której nowelizacja weszła w życie 15 lutego 2024 r. zobowiązują pracowników szeroko rozumianej oświaty, instytucji kultury, wypoczynku i sportu, którzy będą mieli bezpośredni kontakt z osobami małoletnimi do przedłożenia zaświadczenia z Krajowego Rejestru Karnego o niekaralności.
W związku ze zwiększoną liczbą wniosków o wydanie zaświadczeń o niekaralności pojawiają się opóźnienia w ich wydawaniu. W październiku – listopadzie ub. roku na wydanie zaświadczenia czekało się około 1 miesiąca. Sytuacja ta jest na tyle niepokojąca, gdyż uniemożliwia sprawne zatrudnianie pracowników. Z tego powodu zajęcia dla dzieci są odwoływane. Szkoły oraz przedszkola mają trudności w prawidłowym funkcjonowaniu, gdyż w nagłych sytuacjach nie są w stanie zatrudnić nowego pracownika z uwagi na okres oczekiwania na zaświadczenie z KRK.
Biorąc pod uwagę powyższe zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
Czy ministerstwo monitoruję skalę opóźnień przy wydawaniu zaświadczeń z KRK? Jakie działania zamierza podjąć ministerstwo, aby czas oczekiwania na wydawanie zaświadczeń uległ skróceniu i w ten sposób usprawnić funkcjonowanie placówek oświatowych?
Czy ministerstwo planuje zwiększenie osób zatrudnionych przy wydawaniu zaświadczeń bądź wprowadzić inne usprawnienia techniczne, by skrócić czas oczekiwania na wydanie zaświadczenia?
Podsekretarz stanu Zuzanna Rudzińska-Bluszcz
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9390 znakówkontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Podsekretarz Stanu
Zuzanna Rudzińska - Bluszcz
BK-VII.0520.49.2025
Warszawa, 25 lutego 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
przekazuję odpowiedź na interpelację nr 7735 Pani Posłanki Barbary Dolniak złożoną
do Ministra Sprawiedliwości w sprawie trudności w uzyskaniu zaświadczenia
o niekaralności.
Wejście w życie ustawy z dnia 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy – Kodeks rodzinny
i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1606; w dalszej treści: ustawa)
spowodowało wzrost o blisko 50% spraw, które obsłużyło Biuro Informacyjne Krajowego
Rejestru Karnego (ponad 685.000) w stosunku do ogółu spraw obsłużonych w 2023 r. Od
połowy grudnia 2024 r. termin oczekiwania na informację z Rejestru nie przekracza
ustawowych siedmiu dni, a zaległości związane z wejściem w życie ww. ustawy zostały
zlikwidowane – między innymi, dzięki wdrożonym przez Ministerstwo Sprawiedliwości
działaniom usprawniającym proces uzyskania zaświadczenia z Krajowego Rejestru
Karnego o których mowa poniżej.
Ad 1
Ministerstwo Sprawiedliwości stale monitoruje funkcjonowanie ustawy i po roku od jej
wejścia w życie opublikowało podsumowanie dotychczasowych obserwacji:
-- 1 of 6 --
2
https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/rok-ustawy-kamilka-wnioski-i-zmiany
Szereg wniosków, które płyną z ww. analizy dotyczy trudności w spełnieniu wymogu
uzyskania zaświadczenia z Krajowego Rejestru Karnego, który przewiduje art. 21 ustawy.
M.in. z tego powodu Ministerstwo Sprawiedliwości przygotowało projekt nowelizacji
ustawy. Projekt UD176 zakłada w szczególności:
- rezygnację z wymogu zaświadczenia o niekaralności dla rodziców uczniów.
Rodzice wyjeżdżający na wycieczki szkolne jako opiekunowie nie będą już musieli składać
zaświadczeń o niekaralności z Krajowego Rejestru Karnego – wystarczy ich oświadczenie
o niekaralności,
- zniesienie opłat za zaświadczenie o niekaralności – wolontariusze prowadzący
zajęcia z dziećmi lub studenci odbywający praktyki w szkołach zostaną zwolnieni z opłat
za wydanie zaświadczenia z KRK,
- nie będzie podwójnego sprawdzania tej samej osoby - szkoły nie będą musiały
ponownie weryfikować karalności trenera, jeśli już zrobił to wcześniej jego pracodawca
(np. klub sportowy),
- policjanci, adwokaci, radcowie prawni czy sędziowie, przychodząc do szkoły
w związku z wykonywaniem swoich obowiązków, nie będą musieli ponownie potwierdzać
niekaralności,
- zaświadczenia z KRK nie będą potrzebować goście lub prelegenci zaproszeni
na zajęcia szkolne, którzy wystąpią w obecności nauczyciela.
