Interpelacja w sprawie braku zaangażowania PGW Wody Polskie w odbudowę zasobów wodnych Powidzkiego Parku Krajobrazowego
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 7724
do ministra infrastruktury
w sprawie braku zaangażowania PGW Wody Polskie w odbudowę zasobów wodnych Powidzkiego Parku Krajobrazowego
Zgłaszający: Tadeusz Tomaszewski
Data wpływu: 30-01-2025
Gniezno, 30 stycznia 2025 r.
Szanowny Panie Ministrze,
region Powidzkiego Parku Krajobrazowego jest regionem odczuwającym od kilkudziesięciu lat dotkliwie skutki deficytu wód. Diagnoza tego zjawiska jest złożona, aczkolwiek dobrze rozpoznana przez grono specjalistów hydrogeologów. Jednym z przyczyn tego stanu jest działalność kopalni odkrywkowych na tym obszarze przez ostatnie 70 lat.
Era węgla brunatnego na tym obszarze przechodzi do historii.
Przygotowano program odbudowy stosunków wodnych, obejmujący wyrobiska pokopalniane, rzeki i kanały przepływające przez tę część - Wielkopolski oraz jeziora i mokradła Pojezierza Gnieźnieńskiego i Kujawskiego złożony z szeregu odrębnych działań i zadań.
W ramach tego programu zaplanowano w I etapie szybsze napełnianie końcowych wyrobisk Kazimierz Północ i Jóźwin IIB. Osiągnięcie tego efektu jest niezbywalnym warunkiem możliwości realizacji II etapu - przywrócenie jeziorom właściwych rzędnych lustra wody wskutek naturalnej infiltracji wód podziemnych oraz przesyłanie wody z wypełnionych zbiorników pokopalnianych systemem rurociągów i otwartych cieków w zlewnie jezior.
16 czerwca 2023 roku zamknięta została ostatnia odkrywka na tym terenie — Jóźwin IIB. Przyszedł czas na wypełnienie wodą tego zbiornika. Jedyną możliwością szybszego jego wypełnienia jest przerzut wody z Warty poprzez system szczytowy pomp i kanałów funkcjonujących dotychczas na potrzeby bloków energetycznych Elektrowni w Pątnowie.
Samoczynne napełnianie tego zbiornika może trwać przynajmniej 33 lata kosztem jezior.
Do końca roku 2026 zasilanie to mogłoby być realizowane w ramach aktualnego pozwolenia wodnoprawnego (ze względu na wyłączenie części bloków energetycznych nie jest wykorzystywany cały przyznany limit). Po tym czasie niezbędne byłoby udzielenie kolejnego pozwolenia na korzystanie z wód.
Tymczasem nowe władze Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Poznaniu wykazują bardzo sceptyczny stosunek do współpracy na rzecz naprawy stosunków wodnych na Pojezierzu Gnieźnieńskim. Z listy 25 przedsięwzięć promowanych dotychczas przez RZGW w Poznaniu wykreślono wszystkie działania, w realizacji których miał współuczestniczyć ZE PAK SA. Skreślono też możliwość współpracy w zakresie napełniania Zbiornika Jóźwin 11B co jest (jak wcześniej wspomniano) działaniem niezbędnym w przywróceniu właściwego stanu jezior Powidzkiego PK, które są przecież własnością Skarbu Państwa w zarządzie PGW Wody Polskie.
Wobec powyższego, zwracam się do Pana Ministra z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Co jest powodem wycofania się PGW Wody Polskie ze wcześniejszych ustaleń w zakresie działań dotyczących realizacji projektów służących odbudowie zasobów wodnych Powidzkiego Parku Krajobrazowego?
Czy będzie rozważana możliwość ponownego włączenia się w zakresie posiadanych kompetencji przez PGW Wody Polskie w działania na rzecz dobra publicznego w trybie priorytetowym?