Z charakterystyką projektu Ministerstwa Sprawiedliwości można się zapoznać w wykazie
prac legislacyjnych Rady Ministrów:
https://www.gov.pl/web/premier/projekt-ustawy-o-zmianie-ustawy-o-przeciwdzialaniu-
zagrozeniom-przestepczoscia-na-tle-seksualnym-i-ochronie-maloletnich-oraz-
niektorych-innych-ustaw
Niezależnie od powyższego, Biuro Informacyjne Krajowego Rejestru Karnego (dalej: Biuro)
stale monitoruje terminowość udzielania informacji z Krajowego Rejestru Karnego (dalej:
-- 2 of 6 --
3
Rejestr) poprzez kontrolę porównawczą gromadzonych danych statystycznych
prowadzonych dla wszystkich ustawowych źródeł wnioskowania o udzielenie informacji
z Rejestru (w przypadku osób fizycznych: w postaci elektronicznej za pośrednictwem e-
platformy Ministerstwa Sprawiedliwości e-KRK, a także w postaci tradycyjnej
za pośrednictwem Biura i 60 Punktów Informacyjnych Rejestru działających przy sądach
powszechnych).
W związku z wejściem w życie ustawy Biuro odnotowało znaczące zwiększenie liczby
składanych wniosków i zapytań o udzielenie informacji z Rejestru. W okresie od stycznia
do listopada 2024 r. Biuro zrealizowało ponad 685.000 spraw, co stanowi wzrost o 47% w
porównaniu do liczby spraw obsłużonych w całym 2023 roku (464.828 spraw).
Największe wpływy wniosków i zapytań odnotowywano między czerwcem a listopadem
2024 r. W tym okresie, tylko za pośrednictwem e-Platformy Ministerstwa Sprawiedliwości
(e-KRK) (tj. obecnie wykorzystywanego systemu teleinformatycznego), wpłynęło 454 310
spraw, co odpowiadało następującym miesięcznym wartościom:
- czerwiec: 48.163 spraw,
- lipiec: 55.877 spraw,
- sierpień: 81.701 spraw,
- wrzesień: 125.117 spraw,
- październik: 92.727 spraw,
- listopad (do 25.11): 50.725 spraw.
W obsłudze bezpośredniej świadczonej przez Punkty Informacyjne Rejestru dane
statystyczne wskazują na wzrost liczby składanych wniosków w I-III kwartale 2024 r.
w stosunku do 2023 r. o ok. 350.000 spraw.
Ministerstwo Sprawiedliwości wprowadziło szereg rozwiązań organizacyjnych mających
na celu usprawnienie procesu uzyskiwania informacji z Rejestru, do których należały m.in.:
-- 3 of 6 --
4
- zwiększenie liczby pracowników zajmujących się obsługą wniosków i zapytań
bezpośrednio w siedzibie Biura oraz za pośrednictwem e-Platformy Ministerstwa
Sprawiedliwości (e-KRK),
- wprowadzenie dodatkowych dni pracy, w dniach nie będące roboczymi dniami pracy
dla pracowników Biura oraz jednostek sądownictwa, przy których funkcjonują Punkty
Informacyjne Rejestru,
- polecenie wykonywania pracy w godzinach nadliczbowych,
- zmiana organizacji pracy wewnętrznych komórek organizacyjnych Biura w sposób
wspierający proces udzielania informacji z Rejestru począwszy od wykonywania
wymaganych czynności kancelaryjnych po merytoryczne udzielanie informacji z Rejestru,;
- niezwłoczne ponowne przeszkolenie pracowników sądów w zakresie obsługi
interesantów w Punktach Informacyjnych Rejestru a także przeprowadzenie szkoleń dla
pracowników sądów dodatkowo oddelegowanych do wsparcia zadań Punktów
Informacyjnych.
Przyjęte rozwiązania organizacyjne umożliwiły, już od połowy grudnia 2024 r. zachowanie
7-dniowego ustawowego terminu udzielania informacji z Rejestru, o którym mowa w art.
217 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Mogą zdarzyć się jednak sytuacje,
powodowane problemami technicznymi e-Platformy Ministerstwa Sprawiedliwości (e-
KRK), w których zachodzi wydłużony czasu obsługi wniosków i zapytań, dotyczące np.
komunikacji między system ECRIS (system teleinformatyczny oparty na bazach danych
rejestrów karnych państw członkowskich Unii Europejskiej, służący do wymiany informacji
pomiędzy organami centralnymi tych państw) a e-Platformą Ministerstwa
Sprawiedliwości (e-KRK). Do wiadomości opinii publicznej każdorazowo podawane są
informacje o występujących problemach technicznych oraz terminach uzyskiwania
informacji z Rejestru, poprzez stronę internetową Ministerstwa Sprawiedliwości pod
adresem:
Uzyskiwanie informacji z Krajowego Rejestru Karnego drogą elektroniczną - Krajowy
Rejestr Karny - Portal Gov.pl
-- 4 of 6 --
5
Komunikaty umożliwiają wnioskodawcom dokonanie oceny konieczności wykorzystania
tradycyjnej ścieżki uzyskania informacji z Rejestru (listownie lub w obsłudze bezpośredniej
świadczonej zarówno przez Biuro jak i 60 Punktów Informacyjnych Rejestru)
lub możliwości oczekiwania na tę informację w wydłużonym terminie. Drugą
z okoliczności wydłużonego terminu uzyskiwania informacji z Rejestru pozostaje
ustawowy obowiązek wezwania wnioskodawców do uzupełnienia braków formalnych
kierowanych wniosków lub zapytań, a także konieczność przeprowadzenia postępowań
wyjaśniających ustalających aktualność danych o skazaniach gromadzonych w Rejestrze.
Wnioskujący każdorazowo informowani są o wszczęciu i przedmiocie postępowania
prowadzonego przez Biuro.
Ad 2
Gdy zaistniała taka konieczność, liczba pracowników zajmujących się obsługą wniosków
i zapytań bezpośrednio w siedzibie Biura oraz za pośrednictwem e-Platformy
Ministerstwa Sprawiedliwości (e-KRK) została zwiększona.
Równolegle z rozwiązaniami organizacyjnymi wskazanymi w odpowiedzi na pkt 1
interpelacji, Ministerstwo Sprawiedliwości prowadzi działania w zakresie częściowej
automatyzacji procesu wnioskowania i uzyskiwania informacji z Rejestru
za pośrednictwem wykorzystywanej e-Platformy Ministerstwa Sprawiedliwości (e-KRK).
Obecnie Ministerstwo Sprawiedliwości przeprowadza prace testujące nowe
funkcjonalności platformy, które będą umożliwiały uzyskiwanie informacji z Rejestru
w terminie 1 dnia roboczego przez osoby fizyczne, w przypadku których w Rejestrze nie są
gromadzone dane o karalności. Przewidywany termin zakończenia niezbędnych prac
informatycznych planowany jest na koniec I kwartału 2025 r.
W związku z odnotowywanymi przez Ministerstwo Sprawiedliwości problemami
technicznymi e-Platformy Ministerstwa Sprawiedliwości (e-KRK), począwszy od 2023 r.
trwają prace nad zastąpieniem obecnie wykorzystywanego narzędzia innym
rozwiązaniem informatycznym. Prace informatyczne nad budową nowego rozwiązania (e-
Usługi KRK 2.0) są kompatybilne z nowym rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości
-- 5 of 6 --
6
z dnia 23 października 2023 r. w sprawie sposobu i trybu udzielania informacji o osobach
oraz o podmiotach zbiorowych z Krajowego Rejestru Karnego, udzielanych
za pośrednictwem systemu teleinformatycznego, sposobu zakładania kont użytkownika
i konta instytucjonalnego dla informacji udzielanych na zapytanie lub wniosek
oraz zakresu informacji o osobie lub o podmiocie zbiorowym udzielanej na żądanie (D. U.
z 2023 r. poz. 2469). Rozporządzenie wejdzie w życie z dniem 30 czerwca 2025 r.
Z wyrazami szacunku
Zuzanna Rudzińska-Bluszcz
Podsekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 6 of 6 --