Z wyrazami szacunku
Tadeusz Tomaszewski
Podsekretarz stanu Przemysław Koperski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6630 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DGW-4.054.8.2025.WP
Warszawa, 07 marca 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 7724 posła na Sejm RP Pana Tadeusza Tomaszewskiego
z dnia 03 lutego 2025 r. w sprawie braku zaangażowania Państwowego Gospodarstwa
Wodnego Wody Polskie w odbudowę zasobów wodnych Powidzkiego Parku
Krajobrazowego, przedstawiam poniżej stanowisko w przedmiotowej sprawie.
1. Co jest powodem wycofania się PGW Wody Polskie ze wcześniejszych ustaleń
w zakresie działań dotyczących realizacji projektów służących odbudowie zasobów
wodnych Powidzkiego Parku Krajobrazowego?
Z informacji przekazanych przez PGW Wody Polskie wynika, że PGW Wody Polskie nie
kwestionują zasadności działań mających na celu rekultywację terenów po wydobyciu
węgla brunatnego, popierając także potrzebę zalewania odkrywek oraz ochrony
środowiska wodnego wschodniej Wielkopolski, w tym na obszarze Powidzkiego Parku
Krajobrazowego. Jednocześnie, PGW Wody Polskie poinformowało, że na podstawie
szczegółowej analizy 25 zadań ujętych w pierwotnie planowanym projekcie dotyczącym
odbudowy zasobów wodnych w Wielkopolsce wschodniej wykazano, że nie wszystkie
zadania znajdują się w kompetencjach PGW Wody Polskie.
PGW WP poinformowało ponadto, że mając na uwadze problem deficytu wody
we wschodniej Wielkopolsce, na podstawie szczegółowej analizy ww. 25 zadań, określono
priorytety oraz realne możliwości ich realizacji, zgodnie z wytycznymi Programu FEW
2021-2027, a także biorąc pod uwagę stopień przygotowania zadań.
Zgodnie z informacjami przekazanymi przez PGW WP, pierwotnie planowane zadania
obejmowały cały obszar Wielkopolski wschodniej. W związku z tym zadania podzielono
z uwagi na obszar oddziaływania na Region Konin (15 zadań) i Region Turek (10 zadań).
W priorytecie I znalazły się zadania, które posiadają dokumentację we wstępnym stadium,
tj. są na początkowej ścieżce administracyjnej lub są szczególnie istotne z punktu widzenia
poprawy retencji.
2. Czy będzie rozważana możliwość ponownego włączenia się w zakresie posiadanych
kompetencji przez PGW Wody Polskie w działania na rzecz dobra publicznego w trybie
priorytetowym?
Zgodnie z informacjami przekazanymi przez PGW Wody Polskie, po zabezpieczeniu
środków własnych na opracowanie oraz aktualizację niezbędnej dokumentacji
-- 1 of 3 --
2
projektowej wraz z uzyskaniem decyzji administracyjnych w pierwszej kolejności są
planowane do realizacji następujące zadania z regionu Konin:
1. Na obszarze działania PGW Wody Polskie Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej
w Poznaniu:
1) „Odbudowa zasobów wodnych jezior Pojezierza Gnieźnieńskiego – obiekty
w kompetencji RZGW w Poznaniu” - planowana kwota 226 200 zł na aktualizację
dokumentacji niezbędnej do uzyskania decyzji administracyjnych celem złożenia
wniosku o dofinansowanie.
Całkowita szacunkowa wartość zadania wynosi 3 532 710 zł.
2) „Odbudowa zasobów wodnych i poprawa stanu hydrologicznego zlewni rzeki
Warcicy, poprzez jej zasilanie wodami rzeki Warty” - planowana kwota 251 100 zł
na aktualizację dokumentacji niezbędnej do uzyskania decyzji administracyjnych
celem złożenia wniosku o dofinansowanie.
Całkowita szacunkowa wartość zadania: 3 008 305 zł.
3) „Kanał Ślesiński – zwiększenie retencji poprzez przywrócenie szlaku żeglownego
do parametrów drogi wodnej II klasy wraz z modernizacją pompowni Morzysław
i Pątnów” – planowana kwota 801 200 zł na opracowanie dokumentacji
i uzyskanie niezbędnych decyzji administracyjnych celem złożenia wniosku
o dofinansowanie.
Całkowita szacunkowa wartość zadania: 15 543 700 zł.
Całkowite wartości dla ww. zadań zostały oszacowane przez PGW Wody Polskie w oparciu
o posiadane informacje i zostaną zaktualizowane w Programie planowanych inwestycji.
Należy zaznaczyć, że wskazane szacunkowe całkowite wartości dla zadań mogą ulec
zmianie, a ich ostateczna wartość zostanie wskazana po opracowaniu dokumentacji
projektowej i kosztorysów inwestorskich.
Ponadto PGW Wody Polskie poinformowało, że planowane środki własne do
zabezpieczenia wynoszą 1 278 500 zł. Pozostała kwota planowana do dofinansowania ze
środków unijnych z Programu Fundusze Europejskie dla Wielkopolski 2021 – 2027 (FEW
2021-2027) w ramach środków z Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji (FST)
w ramach trybu konkurencyjnego.
2. Na obszarze działania PGW Wody Polskie Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej
w Bydgoszczy:
1) „Podpiętrzenie jezior Skulskich, gm. Skulsk - odbudowa rzeki Lisewki” – zakres
zadania obejmuje wykonanie budowli piętrzącej/stabilizującej poziom wody
w jeziorach oraz odtworzenie koryta rzeki Lisewki na odcinku ok. 5 km. Zadanie
będzie realizowane etapowo. W pierwszym etapie zostanie wybudowana
budowla stabilizująca na wypływie z jezior (na wykonanie dokumentacji, w tym
zakresie została podpisana umowa), a w kolejnym zostanie zrealizowana regulacja
rzeki. Całkowita szacunkowa wartość zadania: 7 035 000 zł, w tym szacowana
wartość budowy urządzenia stabilizującego wraz z wykupami gruntów wynosi
1 170 000 zł.
-- 2 of 3 --
3
Całkowita wartość zadania została oszacowana przez PGW Wody Polskie w oparciu
o koszty przekazane przez wykonawcę dokumentacji projektowej na wykonanie budowli
stabilizującej i przewidywany koszt robót regulacyjnych. Należy zaznaczyć, że wskazana
kwota może ulec zmianie, a jej ostateczna wartość zostanie wskazana po opracowaniu
dokumentacji projektowej i kosztorysów inwestorskich.
PGW Wody Polskie poinformowało, że koszt wykonania dokumentacji projektowej na
budowę urządzenia stabilizującego wynosi 362 850 zł (źródło finansowania: środki
własne). Pozostała kwota jest planowana do dofinansowania ze środków unijnych
z Programu Fundusze Europejskie dla Wielkopolski 2021 – 2027 (FEW 2021-2027)
w ramach środków z Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji (FST) w ramach trybu
konkurencyjnego. Odtworzenie/regulacja rzeki Lisewki jest planowana do realizacji
w późniejszym terminie.
Jednocześnie PGW Wody Polskie poinformowało, że deklaruje zaangażowanie oraz
pomoc samorządowcom w przypadku uzyskiwania niezbędnych decyzji administracyjnych
i warunków dla przeprowadzenia planowanych przez nich działań, jak również gotowość
do współpracy celem podjęcia dalszych kroków zmierzających do poprawy stosunków
wodnych na obszarze Pojezierza Gnieźnieńskiego i Wielkopolski wschodniej.
Z poważaniem
Dokument podpisany elektronicznie przez:
Z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Przemysław Koperski
Podsekretarz Stanu
-- 3 of 3 --